17 പ

Hence: പകപ്പിഴ V1. disagreeing element; a term of abuse for Nasrāṇis.

പകയൻ an enemy പകയർകുലം Bhr.; also

പകയുക aM. to divide, ഒരു കൂട്ടത്തെപ്പകഞ്ഞു പാതി അവിടേ ഇരുത്തി KU.

പകെക്ക to oppose, hate, abhor (gen. with Soc. അവനോടു പ.).

VN. പകപ്പു distance, variance, hostility; also surprise.

പകട paγaḍa T. M. C. Tu. An ace on a die, also: പകിടക്കളി a play with dice V1.

പകടു paγaḍụ A small bit (പകുക), അകടു പ. useless.

പകരം paγaram (see foll.) 1. Exchange, equiva-lent, return. ഇതിൻ പ. നാം ചെയ്യേണം Bhr. revenge. പ. ഒന്നും ചെയ്തുകൂടാ TR., പകരത്തിന്നു പ. like for like. പകരം വീട്ടുക, വീളുക, കൊടുക്ക to remunerate, retaliate. പ. ആക്ക to substitute. അതിനു പ. പറഞ്ഞില്ല TP. no reply. 2. adv. in exchange, അവനെക്കൊന്നതിന്നു പ. ഇവനെക്കൊല്ലുവാൻ TR. in retali-ation (=പ്രതി); instead of, ഇതിന്നു പ. for this. 3. പകരം കുതെച്ചു (261.) കുത്തുക No. to cut rectangular grooves in the edge of a board etc. (to rabbet, Arch.)

പകരി 1. turning round about, sudden start. പ. കൊണ്ടിരിക്ക V1. to be dizzy. 2. a fish, (see പകിരി) B.

പകരുക paγaruγa T. M. (fr. T. പെയരുക, C. ഹെസരു), Tu. പകപു. 1. v. n. To change in place, colour, etc.; to be exchanged, പകരാതേ നില്ക്ക V2. to persevere. കുതിച്ചു തേരിൽ പകൎന്നു Bhr. jumped back. കൊല്ലം പകൎന്നിട്ടു TR. on account of the change of the year. മാസന്തോറും പകൎന്നു പകൎന്നു നാരിയായും പുമാനായും വാഴുക Brhmd. കാളിന്ദി ഒന്നു പകൎന്നു & വേഷം പകൎന്നു കാണായി കാളിന്ദിയും SiPu. the river looked stormy. ഭാവം പകൎന്നു, വേഷം പ., പ്രകൃതി പ. Brmd. of passion, wrath, ബുദ്ധി പ. Nal.; സ്വരം പകരും VyM. will falter. പകൎന്നു പോയി it has been exchanged. തങ്ങളിൽ പകൎന്നു ഭോഗിച്ചു Bhr. promiscuous

VN. പകൎച്ച 1. change as of place, kind, weather ഋതുപ്പകൎച്ച 153., mind മനോപ. q.v., infection ഭാവപ്പകൎച്ച, പ. വ്യാധി; what may be exchanged, synonym. 2. exchange; pouring out. പ. കഴിക്ക to take out or send provisions; (also പ. കൊടുക്ക). രക്തം പ. shedding.

പകൎച്ചക്കാരൻ So. who attends at meals; a carver, വിളമ്പുന്നവൻ.

പകൎക്ക, (So. പകൎത്തുക). To transcribe, copy, f.i. ഗ്രന്ഥത്തിൽനിന്നു ഓരോലയിൽ പകൎത്തെടുക്ക, പകൎത്തെഴുതുക.

VN. പകൎപ്പു & പേൎപ്പു, (T. പെയൎപ്പു) a copy. നേർ പ. a true copy. ആയ്തിന്റെ പ. കൾ MR. —

CV. പകൎപ്പിക്ക MR. to get copied.

പകല No. vu., see പയ.

പകൽ paγal 5. (VN. of പകുക, burst of dawn). Morning, daytime. പകലേ, പകലത്തു, പകലാമാറു by day; also merely പ., as പ. കക്കുന്ന കള്ളൻ prov.; പ. ഉണ്ടായ കാൎയ്യം VCh.; പ. മേവി Bhr.; രാപ്പകൽ by day & night. പകലു

പകലോൻ, പകലവൻ the sun, also:

പകൽമണി; പകൽമണിയൻ a plant.

പകൽവിളക്കു 1. the sun. 2. a day-torch, a Royal privilege. Syr. doc. 3. proverbial for: useless കേവലം പ. എന്നതു പോലേ Nal.

പകഴി paγaḷi T. aM., (C. Tu. ഹഗര light, nimble). An arrow എരിയുമിഴ്‌പകഴികൾ RC.

പകിട paγiḍa = പകട. 1. An ace. 2. drafts, a peculiar game played on two pieces of brass or ivory. പ. കളികളുമരുതു SiPu.; പ. കളിക്ക Nal. 3. a testicle (=അണ്ഡം). പ. തിരുമ്പുക to geld young cattle; (later in life ഉടെക്ക).

പകിടി H. pagṛī 1. The broad front of a turban; a high turban. 2. T. So. fib, jest, fraud. പ. പറക to cheat—V1., B., Palg. പകിട്ടുക to de-lude; VN. പകിട്ടു tinsel; delusion. 3. So. jaw. B.

പകിരി paγiri, (see പകരി, പകഴി) Shark-fins.

പകിഴം, see പവിഴം a. med.

പകുക paγuγa (whence പക, പകൽ) T. aM., aC. പസു, C. Tu. hakku.— To be separate.

VN. പകുതി 1. division, പ. യിടുക to divide. പ. കഴിഞ്ഞു KU. the distribution was over. മുതൽക്കാൎയ്യം പ. കഴിക്ക‍ TR., മുതൽ പ. ചെയ്തു MR. 2. a share ദായഭാഗം = ദായാദിക്കാരുടെ പ. VyM. equal share, പാതി; com. for a half, നേർപകുതി a full half. 3. division of territory = തുക്കുടി, f. i. മലയാം പ. a province. വടക്കേപ്പ. യിൽ അധികാരി TR.

പകുക്ക To divide, = ഹരിക്ക Arith.; രാജ്യം പകുത്തു കൊടുത്തു KU.; രണ്ടിനെ അഞ്ചെടുത്തു പകുത്താൻ രണ്ടിന്ന് ൫ ഛേദമായിട്ടിരിക്കും Gan. (= 2/5); ചതുരശ്രത്തെ രണ്ടായി (or രണ്ടു) പ. Gan.; നാലായി വേദങ്ങൾപകത്തു Bhr. Vyāsa. ഗ്രന്ഥം പകുത്തു നോക്കുക TP. to look for a text (a kind of sortes Virgilianæ). മുടിയിന്നി (or ന്ന) തന്നേ പകുത്തു തൂണോടു കെട്ടി TP. tied her by the hair to the pillar.

CV. പാതി മൈ പകുപ്പിച്ചു Bhg., ശംഭുതൻ മേനി പകുപ്പിച്ചു CG. caused to divide.

പകുന്ന paγuǹǹa (T. പകൻറ, fr. പകിൽ aC. to run as a creeper). A purgative root, കോൽപ.

പകോതി = ഭഗവതി, whence “Pagode”, Port.

പക്കൽ pakkal T. M. (പകു & പക്ഷം; C. പക്കെ). Side; No. also വക്കൽ, used adv. നിന്റെ പ. ഉണ്ടു it is with you. പ്രമാണം ചന്തു പ. ഉണ്ടു, രാജാവിന്റെ പക്കെന്നു (= ൽ നിന്നു) അഞ്ചാൾ നിശ്ചയിച്ചു TR.; പിടിച്ചു തരാഞ്ഞതു എന്റെ പ. തെറ്റു തന്നേ TR. my fault.

പക്കം pakkam Tdbh. (പക്ഷം, or പകു) 1. Side. 2. a lunar day നാലാം പ. ഞാൻ പോയി. 3. a party. പക്കത്തിൽ ഉണ്ണുക to eat at a com-mon table, to mess with the ബാല്യക്കാർ of a Rāja (often opp. of പഴയരി). പക്കത്തിലേച്ചോറു വേണ്ട, പക്കം വെച്ചൂട്ടുന്ന കുട്ടിപ്പട്ടർ TP.; പക്കത്തിൽ ചോറും തിന്നു കോയില്ക്കൽ പാൎക്കേണമോ PT. 4. a portion. അമരേത്തു പ. കഴിക TP. the king’s dinner. പക്കപ്പഴയരി ഉണ്ക, പഴയരി പക്കം കൂട്ടാം TP. best rice.

പക്കക്കാരൻ (3) an inferior servant; also a cook for such.

പക്കക്കാളൻ (3) common mess-curry to പക്ക[ച്ചോറു.

പക്കച്ചൊൽ (1) accidental word from a neutral person, seized as omen.

പക്കവാതം, see പക്ഷവാതം.

പക്കണം pakkaṇam S. Hut of a jungle-dwell-er VilvP., കാട്ടാളൻ തന്നുടെ പ’ത്തിൽ ചെന്നു‍ CG. = പുലച്ചാള V2., (fr. പക്കൽ refuge T.)

പക്കാളി H. pakhāl, A leathern water-bag. — a water-carrier (H. pakhālī).

പക്കി = പക്ഷി. also N.pr. കുഞ്ഞിപ്പക്കി etc.

പക്കീർ Ar. faqīr, A mendicant പക്കീറന്മാൎക്ക് ഇരിപ്പാൻ ഒരു മാടം എടുപ്പിച്ചു TR.; ഒശീരി പക്കീറായാൽ prov.

പക്കു pakkụ T. M. (C. പക്കെ) Side = പക്കം, പക്കൽ. f. i. പക്കിൽനിന്നു, പക്കുന്നു on the side. — പക്കേ = പക്ഷേ.

പക്വത (= പാകം). 1. maturity; perfection, solidity ബുദ്ധിക്കു പ. വരിക KR; ഇതറികിലോ മിക്കതുമറിവുണ്ടാം പ. യുള്ളവനു VCh. 2. opportunity, fitness.

പക്വാശയം the lower stomach, Duodenum; (opp. ആമാശയം).

പക്ഷം pakšam S. (see പക്കം). 1. Side, flank. 2. party ധൎമ്മം ഇരിക്കുന്ന പ. ജയിക്കും KR.; പക്ഷം പറക to maintain one’s own cause or the friend’s. ആ കൂറ്റിൽ പ. തിരിയുക, പ. പിടിക്ക to join a party. ബന്ധുപ. the class or host of friends. 3. partiality, preference. ചാത്തുവിന്റെ പ’മായിട്ടു സാക്ഷി പറഞ്ഞു jud. for Ch. പ’മായ തീൎപ്പുകൾ കല്പിക്ക, മനഃപൂൎവ്വമായി ചെയ്ത പ. MR. deliberate unfairness. പ. നിരൂപിക്കാതേ TR. fairly. അധികാരി പ്രതികൾക്കു പ. is biassed in favor of. പക്ഷമായി ക ല്പിക്ക MR. 4. liking, taste പ. ഇല്ല നമുക്കു നിന്നോടുള്ള ഭക്ഷണം ChVr.; പാലിന്നു പ. ഉണ്ടു likes milk. കുമ്പഞ്ഞിക്കു പ’മല്ലാത്ത ആൾ TR. disaffected. അവന്മേൽ പ. love. പ. കാട്ടുക to show kindness, പ. വെക്ക to bear affection. എങ്ങൾ പ. ഇയന്ന കണ്ണൻ CG. our beloved C. (= കൂറു). 5. opinion, vote; case. ദുൎബ്ബലന്മാരുടെ പ. Bhr. decision of cowards. എന്നൊരു പ. തോന്നുന്നു TR. some think. ചെയ്യരുതെന്നൊരു പ. ഉണ്ടു KU.; മൂന്നു പക്ഷങ്ങൾ AR 6. three kinds of advice (ഉത്തമം unanimous, മദ്ധ്യമം gradually converging, അധമം). രണ്ടി ല്ല പക്ഷം Bhr. no doubtful case. രണ്ടു പ. പറഞ്ഞു Mud. I put two cases. ആ പ’ത്തിൽ in that case. 6. a wing. 7. half of the month, പൂൎവ്വ —, ശൂക്ല പ. and കറുത്ത —, കൃഷ്ണ—, അപരപക്ഷം the 2 lunar fortnights, and each

പക്ഷക്കാരൻ one of a party, friend, associate. വേണ്ട എന്നുള്ള പ’ർ those that are against it (5).

പക്ഷതി S. (6) = പക്ഷമൂലം the root of a wing പ. കൊണ്ടുടൻ പക്ഷിണിയെത്തഴുകി CG.; (7) the first day of a lunar fortnight.

പക്ഷനിൎണ്ണയം (5) choice out of several pos-sibilities KR.

പക്ഷപാതം (3) partiality പ. അവൾക്കൎജ്ജുനങ്കൽ ഉണ്ടു Bhr., ൟശന്റെപ. കൊണ്ടു SiPu. favour. പ. പറക Bhr., പ. കൊണ്ടു സത്യലംഘനം Nal., also പക്ഷപാതിത്വം — (6) flapping of the wings. പ’ത്താൽപൃത്ഥ്വി ഇളക്കം പിടിച്ചു VetC.

പക്ഷപാതികൾ PT3. partizans.

പക്ഷഭേദം (3) partiality.

പക്ഷവാതം (1) palsy, also പക്ഷാഘാതം hemi-[plegy.

പക്ഷവാദം (2. 3. 5.) speaking one’s opinion, for one’s party. — എന്നെ ശത്രുപ ക്ഷ വാദി എന്നാക്കി PT. advocate of the enemy. പക്ഷ വാദികൾ PT. witnesses on both sides. പാ ണ്ഡവന്മാരിൽ നീ പ’ദി Bhr. partizan.

പക്ഷാന്തം (7) new or full moon; so പക്ഷാവസാനേ പുറപ്പെട്ടു Nal 4.

പക്ഷാന്തരം (5) the other case; (3) opinion of a party.

പക്ഷി (Tdbh. പക്കി) winged; a bird. — fem. തന്നുടെ പക്ഷിണി AR.

പക്ഷിദോഷം, — ദ്രോഹം, — ബാധ children’s disease (= പുള്ളുബാധ).

പക്കിവാൾ a certain leaf thrown ashore by the sea; (see പഞ്ചപക്ഷി).

പക്ഷീകരിക്ക (3) to treat with preference V1.

പക്ഷേ (Loc. 5) in one case, = ഒന്നുകിൽ, per-haps, പ. പുളി ഉപജീവിച്ചാൽ ഇരട്ടി നോക a. med.; യുദ്ധത്തിന്നാശു പുറപ്പെടുവിൻ പ. സത്വരം വന്നു വണങ്ങുവിൻ അല്ലായ്കിൽ UR. either — or —. മരിക്കേണം പ. ജയിക്കേണം എന്നങ്ങുറെച്ചു Bhr.

പക്ഷ്മം S. an eye-lash.

പങ്കം paṅgam S. Mire; also morally: പങ്കങ്ങൾ അകന്നുപോം Bhr. sins.

പങ്കജം. പങ്കേരുഹം lotus flower, = താമരപ്പൂ (often in po.)

പങ്കപ്പാടു B. affliction. — പ. ചെയ്ക to vex. — പ. ഏല്ക്ക to suffer oppression etc.

പങ്കിലം muddy. പ’മായ പദപങ്കജം VCh.

പങ്കായം paṅgāyam (& So. പങ്കാൻ) A paddle, also വട്ടപ്പ. a rounded paddle. In Portuguese pangayo; (C. Tu. പംഗഡ, പംഗലു astride).

പങ്കു paṅgụ T. M. C. Tu. (പകു?). 1. Part, share. പങ്കിടുക to distribute. — പങ്കുള്ളവൻ partici-pator. — പങ്കുകാരൻ a coheir; partner. 2. (perh. = ഭംഗി). പങ്ങുതങ്ങുമണിവെണ്നിലാതി RC.

പങ്കൻ (1) a partner, husband. ഇമമലമങ്കപങ്കൻ RC 16. Siva. — N. pr. m. (Palg.) പങ്കു, പങ്കുണ്ണി; പങ്ങൻ, പങ്ങാണ്ടി; പങ്ങി, പങ്ങി വേലൻ, (also പങ്ങു see പംഗു). — fem. പങ്കി N. pr.

പങ്കുനി paṅguni T.M. (ഫല്ഗുനി) The month മീനം Tr P.

പങ്ക്തി paṅkti S. (പഞ്ച) 1. Assembly of 5 or 10. — പ. സ്യന്ദനൻ,— കണ്ഠൻ, — കന്ധരൻ etc. = ദശമുഖൻ KR. 2. a line, row രഥപ. കൾ Bhg. — പ. ഹീനൻ a Brahman that has lost the right of eating with his caste.

പംഖാ H. pankhā. A suspended fan, (fr. പക്ഷം 6.) a “Punkah”.

പംഗു paṅġu S. Lame; Saturn, as moving slowly — N. pr. പങ്ങു, (see under പങ്കു).

പചനം paǰanam S. = പക്തി Cooking; di-gestion. പ. പാൎക്ക V1. stopping at church without going home for meals (Nasr.)

പചിക്ക S. to cook (G. pepō). നെയ്യിൽ പ. Tantr. to dress food; പചിപ്പാൻ മടപ്പള്ളി Sk. — to digest; mature — part. പക്വം. — VN. പാകം.

പചു paǰụ 5. (= പൈ) Tender, fresh, moist, green, whence പശ, പശിമ etc.

പച്ച 1. greenness, freshness. തേക്കു പ. കെടുകയില്ല, തേക്കിന്റെ ഇളന്തല പ.വിടും prov.

പച്ചകുത്തുക 1. to tattoo (with a red-hot style or needle) = പച്ചത്തിലകം ആക്കുക 460.; also പച്ചപ്പൊട്ടു So. 2. to cover with foliage (= തോൽ).

പച്ചകെടുക, — ട്ടുപോക to be past sprouting.

പച്ചക്കറി greens, ൪ തരം പ. വിളമ്പി TP.

പച്ചക്കലം an earthen pot unburnt.

പച്ചക്കല്ലു (2) an emerald. പ. വെച്ച നുണ an immense lie.

പച്ചക്കായി green, unripe fruit.

പച്ചക്കുതിര a mantis MC.

പച്ചച്ചായം, (ചായം 356).

പച്ചച്ചെമ്പു pure copper.

പച്ചടി 1. vegetables minced for various dishes ഇഞ്ചിപ്പ., നാരങ്ങപ്പ., കക്കിരിക്കാപ്പ., മുള കുപച്ചടി, തറിച്ചു പ., വേകിച്ചു പ. etc. 2. aM. പച്ചടിയിണക്കമലതാർ RC. fresh lotus feet? or comparison?

പച്ചത്തേർ=വിമാനം, f.i. പ’രും തണ്ടും താണു TP.

പച്ചനാഭി a poisonous root V1.

പച്ചപിടിക്ക to grow green, rich, stout.

പച്ചപ്പല്ലൻ one not chewing betel, etc.

പച്ചപ്പശു 1. = പച്ചപ്പരമാൎത്ഥി a simpleton. 2. a green locust.

പച്ചപ്പാൽ fresh milk.

പച്ചപ്പിള്ള a very young child.

പച്ചപ്പുഴ a civet GP78.; പ. ഇത്യാദി മലയുത മാകിയ ഗന്ധമന്യേ Bhg.

പച്ചപ്പെടുക to be adorned with flowers, leaves; മച്ചകം തന്നിലേ പ’ടുമാറു വെച്ചു പുഷ്പങ്ങൾ മല്ലികമാല CG.

പച്ചപ്പൊട്ടു (4) indelible marks punctured into the skin.

പച്ചമാംസം, — ഇറച്ചി raw flesh or meat.

പച്ചമീൻ fresh fish, not salted.

പച്ചരി, (& — യരി) rice freed from the husk without maceration, (ഉണങ്ങലരി).

പച്ചലിക്ക V1. to grow green.

പച്ചവടം (പടം) an entire piece of cloth, equal to 2 Palghat കച്ച (32 cubits) — N. തീയൻ N. തീയത്തിയെ 11¼ പണത്തിന്നും പച്ചോടത്തിന്നും പരിചയഞ്ചെയ്തു കെട്ടും കിഴിയും കൊടുത്തു കൈപിടിക്കുന്നേ Can. (marriage ceremony); green cloth, warm cloth, blanket ഗ്രീഷ്മകാലത്തിൽ കച്ചു തുടങ്ങീതേ പച്ചോടം CC., പച്ചോടം എന്നു പറഞ്ഞു തുടങ്ങുമ്പോൾ ഉൾച്ചൂടു താനേ എഴുന്നു കൂടി CG.

പച്ചവെച്ചുകൊണ്ടുവരിക to sprout again. No.

പച്ചവെള്ളം fresh water; (opp. കാച്ചവെള്ളം prov.)

പച്ചശരീരം of a woman lately delivered.

പച്ചിഞ്ചി a. med. fresh ginger.

പച്ചിരിമ്പു crude or pure, soft iron.

പച്ചില 1. green leaf; simples used in med. 2. പ. മരം=തമാലം a tree growing in the N. — GP73. (= സമുദ്രപ്പച്ച) Xantho chymus pictorius. പ. മരം പോലേ നിറമുള്ളോർ KR4. (monkeys). പ. ക്കിഴങ്ങു a. med. — പച്ചിലപ്പാമ്പു (& പച്ചിളി —) green whip-snake. — പ. പ്പെരുമാൾ med. plant.

പച്ചോടം see പച്ചവടം.

പച്ചോന്തു a chameleon.

പച്ചോല green cadjans, a mat made of such. പ. കെട്ടി വലിക്ക an old ignominious mode of executing great criminals, dressed out

പഞ്ച pańǰa So. (C. Te. പഞ്ചു to divide = കണ്ടം?). A ricefield വേലി പ. തിന്നു തുടങ്ങി, പ. പുറത്തിട്ടു വേലി കെട്ടുക prov.; കൃഷി പ. കൾ MC.; പശുക്കൾ പ. കൾ അഴിച്ചാൽ VyM.; പ. കാണ്മതില്ല Anj.

പഞ്ചം pańǰam S. (G. pente) Five.

പഞ്ചകം consisting of 5. — പ’മായി എഴുതുക to write through a quire, not sheet after sheet.

പഞ്ചകോണം a pentagon, esp. pentagram (for incantation).

പഞ്ചകോലം the 5 spices ചുക്കു, തിപ്പലി, കാട്ടുതിപ്പലി, കാട്ടുമുളകു, കൊടുവേരി.

പഞ്ചകോശം. 5 properties of human existence: അന്നമയംകോശം the body, പ്രാണമയം life, മനോമയം will, വിജ്ഞാനമയം knowledge, ആനന്ദമയം കോശം ecstasy, (orകാരണശരീരം, causal body) KeiN.

പഞ്ചഗവ്യം the 5 gifts of the cow: milk, curds, butter, urine, dung; also called പഞ്ചകലശം, means of purification; പ’വും വെന്തു സേവിച്ചു SG. (in the 5th month of pregnancy).

പഞ്ചത fivefoldness; dissolution into the 5 elements, പ. പൂണ്ടു CG. died.

പഞ്ചതന്ത്രം a popular book of fables in 5 chapters, പ’മാം മഹാനീതിശാസ്ത്രം PT.

പഞ്ചതാര T. M. (Tu. Te. — ദാര) & — സാര sugar പഴം പ. യും തരുവൻ Bhr. — ചീനപ്പഞ്ചാരയുണ്ട a bit of sugarcandy.

പഞ്ചത്വം = പഞ്ചത, as പ. ചേരുക, പ്രാപിക്ക, ഗമിക്ക to die. അവരെ പ. ചേൎത്താൻ Bhr., പ.വരുത്തുക Mud., പ. പ്രാപിപ്പിക്ക Brhmd. to kill. ദേഹം പ. മായി Genov. dead.

പഞ്ചദശ 15.—പ. പ്രകരണം a philosophical treatise.

പഞ്ചദശി the 15th lunar day, = വാവു.

പഞ്ചദ്വയാസ്യൻ AR. = ദശമുഖൻ.

പഞ്ചധാ fivefold, പ. വിഭാഗിച്ചു PT.

പഞ്ചനദം the panǰāb, Bhg.

പഞ്ചപാതകം 5 principal crimes, as ബ്രഹ്മഹത്യ, സുരാപാനം, സ്വൎണ്ണസ്തേയം, ഗുരുവാക്യ ലംഘനം, ഗോവധം.

പഞ്ചപാത്രം 5 plates, or merely one small metal-vessel (for ശ്രാദ്ധം).

പഞ്ചപാപി guilty of the 5 sins, പഞ്ചപാതകം.

പഞ്ചപുഛ്ശം the 5 acting members. പ. അടക്കി നില്ക്ക to stand before kings, the left hand before the mouth, the right under the left side.

പഞ്ചപ്രാണൻ the 5 വായു q. v.

പഞ്ചബാണൻ Kāma, armed with 5 flower-arrows CG. = ഐയമ്പൻ.

പഞ്ചഭൂതി consisting of the 5 elements, a creature, Anj.

പഞ്ചമം the 5th. പഞ്ചമപദം = അഞ്ചാമടി, also = 9 നാഴിക Mud.; അഞ്ചിതമായൊരു പഞ്ചമരാഗത്തെക്കൊഞ്ചിത്തുടങ്ങി CG. the 5th or 7th note in music; a tune.

പഞ്ചമർ T. Par̀ayar.

പഞ്ചമി the 5th lunar day പ. പ്പനി മതിത്തെല്ലു VCh.; the 5th case, Ablative (gram.)

പഞ്ചമൂലം 5 med. roots കുമ്പുൾ (-മ്പി-), പലകപ്പയ്യാനി (-ന), മുഞ്ഞ, പാതിരി, കൂവളം GP59. — ചെറുപ. usually ഓരില, മൂവില, ചെറുവഴുതിനി, ചെറുപൂള, തമിഴാമ or for the 2 latter ഞെരിഞ്ഞിൽ & കണ്ടകാരി GP. — ചെറിയ പ. ഒരു പലം a. med.

പഞ്ചരത്നം 5 jewels: gold, diamond, sapphire, ruby, pearl.

പഞ്ചരെപ്പു V1. a vessel for liquids.

പഞ്ചലോഹം 5 metals (gold, silver, copper, iron, lead) etc.; metallic composition for idols ആ ഗുളികപ’ത്തിൽ കൊടുത്താൽ സ്വൎണ്ണമാം Tantr.

പഞ്ചവടി N. pr. a place of 5 fig trees (വടം) near Gōdāvari KB., AR.

പഞ്ചവൎണ്ണം 1. white, black, red, orange, green.

പഞ്ചവൎണ്ണക്കിളി a parrot. 2. preparation

പഞ്ചശതം 500 (or 105), പ’തനദീതീൎത്ഥങ്ങൾ KR.

പഞ്ചശരൻ = പഞ്ചബാണൻ.

പഞ്ചശൂന്യം 5 faults (to cut, grind, pound, boil, chew herbs) V1.

പഞ്ചസാക്ഷികം having 5 senses, ക്ഷേത്രം നവദ്വാരം പ. Bhr 5.

പഞ്ചസാര, (vu. പഞ്ചാര), see പഞ്ചതാര.

പഞ്ചാക്ഷരം = ഉത്തമമന്ത്രം SiPu. consisting of 5 syllables, the formula നമശ്ശിവായ (with the addition of ഓം for Brahmans ഷഡക്ഷരം). വേദതുല്യമാം പ’ത്തെ ജപിക്ക SiPu.; പശു കുത്തുമ്പോൾ പ. ഓതിയാൽ prov.

പഞ്ചാഗ്നി 5 holy fires; or 4 with the sun (in തപസ്സു) Bhg.

പഞ്ചാംഗം 1. — 5 membered; an almanac (solar & lunar day, നക്ഷത്രം, യോഗം, കരണം). പ. കേൾ്പിക്ക KN. office of the village-astronomer. 2. = ആമയോടു Tantr.

പഞ്ചാംഗുലം 5 fingered = ആവണക്കു MM.

പഞ്ചാനനൻ 5 faced, awful to look at, Siva, a lion. പ’ങ്ങൾ ഞെട്ടിത്തുടങ്ങിനാർ Nal.

പഞ്ചാമൃതം milk, curds, butter, honey, water, as bath for idols.

പഞ്ചായം, H. പഞ്ചായത്ത് a court of inquiry, assembly of 5 or more arbitrators പ’ത്തിൽ ആക്കിത്തീൎക്ക, പഞ്ചായക്കാരാൽ തീൎക്ക MR. to settle by arbitration; (പഞ്ചായത്തീൎപ്പു, — വിധി).

പഞ്ചാരി a mode of beating time, Bhg. (see[ താളം).

പഞ്ചാൎച്ചന 5 modes of adoration, പ. കഴിക്ക vu.

പഞ്ചാലർ N. pr. a tribe of warriors & their[ land, Bhr.

പഞ്ചാശൽ 50.

പഞ്ചാസ്യം Mud. = പഞ്ചാനനൻ a lion.

പഞ്ചിക a gold coin, (5 Rup., 1/3 Mohar).

പഞ്ചീകരണം 1. making something out of 5

പഞ്ചേന്ദ്രിയം the 5 senses ശ്രോത്രം, ത്വൿ, ചക്ഷുഃ, ജിഹ്വ, ഘ്രാണം.

പഞ്ചേളാദി (ഇള = പൃഥ്വി) = പഞ്ചഭൂതം SidD.

പഞ്ചം paǹǰam T. No., പഞ്ഞം So. Famine, scarcity, poverty. ഉണ്ണിയെക്കണ്ടാൽ ഊരിലേ പ. അറിയാം prov.; പഞ്ചസാര പ. എന്നിയേ തരുന്നുണ്ടു PT. unstintingly. പഞ്ഞത്തു in Mith-unam & Karkaḍam. പ. പാടുക to beg with importunity. പ. കളക by ceremonies or other-wise.

പഞ്ഞക്കാരൻ B. a beggar, പഞ്ഞക്കോലം his [garb V1.

പഞ്ഞപ്പറമ്പു V1. sterile ground.

പഞ്ഞപ്പാട്ടു V1. a beggar’s cant.

പഞ്ഞപ്പുല്ലു (loc.) = മുത്താറി.

പഞ്ഞറ Trav. = ചേപ്പറ.

പഞ്ജരം paǹǰaram S. 1. A cage, Mud. 2. a skeleton.

പഞ്ചരിക്ക T. V1. to importune.

പഞ്ഞി pańńi (T. പഞ്ചു & പഞ്ചി, also പഞ്ചീടും പട്ടുമെത്ത KR.), C. അഞ്ജി. 1. Cotton, gen. പരുത്തി. 2. other kinds (ഇലവമ്പ. or ഉന്നം, fruit പൂളക്കായി Eriodendron orientale; down of ചെറുപൂള etc.). കാറ്റു ശമിച്ചാൽ പറക്കുമോ പഞ്ഞികൾ Nal. (ex. see വൈക്കോൽ). — ചെമ്പഞ്ഞി lac. മഞ്ഞപ്പഞ്ഞിപ്പൂ flower of മുള്ളൻ പായൽ. etc.

പഞ്ഞിക്കായി, — ക്കുരു, — നൂൽ cotton pod, —[seed, — thread.

പഞ്ഞിപ്പാളി a cotton-stuffed mattress.

പട paḍa T. M. C. Te. (പടുക) 1. Battle, fight. പട എടുത്തപ്പോൾ പടവെട്ടി Ti. having com-menced the war he engaged the enemy. തുളു നാട്ടേക്കു പട എടുത്തു KU. (Dat. against). പട കയറുക to storm. പടഇറങ്ങുക to take the field. പട ആരംഭിച്ചു വിളിച്ചു, പട വിളിച്ചതു ഞായറാഴ്ച തന്നേ TR. challenged to battle. ഢീപ്പുവുമായി പടവെച്ചു നേടി fought a battle, also ഏല്ക്ക, കഴിക്ക, ജയിക്ക TR., വെട്ടിപ്പിടിക്ക, തൊടുക്ക V1. പൊരുക etc.; പടകണ്ട കുതിര prov.; പടയിൽ പട്ടു fell in battle. പട പറക to indulge in talk about politics, etc. — Kinds: വെ

Hence: പടകൂടുക to fight, പടകൂട്ടുക to bring together & lead an army. പടകൂട്ടി (a snake).

പടക്കയറ്റം attack.

പടക്കപ്പൽ an armed ship, man-of-war.

പടക്കളം, — നിലം a battle-field, Bhr.

പടക്കളി sham fight; parade അഛ്ശനും മകനും പ’ക്കും CG.

പടക്കിഴങ്ങു MM.

പടക്കുടിൽ Bhr. camp, tent.

പടക്കുറി, a mark on the forehead for battle പ. [വലിക്ക TP.

പടക്കൂട്ടം an army, Bhr., KR.; also പക്കിപ്പ. TP. host of birds.

പടക്കൊടി a standard.

പടക്കൊട്ടു military music. പ. കൊട്ടിവിളിച്ചു SiPu. challenged to fight. പ. കൾ കൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു Bhg.

പടക്കോപ്പു, (V1. പടകൂൎപ്പം) war-stores. പ. നല്ലോണം കൂട്ടിക്കോളേ TP. prepare for war. പ. കൾ RC, Bhr. troops ready for battle.

പടച്ചട്ട mail-armour, thick quilt.

പടച്ചയം V1. warlike stores, arms.

പടച്ചാൎത്തു an army, പ’ൎത്തെയും പോരിച്ചു RS.

പടച്ചെലവു war-expenses.

പടച്ചേകവൻ a warrior; (in old Kēraḷa 900,000 [KU.)

പടച്ചോറു, (1 or 3) a layer of cooked rice, dried for journeying or campaigning.

പടജ്ജനം an army, troops.

പടതല്ലുക 1. to fight പ’ല്ലിവെല്ലുന്നതു KR. 2. to vie, surpass. കുലവില്ലോടുപ’ല്ലീടുംഭ്രൂലത Anj.

പടത്തഞ്ചം posture of attack B.

പടത്തലവൻ B. a general.

പടത്തായം V1. stratagem.

പടനായർ warriors. ൻ നല്ലപ. TP.

പടനായകൻ an officer, general; (in old Kērala 32 or 122 KU.)

പടനിലം = പടക്കളം; old battle-fields, f. i. പൊന്യം (കോട്ടയത്തു താലൂക്കു), നെടുമ്പൊയിൽ കുറുമ്പറനാടു), കണ്ടമ്പലത്തു കണ്ടി (താമരച്ചേരി).

പടപ്പാട്ടു war-song.

പടഭണ്ഡാരം B. the commissariat of an army.

പടമലനായർ N. pr., (or വ —) a minister of Chēramān Perumāḷ KU.

പടമുഖം the van of an army.

പടയാളി a soldier, (& പടയാളൻ aM.)

പടയും വെടിയും disturbance, രാജ്യത്തിൽ പ. ഇല്ല vu.

പടയോട്ടം fleeing in battle, or on account of [war.

പടവായി talkativeness പ. പറക; പടവായൻ loquacious, so പടവാക്കു (comp. പടപട.)

പടവാൎത്ത V1. disputing.

പടവിളി challenge, പ. മൂന്നു വിളിച്ചു TP.

പടവീടു barracks, camp, tents പ. കെട്ടുവിൻ ChVr.; പാൎത്ഥന്മാരുടെ പ’ട്ടിലും കൂടി Bhr 5.

പടവെട്ടു V2. a battle.

പടം paḍam 5. (& S. √ പടുക) 1. Fine cloth, spread cloth, sheet കരിമ്പ., വിരിപ്പ., മുലപ്പ., ആനപ്പ., etc.; ഇരിക്കുന്ന പ. a carpet. 2. chequered cloth, (പ. വരെക്ക to make squares as of a chessboard) — a picture = ചിത്രപ്പടം, f. i. യമപടം Mud. a picture representing Hades. 3. Tdbh. സ്ഫടം, ഫണം expanded hood of a snake പ. വിരിക്ക, താഴ്ത്തുക; also met. വെള്ളികൊണ്ടുള്ള പാമ്പിൻ പ. MR. an idol’s orna-ment. ഒറ്റപ്പടമുള്ളവൻ, (opp. ഇരുതലക്കുഴലി) V2. — പ. കഴിക്ക a snake to cast the skin. 4. the flat part of the hand or foot. പടത്തിൽ ഓരടി slap. കൈപ്പടത്തെത്തിരിച്ചു Nid. (de-scription of വാതം). കാലിന്റെ മുട്ടും പടവും തലോടിക്കൊണ്ട ഗുരു Anj.

പടകു paḍaɤụ & പടവു T. M. C. Tu. (Port. paraõ, whence “prow”). A ship, large boat. കള്ളപ്പ. V1. a pirate vessel.

പടക്കം paḍakkam (പടപട). A cracker, തോല്പ. പൊട്ടുക to go off. പ. പൊട്ടിക്ക, കൊളുത്തുക to fire it. A kind ഓലപ്പ —. (C. H. paṭāka).

പടങ്ങു paḍaṅṅụ T. aM. 1. A tent, awning മണിപ്പടങ്ങിൻ മിചെവൈത്തു RC.; also a flag (Te.). ഉരപ്പെഴും പടക്കു വേന്തൻ RC. 2. So. a slip put under timber to push it more easily, പ. തടി B. (a roller).

പടത paḍaδa C. & പടതി No. A curtain, screen; (P. parda).

പടൻ paḍaǹ T. aM. = ഭടൻ, (പട).

പടന്ന paḍaǹǹa M. (പടുക) 1. A saltpan, ഉപ്പു പ. saltmarsh. ഉപ്പുണ്ടാക്കുന്ന പ. കൾ കിടപ്പായതു നന്നാക്കിക്കിളെച്ചു TR.; പണ്ടാരപ്പ. നടപ്പു salt-manufacture of Govt. പ. ക്കണക്കർ river-boatmen about Cochin. D. 2. No. a broad hoe, spade to break clods പടന്നക്കൈക്കോടു TR.

പടപട paḍabaḍa T. M. C. Rattling noise, the report of a gun, etc. (Onomat.)

പടപ്പു paḍappụ 1. = പടെപ്പു Creation; people. ഈ പ. this fellow. 2. = പടുപ്പു bedding, mat. കന്മതിലിന്മേൽ പെണ്ണുങ്ങൾപ. ഇട്ടിരുന്നു; പായും പടപ്പും വരഞ്ഞോണ്ടു TP. abstaining from women; (see പെരിമ്പടപ്പു 2.). 3. (T. പടമരം) No. & പടപ്പുതടി No., B. the beam (= fore-beam) of a native weaver’s loom; also പടൎപ്പു. 4. a bush, thicket മാൻചാടി പ. കൾ തന്നിൽ മറകയും KR. (= പടൎപ്പു).

പടരുക paḍaruɤa T. M. (പടു). To spread, as fire പടൎന്നു കത്തി SiPu.; plants, odour; to creep, climb മുള്ളു പ., കാഞ്ഞിരത്തിന്മേൽ പടൎന്നുള്ള വള്ളി Nal.; പടൎന്തവാനരക്കുലങ്ങൾ RC. — met. മാനസമായവല്ലി ചെന്നു പടൎന്നു മേന്മേൽ CG. entwined itself more & more. വൈരാഗ്യം അകതാരിൽ പടൎന്നവൻ KeiN.; സ്നേഹം മാനസേ വന്നു പൊരുന്നിപ്പടൎന്നിതു Bhg.; ഉ

Hence: പടർകായ് B. common plantains = പടുവാഴ.

VN. പടൎച്ച climbing of vine, diffusion, density മരങ്ങളുടെ പ. കൊണ്ടു കാറ്റു തട്ടാതേ.

CV. പടൎത്തുക to train, support plants, വള്ളികളെപ്പ.

പടൎപ്പു see പടപ്പു 3. & 4.

പടററി paḍaťťi So. A plantain tree, (പടർകാപടൽ).

പടല paḍala T. M. (പടൽ) 1. A cluster or comb of plantains. പ. വിരിഞ്ഞു the bunch has branched out, also എത്ര പടലം ഈ കുലയിൽ (= ചീപ്പു). 2. (പടൽ 1.) a rough harrow (of ഇല്ലിക്കോൽ). പ. വലിക്ക (Palg.), ഇടുക (Weṭṭ.) to harrow; met. എന്നെപ്പടലവലിച്ചു കൊണ്ടു പോയി he quarrelled with me & dragged me for some distance.

പടലം paḍalam S. (fr. പടൽ & പടർ) 1. A spreading over, cover, mass പൊടിപടലം ഇളകി മറയുന്നു Nal.; ധൂളിപടലം KR. a cloud of dust. 2. lump, chapter പൂൎവ്വപ., ഉത്തര പ. KeiN. 3. a film of the eye, cataract. പ. തടിക്ക to form. പ. എല്ലാം പൊളിഞ്ഞു പോം a. med. (through salve). കണ്ണിന്റെ പ’ങ്ങൾ ൫ അടുക്കായിട്ടുണ്ടു, പ. പൊട്ടി Nid.; ദുൎമ്മാംസപ’ങ്ങൾ പോം Tantr.

പടലത്വം V1. a solecism.

പടലി a flock, പ്ലവഗപടലികൾ Bhr. (of monkeys); മുനിപ. കൾ RS. numbers of.

പടൽ paḍal T. M. = പടർ. 1. a clump of bushes. അരിപുരികളിൽ കാടും പടലും മുളെപ്പിക്ക Nal. to devastate. അറിയാത്തവന്ന് ആന പടൽ prov. — ചീനിപ്പടൽ = മരക്കിഴങ്ങു So. 2. = പടല.

പടല്ക്കാടു V1. an open jungle.

പടവലം, പടവിലം (C. haḍala), see പടോ[ലം.

പടവു paḍavụ T. Te. M. 1. = പടകു. A ship. വള്ളവും വഞ്ചീപടവെന്നെല്ലാം PT. 2. (പടെക്ക) laying stones, pavement. നടുപ്പ. the cen-tral part of a wall (= filling, Arch ). വാതില്ക്കൽ കല്പടവിന്മേൽ on the threshold.

പടാച്ചി paḍāčči (പടർ) Spread immoderately; superfluous extent. പുര പ. ആയ്പോയി grew too large, too bulky. ആയാൾ പടാച്ചി No. = തുമ്പില്ല.; പ. പറക B. to coax, menace. — പടാച്ചിക്കാരൻ a flatterer. — (Tu. പടാവു exagger-ation). — comp. ചപ്പടാച്ചി.

പടാവു ( = പടവു?) in വെൺ പ. Large leather- vessel for oil. വെമ്പടാവു bright moon-light B.

പടി paḍi 5. (പടുക, see പട 3.) 1. A step, stair, esp. = വാതിൽപടി, ചേറ്റുപ. threshold. പ. കയറിച്ചെന്നു TP. entered the house. നിവൃത്തി വരുത്താഞ്ഞാൽ കുഞ്ഞികുട്ടിക്കു പ. അടെച്ചു കിടപ്പാൻ സങ്കടം തന്നേ ആകുന്നു TR. to retire to rest; പടിക്കൽ PT., നായരുടെ പടിക്കൽ പണി ചെയ്യുന്ന (jud.) at the gate. പണിക്കരേ പടിക്കുന്നു ൩ അടിമ പിടിച്ചുകൊണ്ടു പോയി TR.; വേണ്ടും പദാൎത്ഥങ്ങൾ ഒക്കയും ഇപ്പടിക്കൽ ഓളം വരും KU. a blessing on a residence. പടിക്കത്തുടങ്ങി പടിഞ്ഞാറ്റിലോളം SiPu. through the whole house, from the eastern entrance. In Palg. any compound-or yard-door. 2. a bench (ചാരുപടി), plank in a boat (മഞ്ചിപ്പ.), a sill of a door or window (കുറുമ്പ., മേല്പ., കീഴ്പ.). എഴുത്താണിപ്പടി a stick with a groove for whetting the style. ത്രാസിന്റെ ഒരു പ. a scale of balances. 3. degree, measure (= നാഴി) esp. of rice (whence “paddy”), 1 പടി Palg. = 15/l6 of 1 No. Iṭaṅgal̤i.; weight of gold. Regular allowance (as നാൾപടി, മാസപ്പടി). പ. അളക്ക to give daily sustenance. പടിയളന്നിട്ടും ഒരു കൂട്ടം നല്ല പടയാളികളെ അനുസരിക്കുന്നോ KR4.; also Baṭṭā ആൾക്കു ൬ ഉറുപ്യയും പടിയും തരേണം TR. — ഒരു പടിയായിരിക്ക neither better nor worse. 4. adv. at the rate of, ൫൬൦ റാത്തൽ പടിക്കു ൧൦൦ ഭാരം 100 candies of 560 lbs. each. — according to മേല്പടി, അപ്പടി (T.), ഒഴുകുമ്പടി KR., ചൊല്പടി; എന്റെ കല്പനപ്പടി എന്നു VCh. thus my command. അവനെ ആൎത്തി

Hence: പടിക്കട്ട V1. a weighing stone (2. 3). പടിക്കല്ലു the uppermost stone-row of a foun-dation, പ’ല്ലിന്മേൽ കട്ടിലവെച്ചു.

പടുക്കെട്ടു the boundary of the holy part of a fane, beyond which only Brahmans may step.

പടിക്കാൽ a gate-post.

പടിക്കു see 4; പ. പാതി (3) half of the amount.

പടിക്കോണി entrance-ladder. പ. കയറ്റിവെക്കല്ല TP. don’t let them come up.

പടിത്തരം (3) rule, custom.

പടിപ്പുര a building over the gate-way, porter’s lodge ഇരിപ്പിടം കെട്ടിയേ പ. കെട്ടാവു prov.; പ. യിൽ ചെന്നു നിന്നു TP. a low caste coming to complain. കെട്ടിയ പ. കിട്ടിയാൽ മതി VCh.

പടിയളവു (3) measuring out grain for payment.

പടിയേറ്റം (1) coronation in Trav.

പടിയോല (3) a list, document (Cochin); regula-tion B.

പടിവട്ടം the front-part of a house V1.

പടിവാതിൽ the outer gate.

പടിക paḍiɤa A river-fish.

പടികം paḍiɤam Tdbh.; സ്ഫടികം. Crystal. പ. പോലേ ഉള്ള മുഖം a serene face.

പടികക്കാരം, പടിക്കാരം 5 Alum, (II. കാരം 239).

പടിക്കം paḍikkam T. So. aC. A spittoon, No. കോളാമ്പി.

പടിഞ്ഞാറു paḍińńārụ (aM —ായറു, T. പടുഞ്ഞായറു the setting sun. Te. പഡമറ, C. പഡുവ, Tu. പടായി, fr. പടുക). West പടിഞ്ഞായറായ ദിശമേൽ RC., Syr. doc; പ’റേ‍ western, also പ’റൻ കാറ്റു MC., പ’റുകാർ MR.

പടിഞ്ഞാറോട്ടു (പട്ടു), — റോട്ടേക്കു TR. west- ward, contr. പടിഞ്ഞാട്ടുള്ള, കിഴക്കോട്ടു തലയും പടിഞ്ഞാട്ടു കാലുമായി MR.

പടിഞ്ഞാറ്റ (& — റ്റി V1.) 1. the western chamber in a house, the sanctuary of ances-tors & bedroom of the owner. പ’റ്റൻ വാ

പടിഞ്ഞാറ്റകം എന്ന നടുഅകത്തു vu., തന്റെ പ. തുറന്നു TP. (1); the middle room of a പടിഞ്ഞാറ്റപ്പുര. (2).

പടിഞ്ഞാറ്റേടം KU., one of the 5 Kšatriya dynasties പ’റ്റേടത്തു കോയിൽ, പ’റ്റുകൂറ്റിലേ രാജാവു, പ’റ്റുസ്വരൂപം V1.(Port.) the Rāja of Mangāṭṭu or Koḍungalūr.

പടിയുക paḍiyuɤa T. M. (C. = പടെ). 1. To settle, sink. ആനപടിഞ്ഞു crouched, fell, lay, died (ചത്തടിഞ്ഞു RS.). പുര പടിഞ്ഞു പോയി settled down. പടിഞ്ഞിരിക്ക to kneel on one knee. 2. So. Palg. T. to become habitual by learning or exercise മിനക്കെടാതേ ചൊല്ലിച്ചിട്ടും ബാലനു പടിഞ്ഞില്ല ഗായത്രി കുറഞ്ഞൊന്നും Bhg.; എല്ലാം പടിഞ്ഞു കളഞ്ഞു Palg.

പടിക്ക v. a. 1. To learn, read (or Tdbh.; പഠിക്ക). നീ പടിച്ചു പോകും MR. you will rue it. 2. to teach, കൊല്വാൻ പടിച്ചതാർ ഇന്നു നിനക്കിതു ദുഷ്ടേ, ചൊല്ലിപ്പടിച്ചതാർ ഇന്നു KR. 3. to plunge പടിത്തനതുയ്യവാചികൾ ഊഴിമേൽ RC.

പടിത്തം learning. പടിത്തിരിക്ക TP. to sit down in school (= പടിത്തത്തിന്നു).

VN. I. പടിപ്പു learning.

CV. പടിപ്പിക്ക to teach, കുട്ടികൾ പ’ച്ചിട്ടു ദിവസം കഴിച്ചു കൂട്ടുന്നു jud.

II. പടിവു (1) subjection, contents കല്പനപ്പ. ചെമ്പേട്ടിൽ എഴുതി KU. (2) habitual ഈ സ്ഥലം എനിക്കു പടിവായിപ്പോയി V1.

പടീരം paḍīram S. Sandal-wood (po.)

I. പടു paḍu S. (= പൃഥു?) Sharp, clear (sound), clever, smart (Compr. പടീയാൻ). കപട പടുവിനുടെ മൊഴി PT. clever rogue. ഞാൻ പടുവെന്നഹമ്മതിയല്ല താനും KR.

abstr N. പടുത്വം ability. — പടുതകൾ Nal.

II. പടു fr. പടുക 1. What falls, happens, is common T. M. (Tu. paḍike, bad). 2. a rough tank.

പടുകളം a battle-field.

പടുകിണറു a blind well.

പടുകാൽ disease, (hon.=being disabled for service).

പടുകുത്തൻ V1. catarrh.

പടുകുഴി a dangerous pit, പ. യിൽ ഞാൻ പതിച്ചു പോകാതേ KR.

പടുഞായം common saying V1.

പടുതാമര ringworm, spreading like lotus-leaf; (V1. പടുതാര a palmer-worm).

പടുതീ accidental conflagration KR.; നാസികയൂടെ പ. പിടിപ്പെട്ടു RS. (in Kumbha-karṇa’s nose); പ. പിടിപ്പെടും Bhr.

പടുതിരി 455; പടുതുന്നൽ common sewing, (plain-work). No.

പടുദണ്ഡം V1. bowing to the earth T.

പടുനരകൊണ്ടിരിക്ക V1. hairs turn gray.

പടുപാഴൻ (prh. I.) a cunning rogue, SiPu.

പടുഭാഷ the vulgar tongue.

പടുഭൂമി barren, desert ground ഇങ്ങനേ തെങ്ങു മുറിച്ചു പോയാൽ പ. യായ്പോകും TR.

പടുമരം a jungle tree.

പടുമുള a self-sown plant, see നമ്പു 532: പടുമുളെക്കു വളം വേണ്ടാ prov.— (പടുമുളക്കാരൻ V1. a bastard).

പടുമൂടു a plant of spontaneous growth.

പടുവാക്കു low speech, prose.

പടുവാൾ a mean, rude fellow.

പടുവാഴ common plantain, പ’ത്തോട്ടത്തിൽ കയറി TP.; മൂത്ത പടുകുല കൊത്തി TR.

പടുവിത്തു seed of spontaneous growth.

പടുക paḍuɤa 5. 1. To fall, sink ചളിയിൽ പട്ടുപോയി in mire. സംസാരസമുദ്രത്തിലലയിൽ പട്ടുകിടന്നുഴലും മനുഷ്യർ Bhg.; പട്ടുകിടക്കമേലേ കിടക്കുന്ന നീ പട്ടുകിടക്കുമാറായിതോ ചോരയിൽBhr. fallen in battle. താളിപ്പനപ to die. 2. to be obtained, caught കൊത്തുന്നതു കൊ

a. v. പടുക്ക 1. To build, chiefly a well, tank to lay stones, etc. കിണറു കല്ലു പടുത്തിട്ടുള്ളതു MR.; കല്ലു കെട്ടിപ്പടുക്കിലും KU.; സേതു പ. AR.; സ്ഫടികം കൊണ്ടു പടുത്ത നീരാഴി KR.; പാതാളം പോലേ കുഴിച്ചു പടുത്തു Mud. paved; കുഴിക്കെക്കു താൻ പടുക്കെക്കു താൻ കോല്ക്കനം വരുത്തുക CS.; കല്ലു പ. also: to lay the spread courses or footings of a foundation, difft. fr. കെട്ടുക. 2. to piss (= വീഴ്ത്തുക). 3. to catch, obtain മീൻ പടുക്കാൻ പോയി. 4. T. to lie down.

പടുക്ക (4) a bed. കുട്ടികൾ ഒക്കേ പാളയിലും പ. യിലും ആകുന്നു are still infants. പ. യിട്ടേടം the bed of menstruating females.

പടുതി 1. So. nature, state; custom 2. No.= പടതി a curtain, awning.

പടുത്തിരിക്ക (4) a little mat for children to sit on.

പടുപ്പു a bed, mat, chiefly in menstruation, = [പടപ്പു 2.

പടുപട Neither solid nor liquid പ. യായിപ്പോയി = അഴഞ്ഞു (പടു).

പടുമൻ = പടുവാൾ a clumsy person B.

പടുവൻ a small ulcer B.

പടെക്ക paḍekka T.M. (C. Tu. Te. to obtain, possess, fr. പട, പടുക). 1. To make, create ഇവർ പടെത്തരുളും അസ്ത്രങ്ങൾ RC. of Gods. പടെച്ചോനെക്കൂടിപ്പേടി കൂടാതേ, പടെച്ചോനെ വിചാരിച്ചു മാപ്പാക്കേണം TR.; അയ്യോ പടെച്ചോനേ തമ്പുരാനേ TP. Creator; also പടെച്ചതമ്പുരാൻ (Māpḷas & other castes). 2. to serve up, offer boiled rice to idols.

VN. പടെപ്പു offering, (see പടപ്പു).

പടേണി B. (പടകണി?) A procession, show.

പടോലം paḍōlam S. A bitter, but edible cucumber, Trichosanthes diœca, the fruit പ’ങ്ങ V1.; പടവിലങ്ങ a. med. Kinds: കാട്ടു — Trich. laciniosa, med.; ചെറു — Trich. caudata Rh.; നാട്ടുപടോലപത്രം GP 64. Trich. anguina; പേപ്പ. etc

പട്ട paṭṭa 5. (പട്ടം). 1. A stripe, sash, hinge,

പട്ടക്കാരൻ one with a belt, a peon.

പട്ടമാച്ചിൽ (2) a broom of കഴുങ്ങിൻപട്ട.

പട്ടാ T. (&വണ്ടിവട്ടാ), പട്ടാവ് Palg. The tire of a wheel.

പട്ടം paṭṭam 5. S. (fr. പത്രം?) 1. A streak, tie, metal plate. 2. an ornament of the fore-head, diadem, a string of jewels as worn by Rājas & idols നെറ്റിപ്പ.; hence പ. കെട്ടുക to crown, ഭ്രാതാവെ പ. കെട്ടിച്ചു Mud. 3. high dignity, ordination & tonsure പ. വെട്ടുക, കൊടുക്ക. (കന്നിപ്പ. first tonsure, ൪ പ. the 4 lower orders, അഞ്ചു പ., ആറു പ. orders enabling to read the Epistles, the Gospels V1.). 4. a succession ൧൦൮ പ. are promised to Tāmūri KU. (108 വാഴ്ച). ൧൪ ഇന്ദ്രപ്പട്ടം മാറിവരുന്നേടത്തോളം VyM.

പട്ടക്കാരൻ (see also പട്ട) a priest, Nasr. — കുറുബാൻ പ. V1. a full priest.

പട്ടച്ചാവൽ B. a pheasant (?)

പട്ടച്ചോമാതിരി a Brahmanical dignity.

പട്ടത്താന KR. a king’s chief elephant.

പട്ടത്താനം (സ്ഥാനം) a feast on the birthday of Gods (ദാനം?), an offering by Rājas.

പട്ടബന്ധം coronation, Trav.

പട്ടമിടുക (1. 2) to cut & polish gems; to form with sides & squares.

പട്ടവാൾ a royal sword.

പട്ടട paṭṭaḍa (T. C. an anvil, fr. പടുക) Funeral pile = ചിത, as പ. കൂട്ടുക; also = ചുടലക്കാടു.

പട്ടണം paṭṭaṇam (S. പട്ടനം, പത്തനം, Te. C. Tu. പട്ടു house, abode, fr. പറ്റു) A town, city. പ’ത്തേക്കു നികിതി കെട്ടുവാൻ TR. i. e. Srīrangapaṭṭaṇam. Now esp. Madras (T. Palg.). (In Kēraḷa 18 പ’വും, 96 നഗരവും.)

പട്ടണക്കാരൻ a town’s-man; a Madrasee.

പട്ടൻ paṭṭaǹ Tdbh., ഭട്ടൻ, A class of foreign Brahmans, often traders, of old used as invio-

പട്ടച്ചോമാതിരി see under പട്ടം.

പട്ടത്തിരി (& ഭ.) the highest class of Nambūris, very learned, അന്തൎജ്ജനത്തെ വിധിച്ചു പുറത്താക്കിയപ. TR. as judge of caste questions; vu. പട്ടേരി, as പൊട്ടൻ പറഞ്ഞതേ പട്ടേരിയും വിധിക്കും prov.

പട്ടമന KU. a Brahman house.

പട്ടയം paṭṭayam 1. T. M. (H. paṭṭā) A deed of lease or gift, Patta granted by the Collector = ജമച്ചീട്ടു, f.i. സ്ഥലത്തിന്നു പ. വാങ്ങി MR. 2. T. aM. broad sword V1. വേലു പ. തടി KR. (see foll.)

പട്ടസം paṭṭasam = പട്ടിശം. A kind of spear പ. നല്ല ഗദകൾ Mud.; ഖൾഗപട്ടസബാണങ്ങൾ DM.

പട്ടാങ്ങു paṭṭāṇṇụ T. M. (പടുക). Truth. പ. എന്നു തേറി CrG. believing it to be true. പ. നേർ പറ TP. strictest truth, പ. ചൊല്ലു നീ Mud.; പട്ടാങ്ങല്ലെന്നുവന്നു കൂടി CG. turned out false. പ. ചെയ്ക CG. to keep a promise. പ. തിരിക്ക V2. = നേർ പുറപ്പെടുവിക്ക to sift evid-ence. — Also പട്ടാംഗവും ചൊല്ലി ChVr.

പട്ടാണി H. paṭhān (പഠാണി). An Afghan, one of the 4 classes of foreign Mussulmans പ. തൊട്ട ആന prov. — fem. പട്ടാണിച്ചി. പട്ടാണിപ്പയറു Pisum sativum.

പട്ടാപ്പകൽ paṭṭāpaɤal Broad daylight, noon, [So.

പട്ടാഭിഷേകം S. (പട്ടം) Coronation, install-ation; പ. കഴിക്ക, നടത്തുക.

പട്ടാരം Rāja’s fee from each sale of freehold.

പട്ടാസ്സ് paṭṭās C. M. = പടക്കം A. squib.

പട്ടാളം H. paṭālan, A battalion, regiment, army — പട്ടാളക്കാർ etc.

പട്ടാളിച്ചുപോക No. (പട്ട) = പോളിച്ചുപോക paddy, greens, etc. over-grown on account of too much shadow or manure, having leaves only but no fruit, (comp. പട്ടെക്ക).

പട്ടി paṭṭi 1. (T. loose condition, prostitute, fr. പടു). Miserable, പട്ടിക്കുതിരകൾ കൊണ്ടു വന്നു കെട്ടി Nal. vicious. പട്ടിമാടു useless cattle (abuse). 2. (T. പാട്ടി) a bitch ഊർപട്ടി; dog in general ആണ്പട്ടി V1. കുരെക്കും പ. കടിയാ prov. (hence in So. the fem. പട്ടിച്ചി). 3. T. M. C. a fold for cattle, sheep. പട്ടികെട്ടുക (on the open field). ആട്ടിൻപട്ടി a sheep-pen on high pillars (Palg.); place where slaves stand to re-ceive their hire. 4. Palg. N. pr. m., — വേലൻ.

പട്ടിക്കാടു N. pr. a place between Trichoor & Palg. പട്ടിക്കാട്ടിലേ നായി (= കാട്ടുപട്ടി = പുലി) കടിച്ചിട്ടു വീട്ടിലേ നായേ തല്ലുന്നത് prov.

പട്ടിക്കൂട്ടം V1. a litter of pups.

പട്ടിച്ചാൽ working a ricefield after manuring with leaves & preparing the squares.

പട്ടിച്ചെവി Acrostichonarifolium, Rh.

പട്ടിപ്പടി the gate of a fold.

പട്ടിപ്പുലി a small leopard.

പട്ടിക paṭṭiɤa 5. S. (=പത്രിക, fr. പട്ടം); 1. A band, ligature. സൂത്രപ. a metal clasp; esp. a lath, shingle (of wood, വാരി of bamboo); പ. തറെക്ക. 2. a list മുതൽവിവരം പട്ടിക MR.; ജമാപന്തിപ്പ. TR. any catalogue, indenture, voucher, etc. കാൎയ്യസ്ഥന്മാരുടെ മാസപ്പടിപ്പ., സാദിൽവാരപ്പ. etc. നാട്ടുപ. a map.

പട്ടികയാണി a nail for laths.

പട്ടികയോടു flat tiles.

പട്ടിണി paṭṭiṇi (T. — നി) Privation of food (പട്ടിണിപ്പാടു). പ. കിടക്ക to starve, go to sleep without a meal. ചൊക്കനെ പ. കിടത്തരുതു TP. the dog must not be starved. ഒരു പ. കഴിക്ക to fast one day. മൂന്നേത്തേപ്പ. കിടന്നു TP.

പട്ടിണിനമ്പി a Brahman who duns by sit-ting on his umbrella before a debtor’s house, starving himself & those within. If not satisfied, he performs a funeral cere-mony for the inmates, a curse more dreaded than death KU.

പട്ടിൽ paṭṭil So. A bamboo, a place where bam-boos grow ഇല്ലിപ്പട്ടിൽ V2. (പട്ടൽ = പടൽ V1.)പട്ടിലൻ B. a barber of a low class.

പട്ടിശം paṭṭišam S. A sharp-edged spear (also പട്ടസം, — യം).

പട്ടു paṭṭụ 5. 1. (S. പട്ടം) Silk. പട്ടുപുഴു a silk- worm. പട്ടുമുറി, പട്ടുപുടവ, — ചേല, — ചരടു, — നൂൽ etc. — പ. കെട്ടി ഉടുക്ക to dress in silk. പ. മെത്തമേൽ ഞെളിഞ്ഞു VCh. 2. B. sackcloth made of hemp. 3. light, dry soil. 4. N. pr. m.

പട്ടുകുട (& — ക്കുട) a silk umbrella, honorary distinction = രക്തഛത്രം.

പട്ടുട CG. silk cloth of men or women, also പട്ടുടയാടു.

പട്ടുപണി (3) working light soil, B. Palg.; also = പട്ടുവിത = പൊടിവിത.

പട്ടുപായി (1) a fine Palghaut mat (see പായി).

പട്ടും വളയും (1) honorary distinction പ. പണിക്കൎക്കു prov. — നിണക്ക ഒരു പ. കിട്ടും you deserve a medal (ironic. punishment).

പട്ടെക്ക (പട്ടു or പട്ട വെക്ക) to grow thick & long like corn stems on rich ground.

പട്ടേരി see പട്ടതിരി & ഭ —.

പട്ടേൽ H. & Mahr. paṭēl, a headman, used = അധികാരി in South Canara, ൩പട്ടേലന്മാർ (jud.).

പട്ടോല paṭṭōla T. M. (പട്ടം 1. 2; also in S. പട്ടോലിക = പട്ടയം) A royal note V1. esp. deed of lease; public records അതിന്റെ പ.

പട്ടോലക്കാരൻ king’s secretary. (൪ പ’ർ hereditary secretaries in Trav. പണ്ടാരപ്പിള്ള, in Coch. വാലിയത്തു മേനോൻ, in Cal. മങ്ങാട്ടച്ചൻ, in Cōlat. പുതുശ്ശേരി മേനവൻ, KU.).

പട്ടോലമേനവൻ So. a recorder, public ac-[countant.

പഠാണി see പട്ടാണി.

പഠിക്ക paṭhikka S. (see പടിക്ക). v. a. To recite, as മന്ത്രം; to read, learn പഠനം, പാഠം.

പഠിത്വം learning. പ. തികഞ്ഞവൻ V1. who has finished his studies. പ. തിരക to examine V1.

CV. പഠിപ്പിക്ക to teach. നാലൎക്കും ഓരോവേദം പ’ച്ചു Bhr., പലതും ഞാൻ ഇവനു പ’പ്പേൻ KR.

പണ paṇa T. (& പണ്ണ) M. Tu. (പണ്ണു). Ground which is worked, made firm (aC. forehead). കപ്പണ a stone-quarry, നിലമ്പണ a place made firm for beating corn in a mortar, കടപ്പണ the post on which a weaver’s loom rests. രാജാവിന്നു പണ നില്പാൻ കഴിയുമോ No. can I withstand?

പണം paṇam 5. S. (√ പൺ to exchange, buy, bet) 1. Coin, fanam; chiefly of silver വെള്ളിപ്പ. 1/5 Rup. since 1730, (100 Billy fanam = Rs. 18 pice 4½ correct mint value, see Malabar Gazette 15th June 1867); formerly gold f. പൊൻപ. of which (പഴയപ.) 4: 3¾, (പുതിയ പ.) 3½ = 1 Rup. The mark of the gold f. ∟, thus ൫ ∟ ത്തിന്നു = അഞ്ചുപണത്തിന്നു CS. Other coins: രാശിപ്പ. (= 10 ചക്രം or 1/3 Rup.), കലിയൻ പ. (5. = ൨ രാശി), പുത്തൻ പ. Cochin fanam = 1½ ചക്രം. പ. അടിക്ക to coin. കള്ളപ്പ. etc. 2. money in general പൊന്നും പണവും ചെലവിട്ടു, പ’വും താരവും മുമ്പേ കാണേണം vu.; വരുവാനുള്ള പണത്തിൽ ഒരു പ.

പണക്കാരൻ 1. a wealthy man. 2. adj. പ. മുണ്ടു, രണ്ടു പ. തുണി TR. cloth sold for one, two fanam.

പണത്തൂക്കം weight of a (gold) fanam (= 2 മഞ്ചാടി, 1/10 കഴഞ്ചി).

പണപ്പലക a board to count fanams (Cochin).

പണപ്രിയം = ദ്രവ്യാഗ്രഹം.

പണമാത്രം = പണത്തോളം as much as 1 fanam.

പണമാല a necklace of gold fanams.

പണമിട CS. = പണത്തൂക്കം.

പണം പിടിക്ക to be prized, ഏറ്റം പ’ച്ച തു ണി TR.

പണവക cash.

പണയം paṇayam T. M. (പണ്യം or പണം 4.) 1. A bet, stake ചൂതിൽ ഓരോ പ’ങ്ങൾ പറഞ്ഞു Nal.; എന്തൊന്നു വെക്കുന്നിതു പ. DN. അവളെ പ. പറക, ചൂതിന്ന് ഒക്കവേ പ’ത്തിലായി നമ്മുടെ രാജ്യം Nal. കലഹിച്ചു പ. പറഞ്ഞു KR. two birds trying who may be quick-est (also ജയം പറക, വാതു etc.) ചൂതു പൊരുതാൻ അസംഖ്യം പ’മായി Bhg. 2. a pledge, pawn കൊത്തുന്ന കത്തി പ’മാക്കൊല്ല prov.; പ. കണ്ടേ കൊടുക്കാവു KU.; കുഴൽ ൪ പണത്തിന്നു പ. വെച്ചു, തറവാട് എനക്കു പ. വെച്ചു TR. പ. നിറുത്തുക to seize a pledge for repri-sal. പ. എടുക്ക V1. to redeem it. Kinds: വൽ പ. double the value of the money borrowed KU., തൊടു പ. (& ചൂണ്ടിപ്പ.) mortgage of grounds without handing them over, ചുരിപ., ജന്മപ. etc.

പണയ എഴുത്തുകാരൻ the creditor of a land-holder upon an agreement, that if the loan be not repaid, the estate is to be assigned to the money-lender, W.

പണയക്കച്ചീട്ടു a document given on a pledge.

പണയപ്പാടു V1. pawn, security; പ. വെച്ചു ഉറുപ്പിക കടം വാങ്ങി TR.

പണയപ്പാട്ടം leasing fields on കാണം, gener-ally for 5 years, without remuneration for improvements.

പണയം ഓല = കാണം ആധാരം.

പണരുക paṇaruɤa To winnow rice (നെൽ), to remove the dust.

പണവം paṇavam S. A tabor, ഭേരി പണവാദി KR.; ഢക്കാപണവാനകവാദ്യങ്ങൾ AR.

പണി paṇi T. M. Te. (പണു്ണു) 1. Work, labour. പണിയും തുരവും എടുക്ക to toil. കണ്ടത്തു പ. എടുക്കുന്നു TP.; പണി എടുപ്പിക്കുന്ന പറമ്പു TR. the garden he gets cultivated. — മരപ്പ., കല്പ., ചിത്രപ്പ. etc. നല്ല പണികൾ ഏറുന്ന ഭൂഷണം KR. curiously wrought, full of art. അവന്റെ പ. തീൎക്ക, കഴിക്ക to kill him; also adj. പറങ്കിപ്പണി നല്ല കാതില TP. Europe made. 2. service, പണിചെയ്ക to serve. 3. building പ. ചെയ്ക (ശാല AR.) & അവിടം പ. തീൎത്തു Bhr., പുരപ്പണി തീൎപ്പിക്ക GnP. to get built. കോവിലകം പ. തുടങ്ങി, കഴിച്ചു TR. 4. exer-tion, difficulty ചെയ്‌വാൻ പ. യത്രേ VCh. very hard. (so പറവതിനു, തിരിഞ്ഞീടുവാൻ പ. തു ലോം; മുറിയറിവതിനു പണികൾ ഉണ്ടാകകൊണ്ടു Mud. to decipher a letter). പണിയാലേ വന്ന വിപ്രജന്മം Sil. Brahmin birth acquired with such difficulty.

പണിക്കൻ T. M. 1. a workman, artificer V1. esp. a master-builder. 2. പ’ർ hon. a fenc-ing-master പണിക്കർ വീണാലും അഭ്യാസം prov., പ’രെത്തേടി പൊയ്ത്തൂ പടിക്ക TP., പ’ രേ കളരിയും പുരയും ചുട്ടു TR. 3. പ’ർ hon. title of different classes ധൎമ്മഗുണത്തു പണിക്കർ KU. 3rd minister of Tāmūri; title

പണിക്കാ No. = Sir, hon. assent of lower castes to higher Sūdras; (ഓളി, ഓ to lower ones).

പണികയറുക to leave off working.

പണിക്കാരൻ (1) a workman, artist; (2) a servant.

പണിക്കുറ്റം 1. defective work. — പാ. പറയുന്നവൻ fond of criticizing. 2. പ. പിഴെക്ക to die (said of subjects to kings).

പണിക്കൊട്ടിൽ the workshop of a smith.

പണിക്കോപ്പു tools (= ആയുധം).

പണിക്കോൽ joint sticks for spreading what is woven. (Weavers).

പണിചെയ്ക 1. to work. 2. to serve; തല, മുഖം പ. to shave. 3. to build = പണി തീൎക്ക, hence പണിയുക.

പണിത്തരം workmanship; preparation for work; tricks.

പണിത്തല (loc.) place where work is done.

പണിപ്പുര = കൊട്ടിൽ.

പണി പിരിയുക 1. = പ. കയറുക. 2. to change masters; പ. പിരിക്കുക to dismiss from service.

പണിപ്പെടുക (1) to exert oneself, take pains. നടപ്പാൻ പണിപെടും (sic) RC. — (4) to be in straits, difficulty മൂത്രം പ’ട്ടു പോക.

VN. പണിപ്പാടു 1. workmanship, work. 2. revelation ക്ഷേത്രത്തിങ്കൽനിന്നു പ. ഉണ്ടായി; speech of Gods, kings = അരുളപ്പാടു (hon. = taking the trouble of utterance).

പണിപ്പെൺ (2) a maid-servant.

പണിമാൻ Palg. = നാലു കുടിക്കാർ, കരിയാട്ടിലേ വീടു, N. pr. of a caste, formerly the barbers of Il̤avars & Kammāḷars.

പണിയൻ N. pr. a caste of cultivators in hilly

പണിയാല a workshop പ. യിൽ കടന്നു TR.

പണിയോല leaves used to tie the spatha of palm trees.

I. പണിയുക (പണിചെയ്ക) To build, പണിതു built, ബ്രഹ്മാലയം പ’യുമാറാക്കി KU.

CV. പണിയിക്ക to get built, ഇല്ലവും പുത്തനായി തന്നേ പണീക്കയും PT.; പുര പണീക്ക TR. — double CV. കപ്പൽ പണിയിപ്പിച്ചു, ഇവരെക്കൊണ്ടു പണിയിപ്പിക്ക TR.

II. പണിയുക T. M. (2) To worship, salute വീണടി പണിഞ്ഞു KR., പാദയുഗ്മം പണിഞ്ഞു AR., പദതളിർ പ. Bhg., തൃക്കാൽ പ. Bhr. = തൊഴുക, വണങ്ങുക. — met. to acknowledge su-periority ഹിമകിരണമണ്ഡലം പണിയുന്ന മമ തനയമുഖം Bhr. surpassed by.

പണിക്ക paṇikka (Tdbh. of ഭ — or പണിപ്പാടു) To speak V1. (hon.)

പണ്ടം paṇḍam T. M. 1. (Tdbh.; പണ്യം) Valu-ables, jewels, that may serve as pawn (often = പണയം), as പൊൻപ. etc. 2. articles in general, ഉഴവുകൊണ്ടു പോയാക്കേണ്ടുന്ന പ. ഇവൻ PT. an ox; തിന്നുന്ന പ. & തീൻ പ. eatables. ദീവിൽ ഉണ്ടാക്കുന്നതിൽ പ. കൊണ്ടു വന്നു, ഓടിയിൽ ഉള്ള തീൻ പ. കിഴിപ്പാൻ TR. the produce of the Laccadives = ചരക്കു (in Te. is paṇṭa produce, crop fr. പൺ = പഴുക്ക). 3. (Tdbh. of ഭാണ്ഡം?) the crop of birds, stomach, craw തീൻ‌പ. V1.; ചത്ത ഉടുമ്പിന്റെ പ. MM. (fr. പള്ള.).

പണ്ടം അറുതിയായി (1) the sum advanced on a pawn with the interest due equalling the value of the article, = is forfeited.

പണ്ടകം = പണ്ടംകൂറുള്ള ദ്രവ്യം V1.

പണ്ടകശാല & പണ്ടശാല (T.) = പാണ്ടിശാല a storehouse, magazine.

പണ്ടക്കായി, പണ്ടപ്പന see under പന.

പണ്ടപ്പരപ്പു B. lying about like utensils; ex-tensiveness.

പണ്ടാരക്കപ്പം (2), (പണ്ടാരക്കരം Trav.) taxes on land, കൊമ്മിഞ്ഞിക്കു പ. അടക്കാത്തതു TP.

പണ്ടാരക്കാർ (2), Government officials, also പണ്ടാര ആളുകൾ TR. — പണ്ടാരപ്പാടു KU.

പണ്ടാരക്കുറ്റി V2. a church-box (Nasr.)

പണ്ടാരങ്കോഴി see വ — KR.

പണ്ടാരത്തില്ലം KU. a rank among the പോറ്റി Brahmans.

പണ്ടാരന്മാർ (4) pappaḍam makers in Cochin.

പണ്ടാരപ്പിള്ള 1. the hereditary secretary of State in Trav. കല്ക്കുളത്ത് ഓമനപ്പുതിയ കോവില്ക്കൽ പ. KU. 2. = പ്രവൃത്തിപ്പിള്ള q. v.

പണ്ടാരഭൂമുഖം (3) enclosure of a holy tree.

പണ്ടാരമാക്കുക to lay waste, നിലം ആൎക്കും ഇല്ലാതേ പ’ക്കിക്കളഞ്ഞു vu.

പണ്ടാരവക VyM. Government property.

പണ്ടാരി a treasurer; Shaiva devotee; monk V1. (No. തിന്നിപ്പണ്ടാരി a glutton, said to children).

പണ്ടാല paṇḍāla = പണ്ടശാല? N. pr. A certain Sūdra tribe (to which Tāmūri belongs, B.?).

പണ്ടി paṇḍi T. So. (= പണ്ടം 3) The stomach തീൻപ.; hence പ. വയറൻ pot-bellied.

പണ്ടിക paṇḍiɤa T. M. C. fr. Te. paṇḍuga. A feast (see foll.).

പണ്ടു paṇḍụ T. M. (√ പഴ Te. paṇḍu to ripen, be accomplished) Antiquity. — പണ്ടു കീഴേ or പ. കഴിഞ്ഞതും പടയിൽ ചത്തതും പറയേണ്ടാ No. — പണ്ടേ adv. ഈ മര്യാദ പണ്ടു പണ്ടേ

പണ്ടുള്ളോർ: എന്തു ചെയ്തിതു പ. എന്നറിഞ്ഞിട്ടു ചെയ്യേണം prov. forefathers.

പണ്ഡിതൻ paṇḍïδaǹ S. (പണ്ഡ wisdom, rather from Te., see prec.) 1. An accomplished, learned man എന്നോടു തികഞ്ഞ പ’നായി പേശുവതു RC. 2. a Pandit, law-officer അദാലത്തു പ’ൎക്കും നമ്പൂരിക്കും ചെയ്ത ചോദ്യം TR. 3. T. Palg. പണ്ടിതൻ a Doctor = പണ്ടിതം അറിയുന്നവൻ (the art of healing).

പണ്ഡിതമാനി, പണ്ഡിതമ്മന്യൻ fancying him-self clever.

പണു്ണുക paṇṇuɤa T. C. Te. To make, work, (Tu. to speak), M. coitus, obsc. also പണ്ണിക്ക V1. — VN. പണ്ണി.

പണ്യം paṇyam S. (പണം) Saleable, = ചരക്കു VyM. പണ്യപദാൎത്ഥങ്ങൾ VetC.

പണ്യശാല a ware-room.

പത paδa 1. Boiling, throbbing; also T. 2. foam, froth, as on toddy. പത കളക V2. to skim.

പതയുക So. to foam, bubble — VN. പതച്ചൽ.

പതെക്ക T. M. 1. to palpitate V1. 2. v. n. to boil up, foam പതെച്ച വെള്ളം vu.; so ഭൂമി, ഓട്ടുപുര etc., പൂഴി പതെച്ചിട്ടു കടപ്പുറത്തു നടന്നൂട emitting heat, തല നൊന്തു പ. No. 3. v. a. So. to agitate.

CV. (2) വെള്ളം etc. പതെപ്പിക്ക = തിളപ്പിക്ക.

പതം paδam T. M. Te. C. Tu. hada (Tdbh.; പദം step) 1. Share of reapers പ. കഴിക്ക = തുരുമ്പു പൊലിക്ക. 2. degree, chiefly the right degree of ripeness, temperature, etc. ഇറച്ചിക്കു പതമില്ല No. not done enough. ഉഴുവാൻ പതമുള്ള ഭൂമി VyM. arable. കടൽ പ. വെക്ക to calm down. അവന്റെ പ. വരട്ടേ V1. let his passion subside. അവന്റെ പിന്നാലേ ഓടി പതം വന്നു പോയി No. = തളൎന്നു. എണ്ണ പ. നോക്കുക (med.) to examine the degrees of inspissation (= പാകം), as മണൽ പ. dry like sand, (ഖരം) കടുകുപ., (ചിക്കണം) മെഴു or

പതമാക്ക to temper, season, persuade, con-vert; to tan, dress leather.

പതം കഴിക്ക No. (fishermen) to steer care-fully through a short sea.

പതെകൊടുക്ക to clear or purify, temper (f. i. പുകയിലക്കു by sprinkling it with sugar- water No.).

പതംതളിക്ക B. to purify by sprinkling.

പതംവരുത്തുക to soften, tan. തല്ലി പ. give him a dressing.

പതവാരം V1., കോപ്പതവാരം Syr. Doc. King’s portion, also പതകാരം V2. gen. പതാരം tithes (perh. fr. പത്തു?); the 10th stone given from a quarry to its owner; a fee of 7½ per cent from the amount of a marriage settle-ment (Nasr.); fee paid to a Rāja on transfer of land W.

പതകം paδaɤam (Tdbh.; പദകം S. posture) Po-sitiveness V1. പ. ഭാരതസമരമൂലമായി Bhr 16. — പതകിക്ക to quarrel, revile, V1.

പതകരി see പദകരി.

പതക്കം paδakkam 5. (Tdbh.; പദകം S.) Jewelled breastplate of a king നല്ല പ. Nal., of a minister വിസ്മയമായ പ. MR., തങ്കപ്പ. SiPu. given to Brahmans, നല്ല പതക്കഹാരാദി ഭൂഷണങ്ങൾ KR. of a queen, രത്നം പിച്ചളപ്പ’ത്തിൽ ചേൎത്തു PT. പൊന്നും വെള്ളിയും പതകങ്ങളും (sic) ഒക്കയും പിടിച്ചു പറിച്ചു TR. (soldiers in the temple of Manjēshwara).

പതക്കു paδakkụ B. The hip and loins.

പതഗം paδaġam S. (പതം S. flight). A bird, also പതംഗം. — പതംഗൻ the sun ഉദിത്തുയർതങ്കനും RC.

പതഞ്ജലി N. pr. a famous philosopher, gram-[marian, etc.

പതത്രം a wing.

പതത്രി a bird, also പതൽ (falling, flying).

പതനം S. 1. flying, falling (see പാദപതനം).

പതൻ (loc.) = (പതം; പതമ്പു = പതം 1.

പതപത 1. (പതം, പതുക്കേ) slowly. 2. (പത) boiling hot, effervescing.

പതപ്പു (VN. of പതെക്ക) throbbing, as തൊണ്ടപ്പ. the pit of the throat; അവനു പതപ്പില്ല he is devoid of natural affection, bowelless; the crown of the head (loc.)

പതർ paδar (T. = പതിർ) prh. = പൊതിർ in പതൎമ്മ Rottenness as of rice through damp; softness of mind. fr. പതം, പതു. — കുരു പതൎന്നു the ulcer burst (loc. C. hadaru, to bud).

പതറുക paδaruɤa 5. (പത) 1. To be precipi-tate, overhasty പോവെന്നെഴുന്നു പതറിത്തിരിഞ്ഞു RC. 2. aM. to be confused, defeated (in comparison) ഇടിയൊലി പതറുമാറേ, മുകിലൊലി പതറുംചൊൽ, ഓടുന്ന തെന്നൽ പതറും നടതകും തേർ RC. quicker than wind, louder than thunder. 3. So. to be scattered പുക പ. — met. അവൻ പതറിപ്പോയി Palg. he has deserted his principles, etc.

പതറിക്ക 1. to cause confusion V1. 2. V. freq. പതറിച്ചമഴ pattering rain.

പതാക paδāɤa S. (പത് to fly) A flag ചാരു പ. കളോടു തോരണം ഉയൎത്തുക AR., also ധ്വജപതാകങ്ങളും AR.

പതാകി a standard-bearer — പതാകിനി an [army.

പതാരം see പതവാരം under പതം.

I. പതി paδi S. (L. potis, G. posis) 1. Lord, master, ഭൂപ., നരപതി etc. അയലും പതിയും അറിക (doc.) with the knowledge of the prince. അടിയാൻകടിപതികളും TR. all the inhabitants. 2. husband നാരിമാർ ഇരിവൎക്കും പതിയാകൊല്ല Anj. —

പതിഘ്നി KR. killing her husband.

പതിംവര choosing her husband.

II. പതി T. M. Being fixed in, pressed down; an ambush, പതിയിരിക്ക, പാൎക്ക to lie in wait, കള്ളന്മാർ പതിയിട്ടിരുന്നു, നായന്മാർ പതിക്കിരുന്നു വെടി വെച്ചു TR., പതി ഉറെച്ചു TP.

VN. പതിപ്പായി നില്ക്ക to fix one’s stay some-where.— പതിപ്പു, പതിച്ചൽ registering.

പതിമരം (2) the plank or beam lying on the door-frame, No.; loc. = ഊൎച്ചമരം.

പതിമൂക്കൻ flat-nosed; bottle-nosed V1.

പതിയൻ 1. slow, tedious. 2. bad, vile. പ. ശൎക്കര molasses. 3. a certain low caste, Paravaǹ.

പതിയാൻ a caste of foreigners occupied with oil manufacture (ആട്ടിപ്പിഴിക) KU.; a caste of washermen, f. പതിയാട്ടി Trav.; Mogeyan as called by Pulayars, No.

പതിയുക 1. to be impressed പാദം പതിഞ്ഞു കാണുന്നു Bhg., fixed എനിക്കു പതിഞ്ഞു I got it. മുത്തുപതിഞ്ഞു to be set as gems V1. പതിഞ്ഞിരിക്ക to sit on the haunches. 2. to be pressed down മൂക്കു പതിഞ്ഞ ചീനക്കാരത്തി etc താഴപ്പതിഞ്ഞൊന്നു മേലേ കുതിച്ചു RS. stooped, crouched. പതിഞ്ഞ നില shoot-ing posture; gentleness.

VN. പതിവു 1. settlement, custom, routine. പതിവായി ചെയ്ക to do regularly, ൫ മണിക്ക് എഴുനീല്ക്കുന്നതു പതിവു No.; usually തീപ്പെട്ടുപോയ എഴുന്നെള്ളിയേടത്തിന്നു പ. വെച്ചു നടത്തിയ പ്രകാരം ചെലവു തരുന്നു TR. as regulated by the late prince. തിന്നുക പ. ഉണ്ടു Trav. commonly eaten. 2. a register, document to acknowledge the Ryot’s right to cultivate, So. പ. കൊടുക്ക, പിടിക്ക B.

പതിവുകാരൻ 1. a regular person, one that keeps his hours. 2. a customer.

പതിതം paδiδam S. (part. of പത്) Fallen. കാലാൾ അശ്വം ഗജം തേർ പ’മാക്കി Bhr. felled, destroyed.

പതിതത്വം S. degradation ജാതിക്കു പ. ഉണ്ടു KN. തലമുടി നീട്ടുന്നതിന്നു പ. ഇല്ല Anach.

പതിക്ക S. to fly, fall പതിച്ചു ഭൂമിയിൽ PT.

CV. പതിപ്പിക്ക to fell, throw ഭൂവി പതിപ്പിപ്പേൻKR.; മൂഷികന്മാർ എന്നെപ്പ’ക്കുന്നു PT.; സ്വൎഗ്ഗത്തിൽനിന്നു പ’ച്ചു ദേവകൾ Bhg.

പതിൻ paδiǹ T. M. (obl. case of പത്തു). പതിനഞ്ചു 15. — പതിനായിരം 10000, പ’ത്താണ്ടു KR. പ. also the 10000 Nāyars of Pōla Nāḍu KU., the aristocracy of Kaḍattuva-nāḍu പ. ലോകർ TP.— പതിനാലും അഷ്ടമിയും UmV. the 14th lunar day. — പതിനാറു 16; the funeral ceremony on the 16th day after a death. — പതിനായിരത്തെട്ടു ഭാൎയ്യമാർ Bhg. — പതിനെട്ടർ KU. 18 persons & പതിനെണ്മർ; so പതിനെണ്ണായിരം 18000, Bhg.

പതിന്നാങ്കു 14 & = ചതുൎദ്ദശി V1. astrol.

പതിന്നാഴിത്തേൻ ഉണ്ടോരോ മരത്തിന്മേൽ KR. 10 measures, so പതിമ്പറ 10 large measures.

പതിന്മടങ്ങു 10 fold AR.

പതിന്മൂന്നിനെ വേട്ടാൻ Bhr 3. thirteen.

പതിറ്റു in multiplication, as പതിറ്റു രണ്ടു = 20, പതിറ്റുപ്പത്ത് = 100; (so ഒമ്പതിറ്റു ഒന്നു etc. = 9 etc.). പതിറ്റടി സമയം when a man’s shadow measures 10 feet, between 4 — 5 P. M. — പതിറ്റടിപ്പൂ see പന്തീരടി — so മുപ്പതിറ്റാൾക്ക് prov. depth of 30 men.

പതിപ്പിക്ക 1. see under പതി II. 2. see under പതിതം.

പതിർ paδir (T. പതർ, C. hadiru an unripe fruit) Empty corn-husk, chaff നെല്ലു ചേറി പ. പോക്കി MR. doc. പ. പിടിക്ക to winnow. പഴഞ്ചൊല്ലിൽ പ. ഇല്ല prov. — (തീപ്പതിർ 461).

പതിരിക്ക V1. rice to be without grain.

പതിൎമ്മ (No. loc. f. i. നിലത്തിന്റെ) = പതുമ.

പതിവ്രത paδivraγa S. (പതി I.) Faithful to her husband, KR.— പുത്രിക്കു പ’താധൎമ്മങ്ങൾ എല്ലാം ഉപദേശിച്ചു AR. the duties of a good wife. പതിവ്രതം ദുഷ്പ്രാപമാകും Sah. = പാതിവ്രത്യം.

പതു paδu (പത്തു) 10, ആയിരത്തിന്മേൽ ഒരു പതുമക്കളും Bhg. (in ഒമ്പതു etc., see പത്തു.)

പതുങ്ങുക paδuṇṇuɤa T. M. (also = പതിയുക). 1. To be pressed down. മൂക്കു പതുങ്ങി flattened by a stone. 2. to sneak, crouch, കള്ളനെപ്പോലേ പ’ന്നു PT. പതുങ്ങി വരിക slily, cauti-ously. കുഞ്ചൻ നേരേ പതുങ്ങിനാൻ പഞ്ഞി പോലേ CG. cringed.

VN. പതുക്കം concealment, skulking (also = [പതുപ്പു).

I. പതുക്കുക, ക്കി To press down, conceal.

II. പതുക്ക, ത്തു (പതം) only M. To be soft, tender, moderate, pliable പല്ലവം പോലേ പതുത്തുള്ള നിൻപാദം CG.; നെന്മേനി പോലേ പതുത്ത മേനി Bhr.; പതുത്തകൈ (see തലോടുക 437).

Inf. പതുക്ക gently, slowly പ. നടക്ക (also പതിഞ്ഞു നടക്ക). പതുക്കവേ കിഴിഞ്ഞു Bhg. leisurely.

പതുപതേ softly, gently! also പതുപതുക്ക to be [soft, pliant.

VN. പതുപ്പു softness, പ. ളളരോമങ്ങൾ Bhg. of an antilope. പ. ള്ളമെത്ത KR.; ഇല പതുപ്പിൽ വിരിച്ചു MC. for lying on. പതുപ്പിൽ വെച്ചു സുന്ദരി ചിരിച്ചുകൊണ്ടു ചൊല്ലിനാൾ RS. gently, slily. പതുപ്പിൽ വിളിച്ചു RS. called aside.

പതുപ്പിക്ക to soften, പ’ച്ചു ചൊല്ലി തണുപ്പിച്ചു ശോകം KR.; മാധവൻ അവരെയും പറഞ്ഞു പതുപ്പിച്ചാൻ Bhr. quieted them (=ശമിപ്പിക്ക).

പതുമ V1. pliancy.

പതുപത paδubaδa (Onomat.). പ. പതെക്ക [To bubble up.

പതുമുഖം paδmukham S. പത്മകം. Pieces of red coloured wood (ചപ്പങ്ങ, കടപ്പിലാവു) sold as a drug, പതുമുകവും പടക്കിഴങ്ങും MM.

പതെക്ക see under പത.

പത്തണം vu. = ഭസ്മം Ashes.

പത്തനം pattanam S. (= പട്ടണം, fr. പറ്റു) City; palace വിരാടന്റെ പ. തന്നിൽ പാൎത്തു Nal.

പത്തമാരി pattamāri (prh. Konkaṇi?; in T പത്താചു a boat, fr. Port, pataxopinnace). A Patti-mar, native vessel larger than മഞ്ചി; Port. Patamar, (in KU. ദശമാരി). ചരക്കുകൾ കൊണ്ടു വരുന്ന പത്തെമാരി TR.

പത്താക്കു Port. patacãõ., Ar. bāṭāqa, a pata- coon, Europe coin. പൊൻപ. TR. a ducat. വെള്ളിപ്പ. TR. a dollar. തടിപ്പ. = തൂണരയാൽ, തലപ്പ. etc.

പത്തായം pattāyam & പത്താഴം V1. (Tu. patāyi, Port. pataya) A large chest to keep rice, treasure. പ. നെല്ലിട്ടടെച്ചാൽ TR., പ’ ത്തിൽ വെച്ചിരുന്ന പെട്ടി MR., പ’ത്തിന്റെ ചെടി or ചട്ടം No. its grooved framework re-ceiving the boards. — നെല്ലുപ., കട്ടപ. a grana-ry; നീർപ. a cistern, reservoir in ships. എലിപ്പ. So. a trap.

പത്തായക്കാരൻ No. sc. who possesses grain, കടം വാങ്ങിയാൽ പ’നോടു വാങ്ങേണം prov.

പത്തായപ്പുര 1. a granary, also പത്തായക്കെട്ടു. 2. an upper story കുടിയിൽ സ്ഥലമില്ലായ്ക കൊണ്ടു ഒരു പ. മാളിക കയറ്റി MR. (Palg. = ഇരുനിലപ്പുര); also a wing = തെക്കിനി.

പത്തായോദരഭുക്തി VyM. the loan of a patta-yam.

I. പത്തി patti S. (pad, foot) Foot-soldier, Bhr. പത്തിവരന്മാർ Mud. infantry.

II. പത്തി Tdbh.; പത്രിക 1. Leaf, lamina, leaf-like, as the blade of an oar, pannel. കൈപ്പ. the flat hand. ഓലപ്പത്തി a shred of a palm-leaf, put into books as a mark; also the interstice between two cadjans in a thatch — (so പുരയുടെ പത്തിയിൽ or ഇറപ്പത്തിയിൽ വെച്ചിരിക്കുന്നു No.). 2. the hood of a serpent, പന്നഗം പ. ഉയൎത്തും; PT.; a similar ear-ornament = തോട. 3. plaster പുണ്ണിൽ പ. ഇടുക, വെക്ക MM. = തകഴി, hence ഉള്ളിൽ വജ്രം പുറമേ പ. prov. 4. T. a row, So. column of writing. പ. ഇട്ടെഴുതുക to write in columns.

പത്തിക്കാൽ the framework between the pannels of a partition, B. നിരയും പ’ലും prov.

പത്തിക്കീറ്റു, (S. പത്രഭംഗം) strokes of sandal-pigment, etc. on the forehead, neck, breast കസ്തൂരികൊണ്ടല്ലോ പ. ഏറ്റം നിറപ്പൂ CG.;

പത്തിപ്പാമ്പു (2) Cobra de capello, MC.

പത്തിവാൾ a small sword.

പത്തിരി Ar. faṭīr, Unleavened bread, rice-bread of Māpiḷḷas, also പത്തിൽ; Syr. പത്തീറ് PP. V2. wafer (അമ്മീറമേൽ അടിച്ച പത്തിര) etc.

പത്തു pattụ 5. (prob. fr. പന്തി Tdbh. Of പങ്ക്തി as in പന്തിരണ്ടു; other forms പതിൻ, പതു in ഇരുപതു etc., പതവാരം?) 1. Ten പ. കുറയനാന്നൂറു KU. 390. പത്തിനഞ്ചായിട്ടു തോല്പിച്ചു ചെയ്തെന്നാൽ പത്തുപത്തേ Nasr. enough if you do half of what you are commanded. 2. ten months as the time of pregnancy പത്നിക്കു പത്തും തികഞ്ഞിതു മെല്ലവേ SG. (also പ. മാസവും നാഴികയും ദിനം പ’ം ചെന്നു വിനാഴിക പ’ം SG.). 3. used without meaning as the first step in mounting to higher numbers, പത്തു നൂറു not ten only, fully 100. പത്തുനൂറായിരം ഖണ്ഡമാക്കി CG. 100,000 pieces. പത്തിരുനൂറാളായിട്ടു TR.

പത്തപ്പന്റെ മക്കൾ (abusing Sūdras).

പത്തര 10½ പ. യിലുള്ളവർ KU. the fighting Brahmans in 10½ Grāmas.

പത്താമതു the tenth; also tenth part ചുങ്കമുതൽ പ. നമുക്കു കൊടുക്കേണം TR.

പത്താമത്തേയം No., — മത്തയം So. the 10th of Tulā, ഉച്ചാലും പ’ത്തേയും വന്നിരിക്കട്ടേ No. a grand hunting day.

പതിന്നാറു 6/10. — പാട്ടത്തിൽനിന്നു പ. സൎക്കാൎക്കു വരേണ്ടിയതു TR.

പത്തിന്നു രണ്ടു 1. the old land-tax, 1/5 of the net income. 2. the മാലിഖാന 1/5 of the revenue from a Rāja’s territory paid to him by the H. C. രാജാക്കന്മാൎക്കു കൊടുത്തു വന്ന പ. വകയായിട്ടുള്ള മുതൽ, പ. വകയിൽ നമ്മുടെ ഓഹരി TR.

പത്തിരട്ടി 10 fold, മുന്നേതിലും പ. ഉണ്ടാക്കിനേൻ KR.

പത്തിലൊന്നു tithe, as പത്തിന്നൊന്നു, പത്താലൊന്നു, പത്താമതു, പതവാരം.

പത്തൊമ്പതു 19; പ’തിനായിരം Bhg. 19000.

പത്തുവ Ar. fatwā, Judicial decree, decision of Mohammedan judges, പത്വകൾ Mpl.

പത്നി patni S. (പതി I., G. potnia) A wife, lady. പത്നീധൎമ്മം duties of a wife; see ധൎമ്മപത്നി.

പത്മം paltmam S. (padma). 1. A lotus flower = താമരപ്പൂ, and what is like it, as a വ്യൂഹം Bhr. 2. a high number = 100,000 മഹാവൃന്ദം. One മഹാപ. = 100,000 പത്മം KR.

പത്മഗൎഭം S. 1. born from lotus. 2. a cere-mony, the Rāja being born again out of a golden lotus, Trav. (see ഹിരണ്യഗൎഭം).

പത്മനാഭൻ S. from whose navel a lotus flower arises, Višṇu. ഇപ്പനകൾ ഏഴും എയ്ത പത്മനാഭ Anj. of Rāma. Often പത്മനാഭസ്വാമി & പ’നാഭി Višṇu. as worshipped in Tiru-vanantapuram. — ശ്രീ പ’ഭദാസൻ title of the Travancore Rāja. — പ’ഭപുരം‍ N. pr. of the temple & palace in Travancore.

പത്മരാഗം lotus-coloured; a ruby.

പത്മാകരം a lotus-tank.

പത്മാക്ഷൻ, (പത്മേക്ഷണൻ AR.) m., — ക്ഷി f. [lotus-eyed.

പത്മാസനം one of the 9 postures in യോഗം. — പ’ൻ, പത്മസംഭവൻ AR. Brahma.

പത്മി a spotted elephant.

പത്മിനി a lotus plant & lotus-tank; a woman of the best class, rare now-a-days.

പത്രം patram, better പത്ത്രം S. (പതനം). 1. A feather, wing = പതത്രം. 2. a leaf; letter മമ പ. കൊടുത്തയക്ക AR.; പ. എഴുതിക്കൊടുത്തയച്ചു SiPu. an epistle. പ. എഴുതി അയച്ചു വീരരെ വരുത്തുക Nal. summons. മമ പ. കണ്ടേ അയക്കാവു Mud. my passport.

പത്രകം = പത്രഭംഗം.

പത്രബീജം = ഇലമുളെച്ചി a wonderful plant.

പത്രഭംഗം, (ഗണ്ഡസ്ഥലങ്ങളിൽ പ. SiPu.) & പത്രലേഖ = പത്തിക്കീറ്റു.

പത്രമാനം levelness; foundation of a building.

പത്രരഥം Bhg. a bird, using wings as vehicle.

പത്രി winged, as a bird, arrow പത്രികൾ ശരധിയും KR.

പത്രാസ്സു Ar. fakhr? Display, ostentation. പത്രാസ്സുകാരൻ Mpl. = ശൃംഗാരി.

പത്വ see പത്തുവ, Ar. fatwā.

പഥം patham S. A path, road സല്പ., ദുഷ്പ. പഥി Loc. of പഥ്, (പന്ഥൻ) പഥി പോലേ കാണായി വന്നു KR. = വഴിപോലേ.

പഥികൻ a traveller, പഥികവേഷമായി Mud.

പഥ്യം, പത്ഥ്യം 1. helping onwards, suit-able, wholesome പ’മാം ഭോജ്യപാനങ്ങളും SiPu.; പ’മല്ലോ മമ വ്യാപാരം Nal. Salutary though startling. പ. നിണക്കു വരും VilvP. പ. പറയും അമാത്യൻ. AR. wholesome ad-vice. പത്ഥ്യവാക്കുകൾ ചൊന്നതു നിൻ ചിത്തത്തിൽ ഏറ്റില്ലാപത്തടുക്കയാൽ KR. (opp. ഇഷ്ടം). 2. diet, regimen, പ. ഇരിക്ക to observe it carefully, പ. മുറിക്ക to stop or transgress it.

പത്ഥ്യക്കാരൻ careful about the prescribed [regimen.

പത്ഥ്യക്കേടു, പത്ഥ്യപ്പിഴ unsuitableness; trans-gressing any prescribed diet.

പദം paďam S. 1. Foot (in S. pad, പൽ). തൽപദ തളിർ, പദതാർ, പദകമലം KR. etc. (hon.), പദതാർ നമസ്കരിച്ചു Bhr. 2. step, പിന്തുടൎന്നാരും ഒരു പ. വെച്ചില്ല Bhr. None retreats a step. 3. spot, site, rank മന്ത്രിപ. തവ നല്കി Mud.; സാരഥിപ. കൈക്കൊണ്ടു CC. the office. ഐന്ദ്രം പ. അടക്കി Bhr. വീരഭാൎയ്യാപ. കിട്ടും Nal. a peculiar heaven. മുക്തിപ. സിദ്ധിക്കും Bhg. 4. a word (പദാവലി AR.), esp. gram. പ. മുറിക്ക to separate the words. അസ്മൽ പദഭ്രാന്തി Bhr. പ. പാടുക a song; part of a verse.

പദകരി a kind of leprosy, swelling of the foot-sole V1.

പദഗൻ, പൽഗൻ going on foot, a foot-soldier, Brhmd.

പദവി, (S. — വീ 1. showing the way). 2. a road. (3) rank, station, office പ. യെ അനുഭവിക്ക Mud. to enjoy the privileges of one’s rank. കുന്നലക്കോനാതിരിയുടെ പദവിയും prov.

പദവിക്കാരൻ: അവന്റെ പദവി എന്താണ് പറയേണ്ടു വലിയ പ. No. a man of rank; who is very warm regarding honor, proud.

പദാതി (ആതി going) = പദഗൻ.

പദാന്തം the end of a step or word, അനേകംപദാന്തേ ദാനം ഓരോന്നു ചെയ്തു SiPu.

പദാൎത്ഥം (4) the meaning of a word, മഹാവാക്യത്തിന്നു പ. മൂന്നു viz. അതു നീ ആയി VedD. — the thing represented by it, article ലക്ഷം വരാഹൻ പിടിക്കും പ. ഈ കങ്കണം SiPu.; അഭിഷേകത്തിന്നാം പ’ങ്ങൾ KR. materials. ബ്രാഹ്മണഭോജനത്തിന്നു പ’ങ്ങളെ സംഭരിക്ക Bhr. ingredients (C. = കറി). തൽത്വം അസി (അതു നീ ആയി ) ആക പ. മൂന്നു Tatw. constituent parts.

പദേപദേ (2) at every step, പ. തിരഞ്ഞു RS.; അശ്വത്തിൻ പ. ഹോമം ചെയ്വാൻ KR. oc-casionally; also പദപദകളായിട്ടു VetC.

പദ്ധതി (ഹതി) a way, രാമന്റെ പ. തടുത്തു KR. (Parašu Rāma). പ. മദ്ധ്യേ നടക്ക Sah.

പദ്യം (1) referring to the foot; (4) consisting of verse-members; a verse അദ്ധ്യായം ഇതിൽ പ’ങ്ങൾ ഉണ്ടു ൧൦൬൬൪ലും എന്നറിക Bhr. — പദ്യബന്ധം ചമെക്ക Nal. to make poetry (opp. ഗദ്യം).

പന paǹa T. M. (Te. a sheaf, S. താളി the “ooz-ing” tree, see പനി). A palm-tree, esp. palmyra, Borassus flabelliformis, [ആൎയ്യപ്പ. with larger leaves; കരിമ്പ. & നീലക്കരി — TP., എഴുത്തോലപ്പന are difft. names]. നെടുമ്പന പോയാൽ കുറുമ്പന നെടുമ്പന prov. (നീലക്കുറുമ്പനവില്ലു TP.). പന ചെത്തുക (പനയേറ്റം) to tap it.

Stages of growth: തൈപ്പന, കുട്ടിക്കമ്പ, കമ്പപ്പന, വലിയ പന. — ആണ്പ. m., പെണ്പ. the f. tree (കരിങ്കലച്ചി with black,

Kinds: ആനപ്പ. Corypha taliera (also കാരപ്പ.). ൟറമ്പ. Caryota urens (= കണ്ണിപ്പ., ചൂണ്ടപ്പ., ആനപ്പ. & loc. ആൎയ്യപ്പ.) താളിപ്പ., കുടപ്പ. Cory-phaumb. തുടപ്പന (= ൟന്തു), നിലപ്പന. Rheede calls also Ferns പന, modern പന്ന q. v.

പനക്കലം prov. vessel for palm-wine (പനങ്കള്ളു).

പനങ്കണ്ടൻ No. = പനന്തത്ത a parrot, പ. ന ല്ല [കിളിയും TP.

പനങ്കായി the fruit, പനന്തേങ്ങ Trav.

പനങ്കുരണ്ടി (B. the ripe fruit?) Palg. the stone also പനങ്കുരു & കൊട്ട, used for playing.

പനങ്കുല CG. the bunch.

പനങ്കൂമ്പു edible sprout of the palmyra, prepar-ed during the monsoon by covering up the stones with earth (കുരണ്ടി മടയിടുക Palg.)

പനഞ്ചക്കര palmyra sugar. (അച്ച് വട്ട്, ചിരട്ടവട്ട്, മണ്ടവട്ട് Palg.)

പനനാർ fibres of a palmyra branch.

പനനൂറു & പനമ്പൊടി sago.

പനന്തണ്ടു the stem V1.

പനന്തത്ത Palg. = പനങ്കണ്ടൻ a parrot (less docile, dangerous to crops).

പനമ്പഴം So. the ripe palmyra fruit. [Stages: മെച്ചിങ്ങ, ഇളന്ന (ീ൪), കുഴമ്പൻ (see നൊ

പനമ്പാത്തി a spout made of a split palm-tree.

പനമ്പൂ male flower of palms.

പനയൻ B. a large snake.

പനയാടിനെൽ a kind of rice.

പനയേറി Anabas scandens, a fish that mounts on trees; a kind of small-pox.

പനയോല (Tu. paṇoḷi) a palmyra leaf. — പ. വിരിഞ്ഞതു a cocoanut plant before unfolding its leaves.

പനവാഴക്ക & പനവിരൽ male flower of [palms.

പനച്ചി, പനഞ്ഞിൽ, see പനിച്ചി.

പനട്ടുക panaṭṭnɤa (T. പിനറ്റുക). To cackle as a hen, B.

പനമ്പു = പരമ്പു V2., hence പനമ്പുവള്ളി Wild rattan, Flagellaria Indica, Rh.

പനറ്റുക panaťťuɤa V1. To harrow, പനറ്റി the harrow = ഞവരി V2.

പനസം panasam S. Te. (C. palasu, T. പലാ). The breadfruit-tree = പിലാവു, f. i. ഏറിയ തെങ്ങും പ’ങ്ങളും മുറിക്കുന്നു TR.

പനായിതം panāyiδam S. (പൻ) Praised. part. പനിതം (part.) admired.

പനി paǹi T. M. (C. Tu. hani, a drop). 1. Dew പ. പെയ്ക; also a cold കൂടക്കിടന്നവനേ രാപ്പനി അറിഞ്ഞു കൂടൂ prov. 2. M. fever അവനു പ. പിടിച്ചു, പ. കിട്ടി TR. — Kinds: വയ്യ നാടൻപനി, മലമ്പനി, (വിറപ്പനി, ശീതജ്വരം) ague, jungle-fever caused by land-wind, വിടാത്തപ. (ദിനരാത്രിജ്വരം, രാപ്പകലുള്ളൊരുപാഴ്പനികൊണ്ടു മെലിഞ്ഞു CG.), കാച്ചപ്പ. = നീറിപ്പനിക്ക q. v., ഒന്നരവാടൻപ. (മൂന്നാലൊരു ദിവസത്തേപ്പ.) tertian fever, നാലാം പ. quartan fever, അഞ്ചാം പ. measles, കഴലപ്പ. with boils, കുത്തുപ. with inflammation of chest, തുള്ളപ്പ. cold fits, ത്രിദോഷപ്പനി V1. the worst kind. പനിക്ക (T. to drizzle) to be feverish; to shiver, Asht.

CV. കരിമ്പന പനിപ്പിക്കും PR. cause fever.

പനിക്കട്ടി ice, Trav. snow.

പനിനീർ 5 (C. Te. Tu. T. പന്നീർ) distilled

പനിമതി the cool moon, അരിയ പ. ഉദിച്ചു RS.; പഞ്ചമിപ്പ. ത്തെല്ലു CC. the moon in its 5th night.

പനിമല Bhg. snow-mountain, Himālaya.

പനിയൻ fever personified, മുക്കണ്ണർ തന്നുടെ വൻപ. CG.

പനിച്ചി paǹičči T. M. (So. പനച്ചി, fr. പനി a drop, see പനെക്ക). An ebony from which a glue is obtained, Diospyros embryopteris, gluti-nifera S. തിന്ദുകം. Kinds: കാക്കപ്പ. Diospyros tomentosa or a Menispermum; ചെറുപ. Diosp. chloroxylon (ചെറുപ. ഇല ഒരു പിടി MM., ചെറു കോൽപ. B. med.).

പനിച്ചകം, So. പനച്ചകം, better വരിച്ചകം wood-sorrel, a Hibiscus.

പനിഞ്ഞി, പനഞ്ചി B., പനഞ്ഞി V1. 1. glue; grease, tallow. പന്നിപ്പ. lard. 2. = പനിച്ചി; (പനഞ്ചിക്ക B. the fruit).

പനിഞ്ഞിൽ No., പനഞ്ഞിൽ So. the roe of fish (droplike), also പരിഞ്ഞിൽ, with വെക്ക V1. to spawn.

പനെക്ക B. to ooze (= T. പനിക്ക, C. hanuku, to drizzle).

പനീർ P. panīr, Cheese.

പന്തം pandam T. M. (C. Te. Tu. പഞ്ജു Tdbh.; ബന്ധം) 1. A torch തീപ്പന്തം, തുണിപ്പ. etc. പ. കത്തിച്ചു Bhr.; പ’ത്തിൻ വെളിച്ചത്തു by torch- light. പ. ഉഴിയുക the ceremony of waving a light before a child to drive out diseases. 2. resin, tar, esp. പയിനിന്റെ കറ Dammar. പ. ഇടുക to calk, fasten anything into a handle.

പന്തക്കുഴ, പന്തക്കുറ്റി a royal torch with brass- handle; an oil-vessel for torches.

പന്തമുട്ടി a lamp for marriages in the shape of an elephant V1.

പന്തൽ pandal T. M. Te. (C. handara, fr. ബന്ധ) 1. Temporary shed of leaves or wicker-work, erected esp. for marriages, feasts. പ. ഇടുക (വീശുക No. Cal.) to erect one. തണ്ണീർപ്പ. a shed where water is given to travellers. മുല്ല വല്ലികളെക്കൊണ്ടു നല്ലൊരു പന്തലായ്നിന്നു മീതേ CG. the house looked arbourlike. പ. മാടുക to sweep the eating place after a meal. 2. marriage ceremony as പന്തിയും പന്തലും q. v. 3. = ബന്തർ harbour വടകരപ്പ’ലിൽ താഴേണം TP., പ’ലിൽനിന്ന് ഓടുക, കുമ്പഞ്ഞി പ്പ’ലിൽ വന്നാൽ ഒരു ഭയവും ഇല്ല TR.

denV. പന്തലിക്ക to spread like an arbour, be shady. വീടു പ’ച്ചിരിക്ക V1. not suffici-ently sloped, to be pandal-like.

പന്തൽക്കാൽ the pole supporting a shed. പ. നാട്ടുക ceremony of fixing it.

പന്ത(ൽ)ക്കാവൽ a fee consisting in a part of the crop to the slave that has watched it.

പന്തളം N. pr. a principality of 5 കാതം between ഓണനാടു & വേണാടു KU.

പന്തി pandi T. M. C. Tdbh. of പങ്ക്തി 1. A row, esp. of feast-guests. പ. യിൽ ഇലവെക്ക Bhr. പ. യിൽ ഇരിക്ക to eat in company. അസുരകൾ നടുപ്പന്തിയിൽ വെച്ചിരിക്കും സുരാകുംഭം Bhg. പ. ആയി dinner ready! 2. a range of buildings. പട കണ്ട കുതിര പ. യിൽ അടങ്ങാതു a stable. കരികൾ കുതിരകൾക്കുള്ള പ. വേണം Bhr.; ആനപ്പ. കൾ വെട്ടിയും കുതിരപ്പ. കൾ ‍ചുട്ടും KU. (attribute of a victorious prince). 3. arrangement, order. ചിന്തിച്ചവണ്ണം തന്നേ പ. ഞാൻ കൂട്ടുന്നുണ്ടു Bhr. arrange matters. അതു പ. യായി വരേണം, ഒരുപ. യായി വരാഞ്ഞാൽ, പ. യാക്കിത്തീൎക്ക, പന്തിയായ് കഴികയില്ല TR. to get in order, be settled ഒരു പ. വെച്ചു തരിക, നികിതിയുടെ പ. യാക്കിത്തരിക TR. settle about my taxes (= ഭാഷ, കൂപം), also pl. കാൎയ്യത്തിന്റെ പ. കൾ ഒക്കയും അക്കി TR. —

പന്തിക്കാർ the company at dinner.

പന്തികേടു (3) irregularity.

പന്തിക്കൊട്ടിൽ V2. (elephant) stables.

പന്തി പിടിക്ക to keep a row; (3) to retaliate, detaining some article for another.

പന്തിപിരിക്ക to class, range.

പന്തിഭോജനം eating together, esp. with Brahmans, a right which Sūdra Rājas acquire by ഹിരണ്യഗൎഭം.

പന്തിയാക്ക to put in order; make neat.

പന്തിയും കൂറും ഉണ്ടാക്കുന്നവൻ V1. who ma-nages to seat the Brahmans in their proper places.

പന്തിയും പന്തലും (എറ്റും മാറ്റു) വിരോധിക്ക to exclude from caste.

പന്തിരണ്ടു (see പത്തു) 12. പന്ത്രണ്ടു നടപ്പുകൂലിച്ചേകം KU. പന്തീരടി = പതിറ്റടി the four o’clock flower (മഞ്ഞപ്പ. B. the marvel of Peru). — പന്തീരാണ്ടു a Jupiter year, 12 years (in prov. മാണിക്കക്കല്ലു പ. കുപ്പയിൽ കിടന്നാലും etc.), ൩ പ. ചെല്ലുമ്പോൾ Bhr. — പന്തീരായിരം 12,000 Bhg. കളളൎക്കായിരം പിളളൎക്കായിരം ഉടയോൎക്കു പന്തീരായിരം No. a playful call when planting cocoanut plants. (പന്തീരായും ചീതുപണം KU. prh. 12,005?).

പന്തു pandụ T. M. (Tdbh. of ബന്ധ), also പൊന്തു 1. A clew of thread. നൂൽപ്പ. etc. മരുന്നിന്റെ മീതേ പ. the charge upon the powder in loading. 2. a ball of wood or pith, tennis ball. പന്തടിക്കക്കളി juggling with balls; also പന്തടി Sk.

പന്തടിക്ക to play with balls, തല പലതറുത്തു ഞാൻ പ’ ച്ചീടേണം ChVr. So മൂന്നു തലയും മുറിച്ചുപന്താടിനാൻ AR. played bowls with his enemies’ heads. മുല തുള്ളവേ പന്താടുന്ന ഭ്രമി KR. — VN. പന്താട്ടം = പന്തുകളി.

പന്തുകളി play at ball.

പന്തുവരാടി a certain tune (T. C. പ’ളി). തോടിയും പ. കാമോദരി പാടുന്നു VetC.

പന്ത്രണ്ടു 12, see under പന്തി.

പന്ഥാ panthā (vu.) S. Nom. of പഥ് Road, പന്ഥാവിലാക്കുവൻ KR. = വഴിയിൽ.

പന്ഥാനം (C. road) the whole household, wife & children പ’ങ്ങൾ, പ’നക്കെട്ടു, പ’നക്കോപ്പു.

പന്ന paǹǹa 1. (T. card cotton, C. trim hair, prh. fr. പൎണ്ണം). Whiskers. പ. വെക്ക to wear whiskers. പ. വന്നോന്റെ കൈയിൽ പാക്കു കൊടുക്കല്ല prov. — പന്നത്തല B. a head of long uncombed hair. 2. a fern, also parasitical hair-like plants, (Rh. writes generally പന). പന്നക്കിഴങ്ങു (= നരക്കി.) Polypodium querci-folium. പന്നവള്ളി Lomaria scandens, with strings durable in sea-water.

Kinds: അരണപ്പ. Aspidium splendens; കരിവേലിപ്പ. Asp. parasit.; കാൽപ്പ. Asplenium ambiguum; തിരിപ്പ. Polypodium acrostichoi-des; തീപ്പ. a parasite; നിലപ്പ. Asplenium falcatum; പാറപ്പ. Asplenium ambiguum; മതിൽപ്പ. Polytrichum & Adiantum, maiden- hair V2.; വള്ളിപ്പ. Lygodium scandens.

പന്നത്താടിക്കാരൻ who wears whiskers.

പന്നകം panaɤam T. Te. പന്നാകം, C. പന്നംഗം (Tdbh. of പൎണ്ണം, T. പന്നം leaf). Leaf- cover of a palankin; awning; boat cover V1.

പന്നഗം pannaġam S. (പന്നം part. Of പദ്). A snake, as going along the ground പ. വായിലേ CG. — പന്നഗശായി RC. Višṇu— പന്നഗവിഭ്രഷണൻ AR. Siva.

പന്നഗാശികൾ ചെന്നു കുഴിക്കുന്നതു പോലേ [Mud. pigs.

പന്നാട pannāḍa T. c. So. (പന്ന 1. or പന). Web surrounding the stem-leaves of a palmyra = അടിച്ചിപ്പാര.

പന്നി panni (C. Te. pandi, Tu. pańǰi, T. പന്റി fr. പൽ). A hog, pig പ. മൂത്താൽ കുന്നണയും, പന്നിയേ പായും കടവു ശേഷിക്കും, പ. മുറിച്ചാൽ പ. ക്കുറകു prov.; പ. മാന്തുന്നു, കു

പന്നിക്കരടി MC. the brown bear.

പന്നിക്കരണം a half day of each fortnight (whatever is sown during it, will be a prey of hogs, astrol.).

പന്നിക്കല്ലു ornamental stones on the top of a wall; the stones immediately below the top of a well.

പന്നിക്കിള a low earth-wall thrown up from [both sides.

പന്നിക്കുഞ്ചം swine-bristles.

പന്നിക്കുഴി a pit to catch wild hogs.

പന്നിക്കൂടു a pig-sty.

പന്നിത്തേറ്റ a boar’s tusk.

പന്നിപ്പുൽ or — ക്കറുക Andropogon contortum.

പന്നിമുഖിഭഗവതി a form of Bhagavati. No.

പന്നിമീൻ So. a porpoise = കടപ്പന്നി.

പന്നിയിറച്ചി pork.

പന്നിയൂർ N. pr., a Brahman village E. of തിരുനാവായി, S. വരാഹഗ്രാമം with a temple of Višṇu as boar.— പ. കൂറു a section of Brah-mans, the Tāmūri & his party; (opp. ചോവരം).

പന്നിയെലി a bandicoot-rat = പെരിച്ചാഴി.

പന്നിവെട്ടു cutting up a hog shot, ഊൎപ്പള്ളി സ്ഥാനത്തു നടക്കുന്ന പ. MR.

പപ്പടം pappaḍam (C.Tu. happaḷam. S. പൎപ്പടം). A thin, crisp cake of ഉഴുന്നു; one kind is ക്ഷാരപപ്പടം GP.; ഉരുക്കുനെയ്യിൽ ചുട്ട പ. TP. പപ്പടക്കല്ലു a millstone തിരിക്കല്ലു, taxed MR. പപ്പടക്കാരം = potass.

പപ്പടച്ചെട്ടി a caste of cakemakers, Jainas (114 at Taḷiparambu).

പപ്പാതി pappāδi (പാതി) By halves— പ. യാക്ക to bisect.

പപ്പായം (Hayti: Papaya) Carica papaya, also കൎമ്മോസ. — ആൺ പ. the male tree.

പപ്പു pappụ (T. = പരപ്പു, M. = പറപ്പു or പല്പു). Feathers as on the body of a bird, down. ക

പമ്പ N. pr. A river in Orissa, Trav. esp. Hampe near Tungabhadra, KR.

പമ്പരം pambaram T. M. (പമ്പുക T. to be urged, rise, Te. to send). A top for play made of അടക്ക, (& wood); പ. ആടുക, കളിക്ക, തിരിക്ക (ചുറ്റുക). നല്ല പ. പന്തുകൾ KR., പമ്പരക്കളി കണ്ടു Bhr., പമ്പരംഏറു V2. (No. = ലട്ടു).

പമ്പു pambụ (T. petulancy, joke, C. magic, പൺ a.T. melody) 1. Charm? പമ്പിലകിന വചനേ RC. Voc. f. charming speaker? 2. (T. പൺപു disposition, message, fr. പണ്ണുക, Te. pampu = panupu) agreement; a written order for taking an oath, B.

പമ്പിരി B. intoxication, പ. ആടുക.

പമ്പിളിവയറൻ B. pot-bellied.

പമ്മാട്ടു B. fraud, trick പ. എടുക്ക, പറക.

പയ paya = പശ q. v. Gum, resin (T. പയിൻ). പയൻ 1. id. as തിരുവട്ടപ്പ. a. med. 2. പയൻ No. (അടക്ക — & ആൎയ്യ —) പയിൻ So. = foll.

പയൻമരം Pinus Dammara which yields പന്തം; Vateria Indica, the copal-tree which yields the Payin-varnish, oilwax in the fruit, ചെഞ്ചലിയം etc.

[പയൻകൊപ്പര No., see പൈങ്കൊപ്പര].

പയണം = പ്രയാണം Pilgrimage (പയണ വാണിഭക്കാരൻ V2. a pedlar), നാലുദിവസത്തേ പയണം Trav.

പയനം = ഭജനം, (പ. ഇരിപ്പാൻ പോയി).

പയറു payar̀ụ & പയർ T. M. Te. pesalu, C. hesaru, fr. പചു see പയിർ. Leguminous plants, esp. Doliohus catjang, Rh. പ. വിതെക്ക, വാളുക No. to sow broad-cast, കുത്തിയിടുക Palg. to sow; ഇറക്കുക (ന്നു) No. to shell it. — Kinds: അരിപ്പ. in ricefields; മൺപ. in parambus; കറുത്ത പ. (ക. പ. നന്നേറ്റം GP.); കാട്ടു പ. Phaseolus alatus; കുരുത്തോലപ്പ. (or കോട്ട (ൽപ്പ., പതിനെട്ടു മണിപ്പ) Phas. maximus; ചെറുപ. Phas. Mungo (കാട്ടുചെറുപയർ GP20. med.), തൊണ്ടൻ പ. (& പെരിമ്പ.) Dolichus crassus; പച്ചപ്പ green gram; പൂച്ചപ്പ

പയറ്റപ്പം a cake made of pulse; പയറ്റുകറി [etc.

പയറ്റുപാടു land on which so much pulse may be sown.

പയറ്റുപാട്ടം B. a tax on parambus; rent on dry lands, No.

പയറ്റുമണി MC. leguminous seed.

പയറ്റുവെള്ളം water in which pulse was boiled.

പയറ്റു payaťťụ (fr. പയിൽ learning, C. Te. pasuḷe, pasi a child) 1. Fencing exercise വാളും വില്ലും പലതുപ. ഉണ്ടു Pay. — കുന്തപ്പയറ്റു, വടിപ്പ. foil, വാൾ്പ etc. 2. So. a trick. 3. No. a way of retrieving one’s affairs, by inviting guests who contribute gifts പ. കഴിക്ക. (opp. പയറ്റിനു പോക).

പയറ്റുക, (T. പയിറ്റുക) 1. to exercise in arms, to fence in കളരി, to practise എയ്‌വു etc. വാൾ എടുത്തു നൽ ചൎമ്മവുമായി മേളത്തിൽ ‍നിന്നു പയറ്റി CG. (young Kr̥šṇa). കച്ചില കെട്ടിപ്പയറ്റി കുഞ്ഞൻ TP. (a Nāyar girl). 2. to strike രണ്ടു മൂന്നു പയറ്റിക്കൊടുത്തു. 3. to accept an invitation from an involved friend & contribute at the feast പയറ്റിയേ ഉണ്ണുക; ൪ പണം പയറ്റി contributed so much. പയറ്റിയ പണം തിരികേ അങ്ങോട്ടും പയറ്റേണം No.

CV. പയറ്റിക്ക 1. teach the use of arms, പ’ന്ന പണിക്കർ TP. 2. to outwit, ചെക്കൻ എന്നെ പയറ്റിച്ചു Arb.

പയറ്റുകാരൻ, പയറ്റുപണിക്കാരൻ a fencing-master.

പയറ്റോല (3) a list of contributions.

പയല payala No. & പകല (see പശ & പയി 2). The pulp inside the shell forming the cocoanut. പകല കെട്ടിയ കരിക്കു, പയല ഉറെച്ചാൽ ഇളന്നീർ.

പയൽ Ar. fayl Strong, corpulent; massive as furniture.

പയസ്സു payas S. (പീ to drink) 1. Sap അ

പയസ്യം milky = പായസം.

പയസ്വിനി a milch cow.

പയി payi 1. = പൈ (T. C. pasi) Hunger, പയി പരന്തത് ഒഴിവാൻ ഒരൂൺ RC. 2. = പൈ, പചു (Te. pasi, C. hasi) young, green. 3. = പശു cow. പയിപ്പോർ rutting time; fight of bulls for cows. 4. = H. P. pai (foot, ¼) a pie, small copper coin, പതിനൊന്നു പയി MR.

പയിക്ക (1) To hunger, പാരം പയിക്കുന്നെനക്കു TP.; പയിച്ചു ചാക V1. to be starved.

പയ്യായ്ക Nid. want of appetite.

പയിക്കം B., പയിപ്പു hunger പ. തീൎക്ക, (2 പശ) to conglomerate V1.

പയിങ്ങ (2. T. പചുങ്കായി) Unripe fruit, young Arecanut (തണ്ണീൎപ്പ. & പ. 1st & 2nd stages of its growth; see പൈങ്ങ).

പയിങ്ങാച്ചുള്ളി Acanthus ilicifolius.

പയിൻ So. A tree = പയൻ 2, also പയിനി?

പയിമ്പ payimba No. (So. T. പൈ, Tu. pas-ambe, C. pasube) A bag, sack പണ്ടാരം ഇട്ട പ. ക്കെട്ടും ഉറങ്ങാതേ കാത്തു കൊൾവിൻ Pay.; പയിമ്പെരെ മേലും ചോര കണ്ടു (jud. Mpl.). ഈ പ. യുടെ ഭാഗ്യം (womb) says an unhappy mother.

പയിർ payir T. So. (C. Te. Tu. pairu, Te. C. pasuru, fr. പചു, പൈ). Green corn, പശുക്കൾ പൈരുകളെ അഴിച്ചാൽ VyM.

പയിലുക payiluɤa aM. T. (see പയറ്റു). 1. To learn, നാനാവിധമാന വിദ്യകൾ പയിന്നവൻ RC. 2. to speak, മന്നിൽനിന്നു പൈല്വൊരു മുതല്വി RC.

പയോദം payōḍam S. (പയസ്സ്) A cloud.

പയോധരം 1. holding water, a cloud. 2. hold-ing milk, the breast. — പയോധി the sea.

പയ്യ payya T. M. (പൈ young, tender) Gently.

പയ്യ പയ്യ softly V1.; എന്തൊന്നു പയ്യവേ കല്പിച്ചിരിക്കുന്നു Mud. secretly. കയ്യിലേ വെണ്ണയും പയ്യവേ വായിലിട്ടു CG. quietly.

പയ്യത്തി No. a fish.

പയ്യനാടു N. pr. District W. of the Tur̀asčēri river, 6 കാതം, 8000 or 3000 നായർ in 4 കൂട്ടം,

പയ്യനാട്ടു നമ്പിടി N. pr. a baron in the prec. with 4000 Nāyars.

പയ്യങ്കതകു & വ — Flacourtia sapida.

പയ്യാന No., പയ്യാനി (ആയിനി) & പൈയാഞ്ഞലി So. Bignonia longifolia. പലകപ്പ. Bign. Indica. — പ. പ്പുളവൻ, പ. മൂൎഖൻ So., പ. മണ്ഡലി No. a venomous snake.

പയ്യാമം quite undigested പാ’ത്തോടു കൂടിസരിക്ക Nid.

പയ്യവൻ payyavaǹ (പയി 1.) The hungry; Agni. പ’നോടു നേരാം മാമുനിമാർ Bhr. — B. says: Brahma, (T. പൈയൻ = പൈതൽ).

പയ്യോർമല & mod. പയ്യർമല N. pr. Dis-trict in Kur̀umbra N. bordering upon Pay-yanāḍu; 3 കാതം, 500 Nāyar KU. പയ്യനാട്ടുകരയും പൎയ്യോൎമ്മലയും ദൊറോഗ TR. — പ’ലേസ്വരൂപുടയ നായ൪ its former ruler; his successors അമഞ്ഞാട്ടു & കൂത്താളിനായ൪; പ. തുറയൂ൪ കച്ചേരി TR.

പരം param S. (പർ to lead beyond). 1. Farther, distant. 2. subsequent അതിൽ പ. after that, പരം അറിഞ്ഞു KR. then, എണ്ണായിരത്തിൽ പ. തൊള്ളായിരത്തെണ്പത്തുനാലു Bhr. 3. better മാനസജയത്തിൽനിന്നു പ. ഒന്നും ഇല്ല Bhg. അധൎമ്മത്തിനേക്കാൾ പ. ജീവനാശം Si Pu. preferable, എന്നിൽ പ. ഒരുത്തരും ഇല്ല I am the man. പണ്ടിതിൽ പ. ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടു പലർ Bhr. many have suffered more. — holding for the best. ദോഷപരൻ devoted to sin. സത്യപരൻ Bhr.; ഏകനാരീപരന്മർ rivals. 4. differ-ent. പരന്മാർ strangers, foes. 5. Tdbh. = ഭരം (പരേല്പിക്ക). 6. T. aM. (S. ഫരം) a shield, ഒളികൾ തോൽപ്പരവും ഏന്തി RC. (പരക്ക.) പരകാൎയ്യം (4) another’s business.

പരക്ക parakka 5. (similar S. par) 1. To spread, be diffused, extended രക്തം പരന്നിതു ഭ്രമിയിൽ AR.; ദീനം മറ്റാൎക്കും പരന്നില്ല infected.

Inf. പരക്കേ extensively, every-where, uni-versally. പ. ചെന്നപേക്ഷിച്ചു all about. അതിന്നു പ. വേണ്ട Mud. not many. ഞങ്ങൾക്കു പ. വന്ന സങ്കടപ്രകാരങ്ങൾ TR. uni-versal grievances. പ. പറക to proclaim.

പരന്ന broad, extended. പ. മുഖം a wide face. മാറുപ. വൻ broad-chested. പ. ഉറുപ്പിക (opp. സൂൎത്തി Rupee). പ. വള്ളി a creeper. പ. സഭയിങ്കൽ നിറഞ്ഞു മഹാജനം Bhr. in a spacious court. പരന്ന പാരതിൽ നിരന്നു കൂടിനാർ KR.

v. a. പരത്തുക 1. to spread. പക്ഷങ്ങളാൽ ഒന്നു പരത്തി CG. (a fly). കൈകളും പരത്തി നിന്നിരക്ക SiPu., കൈപരത്തിയാചനം ചെയ്ക PT. to beg. രണ്ടുകയ്യും പരത്തി മുഖത്തു പൊത്തി MR.; പരത്തിമൂടുക to spread all over. കീൎത്തിയെ പരത്തിനാൻ Bhg. & വിശ്വവും തന്റെ കീൎത്തികൊണ്ടു പരത്തേണം Bhr.; ഭുവിപരത്തിനാൻ ശോണിതം Sk. 2. to put confusedly; flatten, level. പരത്തിക്കളക to spoil paper by useless writing etc. 3. to divulge, proclaim ഓരോ ദീപം കൊളുത്തി പരത്തുംപോലേ CG.

VN. I. പരത്തൽ 1. spreading. 2. (Palg. പരത്തല) പൊന്നുകൊണ്ടു പ. MR. of less value than ആമാട, being a rough imitation of it & very thin (generally made into a neck-ornament with real ആമാട) —

പരത്തല്ക്കൂട്ടം a neck-ornament.

II. പരത്തു spreading; = പരത്തൽ 2; അടിപ. (hon.) walk of barons, etc. V2.

പരന്നനേ Inf. = പരക്കേ here & there അധിമാംസം വീങ്ങിപ്പ. പലതുണ്ടാം Nid 26.

പരപ്പൻ 1. broad. 2. rice flattened.

പരപ്പെടുക aM. to spread പ’ടും പടെക്കു വന്ന പരിഭവം RC.

പരക്കം parakkam So. = പരുങ്ങൽ Perplexity. പരക്കഴി So. rejection B.

പരഗതി paraġaδi S. (പരം 3.). Bliss എല്ലാൎക്കും ഗുരു തന്നേ പരയായുള്ള ഗതി KR.

പരജന്മം another birth.

പരജാതൻ a bastard, Bhr.

പരജാതി a foreign tribe, other caste.

പരണി Tdbh.; ഭരണി A vase, jar. പരണിക്കിണ്ണം an earthen plate.

പരൺ T. So., also പരണ a loft under the roof, rude ceiling; a frame for drying some-thing over the fire-place.

പരണ്ടുക paraṇḍuɤa T. M. (Tu. paranka) To scratch, scrape.

പരണ്ട (= പരള) 1. what is depressed, low. ആ കോഴി പ. is short-sized. പ. ക്കോഴി a jungle-fowl. 2. a small plant. ചങ്ങലമ്പ. Cissus quadrang. നിലമ്പ. Viola enneos-perma.

(പരം): പരതന്ത്രം S. dependant on others. പരതീരം the other shore.

പരതുക paraδuɤa (പരുവു). To seek groping chiefly at night ചരതമില്ലാത്തവൻ പരതിനടക്കും prov. — മൂന്നാൾ പരതിനോക്കി TR. acted as spies.

പരത്തു, see പരക്ക.

(പരം): പരത്ര S. in yonder world.

പരത്രാണനം S. saving another, നന്മ ഉണ്ടല്ലോ പ. കൊണ്ടു VetC.

പരദാരം S. another man’s wife, പരധനവും പ’വും കവൎവാൻ RC.

പരദാസ്യമേറ്റു Mud. became another man’s servant.

പരദേവത S. 1. the highest Deity. 2. a house-hold-god, peculiar to some place or class of men, പ. നാട്ടിൽ എഴുന്നെള്ളി (the tutelar Deity of Kur̀umbra N.). പരദേവതേടേ നിയോഗം ഉണ്ടായിട്ടു (says the Rāja of Pal̤ačči). ഇതിന്നു പ. സാക്ഷി (kings signing their agreements). കോലസ്വരൂപത്തിങ്കൽപ. etc. TR.; പരദേവതമാരുടെ വഴിപാടുകളും കഴിച്ചു doc. — Similar ഭൎത്താവല്ലോ ധന്യമാം പരദൈവം Nal.; പരദൈവങ്ങൾക്കു കൊടുത്തു നേൎച്ചകൾ KR.

പരദേശം S. another country (opp. സ്വദേശം). പ. പോക to travel abroad, out of Kēraḷa. പരദേശി 1. a foreigner, as an Arabian, Per-sian, Guzerati merchant; Brahmans from other parts, also പ’ശത്തവർ Anach. 2. a pilgrim, beggar, one of a beggar-caste (100 in Taḷiparambu).

പരദ്രവ്യം S. 1. another’s goods. 2. a cer-tain Royal income (at a foreigner’s de-mise?) KU.

പരൻ (പരം) 1. the highest പരൻ പുരാൻ, പരൻ പുരുഷൻ God. AR.; പരനുടെ മായാമഹിമ Bhr. 2. another.

പരന്തപൻ who afflicts the foe, KR.

പരന്തിരിയസ്സ് port. Francez, French പ. വംശത്തിലേ യജമാനന്മാർ, also മയ്യഴിയിൽ പരിന്തിരസ്സു വംശത്തിങ്കലേക്കു നമ്മുടെ കാരണവന്മാർ ഏതാൻ ഒരു സ്ഥലം കുറ്റിയിട്ടു കൊടുത്തു TR.; (KU. also പരങ്കിരിസ്സ).

പരന്തു parandụ No. (=പരുന്തു). A kite, Ac-cipiter nisus, പണത്തിന്നു മീതേ പ. പറക്കയില്ല prov.

പരപീഡ S. oppressing others.

പരപുഷ്ടം = പരഭൃതം.

പരപ്പൂവർ parapūvar (പരക്ക, പരവ?) N. pr. A caste = പള്ളിച്ചാന്മാർ KN., see പറപ്പു.

(പരം): പരബോധംS. 1. conviction of others. 2. general consent, notoriety. പ’മാക്കുക, പ. വരുത്തുക to make public, divulge. എന്നു പ. വന്നുപോയി it’s now notorious, VyM.

പരബ്രഹ്മം the highest Brahma, AR. said to be worshipped by the Trimūrti, ജഗന്നാഥൻ രണ്ടില്ലാതൊന്നാം പ. Bhr.

പരഭൃതം fostered by others. — കോകിലനാരി പോലെ നീ പരഭൃത Bhr 1.

പരമണ്ഡലം a foreign, excellent country, heaven.

പരമദഹരൻ KR. humbler of enemies.

പരമം paramam S. (Superl. of പരം). 1. Ex-treme. 2. supreme, best, പരമഗതി, പരമസിദ്ധി final bliss. പരമദുഷ്ടേ KR.

പരമദാനി Royal carpet പ. വിരിച്ചു RS.; others — ധാനി VyM.; rather പരവ — q. v.

പരമരസം V1. sour milk.

പരമാത്മാവു & പരമപുരുഷൻ the soul of the universe, (opp. ജീവാത്മാ individual life) AR.; പരബ്രഹ്മമാം പരമാത്മാ Bhr.

പരമാനന്ദം പൂണ്ടു Mud. supreme joy. denV. പരമാനന്ദിച്ചു Bhr 12.; RS. to be in ecstasy of joy.

പരമാന്നം the best food; = പായസം; (the semen is called പ’ത്തിൻ സാരാത്മകം Brhmd.).

പരമാൎത്ഥം 1. the whole truth, ഉണ്ടാം പ. എല്ലാം Nal. (will come out). ഇത് എന്റെ പ. ആകുന്നതു TR. true statement, പ’മായി ബോധിപ്പിച്ചു jud. 2. (mod. = സത്യം) oath. പ’ത്തിന്മേൽ അവസാനിപ്പിക്ക MR. to de-cide by oath.

പരമാൎത്ഥി 1. a true person. 2. artless; a simpleton = പച്ചപ്പശു 592.

denV. ഓരോരോ ജാതി പലജനം ചൊല്ലു

പരമേശ്വരൻ, പരമേശൻ (in Sk., Bhr. always പരമീശൻ) God; Siva. പ’രി Kāḷi.

പരമേഷ്ഠി (പരമേ + സ്ഥിൻ) the highest God = പ്രജാപതി.

പരമോപദേശം invaluable information.

പരമാൻ P. farmān, (fr. S. പ്രമാണം). Order, പ. വായിച്ചു TR.; also പരമാനം; കൊടുത്തയച്ച പരമാനിക (P. parvāna); even പട്ടണത്തുന്നു ഒരു പരമാനികം വന്നു TR.

(പരം): പരമുഖം S. another man’s or woman’s face, പ’ത്തു നോക്കി KN. lusted. പ. കാട്ടുക V1. to show estrangement.

പരമ്പരം S. one succeeding the other, hence:

പരമ്പര 1. continued succession, descendants. യദുവിൻ പ. യാദവന്മാർ Bhr.; ഇപ്പ തെക്കേ ദിക്കിൽ നൽ പ. യായ്നടന്നു വരുന്നു VCh. 2. tradition; blessings or prophecies here-ditary or traditional in a dynasty. പ’രോപദേശം family secret — പാരമ്പൎയ്യം.

പരമ്പു parambụ (T. extension, bed. പിരമ്പു rattan). A bamboo mat V1., also പനമ്പു loc. പരമ്പിൽ ചുരുട്ടിത്തിരച്ചു കെട്ടുക a torture. നെല്ലിടുന്ന പ. something like a large gabion to hold rice, mats made by Vēlan, പെരിമ്പ. etc. [Palg. of പന — & തെങ്ങോല].

(പരം): പരമ്പുരുഷൻ AR. = പരൻ‌പു., പരൻപുമാൻ.

പരലോകം S. yonder world. പ. ചേരാം Anj. die (happily), പ’ലോകത്തു Mud. — പരലോകഗമനം, — പ്രാപ്തി, — വാസം, — സുഖം.

പരൽ paral T. M. Tu. (C. haraḷ, Te. prāl, fr. പരു). 1. Grit, coarse grain, gravel; in തേറ്റാമ്പരൽ a kernel, 2. a cowry-shell = കവിടി, in astr. രാശികളിൽ വീഴുന്ന പ. സംഖ്യയുടെ ഏറ്റക്കുറച്ചൽ TrP.; പ. എടുത്തു നിരത്തി Mud. (the astrologer for calculating). ജ്യോതിഷത്തിൻ പ. ഉണ്ടോ Pay. 3. fish newly formed from spawn (പരിഞ്ഞിൽ).

പരല്പേർ (2) a symbolical name in astr. com-putation; പരപ്പേരുകൾ CS. chiefly the names given by the learned to the fractions.

പരവ parava T. M. 1. Spreading, a sea-fish B. 2. = പരുവ No. a spreading plant. 3. aT. M. the sea = പരപ്പു. 4. (fr. പരവുക), പ. വ കഞ്ഞു RC. by a dam.

പരവതാനി a carpet പ. വിരിക്ക V1. 2.; പ’ക്ക് എഴുന്നെള്ളി KU. to the audience-hall.—പരമതാനിപ്പോയി a kind of finer Palg.-mats with a variety of pattern.

പരവൻ m., പരത്തി f. T. M. (3) dwellers on the sea-coast; a caste of fishermen, dyers, etc. D. — No. a caste of masons; the women are midwives in Wayanāṭṭara, Kur̀umbra N., Kadattuwa N. & Irivana N. for Brah-mans to Tīyars; (called by Pulayars പരക്കോയിൽ), ആശാരിയും പരവനും കണ്ട വില TR. (in title-deeds) mason, കല്പണി പരവനു KN. — പരത്തി B. also a washer-woman.

പരവരി p. parwarī, Fostering, patronage സൎക്കാർ പ. വക MRl4.

(പരം): പരവശം S. 1. subject to another’s power, dependant. 2. being out of one’s own control, from ecstasy, lust പുഷ്കരശരപരവശ f. AR., madness, embarrassment രാജാജ്ഞ ഇല്ലായ്കിൽ ഒക്ക പ. Sah. = a chaos. — പരവശാൽ Abl.

പരവശപ്പെടുക 1. to be enraptured. 2. to be distressed പ്രജകൾ പ’ട്ടു പോകാതേ രക്ഷിക്ക KU. govern mildly. പ’ട്ടു കരഞ്ഞു Mud.

പരവുക paravuɤa T. M. C. To spread = പരക്ക So., നിന്റെ കീൎത്തി ഏതു ദിക്കിലും പരവിയിരിക്കുന്നു Arb.

പരശു parašu S., (G. pelekys). An axe, mace = [വെണ്മഴു Brhmd.

പരശുരാമൻ N. pr. Rāma, son of Jamadagni, celebrated as the creator or colonizer of Kēraḷa KM., KU.

‍പരശുരാമക്ഷേത്രം Malayāḷam പ’മാകിയ ഭൂമി SiPu., പരശുരാമഭൂമി KU., — സൃഷ്ടി etc.

പരശുരാമപ്പൂച്ചി (loc.) a mantis, supposed to be praying for rain.

പരശ്വഃ S. after to-morrow, ശ്വോവാ പരശ്വോവാ AR4.

പരസംഗം S. intercourse with others (women), പ. തുടങ്ങോല Anj.

പരസ്ഥലം S. another place. നാടു വിട്ടു പ’ത്തിൽ ചേൎന്നു TR. Abroad.

പരസ്പരം S. one another. പ. ചൊല്ലിനാർ VetC. = അന്യോന്യം mutually. സാക്ഷികൾ പ. വ്യത്യാസമായി പറഞ്ഞു MR. contradicted each other. Often in Cpds. വായ്മൊഴികൾ പരസ്പരവ്യത്യാസങ്ങളായി, പരസ്പരവിരോധം MR. of evidence.

പരസ്യം parasyam M. (T. പരാസിയം, perh. പ്രകാശ്യം? in V2. പരച്ചൽ ആക്ക to divulge; in Syr. farasi, to publish, prob. fr. പരക്ക). Pro-clamation, publicity (opp. രഹസ്യം). എന്നു പ’മായി കേൾക്കുന്നു common report. — പ’മാക്ക to proclaim TR. ഈ ദൎശനം പ. അല്ലാതതിരഹസ്യപ്രകാശമാം Bhg.

പരസ്ത്രീ parastrī S. (പരം) 1. The wife of another. 2. M. a woman not confined to one man.

പരസ്ത്രീമാൎഗ്ഗം, opp. to. കുലസ്ത്രീമാൎഗ്ഗം, ഗൃഹസ്തധൎമ്മം, പാതിവ്രത്യം privileged concubin-age, ബ്രഹ്മചാരികൾക്കു പ’ൎഗ്ഗം മതി Anach.

പരസ്ത്രീസംഗക്കാരൻ a whoremonger.

പരസ്വം S. property of others, പ’ത്തിൽ അപേക്ഷയില്ല KR.

പരഹിംസ S. troubling others.

പരള paraḷa (loc.) = വരളി Flattened dry cow-[dung.

പരാ parā S. (പരഃ beyond). Away, as in:

പരാക്രമം S. exertion, prowess, valour പ. കാട്ടി. — Hence:

പരാക്രമി valiant (— മൻ AR.), ശൌൎയ്യപ’മിയായ ഭവാൻ CrArj., നൽ പ’മി ലങ്കയെ എരിച്ചീടും KR.

denV. പരുഷവാക്യങ്ങൾ സദ്യാ പൊഴിഞ്ഞു പരാക്രമിക്കും Bhg 6.

പരാഗം parāġam S. (prh. പറക്ക). 1. Pollen of flower, പൂമ്പൊടി. 2. dust (തെണ്ടുക, 2, 479)

(പരാ): പരാങ്മുഖൻ S. with averted face (= വിമുഖൻ), regardless.

പരാജയം S. defeat, ചൂതിൽ പ. വന്നതു Nal. = തോല്വി.

പരാജിതൻ (part.) defeated, യുദ്ധേ പ’നായ്‌വന്നു Brhmd.; പ’നായി Bhr.

പരാണം = പ്രാണം N. pr. fem.

പരാതി (Trav.) T. = പിരിയാതി Accusation.

പരാത്മാവു S. (പരം). Highest spirit, ആത്മാനാത്മാ പരാത്മാ ത്രിവിധം ഇതിന്നഭിപ്രായം Anj.

പരാധീനം S. (പരം). 1. Subject to another, പരാധീനമുള്ളതു സ്വാധീനമാക്കുക V2. 2. dis-tress, പാരം പ’നായി ഞാൻ Nal. miserable = പരവശം; പരാധീനപ്പെട്ടുഴലുന്നു PT. in great distress. കുഡുംബപ’ങ്ങളും വളരേ ഉണ്ടായി TR. family troubles, money difficulties, etc. ദിക്കിൽ ഒക്കയും പ’മായി confusion, നാട്ടിൽ പ. കാട്ടുവാനും നശിപ്പിപ്പാനുമല്ല TR. to trouble. അമ്മ മരിച്ച പ. ആക TR. to mourn the loss of a mother. 3. difficulty ചെയ്‌വാൻ പ. PT. ( = പണി). ഒരു പ’വും കൂടാതെ കഴിഞ്ഞു പോരുന്നു TR. in easy circumstances.

പരാന്നം S. another man’s food, പ. ഭക്ഷിക്ക VyM. to serve,

പരാപരം S. 1. the higher & the lower, for-mer & later. 2. = പരമാത്മാവു chiefly T. explained as the One exempt from പര ( = മായ) പത്തർ (ഭക്തർ) തേടിന പരാപരായ നമഃ RC; പരാപരജ്ഞാനനിശ്ചിതർ KR. പരാപരമൂൎത്തേ CG. addressed to Kr̥šṇa. പരാപരൻ, പരാപരവസ്തു, the Absolute, പ’ൻ ഈശ്വരൻ Bhr.

പരാഭവം S. (പരാ) Discomfiture; being put down. denV. ദുഷ്ടരെ പരാഭവിച്ചിട്ടും പുണ്യരെ പരിപാലിച്ചിട്ടും KR. to bring to grief. part. പരാഭൂതൻ = പരാജിതൻ defeated.

പരാമൎശം S. consideration, reflexion ഗണിതമാകുന്നതു സംഖ്യവിഷയമായിട്ടിരിക്കുന്ന പരാമൎശശേഷം Gan.

denV. പരാമൎശിക്ക to consider; take care of,

പരായണം S. the going thither, chief aim. In Cpds. പ’ൻ adhering to a pursuit, നിദ്രാപ., സേവാപ. (= പരൻ 3.)

പരാരി Ar. farār, Desertion ഭൂമി പ. യായി പോയി escheated to Government, പരാരിവക (So. ownerless, as a strayed ox; Palg. neglected property going to ruin. പരാരിപ്പിള്ള = പടുമുളക്കാരൻ).

(പരം): പരാൎത്ഥം S. for another’s sake പരാൎദ്ധം S. the other half; half of the longest life-time (100 years). ദ്വിപരാൎദ്ധം കഴിവോളം GnP. the 100 years.

പരാശ്രയം S. reliance on another.

(പരാ): പരാസനം S. slaughter.

പരാസു S. dying, expiring.

I. പരി pari S. (G. peri, √ പർ as പരം). Round about, beyond, out of, according to; in Cpds. fully, very.

II. പരി aM. T. C. Te. 1. Way, manner ഇപ്പരി (Jew. doc.) = ഇപ്പടി, hence പരിചു. 2. a horse, പരി ഏറുവിൻ Mpl. song. 3. = പരുത്തി in പരിനൂൽപ്പുടവ Pay.

(I. പരി): പരികരം S. 1. retinue, followers പ’ങ്ങളും അതിന്മേൽ ഏറ്റിനാൻ KR. em-barked. 2. a girdle, പ. ബദ്ധ്വാ നിൎഗ്ഗമിച്ചു AR. girded himself for the fight.

പരികൎമ്മം 1. service, അവളാൽ വേണ്ടും പ. ചെയ്തു Bhr. esp. decoration & care of the body. 2. arithmetical operation എട്ടു പ’ ങ്ങൾ CS.; സങ്കലിതാദി പ’ങ്ങൾ Gan. (addi-tion etc. — extracting the cube root). — പരികൎമ്മികൾ ഭൃത്യന്മാരും Bhr. assistants.

പരിക്ക parikka So. Tu. Te. C. (harike). A vow. പ. വെക്ക to promise solemnly to pay (T. = പരീക്ഷ?)

പരിക്കു & പരുക്കു M. C. (T. പരി to tear). 1. A scratch, wound, scar. പെണ്ണുങ്ങളെ പ. കൾ ചെയ്തു MR. wounded slightly. അടിച്ചു ചവിട്ടിയും പ. ഏല്പിച്ചു jud.; പരിക്കുമുറി Palg. jud.; അകത്തു പ. ഏറ്റു MR. internal hurt.

(I. പരി): പരിക്രമം S. walking about; order. denV. പ’മിക്ക id.

പരിക്ഷേപം S. surrounding, girding.

പരിഖ S. (ഖൻ) a ditch, most സാലനിന്മയാം പ. യും KR.

പരിഗ്രഹം S. 1. acceptance; gaining posses-sion. 2. marriage, a wife ഗുരിക്കന്മാരുടെ പ’ങ്ങളെ ഗ്രഹിക്ക KR.; also പ. = ബാന്ധവം Anach. 3. dependants, family, train.

denV. പരിഗ്രഹിക്ക 1. to receive ഞങ്ങളാൽ ചെയ്യപ്പെട്ട പൂജയെ പ’ക്കേണമേ (Mantr.); പ്രശ്നങ്ങളെ പരിഗ്രഹിച്ചുത്തരം ചെയ്തു Bhr. 2. to hold fast. കൎബ്ബുര ഭാവം പ’ഹിയായ്ക AR. give up the Rāxasa disposition! അവന്റെ പരിഗ്രഹം അഗ്രജൻ പ’ച്ചു AR. took & kept her.

VN. പരിഗ്രഹണം, f. i. ഭാ൪യ്യാപരിഗ്രഹണാഗ്രഹം Bhr.

പരിഘം S. (ഹൻ) 1. the iron bolt of a gate. 2. an iron club ഒൺ പരികം RC.; പൊൽപ്പട്ടകെട്ടി വിളങ്ങും പ’വും ചുഴറ്റി KR.; പ. തിരിപ്പവൻ, കെല്പേറും പ’ത്താൽ പ്രഹരിച്ചു AR.

പരിഘോഷം S. noise, improper speech.

denV. പരിഘോഷിക്ക to grumble.

പരിങ്ങൽ pariṅṅal (fr. പരിക്കു). 1. Scratched surface, hurt skin. 2. V1. the roe of fish, rather പരിഞ്ഞിൽ. 3. griet, distraction.

പരിങ്ങു V1. the hilt of a sword (or — ഞ്ഞു)

പരിങ്ങുക 1. to be perplexed. 2. to lie in wait, steal V1; to pluck grass B.

CV. പരിങ്ങിക്ക to confound.

പരിച pariǰa T. M. C. harige, (പരം 6). A round shield. ചായിലിയ പ. V1. a red shield. വാളും പ. യും കൈക്കൊണ്ടു AR.; പരിചക്കൊല്ലൻ D. maker of sword-belts, etc. See പലിശ No.

പരിചം, see പരിയം.

പരിചകിതം VetC. = ചകിതം.

പരിചയക്കാരൻ 1. an acquaintance. 2. ex-perienced.

denV. പരിചയിക്ക 1. to be familiar with അനൎത്ഥങ്ങളോടു പ’ച്ചിരിക്ക; നിത്യം പ’ക്കു മ്പോൾ അരികളോടും കൃപ ഉണ്ടാം KR.; പ’ ക്കാത്ത വസ്തുഭുജിക്ക Nid. unwont. വാണിഭത്തിങ്കൽ ഏതും പ’ച്ചില്ല Mud. has no ex-perience in trade. കൎണ്ണാടകനടപ്പിൽ പ’ച്ചു നടന്നവർ TR. officers of standing under the former Government. 2. to take medi-cine = പരുമാറുക.

CV. പരിചയിപ്പിക്ക to accustom.

പരിചരൻ S. attendant.

denV. പരിചരിക്ക to attend, serve മാതാപിതാക്കന്മാരെപ്പരിചരിച്ചു Bhr.

പരിചൎയ്യ attendance, also പരിചാരം, which is also used for the healing art. — Tdbh. പരിയാരത്തവർ servants in Brahman houses, KN.

പരിചാരകൻ m., — രിക f. an attendant.

പരിചു parišu T. M. aC. (Te. parasu, fr. പരി II.). 1. Nature, manner. ഇപ്പ. in signing “thus” കൊണ്ടാൽകൊണ്ട prov.; വിശ്വാസം ഉണ്ടാം പരിചറിയിക്ക AR. = വണ്ണം so that. 2. proper manner. പരിചിനോടു, പരിചോടു in good style, decently. പരിചുപെട Pay. nicely.

പരിചുകെടുക്ക 1. to defeat, rout തച്ചു തച്ചാട്ടി പ’ത്തു Bhg 4. 2. to illtreat, torture പണ്ടങ്ങൾ ഒക്കയും പിടിച്ചു പറിച്ചു തച്ചു പ’ത്തു TR. (robbers). —

പരിചുകേടു = തോല്വി; also want of character.

(I. പരി): പരിഛ്ശദം. S. (പരി) all about one, train, baggage പ’ങ്ങളാൽ ഫലം എന്തുള്ളതു എനിക്കും ഇപ്പരിജനങ്ങൾക്കും KR.

denV. പരിഛ്ശേദിക്ക 1. to define, decide ഭഗവാന്റെ മഹത്വം പ’ക്കാവതല്ല Bhg.; പുരുഷസാരത്തെ പ’ച്ചീടും ഒരിക്കൽ കാണുമ്പോൾ KR. he will be voted the finest man. 2. to cut off കാലപാശം പ Bhg.

പരിഛ്ശേദ്യം definable, അപരിഛ്ശിന്നനായി Bhg. (past part.)

പരിജനം S. people about one, attendants; see പരിഛ്ശദം.

പരിജ്ഞാനം S. knowing by experience or exercise, അക്ഷരപ. etc.

പരിഞ്ഞു, (T. പരിഞ്ചു) the hilt of a sword V1.

പരിഞ്ഞിൽ (പരു II.) roe of fish = പനിഞ്ഞിൽ.

(I. പരി): പരിണതം S. (നമ്) turning round, changed, old; part. of പരിണമിക്ക to assume other shapes. പലവായി പ’മിച്ചൊരജ്ഞാനം KeiN. ignorance in various disguises.

പരിണയം S. (നീ) marriage, ദമയന്തിയുടെ പ’യമഹോത്സവം Nal.

denV. പരിണയിക്ക to lead around the fire, [to marry.

പരിണേതാവു the husband.

പരിണാമം S. (നമ്) change — ആറു ധാതുക്കളുടെയും പ’മത്വം ശുക്ലം Brhmd.

denV. ഉദരത്തിൽ ദഹിച്ചു രസമായി പരിണാമിച്ചീടുന്നു VCh. of chemical changes through digestion, etc. (compare പരിണമിക്ക).

പരിതപിക്ക S. v. n. to grieve, പറഞ്ഞതിന്നേതും പ’ക്കേണ്ടാ KR. — part. പരിതപ്തം AR. പരിതാപം inward heat; grief, sympathy.

CV. സുഹൃത്തുക്കളെ പരിതപിപ്പിക്കാം KR. give pain to.

പരിതോ S., — തഃ, all round പരിതോ വിളങ്ങും CC.

പരിതോഷം S. inward satisfaction, പ. പൂണ്ടു [Mud.

CV. പരിതോഷയാംചകാര CC. gave joy to.

പരിത്തി, see പരുത്തി.

denV. പരിത്യജിക്ക to repudiate, ക്രോധം പ. Brhmd. = വിടുക.

പരിത്രസ്തൻ S. afeard പ’നായിനിന്നു KR.

പരിത്രാണം S. protection ധരാപ. ചെയ്തേൻ KR. ruled & പരിത്രാണനം PT.

പരിദാനം S. barter, exchange V1.

പരിദേവനം S. lamentation, പ’ങ്ങൾ Bhr.

പരിധാനം S. putting on; lower garment.

പരിധി S. 1. an enclosure, halo. 2. a disk, circumference വ്യാസത്തെ കല്പിച്ചു പരിധിയെ വരുത്തുക Gan.; (in CS. to find the വട്ടം through the വിട്ടം).

പരിപക്വം S. quite ripe, (see പരിപാകം). സംസാരപ. വന്നവർ Tatw. men of thorough experience.

പരിപതനം S. = simpl. അസുരകുലപതി ചരണപരിപതനഭീതി SitVij. falling at his feet.

പരിപന്ഥി S. blocking the way. — പ. കൾ Bhr.[foes.

പരിപാകം S. maturity; mature experience. പ. ഇല്ലാതേ GnP. having learned nothing. എന്നിട്ടും ദശാസ്യനു വന്നില്ല പ KR. mode-ration. പ. വരുത്തുക to calm, quiet; to make steady & sober. — fig. ദേവകീപുണ്യത്തിൻ പ. Bhr. Kr̥šṇa is the ripe fruit of D’s merits.

പരിപാലകൻ S. protector, ruler. ശിഷ്ടപ Bhg. protecting the good.

പരിപാലനം protection; government കുമ്പഞ്ഞി പ’നത്താൽ നാം കൊണ്ടു നടക്കുന്നത് ഒക്കയും TR. all that I possess under the rule of the HC.

denV. പരിപാലിക്ക to protect, നാടുപ. KU. to rule. ദേഹത്തെ പ’ച്ചു കൊൾ്ക KumK. preserve thy life.

part. pass. പരിപാലിതം; — പരിപാല്യകളാം പ്രജകൾ Bhr.

CV. കേരളരാജ്യം പരിപാലിപ്പിപ്പൻ KU.

പരിപൂൎണ്ണം S. quite full. മനോരഥം പ’മായ്‌വന്നു Bhr. was fulfilled. — പരിപൂൎണ്ണൻ AR. Višṇu. പരിപൂൎണ്ണത, പരിപൂൎത്തി fulness, completion.

പരിപ്രാശിക്ക S. to eat, KR.

പരിപ്പു parippụ T. പരുപ്പു (പരു) 1. Peas, pulse skinned in water, halved & dried അവരപ്പ., തുവരപ്പ. etc. പരിപ്പുകഞ്ഞി soup of peas & rice. പരിപ്പുകാരൻ a cook. 2. So. seed, kernel of corn = പരൽ q. v., No. the kernel in fruit- stones of Dicotyledons, അണ്ടിപ്പരിപ്പു.

പരിപ്പുചീര Chenopodium album.

(I. പരി): പരിപ്ലുതം S. drenched, suffused ആനന്ദബാഷ്പ’തനേത്രനായി AR. (part. pass.).

പരിബൎഹം S. = പരിഛദം, luxuries, insignia.

പരിഭരിക്ക S. to rule, VetC.

പരിഭവം S. 1. contempt, slight പരിഭവവാക്കു, പ’മായിട്ടുള്ള വാക്കുകൾ TR.; ഓരോ പ.ഞങ്ങൾക്കകപ്പെടീച്ചതു affront. ഞങ്ങൾക്കു പ. ഉണ്ടാക്കി Bhr. put to shame. പ’ത്തോടേ ചൊന്നാൻ KR. mortified. 2. whatever demands satisfaction. പോരും പ. VetC. I am punished enough. വന്തപ. തീൎത്തുകൊൾ്‌വാൻ RC.; പ. മാനിച്ചു പോക്കുന്നുണ്ടു Mud.; മനസ്സിൽ തിങ്ങിന പ. എല്ലാം കളയുന്നു KR.; മനസി വളരും പ. അകറ്റുവാൻ Bhg.; പ. ഇന്നു തന്നേ തീർക്കുന്നുണ്ടു, പ. വീളുക Bhr. to take honorable revenge. പ. ചെയ്ക V1. to give satisfaction.

denV. പരിഭവിക്ക 1. v. n. to be offended, അതിന്നു പ’ച്ചു (huntg.) was wroth. കിട്ടാഞ്ഞു പ’ച്ചു പുറപ്പെട്ടു SiPu. mortified. എന്നോടു പാരം പ’ച്ചു PT. scolded me. 2. v. a. to humble, vilify, defeat. പരിഭവിച്ചോരോ പരുഷം ചൊല്ലി KR. taunt-ed. വേണാടടികളെ പ’ച്ചു KU.

part. pass. വനചരന്മാരാൽ പരിഭൂതനായേൻ Bhr. overcome by jungle-dwellers.

പരിഭാഷ S. explanation; (mod.) translation ശ്ലോകം പ. യാക്ക.

പരിഭാഷണം S. reproof; taunt, V1. 2.

പരിഭൂതം S., see പരിഭവിക്ക.

പരിഭൂതി = പരിഭവം.

പരിഭ്രമം 1. S. turning round. 2. (mod.) flurry, hurry, distress of mind.

പരിഭ്രാജിതം S. radiant CC. = ശോഭിതം.

പരിമണം aM. = പരിമളം, as പ. ആളും മാലേയം RC.

പരിമരം aM. (പരു?) the yard of a ship V1., [T. പരുമൽ

(I. പരി): പരിമളം S. (മളം prh. = മണം) fra-grance അഗരുചന്ദനം എറിഞ്ഞ ധൂമത്തിൻ പ. കൊണ്ടു നിറഞ്ഞെല്ലാടവും KR.; നിന്റെ തിരു മൈ പ. പരന്നു Bhr. (= സൌരഭ്യം). — പരിമളക്കുഴമ്പു, പ’ത്തൈലം etc. fragrant ointment.

പരിമളപ്പെടുക B., also പരിമളിക്ക denV.

പരിമാണം S. (മാ) measure; exact amount തൂക്കത്തിന്റെ പരിമാണസംഖ്യകൾ VyM. specified weight of each piece. ഏകദേശാന്തരത്തിന്റെ പ’ത്തെ അനുമിക്കാം Gan. (= പരമിതി).

പരിമാറുക parimār̀uɤa T. M. (പരി way, or as in C paridāḍu, Tu. pariāṭane, the S. ad-verb: about) & പരുമാറുക. 1. To go about, revolve as the sun ആദിത്യൻ പരുമാറും മാനസോത്തരത്തിങ്കൽ Bhg 5. To turn about in fencing വട്ടത്തിൽനിന്നു പരുമാറിയും ഗദ തട്ടിയും Bhr. To wander about അല്ലലെന്നിയേ പരുമാറിയ ദിഗംബരൻ Bhg.; രഥം ഏറി നഗരിയിൽ നീളേപ്പെരുമാറിനാൻ Brhmd. after coronation drove through the town. തേരോടു താൻപരുമാറിനാൻ RC. strayed. പലതാൽ മെയ്യെല്ലാം ഉലയപ്പരുമാറി RC. 2. to have free intercourse, chiefly പെരുമാറുക, as ആ വീട്ടിൽ പെ. യും ആ വീട്ടിൽ ഉള്ളവർ ശേഷമുള്ള വീട്ടിൽ പെ. യും TR. 3. v. a. to use any-thing കടലിൽ പരുമാറുന്ന തോണിയും വലയും MR.; മസ്തായ വസ്തു വല്ലതും പെരിമാറിയ പ്രകാരം കാണുന്നില്ല (jud.); കണ്ടത്തിലും പറമ്പത്തും പരിമാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന സാമാനങ്ങൾ TR.; പണയം എടുത്തു പ’റരുതു VyM.

VN. പരിമാറ്റം 1. moving about. പരു’വും കേൾ്പാനില്ല Bhg. one cannot hear her step. കണ്ണൻ രാപ്പെരുമാ. നടന്നു തുടങ്ങിനാൻ CG.;ആൾപ്പെ. ഇല്ലാത്ത നിലം V2. a retired

CV. പെരുമാറ്റുക to send abroad. അശ്വങ്ങൾ പെരുമാറ്റി അവനിയിൽ അശ്വമേധങ്ങൾ ചെയ്തു RS. letting them wander freely.

പരിമി parimi So., (T. പരുമൻ large). A large round basket.

(I. പരി): പരിമിതം S. measured, abridged. പരിമിതി = പരിമാണം, as ദശയോജനാപ. കലൎന്നു AR5. (= 10 Yojana wide).

പരിമിളിതം S. well united. തങ്ങളിൽ പ’തസുകൃതം ഇടചേൎന്നു Nal. in connubial happi-ness. (part. pass.)

പരിയം pariyam T. M. Tdbh.; സ്പൎശം “connec-tion”. 1. The back part of a house വീട്ടിന്റെ പൎയ്യമ്പുറത്തു Arb. പരിയത്തിരിക്ക to be about the house. പരിയത്തു പോക to ease nature (in the garden). [in Palg. also കൊല്ല the yard round a house as far as it is closed in by a small mound, with the exception of its front part]. 2. T. loc. a token given by the bridegroom to the bride V1. പച്ചോടത്തിന്നു പരിചം ചെയ്തു at a Tiar marriage. നാലാൽ പ. (എണ്ണ, വസ്ത്രം, അന്നം, പണം); con-nections are then called നൂൽപ്പ., കഞ്ഞിപ്പ., പണപ്പ, etc.

പരിയപ്പെടുക (1) to be in bondage.

പരിയപ്പാടു slavery B.

പരിയങ്കം Mud. = പൎയ്യങ്കം.

പരിയാരത്തവർ Tdbh., see പരിചാരം,പരിവാരം.

(I. പരി): പരിരക്ഷ S. preservation. — ഭൂപ SiPu. government.

denV. നീ അവനെ പരിരക്ഷിച്ചു KR. saved.

പരിരംഭണം S. embrace യാത്രയും ചൊല്ലി പ. ചെയ്തു, വിസ്മിതമായ പ. ചെയ്തു KR.; also പരിരംഭം in ഗാഢം പരിരംഭസംഭാവനം Nal.

പരിലസിതം S. surrounded അഖിലഗുണപരിലസിതവിഭവൻ VetC. (part. pass.)

പരിലാളിക്ക S. to caress ചൊവ്വോടേ പ’ച്ചു Bhr.; നന്ദനനെ പ. Bhg.

(I. പരി): പരിവൎജ്ജിക്ക S. to put aside, turn out; kill, V1.

പരിവൎത്തം S. 1. a revolution as of the sun. 2. the end of 4 ages, കല്പാന്തരം. 3. barter VyM., also പരിവൎത്തനം.

denV. പരിവൎത്തിക്ക to revolve; barter കഷ്ടവൃത്ത്യാ പ. Bhg. to live.

പരിവൎത്തി, see പരിവൃത്തി.

പരിവാദം S. blame, bad report, calumny പ’ങ്ങൾ കൊണ്ടു നേർ ഒന്നും തിരിയാതേ VCh. (a king).

പരിവാരം S. what surrounds, retinue, suite പ’ങ്ങൾ കേണു Sil.

പരിവാഹം S. overflowing; water-course പ’ഹോദരത്തിൽ KR.

പരിവു parivu T. aM. (പരിയുക or പരിയം) [Love V1.

(I. പരി): പരിവൃഢൻ S. (വൎഹ് surrounded) a Lord, prince മനുജപ. VetC.; മനുപ’ഢചരണയുഗളം AR.

പരിവൃതം S., (പരിവാരം) encompassed.

പരിവൃത്തി S., (പരിവൎത്തം) exchange; time ൨൧ പ. AR. 21 times = ഉരു, പ്രാവശ്യം.

പരിവേദം & പ’ദനം S. 1. full knowledge. 2. anguish (or = പരിദേവനം), സോദരിയുടെ പരിവേദശാന്തി വരുത്തിനാൻ ChVr.

പരിവേഷം S. a halo (= പരിധി), ഘോരപ. ഉണ്ടായി സൂൎയ്യനു KR. (bad omen). ആദിത്യ ചന്ദ്രന്മാൎക്കുള്ള പ’ങ്ങൾ പോലേ Nid.

പരിവേഷ്ടിതം S. surrounded, tied round രജ്ജുപ. Bhg.

പരിവ്രാജകൻ S. (& പരിവ്രാട്) a mendicant [devotee.

പരിശം, see പരിയം.

(I. പരി): പരിശാന്തി S. quieting; remedy, re-lief ദോഷപരിശാന്തി Bhg.

പരിശുദ്ധം S. quite pure, പ’രാം ഋഷിവ൪ഗ്ഗം Bhg.

പരിശുദ്ധി purity, മുഴുകി പ. വരുത്തി KumK.

പരിശുശ്രൂഷ S. perfect obedience or loyalty. ഭരതനുടെ പ. KR. service. നരപതിയുടെ പ. ചെയ്തു KR.

denV. ഭൎത്താവെ പരിശുശ്രൂഷിച്ചു തോഷിപ്പിച്ചാൾ KR.

പരിശേഷം S. the remainder; കഥാപ., കഥിത പ. Bhr.

denV. നിങ്ങൾ പ’ഷിച്ചീടും you will remain [alone.

പരിശോധിക്ക S. 1. to correct. 2. to exa-mine (mod.). റിക്കാട്ടുകൾ പ’ച്ചു searched. സംഗതിയെകുറിച്ചു പ’ച്ചു MR. investigated. വിവരങ്ങളെ പ. to verify the entries.

പരിശോഭിക്ക S. to shine or please അരാജകമായ രാജ്യം പ. യില്ല KR.

part. pass. പരിശോഭിതജഘനം AR.

പരിശ്രമം S. continued exertion; fatigue, Nal. രണപരിശ്രമൻ VCh. exercised in war.

denV. എപ്പേരും മഹീഭാരമാക്കി പരിശ്രമിച്ചീടും KR. will labour.

CV. യുദ്ധത്തിൽ സുഖമേ പരിശ്രമിപ്പിച്ചിതു Bhr. exercised.

പരിശ്രാന്തൻ tired, Brhmd.

പരിശ്രവിക്ക = ശ്ര — to hear, Bhg.

പരിഷ pariša 5. Tdbh.; പരിഷൽ. 1. An as-sembly, assemblage ഒരു പ. കാൎയ്യംകൊണ്ട് ഇടവാട് ഉണ്ടായി TR. as about a lottery. 2. any set or class of people ഞാനും എൻ പ. യും Anj. I & my caste-friends. ഗ്രാമത്തിൽ വലിയ പ. കൾ, സാമന്തപ്പൎഷ, കീഴ്പരിഷ etc. KU. 3. party നായരും മാപ്പിള്ളയും തമ്മിൽ വെടിവെക്കാൻ ഭാവിച്ചാറേ ഞാൻ വന്നാറേ ൨ പരിഷയും സമാധാനമായി പാൎത്തു TR.; ഇരു പ. വക്കലും MR.; ഇപ്പരിഷെക്കു Mud. to me, (speaking humbly).

പരിഷക്കാർ those of a set or party ഇരുപ’രേ കോളിൽ ആൾ വളരേ ഉണ്ടു jud.

(I. പരി): പരിഷത്തു S. (സദ്) sitting about, a solemn assembly.

പരിഷ്കാരം S. (കർ). 1. decoration, finishing the appearance (ഹേമപ., നഖരോമപ. Bhg.). 2. (mod.) cleansing from ശാപപ. Bhg 6. = പരിശാന്തി.

denV. പരിഷ്കരിക്ക to embellish.

part. pass. മാലാപരിഷ്കൃതം Brhmd., etc.

പരിഷ്വംഗം S. (സ്വഞ്ജ്). embrace തനയനിലുള്ളൊരു പ. Bhr.; പൂൎണ്ണചന്ദ്രനെ പ. ചെയ്തു KR.; ആത്മദാനോപമമായ പ. KR. em-bracing a friend, the best thanks.

പരിസരം S. margin, environs.

പരിസാന്ത്വം S. consolation അമ്മയെ പ. ചെയ്തു KR.

പരിസ്തരിക്ക S. to strew about തലമുടി ചന്തമേ പ’ച്ചു കാണുന്നു Nal.

VN. (മേരു) അദ്രിക്കു പരിസ്തരണമായിട്ടെട്ടു പൎവ്വതം ഉണ്ടു Bhg 5.

പരിഹാരം S. 1. avoidance, relinquishment, abolition. 2. cure, relief ശാപപ. Bhg.; ഈ ദോഷപ’ത്തിന്ന് ഏതു കഴിവുള്ളു KU. ex-piation. ഇതിന്നു പ. ചൊല്ലുന്നു remedy, means.

പരിഹാരി an advocate, physician, etc.

denV. പരിഹരിക്ക 1. to abolish, clear away. ചോദ്യങ്ങൾ എല്ലാം പ’ച്ചു Bhr. solved, replied to. കൃതസമയത്തെ പ’ച്ചിങ്ങു വരും KR. having passed the time of banishment. 2. to cure, repair. അപകീൎത്തി പ. V1. to restore one’s charac-ter.

പരിഹാസം S. 1. joke ലീലാപ’സവാക്കു പറഞ്ഞു Nal. 2. ridicule, mockery. പ. കൂട്ടുക to try to make something ridiculous.

denV. പരിഹസിക്ക 1. to joke. 2. v. a. to ridicule നൃപനെ എല്ലാരും പരിഹസിച്ചീടും Bhg.

ഒക്ക പരിഹാസ്യരാകും KR. (part. fut. pass.)

പരീക്ഷ S. (ഈക്ഷ) 1. trial, proof. പിന്നേ ബലവീൎയ്യങ്ങൾപ. തുടങ്ങി അൎജ്ജുനകൃഷ്ണന്മാരും CrArj. tried their mettle. ഈശ്വരപ. ചെയ്തു PT. an ordeal. 2. examination, test നര

പരീക്ഷണം S. id., പരമേഷ്ഠി പ’ത്തിന്നായി CC.

denV. പരീക്ഷിക്ക to try, test, examine നാം പഠിച്ചിട്ടുള്ള വിദ്യകൾ നന്നായി പ’ച്ചുനോക്കേണം VetC; എൻ മനസ്സുറപ്പുള്ളതു പ’ പ്പാൻ Nal.; വന്നു പ’ച്ചു കൊള്ളുക വൈകാതേ Mud.; ചെല്കയോ ഇരിക്കയോ എന്നു പ. Nal.; സംഗീത ഭംഗി പ. യും ചിലർ Nal. rehearsing. മാപ്പിള്ളമാരോട് ഒന്നു പരൂക്ഷിച്ചു (sic! often) നോക്കേണം TR. put them once to the proof, attack them. പ’ച്ചടങ്ങി Bhg. tried & failed.

part. pass. പരീക്ഷിതം tried, experienced.

പരീതം S. (ഇതം part. pass.) surrounded.

I. പരു paru S. 1. (പരുസ്സ്). Knot or joint in reeds, plants, bodies. 2. T. aC. M. a boil, ulcer V1.

II. പരു aT. M. (fr. prec.? or = പരക്ക). Gross, big പരുമുൾപടൎന്തടലിൽ വീഴ്‌ന്തു RC; പരുകടി V1. = പെരുകടി.

പരുക്ക T. M. to grow bulky, stout, പാൽ പരുത്തുപോയി curdled = ഉണ്ണിതിരിക.

പരുത്തപുടവ coarse female garment = പ രുമ്പുടവ (opp. നേരിയതു); പരുത്തശൈലങ്ങൾ Bhr.

പരുക്കു = പരിക്കു, q. v. 1. prh. rough surface. adj. പരുക്കൻമുണ്ടു No.; പരുക്കൻതുണികൾ നെയ്ക Arb. 2. Palg. a tree; പരുക്കമ്പാൽ its juice.

പരുപര roughly, harshly. പ. വലിച്ചു pulled rudely. പ. കുത്തുന്ന രോമങ്ങൾ Bhr. (of an unshaved face). — Hence പരുപരുക്ക, ത്തു to be rough, harsh; VN. പരുപരുപ്പു roughness, harshness.

VN. പരുമ V1. grossness.

പരുകുക paruɤuɤa T. M. C. Tu. 1. To drink, sip, nibble വണ്ടു പൈന്തെളി പരുകുവാൻ RC.;

പരുങ്ങുക paruṅṅuɤa & പരി — To be per-plexed. പരുങ്ങിച്ചെയ്തു = അദ്ധ്വാനിച്ചു, whence പരിക്കു 2.

പരുത്തി parutti T. M. (Te. പ്രത്തി, C. Tu. parti). 1. Cotton പ. യോളമേ നൂൽ വെളുക്കും prov.; പ. എക്കുക (154), നീക്കുക V1. to card it. പ. എടുത്തു വെക്ക to pick it; also പരുത്തി പഞ്ഞി; hence പ. നൂൽ etc. 2. tinder.

Kinds: കുരുപ്പരുത്തി Gossypium herbaceum (ചില ദിക്കിൽ നട്ടുണ്ടാക്കുന്ന കു’രിത്തിയുടെ മാതിരി TR., also നുൽ പ.); കാട്ടുപ. Hibiscus Abel-moschus; ചീനപ്പ. Hib. mutabilis (prh. = ചെ റു പ.); ചെമ്പ. Hib. rosa sinensis (a variety വെള്ളച്ചെമ്പ.); നാട്ടുപ. from which the brahminical string is made; പൂപ്പ. Hib. po-pulneus (= പൂവരചു Rh. = ചെമ്പ. B.); മുറിപ്പ. a. med. Gossypium; വേലിപ്പ. Cynanchum extensum, growing in milk-hedges.

പരുന്തു parundụ T. M. (also പരന്തു q. v., C. pardu fr. പരു, പരക്ക, പറക്ക?). A kite, Ac-cipiter nisus പരുന്തായിന്ദ്രനും KR.; ഇന്നൊരു പരുന്നു വന്നു PT. — Kinds: ചെമ്പ., കുപ്പായപ്പ. No. and കൃഷ്ണപ്പ. MC. Brahminy-kite; പെരുമ്പ. heron or പെരിയ പ. Milvus Govinda, Pariah kite; പാമ്പുപ. Circaëtus gallicus, ser-pent-eagle; പൂച്ചപ്പ. Circ. Swainsonii, J.

പരുന്തൻവാൽ a dovetail (let into a board or timber, Arch.).

പരുമാറുക see പരി —

പരുവ paruva (Te. C. പൎവ്വു to run, spread as a creeper) 1. A creeper പരുവക്കിഴങ്ങു Apono-geton monostachyon Rh.; ആനപ്പ. Pothos scandens; ചെറു പ. Sida acuta; പൈപ്പരുവ Grewia orientalis. — Also parasitical plants? 2. Palg. B. a clump of bamboos = കായൽ, മുള്ളുപട്ടിൽ.

പരുവ കട്ടപ്പെട്ടു പോക Palg. So. the periodi-cal blooming & seeding of bamboos once every 50—60 years when they die off (Palg. also കട്ടയിടുക, B. കട്ടകെട്ടുക).

പരുവട്ടം, see പരിവട്ടം.

പരുഷം parušam S. (പരുസ്സ് a knot). Knotty; rough, rugged, esp. harsh words പോരും പ. പറഞ്ഞതു Bhr., പോരും ഇനി പ’ ങ്ങൾ പറഞ്ഞതു Mud.; also of tragic speeches, that leave a deep impression.

പരേതം parēδam S. (പരാ + ഇ). Dead പരേതാധിനായകൻ Nal. Yama. (part. pass.).

പരേല്പിക്ക = ഭരമേല്പിക്ക KU.

പരൈധിതം paraidhiδam S. = പരഭൃതം (ഏധ). — in V1. Falsely.

പരൈധികൻ a young servant.

പരോക്ഷം parōkšam S. (പരഃ, അക്ഷ). Lying beyond our sight or perception, opp. പ്രത്യക്ഷം, as പരോക്ഷജ്ഞാനം Bhg.; പൂൎവ്വകാണ്ഡങ്ങൾ ഭിന്നമായി പ’മായി ദുൎബ്ബലമായി Bhg. are abro-gated as torn & thrown aside, (because അപരോക്ഷജ്ഞാനം (36) വന്നു).

പരോപകാരം S. (പര). Benefitting others, Nal.

പരോപകാരവ്രതം a vow; പ’രൈകനിരതൻ Brhmd.

പരോപകാരി benevolent, hospitable.

പരോല്പത്തി S. another man’s property V1.

പരോ & പരവു Tdbh.; പ്രഭു, as N. pr. of caste & otherwise പരോസ്ഥാനം നടത്തുക KU.

പൎജ്ജന്യം parǰanyam S. A rain-cloud.

പൎജ്ജന്യൻ Indra. പ’നെ മഴപെയ്യിച്ചു KR. (Agastya).

പൎണ്ണം parṇam S.1. (see പറക്ക — L. penna.). A feather, 2. a leaf = പത്രം, hence പൎണ്ണശാല a hut of leaves, hermitage, also പൎണ്ണക്കുടിയിങ്കൽ നന്നായിരുന്നു KR. (S. & M.)

പൎപ്പടം parpaḍam S. (prh. പരപ്പു + അട) 1. A thin, crisp cake = പപ്പടം. 2. = foll.

പൎപ്പടകം S. seems = നൊങ്ങണം Hedyotis or Pharnaceum (Mollugo). ചന്ദനം പ. ചുക്കും a. med., ചുണ്ടെക്കും പൎപ്പടത്തിന്നും ഗുണം സമം GP.

പൎയ്യങ്കം paryaṅgam S. (പരി, അഞ്ച്). A bed; Tdbh. പല്ലങ്കി.

പൎയ്യയം S. (ഇ) revolution as of a wheel, change അഷ്ടവിംശതി പൎയ്യയേ — അവതരിക്കും AR. in the 28th generation; also പൎയ്യായം.

പൎയ്യാണം S. = (പരി + യാനം) a saddle.

പൎയ്യാപ്തം S. attained, sufficient. (part. pass.).

പൎയ്യാപ്തി = അലംഭാവം.

പൎയ്യായം S. 1. = പൎയ്യയം. 2. regular return or change പാഞ്ചാലിയെ പ’ത്തോടേ വഹിച്ചു Bhr. alternately; അരചപ. V2. succes-sion of kings. പ’ത്തോടു പറഞ്ഞീടാം Bhg. one after the other. 3. interchangeable term, f. i. സ്വാമി is പതിപ. synonym (= പകൎച്ച). ജീവാത്മാവെന്നും പരമാത്മാവെന്നതും ഓൎക്കിൽ കേവലം പൎയ്യായശബ്ദങ്ങൾ തന്നേ AR 3.

പൎയ്യേഷണ S. investigation.

പൎവ്വം parvam S. (പരുസ്സ്). 1. Knot, joint as of bamboos, limbs, etc. 2. division of time, period (esp. വാവു) season, festival. 3. comm. പരുവം the different stages of development esp. in the growth of certain plants (see തെങ്ങു, നെല്ലു), or the degree of ripeness in fruits (see തേങ്ങ, ചക്ക, അടക്ക). 4. a chapter, of which Bhr. has 18, hence പ. വായിക്ക to read the Bhr.; also a song in general ദുഷിപ. Nasr.; പ’ങ്ങളും കാണ്ഡങ്ങളും Bhr. & Ram.

പരുവമാക T. So. (2) to be ripe, mature, op-portune. ചൂടിന്നു പ. വരുത്തി moderated. നൂൽ പ’മാക്കി Trav. prepared.

പൎവ്വകാലം S. change of the moon നാളേ പ. വരുന്നു ഭൂദേവന്മാൎക്കന്നം നല്ക PT., also പൎവ്വസന്ധി.

പൎവ്വതം parvaδam S. (പൎവ്വ, consisting of knots). Range of mountains, mountain, esp. Himālaya. — പൎവ്വതപുത്രി = പാൎവ്വതി.

പൎവ്വതശൃംഗങ്ങൾ Nal. peaks.

പൎശക്കാ൪ = പരിശം & പരിഷ jud.

പറ paŕa T. M. C. Te. (T. also feather & word). 1. A drum, പെരിമ്പറ etc.; മാനസം പറയെപ്പോലേ CG. sounding, but empty. 2. a circle, disk of the moon. 3. a rice measure of 8 or 10 Iḍangāl̤ i, or 6 തൂണി & 4 നാഴി, ഒത്ത പ. MR. of 10 Id., also പാട്ടപ്പറ, മുദ്രപ്പറ MR.; നെല്പറയും അരിപ്പറയും വെച്ചു KU. in temples; നിറപറവെക്ക offering at a coro-nation etc. (gold-coins & other gifts). മുന്നൂറു പറക്കണ്ടം a field which requires 300 Paŕa of seed. 4. (= പറി) ചൂണ്ടൽപ്പറ a fishing- rod. 5. (= പറവ) bird. 6. what belongs to Paŕayars.

Hence. പറക്കാര a thistle (Genesis 3.)

പറക്കള്ളി (7) a Paŕaya woman.

പറക്കുടി (7) a Paŕaya hut, also പറമാടം.

പറക്കുലം the Paŕaya tribe ബ്രാഹ്മണബാലന്മാർ ഉപനയം കഴിവോളം പ. Anach.

പറക്കൊട്ട (3) a measuring basket.

പറകെട്ടി Cymbidium aloifolinm (കാഞ്ഞിരപ്പ. an Epidendron on Strychnos; see under തുടി).

പറച്ചുണ്ട a sensitive plant, Mimosa B. or Lycopodium.

പറച്ചെറുമൻ m., — മി f. Cal. — Palg. a Mala-yāḷam Paŕayan, also called ചമ്പുതിന്നിപ്പ. So., പൈതിന്നിപ്പ. Cal., പുഴുതിന്നിപ്പറയൻ No. see പറയൻ.

പറച്ചേരി a Paŕayar village.

പറജാതി (6) birds.

പറയൻ m., പറയി f. (of T. Pariahs പറച്ചി) a caste of drum-beaters, living by making mats, baskets, besides witchcraft, etc. പറയൻ ൭൨ അടിതിരിയേണം KN. Their tribes (പന്തിരുകുലം) esp. പറയൻ, പെരുമ്പ., മൂത്തരവപ്പ. (മൂത്തോരൻ) see പറച്ചെറുമൻ. പറയൻപൂ = മേത്തോന്നി as employed in philtres etc.

പറയോന്തു (6) a flying dragon.

പറവാശി (3) overplus or deficiency in measure.

പറമുറി former capital punishment of cutting a man in halves & exposing these (Coch.).

പറക്ക paŕakka T. M. (C. Te. Tu. pāŕu, fr. paŕa to flee, flow; even P.). 1. To fly പറവകൾ പറക്കുന്ന ദിക്കിൽ PT. 2. to flee അരക്കർ പറന്തനർ ഉയിൎത്തു കൊൾവാൻ RC; പറന്നു പോക to run swiftly.

പറക്കുങ്കൂത്തു exhibition of a figure of Garuḍa high in the air; പ. കഴിപ്പിച്ച തമ്പുരാൻ N. pr. a Chiracal Rāja famous for this show (A. D. 1738.)

പറന്തല No. പാറി പറന്തലയായ്നടക്ക = ചേപ്പറ (said of dishevelled hair). Comp. പറുതല.

CV. പറപ്പിക്ക to cause to fly.

VN. പറപ്പു flight.

പറവ a bird (& പറജാതി) എഴുഞ്ചെഴും പ. പോലേ, പറവകളധിപതി RC. Garuḍa; പറവ ഗണങ്ങൾ Nasr.

പറോന്തു MC., പറയോന്തു a flying lizard.

പറങ്കി P. faraṅgi. 1. A Frank, European; also പറിങ്കി, പറുങ്ങി; applied chiefly to the Portuguese KU. (the French പരന്തിരിയസ്സ്.) 2. what is introduced by Europeans, chiefly അകപ്പറുങ്കി syphilis.

പറങ്കിച്ചക്ക 1. Ananas. 2. Anona reticulata.

പറങ്കിപ്പണി Europe-made പ. നല്ല കാതില TP.

പറങ്കിപ്പുണ്ണു chancre, venereal disease.

പറങ്കിമാവു 1. a graft mango-tree. 2. Cal. So. Palg. = കശുമാവു Anacardium occi-dentale.

പറങ്കിമാങ്ങ 1. a graft mango. 2. a cashew nut (കപ്പൽ ചേറങ്ങ Palg.)

പറങ്കിമുളകു, (പറിങ്കോള) Capsicum frutescens.

പറട്ടു paŕaṭṭụ So. Base, vile പ. പറക = തെറി V1. (C. Tu. haraṭu, to prate, talk nonsense).

പറട്ടച്ചീര T. M. wild cole, Justicia madurensis.

പറണ്ട, (see പരണ്ട) a teal.

പറപ്പു paŕappụ T. M. 1. (പറക്ക) Flight. — പറപ്പൻ flying, in Cpds. (T. scorpion). 2. prh. obl. case of പറമ്പു.

പറപ്പുനാടു N. pr. district So. of Calicut പ’ട്ടു രാജാവു പറപ്പനങ്ങാടിനിന്നു വൎത്തമാനം കേട്ടു TR., its prince, also called the Veypūr Rāja (with 3000 Nāyars KU.) is one of the 5 Kšatriya kings of Mal.; പറപ്പൂവർകോയിൽ.

പറപ്പുനായർ = പള്ളിച്ചാന്മാർ, (പരപ്പൂവർ) KN.

പറമ്പു paŕambụ (T. hill, aC. jungle, Tu. parpu, sand-bank) 1. Higher or dry ground laid out in terraces. 2. all fields too high for rice-cultivation. 3. an orchard, garden, compound കണ്ടം പ. കൾ, ഉല്പത്തിയോ പറമ്പോ, വെണ്പ. a plantain-orchard; a തികഞ്ഞ പ. contains the 4 ഉഭയം besides betel, plantains, bamboos KU.; പറമ്പത്ത് ഉഭയം നിരത്തി; often പറമ്പത്തേക്കു etc.; പെണ്ണുമ്പിള്ളയെ പറമ്പത്തിന്നാട്ടിക്കിഴിച്ചു TR. from his estate.

പറമ്പത്തീയ്യൻ, — ത്തെയ്യൻ Weṭṭ. (Onomat.) a night-bird = ആൾകാട്ടി.

പറമ്പത്തേ ചരക്കു TR. fruits of trees, etc.

പറമ്പും കണ്ടിയും landed property, എത്രയോ പ. ഉണ്ടു.

പറമ്പുവാരം share of the proprietor in the produce of a mortgaged estate, W.

പറയൻ, പറയി, see പറ.

പറയുക paŕayuɤa T. M. (T. also പൻ, Tu. പൺ, C. Tu. parasu, to bless). To say, speak, tell എന്നോടു & എനിക്കു പറഞ്ഞു, എന്നോട് ആ കാരിയം പറക വേണ്ടാ TP. I will have nothing to do with it. നിന്നെ പറയുന്നത് എന്തിനി Sil. why then accuse thee? നമ്മെ അസഭ്യങ്ങളായിട്ട് ഓരോന്നു പറഞ്ഞു TR. at me, against me. അടങ്ങിപ്പ. to mutter V1.; കച്ചോടങ്ങൾ ഒന്നും അവിടേ പറവാൻ ഇല്ല

VN. പറച്ചൽ No. in പാഠവപ്പറച്ചൽ = പറയൽ. പറഞ്ഞയക്ക to send to say, commission, dismiss kindly.

പറഞ്ഞു കാണിക്ക to show how to do it; relate.

പറഞ്ഞുകൊടുക്ക to teach, advise, instigate, promise.

പറഞ്ഞുതീൎക്ക to settle, decide.

പറഞ്ഞു വിടുക = പറഞ്ഞയക്ക; also contr. വൎത്തമാനം പറഞ്ഞൂട്ടുണ്ടു TR. reported.

പറഞ്ഞുവെക്ക to deliver a message, promise പ’ച്ചിട്ടുളളത് എഴുതിത്തരേണം TR. give the promise in writing. — contr. പറഞ്ഞേച്ചു പോരുക to return after performing a com-mission. ഏവം പറഞ്ഞേക്ക ചെന്നു നീ ദൂത ChVr.; അനുസരിപ്പാൻ പ’ക്കേണം‍ KR. charge him to obey.

പറഞ്ഞൊക്കുക to agree, promise V1.

CV. I. പറയിക്ക to cause to say അന്യരെക്കൊണ്ടു പറവിച്ചെന്തിന്നു KR.; ജനങ്ങളെക്കൊണ്ടു നല്ലതു പറയിക്കേണം No.

II. പറയിപ്പിക്ക VyM.; സാക്ഷിക്കാരോടു പറഞ്ഞു കൊടുത്തു ഞാൻ കുത്തിയപ്രകാരം പറയിപ്പിച്ചു MR. instigated them to accuse me of stabbing.

പറവ paŕava 1. A bird (പറക്ക). 2. P. parvā, [a concern, care.

പറവൂർ (പറം?), also പറൂർ N. pr. Town and principality conquered by Trav. in 1763, TrP., D.

പറി paŕi 5. 1. Tearing off, pulling, as പിടിച്ചു പറിക്കാർ robbers. പറിമരുന്നു plants col-lected, opp. അങ്ങാടിമരുന്നു. 2. Membrum muliebre V2.

v. n. പറിയുക 1. to get loose, come off പൽ പറിഞ്ഞീടിന പാമ്പുപോലേ CG.; പൽ പറിഞ്ഞു തുലോം Bhg.; ചീളേന്നു പൊങ്ങിപ്പ. PT. (a wedge). വേർ പറിഞ്ഞാൽ മരം കായ്ക്കയില്ല Bhr.; ഹരാഹരാധൎമ്മം പറിഞ്ഞു പോയിതോ KR.; വക്കു പ. (of a vessel). വലയും പറിഞ്ഞുപോം PT. 2. to tear, be scratch-ed കൈപ., തൊലി പറിയ അടിച്ചു VyM.

a. v. പറിക്ക 1. To pluck off, gather plants or fruits, pull out കളപ. weed. മുളകു, തേങ്ങയും ഇളന്നീരും പ. TR.; കാപ്പി പറിക്കുന്ന സമയം prov.; കൊത്തിപ്പ. to remove with a hoe, കുത്തിപ്പ. to dig out with a stick. പൂട്ടുപ. MR. to wrench off. കീറിപ്പറിച്ച പഴന്തുണി prov. torn to shreds. 2. to rob ധനം അവനോടു പ. Bhr.; ഇന്ദ്രത്വം പറിച്ചുപോം VilvP. I shall be deprived of. പിടിച്ചുപ.; കട്ടും പറിച്ചും. 3. to cock a gun തോക്കുവെടിക്കു പറിച്ചു ചെറുത്തു TR.; പറിച്ച തോക്കു vu.

VN. പറിപ്പു plucking, gathering fruits; [robbery.

CV. പറിപ്പിക്ക, as മുളകു പ’ച്ചു വെച്ചു TR. secured the pepper crop. അടക്ക പ. TP.

പറു paŕu M. C. Rough, harsh (= പരു).

പറുതല V1. curly hair. Comp. പറന്തല.

പറുക്കുക, ക്കി V1. to defraud in accounts. പറുക്കു പറക. — പറുക്കൻ fraudulent — പറുക്കുമാറരിയ ശൂലം RC 33. a weapon not to be warded off?

പറുപറേ C. rough sound as of cloth tearing, bad cough. പറുപറുന്നനേ MC. rough skin.

പറുപറുക്ക, f. i. മൂത്രം നേൎത്തും പ’ത്തിട്ടും വീഴ്ത്തും Nid. curdled like = കൃഛശ്രമായ്പോക.

പറുപറുപ്പുളള നഖം MC. — പാരം പ’പ്പുണ്ടാം Nid 35.

പറൂർ see പറവൂർ.

പറെക്ക loc. = പറിക്കു, as ഞാർപ. to transplant.

പറോന്തു MC., see പറ, പറക്ക.

പറ്റു paťťụ T. M. (Te. paṭṭu, C. Tu. parču & hattu). 1. Adhesion, sticking to, hold മരത്തിന്നു നല്ല പ. ഉണ്ടു is firmly rooted. അവരവൎക്കു പറ്റായിട്ടുളള ദ്രവ്യം TR. the money which each has about him. — പറ്റിൽ by, with. അവന്റെ പ’ൽ കൊടുത്തയച്ചു by him. നമ്മുടെ കുഞ്ഞനും കുട്ടിയും അവരെ പ. സമ്മതിക്കാം TR. entrust my family to their safeguard. 2. close re-lation, friendship, മൎത്യപ്പുഴുക്കൾ പറ്റും പറഞ്ഞു ChVr. spoke in behalf of; acquaintance,

Hence: പറ്ററ (അറുക) quite off. ഇന്നിതു പ. വറ്റിതു RC. quite gone.

പറ്റലർ enemies (opp. പറ്റുളൻ).

പറ്റാണി a nail pointed at both ends = നുമ്പാണി.

പറ്റാന (2) a tame elephant used to guide the newly caught one.

പറ്റിരിമ്പു cramp-iron, tongs പറ്റുകൊടിൽ.

പറ്റുകാർ Nāyars enlisted for service (ചേകം) പുതുപ്പ’ൎക്കു പണം ൨ പഴ’പ്പൎക്കു പണം ൪ Cal. KU.

പറ്റുപടി, പറ്റുമാനം amount received, also receipt, as പറ്റുശീട്ടു VyM., പറ്റുമുറി V1.

പറ്റുക (see prec.) 1. v. n. To stick to, adhere കൈക്കു ചോര പ. or ചോര പറ്റിയ തുണി blood-stained. വൃക്ഷങ്ങൾ തോറും ചുറ്റിപ്പറ്റീടും വല്ലികൾ Bhr.; നിലത്തിന്നു പറ്റീട്ടു വെച്ചതു so as to lie on the ground. ഊഴിയിൽ പറ്റിത്താഴും PT. (a dog); പൊടികൾ തിരയൂടേ അലെച്ചു കരപറ്റി Bhg.; മന്ദിരേ ചെന്നു പറ്റീടേണം Nal. arrive, (വന്നു പറ്റി); കാടു പറ്റി നില്ക്കുന്ന ആളുകൾ TR. the rebels that took to the jungle. ഗൃഹത്തിൽ പറ്റിയവർ KU. Brah-mans living in Illams, not Grāmas, അങ്ങും ഇങ്ങും പറ്റാതേ പോയി KN. were not receiv-ed, acknowledged by either party. ആട (അവിടേ) പറ്റി ൟട (ഇവിടേ) പ്പറ്റിനില്ക്കു No. vu. to saunter about; to sneak into the pre-sence of somebody, to sneak away. കോലത്തു നാട്ടിൽ പറ്റിയ ദേശം TR. belonging to. പറ്റിക്കളിച്ചാശു വെട്ടിത്തുടങ്ങി SiPu. close in battle. പറ്റിപ്പറ്റി പിന്നാലേ ചെന്നു followed closely. ഇങ്ങു പറ്റിക്കരേറാൻ എന്നോടു കൂട ChVr. you won’t catch me. — met. to lust after മറ്റൊന്നിൽ മനം ചെന്നു പറ്റാതേ ഇരിക്കേണം VCh.; അവരോടു പറ്റാതിരിക്കയി

Inf. പറ്റ thoroughly, effectively പ. പ്പിറപ്പങ്ങറുക്ക Anj.; പ. മുറിക്ക to extirpate. വൃക്ഷം പ. ക്കണ്ടിക്ക PT.; തഞ്ചത്തിൽ പ. ത്താണു KR. quite low. പറ്റപ്പറേറ just enough.

പറ്റൽ VN. what sticks to, cannot be got rid of, loss etc.

പറ്റാതു (3) what is improper, wrong പറ്റാതൊന്നാകിലും പാൎത്തിടാതേ കൊന്നു വീഴ്ത്തി CG. — പറ്റാവിശേഷം പറഞ്ഞു Pay.

adv. part. പറ്റി concerning. അതിനെപ്പ. പറ about. എന്നെപ്പറ്റി for my sake. അവനെ പ. എനിക്കു കാൎയ്യമില്ല.

പറ്റിക്കൊൾക (4) to obtain possession, സ്ത്രീയെ to embrace; മുതൽ നിറുത്തി പലിശ പ. KU.

പറ്റിപ്പിടിച്ചു കയറുക to climb up.

CV. പറ്റിക്ക 1. to fix, join, paste, തീ പ. to set on fire. മടിയിലും പുറത്തും പറ്റിച്ചീടും Bhg. took a deer on his lap & back. രസം മുക്കുഴഞ്ചു ഇഞ്ചിനീരിൽ അരെച്ചു പറ്റിച്ചു പൊടിച്ചു കൊൾക, മോരിൽ പുഴുങ്ങി പ. a. med. 2. to cause to take effect. ഒരു ഗൎഭം പ’ച്ചു SiPu.; മോശം പ’ച്ചു കളയും Arb. may outwit me; so ചതി പറ്റിപ്പാൻ നോക്കി jud. 3. to fix in the heart or memory ശാസ്ത്രങ്ങൾ എല്ലാം പണിപ്പെട്ടു പ’ച്ചു കൊണ്ടു SiPu. mastered the sciences.

I. പല pala 5. (Finnic palyo, Mandschu fulu, T. പല്ക to be multiplied). Many, several, vari-ous. Plur. പലരും കൂടിയാൽ പാമ്പും ചാകാ prov.; പലരും opp. ചിലർ Bhr 1.; പലർ കേൾക്കച്ചൊല്ലരുതു Sk.; പലർ അറിക, പലരും അറിയേ notoriously, publicly. Neutr. പലതു as വഴി പലതു Bhr.; neutr. pl. പല as യാഗങ്ങൾ പല ചെയ്തു SiPu.; also പലവു കണ്ടാൽ CC. or പലവയും ചൊല്ലി വിലാപിച്ചു AR., ചോരപ്പുഴകളും കാണായിതു പലവയൊലിക്കുന്നതും AR., ഇങ്ങനേ പലവും പറഞ്ഞു and so on. Obl. case പലവറ്റു & പലറ്റിൽ SiPu., പലറ്റിലുമക്കഥ നല്ലു Bhg. — Before Vowels പലവുരു, പലവൂടു, പലവൂഴം; often പലവൂൎക്കധിപൻ B. superin-tendent of a district.

പലപല many, different. പ. വിചാരം fickle-ness. പലജാതി in various ways. പ. ഇവ്വണ്ണം സ്തുതിക്കയും KumK. (so പലതരം).

പലപ്പോഴും often, also പലനാളും, പലകുറി Nal.

പലവക different items, sundries പ. യിൽ മോഷ്ടിച്ച ദ്രവ്യം TR.; mixed business, as in courts പ. ഹൎജ്ജി MR.

പലവഴി = foll. പിടിപ്പാൻ പ.ക്കും ശ്രമിച്ചു TR.; also ചോരപ്പുഴകൾ പലവായൊലിക്ക Bhg.

പലവിധം various kinds or ways പ’ത്തിൽ, as പലപ്രകാരേണ, TR. പല വിധേനയും MR. — also adj. പലവിധം നാണ്യം TR.

II. പല = പലക? in നെയ്പല q. v.; also മരാമത്തികൊണ്ടു പലാ ചമെച്ചതു KR.; പലകൾ ചമെച്ചഹോ VCh.

പലം palam S. (fr. പല?) 1. A weight = ൪ കൎഷം or ൧൨ കഴഞ്ചു CS. generally = 10 Rs. or ½ Rātel (നാട്ടുകോൽ); = 5 Rs. (by കൊളമക്കങ്കോൽ). ൧൦൦ പ. ഒരു തുലാം (of 32 Ibs.); നിശ്ശേഷദേഹം ഒരു സഹസ്രം പ. ഉണ്ടു Brhmd. തടപ്പലം 10, നാട്ടുപലം 12, ഇടപ്പലം 13½ or Cal. 14 Rs. weight. 2. = പലലം flesh. 3. Tdbh. ഫലം.

പലക palaɤa 5. (Tdbh.; ഫലകം). 1. A plank, board. കാല്പ. weaver’s treadle of a loom. തണ്ടിന്റെ പ. the blade of an oar. കളിപ്പ. a chess-board. തോൾപ്പ. മേൽ അമതു പലക എന്നി രണ്ടു മൎമ്മം ഉണ്ടു MM. on the scapula. 2. a seat, footstool ആമപ്പ; പാലപ്പ. 3. aM. a shield പ. യും വാളും ഏന്തി, കരവാളും ഒൺപ. യും കരങ്ങളാലേ വാരി RC.

പലകക്കരുതു (or — ക്കുരുതു?) a tool of gold-smiths with a kind of spindle at one end & a scope at the other V1.

പല(ക)ക്കളളി a kind of Cactus.

പലകനാക്കു 1. the blade of an oar, So. തണ്ടു പത്തി. 2. a rudder (without the tiller).

പലകപ്പയ്യാന Bignonia Indica, also പ’നി വേർ GP.

പലലം palalam S. (= പലം 2.) Flesh പ. ഉണക്കുവാൻ, പലലശകലങ്ങൾ കൊത്തി AR.

പലലാശി who eats flesh (തട്ടുക 1, 422).

പലലാശയം S. a swelled neck, goitre.

പലപല വെളുക്ക (Onomat.) Palg. T. glowing. Beginning to dawn = പളപള.

പലഹാരം palahāram (T. പണിയാരം, Port. paniara, C. പലാരം fr. ഫലാഹാരം). Cakes, sweetmeats, esp. = നെയ്യപ്പം; any slight repast.

പലാണ്ഡു palāṇḍu S. (പല + അണ്ഡം?). Onion പ. സുഗന്ധിയായ്‌വരുമോ PT.

പലാത്തെല്ലു palāttellụ (പലം 3 ഫലാൽ?). The one per cent due to a lottery-undertaker = എടുപ്പു.

പലാലം palālam S. Straw, (L. palea).

പലാലിയ palāliya No. = പല(ക) & അലുവ. A sweetmeat (വറുത്തരി spread on a board & liquid sugar poured over it, when it is levelled with a brass dish).

പലാശം palāšam S. 1. A leaf = പൎണ്ണം f. i. പാവകൻ ഏശും പ. പോലേ CG. 2. Butea fron-dosa.

പലാശു, പ്ലാശ് Tdbh.; also ശന്മലി പ’വും Nal.; [വളളിപ്പ. a kind.

പലാശി S. any tree; N. pr. of town, Plassey.

പലിതം paliδam S. Grey = നര f. i. പലിതനായാൽ VCh.

പലിത്തം palittam Tdbh. of ഫലിത്വം. Effi-cacy f. i. of a tomb നേൎച്ചകളും പ’വും വരായ്കയും നടന്നു വരുന്നു Ti.

പലിശ pališa 1. No. = പരിച, പലക, A shield വാളും പ. യും of Nāyars KU.; പലിശത്തട്ടു a thrust of. പലിശക്കയത്തിന്ന് ഓർ ഓല എടുത്തു TP. cavity of shield. പലിശക്കാർ body-guard. 2. (ഫലം?) interest on money (on rice പൊലു) generally 10 pct. തികപ. (=നേർപ. 583), even 12 pct. (മൎയ്യാദപ്രകാരമുളള പ.), മാസപ്പ. The കാലപ്പ. yearly interest; when from കാണം, it amounts to 5 pct. (അരപ. f. i. അരപലിശ കണ്ടു 7½ ഇടങ്ങാഴി നെല്ലു പ. പിടിച്ചു doc. MR.) or 2½ pct. (കാൽ. പ. even മാകാണിപ്പ.) paid in rice at the rate of 5 Iḍangāl̤is for 1 fanam. Formerly for each fanam mortgage-money the yearly interest was 1 നാഴി നെല്ലു (= 4 pct.). പലിശമുടങ്ങിക്കിടന്നുപോയാൽ VyM. interest not being paid.

പലിശക്കൂറ്റു & പലിശമണിക്കൂറ്റു (1) noise of the shield പലിശ തുടെക്കമൎത്തു TP.

പലിശ മടക്കം (2) a deed of mortgage in which the rent of the estate transferred to the mortgagee is equal to the interest of the loan പലിശ മടക്ക ഓലക്കരണം W.

പൽ pal &പല്ലു T. M. C. Te. A tooth ആനപ്പൽ, നരിപ്പ., പശുവിൻപ., നായ്പ., മാൻപ. a. med. (for eye-diseases). മേല്പ., കീഴ്പ. (അടി

Hence: പല്പു 1. the teeth of a saw, file. ചിരവപ്പല്പു also പല്പൂ. 2. So. the web of a key.

പല്ലൻ one who has large or peculiar teeth, often പൊക്കപ്പല്ലൻ m., പുഴുപ്പല്ലി, കൊന്ത്രം പല്ലിച്ചി fem. etc.

പല്ലരണ a disease of the gums V1.

പല്ലാങ്കുഴി B. a tablet with 14 holes serving for a game, പ. യാടുക.

പല്ലിക്കോര a കോര 317.

പല്ലിടക്കുത്തി, പല്ലുകോൽ, പല്ലുകുത്തി, പല്ലുളി a toothpick, tooth-cleaner. പല്ലിടുക്കിൽ കുത്തി മണപ്പാൻ കൊടുക്ക prov. (to reveal one’s own faults).

പല്ലിറുമ്മുക So. to gnash the teeth.

പല്ലിളിക്ക to grin, snarl പ’ച്ചു കാട്ടി CC., also പല്ലു കാട്ടുക.

പല്ലുകടി gnashing — കടുകടപ്പല്ലും കടിച്ചു KR. (in anger), പല്ലുകടിച്ചലറി AR. (in attack-ing), പ’ക്കയും കണ്ണു ചുവക്കയും Bhr.

പല്ലു കടിപെട്ടുപോക locked jaw, f.i. in epilepsy, with dying persons, etc.

പല്ലുകുത്തു 1. toothache = പല്ലുനോവു. 2. pick-ing the teeth പല്കുത്തി = പല്ലിടക്കുത്തി. 3. knocking out the teeth നിന്റെ പ’ത്തിക്കളയും (a threat). പല്ലൊക്കയും തോക്കുകൊണ്ടു കുത്തി TR. പല്ലൊക്കക്കുത്തി കുഴിച്ചു TP. (to a fallen foe).

പല്ലുകൊഴിക്ക palg. jud. = പല്ലുകുത്തു 3.

പല്ലുതടി a harrow (& പല്ലിത്തടി, also പൽത്തടിമരം).

പല്ലുളങ്കാലം Nid. in teething. (ഉളം 145).

പല്ലേരി So. gums = ഊൻ.

പല്ലക്കു pallakkụ 5. also പല്ലാക്കു, പല്ലങ്കി Tdbh.; പൎയ്യങ്കം, പല്യങ്കം S. A “palan-kin,” litter കനകപ്പ. KR. (for coronation). നല്ലൊരു പല്ലക്കിന്മേൽ Nal. (privilege granted

പല്ലവം pallavam S. A sprout നിറഞ്ചേർ പ. ഒത്ത മേനിവിളങ്കവാനരിമാർ RC; പ. വെല്ലും അപ്പൂവൽമേനി CG. (infant Kr̥šṇa.)

പല്ലവി T. (mod.) the chorus of a song or ode, repeated after each stanza. Winsl.

അനുപല്ലവി T. (mod.) the stanza imme-diately following the chorus in species of T. verse called പതം. Winsl.

പല്ലി palli T. M. C. Tu. S. (f. of പല്ലൻ, പല്ലു) 1. House-lizard, Lacerta Gecko; its voice (കരയുക, ചൊല്ക) is believed to announce visitors. എന്നാൽ പ. വിഷം തീരും a. med. 2. a fork (So.) പല്ലിത്തടി = പല്ലുതടി a rake.

പല്ലിപ്പൂട V1. a herb.

പല്വലം palvalam S. (L. palus). A pool അശ്വപല്വലോപമാം വാരിധി KR5.

പവനം pavanam S. (പൂ) Purification; wind. പവിത്രം S. 1. a sieve, strainer. 2. purifying, pure. 3. a ring made of sacrificial grass ദൎഭ മോതിരം; hence പവിത്രവിരൽ the ring-finger പത്തു വിരല്ക്കു പവിത്രാംഗുലീയവും SiPu.

പവിഴം paviḻam (aM. പവഴം, T. പവളം; Tdbh. of പ്രവാളം) Coral; coral-bead പവിഴമണി or granate, പവിഴച്ചരടു MR.

പവിഴക്കൊടി a vegetable perfume = അഞ്ജനകേശി S.

പവിഴപ്പുറ്റു medicinal coral, also പകിഴപ്പുറ്റു a. med.

പവിഴപ്പുറ്റു തുരുത്തി or പവിഴവന്മീകദ്വീപു (mod.) a coral island, coral-reef.

പവിഴാദ്രി, — ഴമല the Eastern Ghauts.

പശ paša, പച, പയ M. T. Tu. (പചു). 1. Moisture, thriving. പ. ഇല്ല nothing to be gained. 2. gum, glue, cement. കോതമ്പത്തിൻ പ. V1. 2. starch. കഞ്ഞിപ്പ. as of washermen. പശമണ്ണു clay.

പശകൻ (loc.) = പൈതൽ; പശുങ്ങൾ children (C. pasule, Tu. paši).

പചള, പശള T. M. Basella (a plant) V1.

പശു pašu (L. pecus) S. 1. A domestic or sacrifi-cial animal, 5 or 7; any cattle with horse, ass, camel, etc. പശു പ്രാണികൾ തമ്മിൽ തിന്നല്ലോ വാഴു ഞായം Bhg 11. 2. M. a cow (പശുമാടു Palg.), vu. പയി f. i. കാളകൾ മഹിഷങ്ങൾ പശുക്കൾക്കിവ എല്ലാം ൨൪ വയസ്സു VCh.; തന്നേ കൊല്ലുവാൻ വന്ന പശുവിനേ കൊന്നാൽ ദോഷം ഇല്ല prov.; പശുക്കളെ അറുക്കയും TR. riotous. Māpiḷḷas വിപ്രൻ യാഗത്തിങ്കൽ മുനിമാരുമായി പശുവെ വധിക്കും Sk. പശുവും ബ്രാഹ്മണരെയും രക്ഷിക്ക TR. (coronation oath). കളളത്തിപ്പശു a vicious cow. — met. മൗൎയ്യനാം പശു Mud. = പശുപ്രായം.

പശുക്കയറു 1. a tether. 2. bondage of the in-dividual soul, (പശുപാശം S.).

പശുക്കിടാവു a calf അമ്മ വിട്ട പ’വേ പോല prov.

പശുക്കുല = ഗോഹത്യ, as നരിക്കുണ്ടോ പ. prov.

പശുതിന്നി, പൈതിന്നി see പറച്ചെറുമൻ.

പശുപതി “cattle-lord” AR. Siva.

പശുപന്മാർ, പശുപാലകർ CC. cow-herds. പാശുപാല്യം V1. their office.

പശുപ്രായം brutal പ’യമാനസന്മാർ VCh.

പശുബന്ധം animal sacrifice.

പശുമാംസം beef.

പശുവസൂരിപ്രയോഗം vaccination. (mod.)

പശ്വാദി (മേക്ക) Bhr. different sorts of cattle. പ. കൾ VetC beasts.

പശ്ചാൽ paščāl S. (Abl. of പശ്ച് , L. post) After, [behind.

പശ്ചാത്താപം S. repentance പ. ഉണ്ടായതൊഴിഞ്ഞു KR.; എത്രയും പ. മാനസേ വഹിക്കുന്നു PT.; പ. ഓരെളേളാളം ഇല്ലാതേ GnP. without any qualms or compunction.

പശ്ചിമം S. hinder, western. — പശ്ചിമഖണ്ഡം the Malabar Coast.

പശ്യ pašya S. (Imp. of പശ് = സ്പശ്) Behold! like കാണ്കിൽ, ഓൎത്താൽ Bhg.

പഷ്ണി കിടന്നു MR. = പട്ടിണി.

പസ്കി Mpl. = പക്ഷി.

പഹ്ലവന്മാർ S. The Pehlwi or Persian people [KR., Bhr.

പളപള paḷapaḷa C. T. M. 1. Cracking, popp-ing. 2. പളപളമിന്നുക = പലപല, പളുങ്ങുക. പളവു പറക V1. to tell news ആയിരം പളകു പേ ചിനതു RC. bravado, bragging (Te. palaku, word in general).

പളു paḷu (= പഴുതു?) 1. Indication ചോരപ്പളുപളളം traces of blood (huntg.); also പളുകുകൾ കണ്ടാൽ. 2. the very moment. ഇപ്പളുക്കു‍ V2. even now. കലഹിക്കുന്ന പളുവിൽ when they were just quarrelling.

പളുങ്കു paḷuṅgụ (C. — ku, T. paḷingu S. സ്ഫടികം) 1. Crystal, also med. ചങ്കുമുത്തു പവിഴം പളുങ്കു a. med. 2. glass. വെളളപ്പ. Bhr.

പളുങ്ങുക 1. = പതുങ്ങുക To cower, stoop V1. പാളിപ്പളുങ്ങി Nal. (see പളള). — പളുങ്ങിപ്പോയി Trav. bruises on vessels, jewels. 2. M. to glitter.

പളള paḷḷa (deep, see foll.) 1. Cavity, pit, hole മീൻ പ. also വളെക്കു ൨ പളള; a small creek or inlet, opp. കോടി f. i. തലാഴിപ്പളള Tell. പറമ്പിന്റെ പളള the part of a compound which lies deepest. പളെളക്ക് ആട്ടുക Palg. to keep to the edge of a road. 2. the stomach, belly പ. യും വീൎത്തു പൊട്ടി PT.; ൪ പ. കൾ MC; പ.യിൽനിന്നു പോക്കു diarrhœa. പളെളക്കലെക്ക TP. (from grief). പളെളക്കാക്ക Palg. (Il̤awars) to take one’s meals. പളെളടേ പണ്ടം V1. the stomach. 3. (aC. പളു, T. പഴുവം) a forest. 4. ഒരു പളളക്കായി a comb, cluster of fruits = പടല.

പളളക്കാടു (3) thicket of a jungle.

പളളയം T. V1. a basin, dish.

പളളയാടു T. V1. (2) a small prolific kind of goats.

പളളവട്ടി a large basket.

പളളവില്ലി (3) a caste of mountaineers V1.

പളളം paḷḷam T. Te. CM. 1. Pit, hole, exca-vation വെളളമില്ലാത ആറുകൾ പ’മായ്ക്കിടക്കു

പളളി paḷḷi 5. (also S. fr. prec. cavity, hole) 1. S. A hut, small settlement of jungle-tribes (C. in N. pr. haḷḷi; in Palg. f.i. കോയ്പളളി, നല്ലേപ്പളളി, ഏലപ്പളളി). 2. a public building. ഊർപ്പ. ദൈവം KU. tutelar God in a Brahman village. മഠപ്പളളി; എഴുത്തുപ. a school No.; esp. in hunting ഒളിപ്പ. (for രാവുനായാട്ടുകാർ), മടപ്പ. (for the king കോയ്മെക്കു), ഊർപ്പ. (for ദേശവാഴി) huntg. ക്ലേശപ്പളളി V1. a hospital. 3. a place of worship for Buddhists (= വിഹാരം KM.), foreigners, as chapel, synagogue, church (f. i. രോമപ്പ.; also Singalese, Landse palliya = Dutch church), mosque (മാപ്പിളളപ്പ.). വെളളിയാഴ്ച എല്ലാവരും പ. യിൽ കൂടുമ്പോൾ, പ. യിൽ കയറരുതു TR.; പ’ക്കൽ സത്യം കേൾ്ക്ക MR. to get the other party to swear at a mosque (പളളിയാണ! Mpl.). 4. royal dor-mitory or couch; whatever is connected with the king (aC. paḷke a bed = പല്ലക്കു?). പ. കൊൾക to retire to rest, sleep (hon.). വിഷ്ണു പാലാഴിയിൽ പ. കൊണ്ടു Bhg., അമളിക്കുമേലണെന്തു പ. കൊണ്ടരുളും RC., ഗായകന്മാർ പ. ഉണൎത്തി KR. awakened the king by music, പ. ഉണൎത്തേണ്ടാ എന്നു (forbids the king).

പളളിക്കരിമ്പടം KU. (4) a royal blanket.

പളളിക്കാർ (3) people of a congregation.

പളളിക്കിടക്ക a noble bed പ. യും കട്ടിലും കിട്ടും Anj.

പളളിക്കുറുപ്പു (4) the sleep of Gods & kings പ. കൊൾക Arb. = പളളികൊൾക; പ’പ്പിന്ന് എഴുനീറ്റു TP.; പ’പ്പുണൎന്നു Bhg. the God awoke. പ. ഉണരവേണം അനന്തശായി Anj. — പ’പ്പുണൎത്തുക AR. = പളളിഉണൎത്തുക.

പളളിക്കൂടം So. T. a school (so Muckwas Cann.; Palg. a Tamil̤ school), ധൎമ്മപ്പ. TrP.

പളളിക്കൂലകം No. a royal palace പ’ലോത്തുളള

പളളിക്കെട്ടു (hon.) marriage.

പളളിച്ചിത്രകൂടം (— ത്രോടം) KU. a palace of Kōlattiri.

പളളിച്ചാൻ (4. So. പളളിച്ചീയാൻ, fr. ശിവ്യാൻ q. v.) a class of Nāyars, bearers of the Rāja. തണ്ടും പ’നെയും a grant. പ’നെ ക്കാണുമ്പോൾ കാൽ കടഞ്ഞു prov.; പ. തണ്ടിനെ തെറ്റിച്ചു TP.

പളളിഞായൽ (411) 1. a piece of ground upon which rice is sown to be afterwards trans-planted, also (— യാൾ, — യാളി loc.) പളളിമഞായൽ (Ponnāni-Malapuram). 2. = കന്നിക്കണ്ടം opp. അയ്യന്നിക്കണ്ടം; also വാനപ്പളളി ഞായൽ (Eŕanāḍu̥ — the rice grown thereon depending entirely on rain — opp. irrigation). മോടനും പളളിമഞായലും MR. (prh. also a kind of rice?). see — യാൽ.

പളളിതിരിയുക (4) = ഋതുവാക.

പളളിത്തണ്ടു KU. a royal palankin.

പളളിത്തേവാരം (3) daily ceremonies of kings, also Nasr.

പളളിപ്പലക 1 a royal seat (പാറനമ്പിയെ ക്കൊണ്ടു പ. വെപ്പിച്ചു KU. in Calicut). 2. = പളളിമാറടി.

പളളിപ്പിഴ (3) Nasr. church-fine.

പളളിബാണപ്പെരുമാൾ (3) KU. a ruler that introduced a foreign religion in Kēraḷa, vu. പളളിമാണർ.

പളളിമാടമ്പു investing young princes with the [sacred string.

പളളിമാറടി 1. one of the insignia of the Calicut dynasty (വിരുതു), a plank of the door, where the first Tāmūri had a sight of Bhagavati KU. 2. N. pr. a Bhagavati temple near Calicut.

പളളിമാറാട്ടം Eŕ. (also — ക്കോവിലകം loc,) burying & burning place for royalty.

പളളിമാളിക the gallery of a church. Nasr.

പളളിമൂപ്പൻ (3) Nasr. a church-warden.

പളളിമെത്ത Bhr. a royal bed.

പളളിയറ (4) a bed-chamber പാറ്റിത്തുപ്പിയാൽ പ. യിലും തുപ്പാം prov., വെളളിപ്പാത്രങ്ങൾ പ. യിൽ വെപ്പിച്ചു TR. — പ. ക്കാരൻ a chamberlain, പ. പ്രവൃത്തി (B. — വിചാരിപ്പു) the office of the Lord chamberlain. പ. വിളമ്പൽ W. confidential secretary of the Kōṭayaɤattu Rāja. — loc. പളളിയറ = കാവു a small fane.

പളളിയാൽ a quiok growing rice which does not require watering, പ. കൃഷി MR. (Palg. പളളിയാല; No. പളളിയാരൽ, പളളിയാർ) growing on കന്നിക്കണ്ടം. (see — ഞായൽ).

പളളിയിടവക (3) a parish.

പളളിയൈന്തോളം (4) a royal litter പ. ഏറി [KU.

പളളിയോടം (4) a royal boat കാളിന്ദിയിൽ പ. കളിക്കേണം SiPu 3.

പളളിവായന (4) reading, study (hon.).

പളളിവാൾ (4) a royal sword. So also ശിവന്റെ പളളിവിൽ കണ്ടു AR.

പളളിവിരിപ്പു TP. a royal matress.

പളളിവിളക്കു etc. TP. a royal candelabrum.

പളളിവേട്ട (4) a royal chase. പ’ട്ടെക്ക എഴുന്നെളളി Bhr. a ceremony of the Rāja shoot-ing 3 arrows. Trav.

പളളിശംഖു മുഴക്കിച്ചു (hon.) SG.

പഴ pal̤a T. M. aC. (Tu. para, Te. paṇ & pra fr. പഴു) Old.

പഴം T. M. (C. Tu. Te. paṇḍu, haṇṇu) 1. ripe fruit. 2. ripe plantains (hence ഫലം?) 3. in Cpds. പഴങ്കുമ്പളങ്ങാ a. med.

പഴക്കായി So. fruit almost ripe.

പഴക്കുല a bunch of ripe plantains, (see പഴു — 637).

പഴങ്കഞ്ഞി canji from last night.

പഴങ്ങാഴക്കു a half Āl̤akku̥

പഴഞ്ചീല old cloth.

പഴഞ്ചൊൽ a proverb പ’ല്ലിൽ പതിർ ഉണ്ടെങ്കിൽ prov.

പഴഞ്ചോറു boiled rice of yesterday, also പഴയതു; (പ’റു തണുത്തുളളു GP.)

പഴന്തുണി old cloth.

പഴന്തുളുവർ N. pr. a class of original Kēraḷa Brahmans KU.

പഴപ്രഥമൻ (പഴം) plantain-fritters.

VN. പഴമ l. oldness, old age, old times. 2. ac-quaintance with customs, history. പ. പറക to explain old usages, relate traditions. ഓരോരോ പെരുമാക്കന്മാർ വാണപ്രകാരം പ. യെ പറയുന്നു KU. — പഴമക്കാർ ex-perienced men, arbitrators — പ. പ്പെടുക V1. to grow inveterate.

പഴമൂണിപ്പാല, പഴമുണ്പാല Mimusops Kauki.

പഴമിളകു old pepper, a. med.

പഴമൊഴി old saying = പഴഞ്ചൊൽ.

പഴമ്പാച്ചി No. (പാച്ചി) with flabby breasts. അഞ്ചെട്ടു പെറ്റു പ. ആയപ്പോൾ വളളുവനാർ എന്നേ തളളൂട്ടു (song).

പഴമ്പിലാവില an old leaf of Artocarpus. prov.

പഴമ്പുളി tamarinds of last year’s growth.

പഴയ old, ancient, stale (n. പഴയതു & പഴേതു). പ. കൂറു the section of Nasrāṇis that remained faithful to Rome in the schism of 1657 (opp. പുത്തൻകൂറു the Jacobites).

പഴയനൂർ N. pr. Payanūr, the chief Grāma of the No., പ. തെരുവേഴും Pay. the Brahmans there have baronial rights & മരുമക്കത്തായം KU.

പഴയരി rice of old corn, fine rice carefully prepared. പ. ച്ചോറു eating separately (opp. പക്കം 3.). പ. കഴിക meal of noblemen, so കളം കലക്കിപ്പ. നീക്കം പഴേരി, പ’ക്കു നേരമായി hon.; ആനയെക്കൊന്നു തലച്ചോർ പ. സമ്പാദിപ്പാൻ PT. (a lion’s royal meal). അമറേത്തു പ. No.; തിരുമുടി പ. ചാൎത്തി KU. (at coronation). ഇല്ലത്തു പ. ഉണ്ടെങ്കിൽ ചെന്നേടത്തും പ. prov. dainty food. പ. ക്കണ്ടം ricefield which gives full-grown corn.

പഴയിട old history പ. പറക.

പഴവൻ an old man, ancestor.

പഴേ = പഴയ as പഴേനട KU.

പഴകിയതു 1. a worn out, deserted house. 2. = പഴഞ്ചോറു.

VN. പഴക്കം 1. oldness, പ. മണക്ക to have a musty smell, പഴക്കത്തിൽ നിറം പോകും; old history പ. ചൊല്ക V1. = പഴമ. 2. delay. 3. long habit, acquaintance, experience അധികം കാലമായി വീടും പാൎപ്പും പ’വും ഉളള ആളുകൾ MR. men of local experience. പ. ചെന്നതു V2. usage (= തഴക്കം) — ഇടപ്പഴക്കം So. acquaintance; No. somewhat damaged through long keeping, f.i. cloth etc.

v. a. പഴക്കുക, ക്കി B. to practise any thing, to inure oneself to.

പഴച്ചി N. pr. Pychi, A fort of the Kōṭayaɤattu Rāja. പ. രാജാവു, കോട്ടയത്തു പ. യിൽ പാലയിൽ തമ്പുരാൻ TR. the famous Pychi king.

പഴനി, പഴനിമല N. pr. (പഴൻ = പഴം) 1. A temple in the old Chēra country (സാക്ഷാൽ പ്രതിഷ്ഠ of Subrahmaṇya). 2. N. pr. m. Palg. Il̤avars പഴനി, — യാണ്ടി, — മല, — വേലൻ.

പഴി pal̤i T. M. aC. Tu. (പഴു). 1. A fault, esp. touching one’s honour by abuse, false accusation പഴിത്തുരെത്ത പഴി കേട്ടു RC. (= പരിഭവം). പഴി പറക Palg. = ദുഷിക്ക. പ. തീൎപ്പാൻ = ദുഷ്കീൎത്തി കളവാനായി UR. to vindicate one’s honour. 2. deadly vengeance V1. അതിനു മാറ്റം പഴി തകും അസ്ത്രം തൊടുത്താൻ RC. an avenging arrow — പ. വാങ്ങുക to take revenge V1.

പഴിദോഷം, പഴിവാക്കു abusive language, aspersion.

പഴിക്കാരൻ V1. who has sworn revenge & is ready to die for it.

പഴിക്ക 1. to scold, blame, abuse കൎണ്ണനെ

പഴിപ്പതു (what is abused) new coin suspected of being counterfeit V1.

VN. പഴിപ്പു: പ. പറക to ridicule V1.

പഴുക്ക pal̤ukka, So. — ക്കാ (see foil. T; പഴു rib, ladder-step). 1. A fruit put to ripen B., half ripe V1. 2. the Areca-nut & its reddish colour when ripe, കരിമ്പഴുക്കടക്ക & പഴുക്കടക്ക 6th & 7th stage of its growth, പഴുക്കാക്കുല a bunch of it. പാക്കും പ. യും ആപാദിച്ചു CG. പഴുക്കടക്ക പോലത്തേ കുഞ്ഞിമീടു TP. 3. So. N. pr. f. (Cher̀umars). — പൊന്നൻ പ. 1. a fine Areca-nut. 2. Myristioa tomentosa, Rh. പഞ്ചമം പ. B. a drug.

പഴുക്കാപ്പുലി a leopard with dark spots, .പ. നരി MR.

പഴുക്കുല in പച്ചക്കുലയും പ. യും Oṇap. unripe & ripe plantain bunches. (see പഴ — 635).

I. പഴുക്ക pal̤ukka T. M. C. (Te. paṇḍu) 1. To grow old, ripe, പത്രം പ. Bhr.; പഴുത്ത പഴം ripe fruit, കുല പഴുക്കുമ്പോൾ സങ്ക്രാന്തി, പഴുക്കാൻ മൂത്താൽ പറിക്ക prov.; പ. വെക്ക to put fruits in straw (= പഴുപ്പിക്ക). 2. to become well tempered, red-hot. പ. ച്ചുടുക to roast well, എരിയുന്ന തീയിൽ പഴുത്ത നാരാചം KR. 3. to suppurate പുൺ പഴുക്കിൽ MM. 4. to decay. പഴുത്തില a dried leaf, ദേഹം പഴുത്തു പോയീടും KR. = പഴകി.

പഴുത്തില hon. for betel, when Nāyars speak to Brahmans, Tīyars to Nāyars, etc. (see 4).

VN. പഴുപ്പു 1. ripening of fruit, blighting of corn. പ. ചെന്നതു V2. overripe. 2. becom-ing tender, red-hot. മുഖം പ. thrush (S. മു ഖ പാകം). മനസ്സിന്റെ പ. V1. contrition.

CV. പഴുപ്പിക്ക 1. to ripen artificially as പഴം, to heat as ഇരിമ്പു, to accustom, inure.

പഴുപഴുക്ക to be discoloured; പ’പ്പു yellowness of face V1.

II. പഴുക്ക = പകുക്കു To divide. കെരന്തം (= ഗ്രന്ഥം) പഴുത്തു നോക്കുന്നേരം TP. to open a book indifferently in order to find an oracle (in the 7th letter of the 7th line). പഴുതി MR. = പകുതി.

പഴുതു pal̤uδu (fr. പഴു & = പാഴ് T. = പഴി) 1. A hole, കുടുക്കിന്റെ പ. V2. a button-hole; an interstice വമ്പനോടു പ. നല്ലു prov.; a vacant place, ഉണ്ടപ്പഴുതു TP. the wound which the ball made ൟൎച്ചയുടെ പ. No. = പാളിപ്പോക. അതിൽ കടക്കേണ്ടതിന്നു പ. ഇല്ല a breach, fig. നുഴഞ്ഞു കരേറുവാൻ പ. കണ്ടു a loophole. ഘനമായുറച്ചുളള വൃക്ഷത്തിൽ പ. ഉണ്ടോ VCh. (=ദ്വാരം). പഴുതെന്നിയേ നിറഞ്ഞാനന്ദം KeiN. = densely, tightly. 2. a moment, occasion കുല ചെയ്‌വാൻ പ. ഉണ്ടായില്ല Mud.; കൊടുത്തു കൊൾവാൻ, തപ്പാൻ പ. കൾ നോക്കി Bhr. in fencing ഇല്ല പഴുതെന്നു ചിന്തിച്ചു despaired of an open-ing. പറവാൻ പഴുതില്ല no cause for. പഴുതില്ല Palg. = പാടില്ല. അപ്പഴുതറിഞ്ഞു സ്തുതിക്കേണം Mud.

പഴുതാക, — യ്പോക to go for nothing.

പഴുതാക്കുക to make of none effect. പറഞ്ഞ സത്യത്തെ പ’ക്കീടൊല്ലാ KR. don’t break a promise, so also പഴുതിലാക്ക Sil.

പഴുതാര So., പഴുതാർ M. C. a centipede = കരിങ്ങാണിത്തേൾ No.

പഴുതേ in vain, uselessly, to no purpose (= വെറുതേ, വൃഥാ). പണം പ. കളക, also പഴുതിൽ.

പഴുവം pal̤uvam aT. C. A forest (= പളള 3.). പഴുച്ചരടു = പവിഴ — MR.

പാ, see പായി.

പാംസു pāmsu √ (C. Te. pāṅču dirt) Dust പാ. കൊണ്ടു നിറെച്ച വഴി VCh. പാംസുലൻ soiled, unchaste.

പാകം pāɤam S. (പചിക്ക) 1. Cooking, പാ.

Hence:

പാകക്കേടു immaturity, being overdone or underdone, unseasonableness, missing the proper degree, transgressing the regimen.

പാകത (1.3.) No. f. i. മനസ്സിനു നല്ല പാ. വന്നിരിക്കുന്നു having the character softened.

പാകത്തിൽ seasonably, properly, nicely പുരുഷൻ വിരല്ക്കു പാ’ലായി ശില്പമായി തീൎത്തുളള മുദ്രിക Mud. made to fit a man’s finger.

പാകദോഷം = പാകക്കേടു f. i. നമ്മുടെ ആളാൽ പാ. വരുന്നു TR. my man behaves rudely, also പാകപ്പിഴ.

പാകൻ S. a suckling, N. pr. a demon.

പാകം വരിക (4) to become ripe, manageable, humble വീണ്ടും പാ’രുവാൻ ഇട ഉണ്ടു. —ബുദ്ധിപാകം വരുത്തുക to moderate, direct properly. പട്ടരേ ഞാൻ നന്നേ പാ’രുത്തി അയച്ചു (=തച്ചുവിടുകയും ചെയ്തു) TR. to make supple, punish, beat.

പാകയജ്ഞം (പാകൻ) a simple domestic sa-crifice, Bhg.

പാകശാല a kitchen, also പാകസ്ഥാനം.

പാകശാസനൻ (പാകൻ) Indra അമരകളതി പതി പാകചാതനൻ RC.

പാകശീലൻ‍ 1. a cook. 2. of mild, gentle [temper.

പാകൽ see പാവൽ.

പാകുക pāɤuɤa (T. പാവുക, C. Tu. hāku). 1. To lay things regularly on the ground, പാകിയ നൂൽ yarn warped; to lay a ceiling, to board അട്ടം പാകുക, പലക പാവിയ പുര; to build a ship തേക്കു കൊണ്ട് അടിപായി TP. 2. to fix in the ground regularly തേങ്ങാ പാകുന്ന സ്ഥലം a nursery of palm-plants; ഞാറുപാകി നടുക to sow thickly for transplantation, so അടക്ക, പിലാക്കുരു, കാപ്പിക്കുരു, മുളകു etc. 3. v. n. to be fixed. വേർ പാകി നില്ക്ക CG. to be well rooted. മേഘങ്ങൾ പാകിനിന്നു CG. in the sky. പാകും ഒൺകിരണങ്ങൾ RC. rays of the sun (dense? fixed?). ഞരമ്പു പാകീട്ടൊട്ടേറ ഛൎദ്ദിക്ക Nid. prominent veins?

VN. I. പാകൽ, f. i. ഞാറുപാകൽ.— II. പാ. or പാവു q. v.

III. പാക്കു 1. = പാവു the floor of an upper story. പാക്കിടുക to ceil. 2. sowing thickly പാക്കുനിലം. 3. a raw Areca-nut പാക്കും പഴുക്കയും CG.; വെറ്റിലപാ. betel-leaf & nut. കളിപ്പാ. nuts out & boiled (opp. വെട്ടടക്ക). 4. a bag, കവിടിപ്പാക്കു Kṇiša’s bag. ഏലത്തൂർ പാക്ക് എടുത്തു TP. leather-bag to hold betel, etc. for a journey.

പാക്കാൽ B. a warp dipped in starch.

പാക്കുഞാർ rice-plants ready for transplanting.

പാക്കുക, ക്കി = പാകുക, v. a. വിത്തുകൾകൊണ്ടന്നു ഭൂമിയിൽ പാക്കിയാൽ KR.; also to warp in a loom V1.

പാക്കുവെട്ടി B. a betel-knife (3.)

പാക്കനാർ N. pr. (പാക്കം T. village in salt- ground). A famous low-caste sage.

പാക്കച്ചൊൽ his doctrine, vedantic & satirical.

പാക്കലം, പാക്കുഴ etc., see പാൽ.

പാക്കെട്ടു E. packet, (said of Post-packets).

പാങ്കിണർ, പാങ്കുഴി etc. No., see പാഴ്.

പാങ്ങു pāṅṅụ & പാങ്കു V1. T.aC. M. (പങ്കു). 1. Side, party ഈശ്വരൻ അവരുടെ പാ. എന്നു വന്നു Bhr 10. God has taken their party. പാങ്ങായൊരു പുറം നിന്നു Bhr. stood on his friend’s

പാങ്ങൻ, (f. പാങ്ങി T.) companion, friend പാ. നന്നെങ്കിൽ പടിക്കലിരുന്നാലും മതി, പാങ്ങർ ഒക്ക പടിക്കലോളം prov.

പാങ്ങുകേടു unsuitableness, inconvenience.

പാചകൻ pāǰaɤaǹ S. (പചിക്ക). A cook, Nal. പാചകസ്ഥാനം വാങ്ങി PT.; പാചകപ്രവൃത്തിക്കു കല്പിച്ചു SiPu. appointed him cook.

പാചകം what helps to mature or digest. also പാചനം.

പാച്ച pāčča, A bag for money, betel = പാ[ക്കു 4.

പാച്ചൽ pāččal, VN. of പായുക, Running.

പാച്ചല്ക്കാരൻ = ദൂതൻ CS.

പാച്ചുക T. M. (പായുക) 1. to cause to flow. 2. to thrust in (= ചെല്ലിക്ക) പാച്ചി അളക്ക to thrust the measure into a heap of corn. പാച്ചിക്കൊൾക, ചെത്തുക to cut down by a thrust of chisel.

പാച്ചി pāčči (C. പാചു breast-milk of a female) 1. = പാൽ in children’s language (so also in T.) പാ. വരിക puberty of girls, vu.; in പഴമ്പാച്ചി No.; മരപ്പാച്ചി palg. 2. N. pr. f. (Il̤awars & Tīyars).

പാച്ചിക pāččiɤa T. C. M. Dice V1. (Tdbh. [of പാശകം).

പാച്ചു pāčču N. pr. of men പാച്ചുനായർ TR. also പാച്ചൻ. — f. പാച്ചി q. v.

പാച്ചോറ്റി pāččōťťi, old പാൽച്ചോറ്റി T. a. med. (പാൽച്ചോറു q. v.). The Lodh tree, the bark is used in dyeing, Symplocus racemosa or Ruellia secunda GP 64. പാൽച്ചോ. ഇടിച്ചു പിഴിഞ്ഞ നീർ a. med.; also ചെമ്പാ., ചുവന്ന പാ (also മലങ്കമുകു). വെൺപാ. Rh. a Ruellia, used for cooling med., എരിമപ്പാ. Achyranthes lappacea; കരപ്പാ. Tetracera Rheedii.

പാഞ്ചജന്യം pāńǰaǰanyam S. (പഞ്ച്). The conoh of Kr̥šṇa. പാ. മുഴക്കി ChVr., വിളിച്ചു Sk.

പാഞ്ചാലി S. the Pančāla princess, Draupadi. Bhr.; also N. pr. f.

പാഞ്ചാലിക S. a puppet, യന്ത്രപ്പാ. മാർ Bhg

പാഞ്ചി pāńǰi & പാഞ്ചൻ A gold coin worth 5 Rupees, or 1/3 Mohar.

പാട pāḍa (T. Te. pile, S. row fr. പടു). 1. What rises to the surface, scum, froth. പാ. ചൂടുന്നു froth to form. പാ. യുളള കഞ്ഞി rice drawing a skin. കണ്ണിലേ പാ. rheum, so നെയ്പാട & പാ. കൂടിയ (കെട്ടിയ) ഇളന്നീർ No. the flesh of the cocoanut beginning to form. 2. cream V1. തൈർ പാ. കൂടാതേ കൂട്ടുകിൽ GP.; പാൽപ്പാ.ക്കട്ടി Arb. cheese. — used met. ഭരതന്നു മുഴുത്തൊരു പാടയെടുത്ത പാൽ എന്തിന്നു തരുവാൻ ചൊല്ലുന്നു KR. 3. (S. പാഠ) Cissampelus or Clypea പാടക്കിഴങ്ങു കഴഞ്ചു a. med. GP71. — (പാടക്കുറിഞ്ഞി, betterവാടാക്കു —).

പാടം pāḍam (S. & T. in Uriya. an open level tract). 1. Range, esp. of ricefields പുഞ്ചപ്പാ. V2. rice-land (opp. പറമ്പു), often = കണ്ടം, വയൽ f. i. പാടത്തും പറമ്പത്തും TR. ഗോക്കളെ പാ’ങ്ങളിൽ തെളിച്ചിറക്കി CC. CG. 2. (Tu. vessel) an oil-dish ചക്കരപ്പാടത്തിൽ കൈയിട്ടാൽ നക്കുകയോ ഇല്ലയോ prov.; a measure of 16 or 21 കുറ്റി f. i. അരച്ചാൽ പാടം കഷായവും പാ. പാലും കൂട്ടി a. med. 3. So. beat-ing new cloth to make it smooth പാ. ചെയ്ക B. 4. = പാഠം. 5. = പാട്ടം TP.

denV. പാടിച്ച flat.

പാടകം pāḍaɤam T. M. S. 1. An ankle-ring, worn by women (പാദകടകം?). തണ്ടയും പാടകവും palg. foot-ornaments of Il̤awar girls. മണിക്കു പാ. a wrist-bracelet. 2. S. (പാടു + അകം) part of a village അപ്പാടകത്തങ്ങു മേവുന്നു CC.

പാടനം pāḍanam S. Splitting.

പാടലം pāḍalam S. (പടലം). pale red, pink colour. പാടലാധരികുലമൌലി Bhr. with fine lips.

പാടലി S. the trumpet-flower, (= പാതിരി).

പാടവം pāḍavam S. (പടു) Cleverness പാ. പാരം വാക്കിന്നു നിണക്കു Bhr. പാ. ഏറുന്ന ചന്ദ്രഗുപ്തൻ Mud. — eloquence V1.

പാടവശാസ്ത്രം V2. rhetoric.

പാടി pāḍi T. S. 1. A row = പാടകം. 2. in N. pr. of villages as തെക്കമ്പാടി, മേല്പാടി. 3. a tune CC.

പാടീരം pāḍīram S. (പടീരം) Sandal perfume ഭൂഷണവസനങ്ങൾ പാ. ഇവ എല്ലാം അണിഞ്ഞു KR. ചേടിമാർ അരെക്കുന്ന പാടീരമണ്ഡപം KR. പാ. തേച്ചു Bhr.

പാടു pāḍụ 5 (VN. of പടുക, പെടുക) 1. Fall-ing, suffering pain or damage പാടുകൾ പെടുന്നതിന്ന് ഒക്കവേ പാപം മൂലം SiPu. ഗ്രഹങ്ങൾക്കു പാ. ഉണ്ടു astr. the planets lose their specific influence by approaching the sun. കുടികൾ പാടാകകൊണ്ടു TR. unable to pay. പാടായ്പോയി was frustrated. So കഷ്ടപ്പാടു, പിണിപ്പാടു, തത്രപ്പാടു. 2. falling into one’s hand or power മീൻപാടില്ല no draught of fishes. പശുവിനെ പാട്ടിൽ നമുക്കു വേണ്ടിക്കേണം PT. സൈന്യത്തെ പാടാക്കി Mud. gained over. പുരം തന്നുടെ പാട്ടിലാമാറടക്കി Bhg. conquered. ഒരു ദേശം എങ്കിലും മമ പാട്ടിൽ ആകേണം Mud. പാട്ടിലുളളമാത്യന്മാർ (= സ്വാധീനം). പഞ്ചേന്ദ്രിയങ്ങളെ പാട്ടിലാക്കുക Nal. to subdue. 3. possibility ചെയ്‌വാൻ പാ. ഇല്ല, അരുത് എന്നു പാടുണ്ടോ prov. can one say No., പാടി പാടില്ലാഞ്ഞിട്ടല്ലേ പറയുന്നു ChVr. excused themselves. 4. place, situation, order (പാട്ടിലാക്ക also = പാടാക്ക 2.) അവരവരുടെ പാട്ടിൽ കിടക്ക = abode. ചത്തോന്റെ വീട്ടിൽ കൊന്നോന്റെ പാ. prov. എപ്പാടെല്ലാം RC. where each? നിന്റെ പാട്ടിന്നു പോയ്ക്കോ Arb. go about your business. So കൂറുപാടു, നമ്പൂതിരിപ്പാടു; ഈരാൾപാടു., മൂന്നാൾപാ., മൂന്നാം പാടായ തമ്പുരാൻ KU. rank of princes in Cal.; നാലു പാടു offices about the king not hereditary, but within his giving മുന്നാഴിപ്പാ. (ബാല്യക്കാർ), അറുനാഴിപ്പാ. (with double

Hence: പാടാക്കുക (2) to get under his power പാ’ക്കി വെക്കാഞ്ഞതു Mud. (4) to order, arrange.

പാടിരിക്ക (8) to dun by fasting seated before the debtor’s door, പച്ചോലയിട്ടു പാ. lying in his veranda.

പാടുകൂടുക = പാടിരിക്ക.

പാടുകൂട്ടുക V1. (8) to despatch, hasten.

പാടുകേടു (4) disorder V2. (3) unfitness, op-position B.

പാടുത്തരം (1) No. 1. a beam. 2. a girder So. പാട്ടുത്തരം.

പാടുപെടുക (1) to suffer hardship പെട്ടപാടോരോ ജനം എന്തയ്യോ പറവതു, പെട്ട പാടോടും ഓരോ ഗുഹകൾതോറും പുക്കാർ Bhr. from shame. വീരനെ പാ’ട്ടു നിഗ്രഹിച്ചാലും KR. by every exertion. ജീവിതം പോവോളവും നന്നായി പാ’ട്ടീടുന്നവൻ VCh.

പാടുരാശി (1) vu. പാട്ട്രാശി the time after 4 P. M., considered inauspicious (superst.).

പാടേ (1) haply. മുയൽക്കൂട്ടത്തെപ്പാ. കൊന്നു PT. (elephants) unawares. അഹല്യെക്കു മോക്ഷം പാ. കൊടുത്തു AR. വില്ലിനെ പാ. കുത്തി വളച്ചു KR. (= വെറുതേ) without any effort. പാ. ചാടുന്ന ഭടന്മാർ VC. without hesitation. — (5) thus അപ്പാടേ പൈതങ്ങൾ കാട്ടുന്നപോലേ ഞാൻ ഉണ്ടോ കാട്ടൂ CG. — (6) along, wholly പാ. വെന്തെരിഞ്ഞിതു Bhr. പാ. പരന്നുളള കാഴ്ചപ്പടകളും Mud. പാ. പരക്ക പല ദിശി സംഭ്രമിച്ചോടി Bhg. — again രോമം പാ. ചുരച്ചു (loc.)

പാടുക pāḍuɤa T. C. Te. M. (പാൺ T.) 1. To sing ഞെരുക്കിപ്പാ. with a low voice, വിരിച്ചു പാ. aloud. പാടി ഉണൎത്തുക = പളളി ഉണ. q. v.; കണ്ണന്റെ കീൎത്തിയെ, ലീലയെപ്പാടിപ്പാടി CG. — met. നിങ്ങലും വൃഥാ ചെന്നു പാ’വാൻ തുടങ്ങേണ്ട Nal. need not try to charm or captivate. 2. to ring, sound.

VN. പാട്ടു 1. singing പാ’ം ആട്ടവും തുടങ്ങിനാർ Bhr. 2. a song, poem കൃഷ്ണപ്പാട്ടു etc.; esp. Malayaḷam verses അവനിസുരൻ ഒരുവൻ ദശമം ഒക്കയും പാട്ടായി ചമെച്ചുതേ Bhg 10.

പാട്ടുകാരൻ a songster, പാട്ടമ്മ Anach. a song-[stress (= നങ്ങ്യാർ).

പാട്ടരംഗം (അരംഗം) a theatre പാ’ത്തു ചെന്നു Anj. വാക്യം ഭാഷയായി പാടുവാനായി പാ’ത്തു തുണെക്ക് വന്ന ശ്രീരാമൻദേവൻ BR.

CV. പാടിക്ക 1. to cause to sing. 2. denV. (പാടം) to lay flat, പാടിച്ച flat B.

പാട്ട pāṭṭa (T. road) A lump of cowdung B. = കുന്തി 264.

പാട്ടം pāṭṭam (S. ഭാടം prh. fr. പാടു 4. 5., Te. C. pāṭi computation, proportion = പടി). 1. Rent of grounds, the Janmi’s share. പാ. കെട്ടിത്തരിക to pay it TR. പാ’ത്തിന്നു കൊടുക്ക to rent. പറമ്പു നാലോരാണ്ടേക്കു പാ’ത്തിന്നു കൊടുത്തിരിക്കുന്നു (doc.) 2. stipulated proportion of produce paid in kind with grain, in money

Hence: പാട്ടക്കാണം rent പുലയടിയാന്മാരെ പാ’ത്തിന്നു കൊടുക്ക TR. to hire them out.

പാട്ടക്കാരൻ the tenant, lessee.

പാട്ടക്കുടിശ്ശിക B. arrears of rent.

പാട്ടക്കുറി a deed of lease പാ. യാൽ നടക്ക MR.

പാട്ടച്ചീട്ടു B., — ശീട്ടു MR. 1. a lease given to the tenant. 2. a written agreement given by the tenant. മറുപാ. counterpart-cove-nant of lease kept by the proprietor.

പാട്ടനിലം, — ക്കണ്ടം, — പ്പറമ്പു land rented out.

പാട്ടനെല്ലു rent paid in kind, (gen. the 3rd of the crop).

പാട്ടപ്പണം 1. rent paid in money ആണ്ട് ഒന്നിനാൽ ഒപ്പിക്കേണ്ടും പാ. ൧൬; വക രണ്ടിൽ തരേണ്ടും പാ. ൧൫ (doc.) TR. 2. a fee due on it.

പാട്ടപ്രവൃത്തി the office of rent-gatherer, victualler in temples.

പാട്ടമാളി (doc. MR.) & പാട്ടാളി. 1. a collector of rents for Rājas (വാണിയം പാട്ടാളി കാൎയ്യക്കാരൻ TP.), temples. 2. (like prec.) a manager of temple-property, generally hereditary (one of the കാരാളർ).

പാട്ടാവകാശം MR. possession by a lease; claim of rent.

പാട്ടോല, (So. പാട്ടയോല) a deed of lease എഴുതിക്കൊടുത്ത പാ.; പാ. ക്കാലം തികഞ്ഞു the lease is expired — ഉഭയപ്പാ. ക്കരണം a lease of ricefields — പാ’ക്കാരൻ MR. a tenant.

പാട്ടൻ pāṭṭaǹ No. T. A grandfather with Pulayars = അപ്പാപ്പൻ, അപ്പുപ്പൻ.

പാട്ടി l. = പാച്ച. 2. (f. of പാണൻ) the wife

പാട്ടിലാക്ക, see പാടു 2.

പാട്ടു, see പാടുക.

പാഠം pāṭham S. (പഠിക്ക) 1. Reciting, reading; വേദപാ. = വാക്യം a text. 2. a lesson ഗൎഗ്ഗനോടഷ്ടവിദ്യകൾ പാ. ചെയ്തു Brhmd. learned with. ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങൾ പാ. ചെയ്തു, ശാസ്ത്രാദികൾ പാ. ചെയ്തുറച്ചിതു Bhr. പാ. ചൊല്ക to rehearse, പാ. ചൊല്ലിക്കൊടുക്ക to deliver (= പാ. കേൾപിക്ക), പാ. കേൾക്ക to examine, പാ. കാണാതേ ചൊല്ക to know by heart. 3. acquire-ment, knowledge പുരാണങ്ങൾ ഭവാനൊക്കവേ പാ’മല്ലോ Bhg. you know them all by heart. കഥ നിനക്കുൾക്കാണ്പിൽ പാ. എങ്കിൽ Bhr. എന്നു മൂഢന്മാൎക്ക് എല്ലാവൎക്കും പാ’മല്ലോ CG. they are ready with their opinion.

പാഠകൻ S. a lecturer, doctor, teacher പാ’ന്മാരുടെ ചാരുവാക്യങ്ങളും Nal.; also പാഠകക്കാരൻ.

പാഠകം S. a lecture; the part in a play. പാഠകക്കൈ attitude in lecturing or acting.

പാഠമാക്ക (= പാ. ചെയ്ക) to learn, acquire a habit.

പാഠവം erudition പാ’മേറേയുളളവംഗദേശാധിപതി Mud 1. — or പാടവം?

പാഠവപ്പറച്ചൽ No., — ക — So. a discourse delivered by a šlaghyār in a temple on any passage from the Shāstras.

പാഠശാല a college, school.

പാണൻ‍ pāṇaǹ T. M. (T. പാൺ = പൺ melody). A caste of musicians, actors & players; in So. T. also tailors B., necromancers D. (= മുന്നൂറ്റൻ, മലയച്ചെക്കൻ, പറയൻ). പാ’ന്റെ നായി പോലേ prov. പാ’നോട് ഒപ്പിക്കും എന്നെ ആചാൎയ്യനോ Bhr. — കീഴ്പാണൻ V1. a caste of slaves.

പാണത്തി V1. പാണച്ചി, പാട്ടി fem.

പാണനാർ N. pr. a low-caste sage തിരുവരിയഴങ്കത്തുവാണെഴും പാ.

പാണൽ pāṇal, A med. plant, the leaf used

പാണി pāṇi S. (√ പൺ 5. to do). 1. The hand. പാ. ലാഘവത്തോടും ചാപം ഖണ്ഡിച്ചു Brhmd. dexterously. 2. (B. a musical instru-ment. T. to chant = പാൺ). ദേവനു പാ. കൊട്ടുക to strike the tambourine in temples, (duty of Mārāǹ).

പാണിഗ്രഹം S. 1. seizing a virgin’s hand, marriage നിന്നെ പാ. ചെയ്തു SiPu. പാ’ഹോത്സവം Nal.

പാണിഗ്രഹണം S. id. ആസുരവിവാഹംകൊണ്ടു പാ. ചെയ്യപ്പെട്ടവൻ VyM.; പാ. ചെയ്യിപ്പിച്ചു Brhmd.

പാണിപീഡനം S. id. അംഗനാപാ’നമഹോത്സവം ചെയ്തു CC.; also പാണിപീഡോചിതകാലം SiPu. (vulgo പാണി പിടിക്ക).

പാണിനി S. N. pr. the famous grammarian; പാണിനീയസൂത്രം his grammar.

പാണിലാഘവം S. dexterity. Brhmd.

പാണു pāṇụ The spatha of a cocoanut-bunch (കുലയുടെ പുറത്തുളള പാള), കുല വിരിഞ്ഞു പാ. വേറായി, പാ. പൊട്ടിപ്പിളൎന്നു No.

പാൺ pāṇ (T. = പൺ melody) prob. = പാഴ്, പാന്തൽ or പാമ്പു in:

പാണ്കുഴി snake-den or bog-hole? പാ. തന്നിൽ കിടക്ക, ആണു കിടന്നൊരു പാ.;പാണ്കുഴി എന്നോൎത്ത നേത്രങ്ങൾ നിൎമ്മിച്ചു CG.

പാണ്ടം pāṇḍam A piece of cocoanut-fibres പച്ചപ്പാ. കൊണ്ടു കെട്ടിച്ചു (= തേങ്ങാനാർ, ചേരി see പാന്തം.

പാണ്ടു pāṇḍụ (Tdbh. of പാണ്ഡു) 1. = prec. 2. White spots on the body, leprous affection of the skin ഏറ വെളുത്താൽ പാ. prov. എന്നാൽ പിത്തപാ. ഇളെക്കും a. med. 3. piebald പാ. കുതിര MC.

പാണ്ടൻ one with yellowish spots, piebald. ൟ പാണ്ടൻ നായുടെ പല്ലിന്നു ശൌൎയ്യം പണ്ടേപ്പോലേ നന്നല്ലിപ്പോൾ song. (having

പാണ്ടി pāṇḍi T. M. 1. (see prec). A cow of various colours. 2. the southern Tamil̤  country പാണ്ടിമണ്ഡലം “Pandionis regio” with the capital Madura. 3. a Tamil̤ man (in Cochin) & whatever comes from SE. as പാണ്ടിപ്പൊൻ കടുക്കൻ, പാണ്ടിത്തളിക etc. 4. a raft ഗുണങ്ങളെകൊണ്ടും മരങ്ങളെകൊണ്ടും പാ. ചമെച്ചു (യമുനയെ) കടക്ക KR. = സംഘാടം. 5. a flying bridge പാ. കെട്ടിക്കടക്ക in Waya-nāḍu. 6. പാണ്ടി കുത്തുക (No. കുരുത്തോല കൊണ്ടു നറക്കുണ്ടാക്കി പോളമേൽ കുത്തിയാൽ പാണ്ടി) to make either a round, square, triangular or hexagon frame of plantain-films sticking lights (കോൽതിരി) & placing മലർ, തവിടു & ഉണങ്ങലരി on it (for ഉഴിച്ചൽ & ബലിക്കുള in witchenaft). 7. the keel of a ship കോൾ ഒത്ത പാണ്ടി (in Kappal-pāṭṭu̥) — met. പാണ്ടിക്കു മഴുവിട്ടു destroyed entirely. (T. പാണ്ടിൽ is bamboo, bedstead, cart).

പാണ്ടിക്കുഴി 1. an ancient sepulchre. 2. the hole which receives the mast.

പാണ്ടിചിഹ്നം a privilege of Tāmūri KU. (= പാണ്ടിവാദ്യം).

പാണ്ടിപ്പെരുമാൾ a ruler mentioned among the kings of ancient Kēraḷa (പാണ്ഡ്യഭൂപാലൻ S.) KU.; his residence പാണ്ടിപ്പറമ്പു.

പാണ്ടിയൻ, (hon. — യാൻ) a South Tamil̤aǹ. — പാ’ർ Tamil̤ sailors. Pay.

പാണ്ടിയാലൻ (fr. foll.) the marabou bird MC.

പാണ്ടിശാല (see പണ്ടകം) a warehouse, also കുമ്പഞ്ഞിപ്പാണ്ടിയാലയിൽ ബോധിപ്പിപ്പാൻ TR. and കൊപ്പരപ്പാണ്ടികശാല MR.

പാണ്ഡരം pāṇḍaram S. Yellowish white പാ’മായുളള വാജികൾ CG. പാ’ഛത്രം Bhg.

പാണ്ഡവർ Pāṇḍavar S. The 5 sons of Pāṇḍu, also പാണ്ഡോർ ChVr., Bhr.

പാണ്ഡിത്യം pāṇḍityam S. (പണ്ഡിത) Learn-ing പാ. ഏറേയുളള നാരദൻ Bhr. ഇജ്ജനത്തിന്നു ചെറ്റും പാ. ഇല്ല KeiN; പറവാൻ പാ. ഇല്ല Bhr. cleverness.

പാണ്ഡ്യദേശം S. = പാണ്ടി 2.; its king പാണ്ഡ്യൻ; ശൌണ്ഡ്യരായ്നിന്നുളള പാണ്ഡ, മഹീശന്മാർ CG.

പാത pāδa Palg. T. = പാഥ A road. പാ. വെട്ടി of railway, also ഇരിമ്പുപാ. പുകവണ്ടിപ്പാ. (തലപ്പാ. main-line) (ഊടുപാത 149).

പാതം pāδam S. (പതനം), 1. Falling പാതത്തെ പൂണ്ടൊരു വാജി CG. a fallen horse. ബാണ —, ഖഡ്ഗപാതം the hitting of weapons. 2. Tdbh. = പാദം.

പാതയിത്വാ S. having caused to fall CC.

പാതകം pāδaɤam S. (prec). 1. What causes to fall. 2. a crime മഹാപാ.; of old 4: ബ്രഹ്മഹത്യ, സുരാപാനം, സ്വൎണ്ണസ്തേയം, ഗുരുസ്ത്രീഗമനം VyM., the 5th cow-killing or associating with മഹാപാതകി. 3. No. Tdbh. of പാദുകം (645) footing (Arch.).

പാതകൻ 1. a destroyer. അവൾപാ’നായി CG. became her destroyer. 2. M. a criminal. പാ’നായ മാതുലൻ CG. Kamsa.

പാതകി a criminal, മഹാപാ. യായ അജാമിളൻ Bhg.; also fem. മികച്ച പാതകി കൂനി KR. — പാതകിയങ്ങൾ VilvP. hosts of sin-ners.

പാതകക്കല്ലു, see പാദുകം.

പാതാരം pāδāram (പാത) Pier, jetty, abut-ment of bridges (Vaḷarpaṭṭu).

പാതാളം pāδāḷam S. (പാതം) 1. Hades, the abode of serpents & demons ഓടിപാ. അകം പുക്കാർ Brhmd. The 7th hell, Bhg 5. പാപി ചെല്ലുന്നേടം പാ. prov. 2. personified, a de-mon പാതാളമേ എന്നു കാണുന്നോൎക്കെല്ലാവൎക്കും തോന്നും, children പാ’മേ എന്നു നിൎണ്ണയിച്ചു പാഞ്ഞവൻ വായിലേ ചെന്നു പുക്കാർ CG. 3. a mine V2., subterraneous passage. പാ’ത്തൂടെ പോമ്പോൾ Bhr. (out of the Lac-house). പൎവ്വതം തന്നുടെ പാ’ത്തിൽ പൂകിച്ചാൻ CG. recesses of the mountain.

പാതാളജാലം S. the hosts of hell പ്രേതപിശാചകൂളിപാ’ങ്ങളും അത്ര കണ്ടാൾ CC. (in Kr̥šṇa’s mouth) = പാതാളവാസികൾ.

പാതാളമൂലി V1. a root.

പാതാളവിദ്യ V2. necromancy, magic.

പാതി pāδi T. M. (= പകുതി). A share, half പൊൻപാ. പകുത്തു തരുവൻ TP.; അതിൽ പാ. പണം TR. half that sum. കൊണ്ടതിൽ പാ’വില prov. നാടാലും പാ. കൊടുത്തു TP.; ആദിപാതി ഒടു No. or പാറ്റ Palg. = the best seedlings are produced from the earliest fruits of the jack-tree, from the fruit of a half grown areca-palm & from that of an old cocoanut-tree or palmyra. — പപ്പാതിയാക്ക to divide in equal halves.

പാതിക W. a portion of landed property (Tdbh. of പാദിക).

പാതിക്കാരൻ who goes halves with another, പാതിക്കൂറ്റുകാരൻ.

പാതിച്ചു by halves. പാതിച്ചവണ്ണം അടക്കേണം CG. at least somewhat.

പാതിപ്പാടു a half. — എൻസന്താപോല്ക്കും പാ’പ്പെട്ടു Nal. is half gone.

പാതിപ്പുടവ 1. a woman’s cloth in halves. 2. a double cloth.

പാതിയാക to be nearly destroyed, ചങ്ങല പൂണ്ടു പാദങ്ങൾ ചെങ്ങി അരഞ്ഞു പാതിയായി CG.

പാതിരാ midnight.

പാതിവാരം B. a tenure by which half the produce is given to the proprietor.

പാതിത്യം pāδityam S. (പതിത) Loss of caste, പാതിത്യദോഷം VyM.

പാതിരി pāδiri 1. T. M. C. (S. പാടലി). The trumpet-flower, Bignonia suaveolens പാ’പ്പൂ GP. One of the പഞ്ചമൂലം is പൂപ്പാ. വേർ GP. One kind is വെൺപാ., വെളുത്ത പാ. Bign. Indica. 2. Port. Padre, a priest, Christian minister (hon. പാതിരിയാർ).

പാതിവ്രത്യം pāδivratyam S. (പതിവ്രത). Faithfulness to the husband, chastity.

പാതുകം pāδuɤam S. Disposed to fall, decli-vity. (Vl. dirt = പാദുകം?).

പാത്ത So., P. bāt, Ar. baṭ, A goose.

പാത്തി pātti T. M. 1. A garden-bed (fr. പാതി or പാത്രം). 2. a bathing-tub, watering- trough or basin, tray for gold-wash അവനെ ആനെക്കു വെള്ളം കൊടുക്കുന്ന പാ. യുടെ ചുവട്ടിൽ ഇട്ടു TR. — also a small boat (loc.). 3. a spout, drain, sluice, tube (as പനമ്പാ. made of palmyra). 4. urethra അതിന്നു മേൽ പാ. യിങ്കൽ വളഞ്ഞു മൂത്രനിലയമായി; പാ. മുറിഞ്ഞാൽ എല്ലായ്പോഴും ചെറുനീർ വീഴും MM. (see പാത്തുക 2.). 5. the stock of a musket തോക്കിന്റെ പാ. V2.; മുറിപ്പാ. a gun with a short stock. 6. ഓളപ്പാ. a hollow between the waves.

പാത്തിക്കോരിക a wooden ladle.

പാത്തിമരവി a long trough.

പാത്തിയോടു a hollow tile. Palg. No. V2.

പാത്തുക 1. to straddle, be astride കാൽ പാത്തിപ്പോയി. 2. (Mpl.) to piss = വീഴ്ത്തുക. ഗുരുക്കൾ നിന്നിട്ടു മൂത്രം പാത്തിയാൽ prov.

പാത്തുമ്മ Ar. fāṭima, N. pr. of Mpl. women.

പാത്രം pātram S. (പാ to drink) 1. A vessel, cup, vase. പാത്രശുദ്ധി cleanness of vessels, ഏഴുരുപാത്രം No. loc. 7 vessels given to a newly married woman 1 കിണ്ടി, 1 വിളക്കു, 1 കോളാമ്പി, 3 തളിക, 1 അമ്മായ്ത്തളിക; നമുക്കു രണ്ടുമൂന്നു ഉരുവും പാത്രവും ഉള്ളതു TR. ships, vessels. 2. met. recipient പ്രസാദത്തിന്നുപാ’മായേൻ SiPu. I acquired his favour. ദു:ഖത്തിന്നൊരു പാ’മാക്കിനാർ എന്നേ Bhr.; ധ്യാനത്തിന്നു പാ’മല്ലൊരിക്കലും SiPu. to have no incli-nation for. വിശ്വസിപ്പാനുള്ള പാ. സുദേവൻ Nal. a person to be trusted. ധാത്രിയുടെ പാലനം അശേഷദുരിതാനാം പാ. ChVr. ruling leads necessarily to all kinds of sin. 3. able, fit, worthy ഒന്നിന്നും …. പാത്രമല്ലാതേ വരും Mud. ചൊല്ലുവാൻ ഞാൻ പാ’മല്ല Bhr. Also

പാത്രത worthiness, capability.

പാത്രവാൻ M. worthy, deserving.

പാത്രാപാത്രത്വം worthiness & unworthiness.

പാത്രീകരിക്കു to render worthy.

പാഥ pātha (fr. പഥ S., in C. pādi). Way പാഥകൾ VCh.

പാഥസ്സ് S. a place; water പാഥോജലോചനേ CG. lotus-eyed, പാഥോനിധി ഇളകി മറിഞ്ഞു AR. the sea.

പാഥേയം S. (പഥ) provender പാ. കിട്ടാഞ്ഞിട്ടു പാരമായി വിശക്ക VCh. (= വഴിക്കരി).

പാദം pāďam S. (പദ്). 1. The foot, used in swearing ഇന്ദുകലാധരപാദത്താണ,ഗുരുപാദാംബുജയുഗ്മത്താണ CrArj.; പാ’ത്തെ പിടിക്ക to worship, throw oneself on one’s mercy, so പാദത്തിങ്കൽ വീഴുക = കാൽ, അടി. 2. the base of a hill, pillar. 3. a quarter പാദാംശം, hence sec-tion of a work, as in Nal., Vētāḷa Charitam etc.

പാദക്കുരടു So. wood-sandals.

പാദകൂടം S. (2) the foot of a pillar.

പാദഗ്രഹണം S. = കാൽപിടിക്ക.

പാദചാരം S. going on foot പാ’രേണ വന്നതു = കാൽനടയാൽ AR.

പാദചിന്തനം S. adoring a person KM.

പാദജൻ S. a Sūdra. Sah.

പാദതീൎത്ഥം S. കാൽ കഴുകിയ വെളളം Bhg.

പാദനിപീഡനം S. = പാദഗ്രഹണം V1.

പാദന്യാസം, — വിന്യാസം S. a footstep VetC.

പാദപം S. drinking thro’the foot; a tree, Bhg.

പാദപാതം S. a step നിൻ പാ’ത്താൽ KR. — പാദപതനം ചെയ്ക Sk. to step.

പാദമൂലം S. the root of the foot (heel?) ഭവൽ പാ’ലേ വസിച്ചു Si Pu. to sit at thy feet.

പാദരക്ഷ S. a sandal, shoe പാദത്രാണം.

പാദശുശ്രൂഷ S. personal service നിന്തിരുപായും ചെയ്തു Nal. AR.

പാദസരം, (T. — ച —) a tinkling foot-orna-ment worn by paṭṭar-girls.

പാദസേവ S. = പാദശുശ്രൂഷ.

പാദസേവകൻ AR. personally devoted.

പാദാതൻ = പദാതി a foot-soldier.

പാദാദികേശം S. from foot to head, കേശാദി പാദവും പാ’വും Si Pu.

പാദാനുചരൻ S. a follower തൽ പാ’നായ്ഭവിക്ക AR.

പാദികം S. (3) amounting to one-fourth (പാ[തിക).

പാദുകം (in S. rather — ക) a shoe, chiefly a wooden one പാ. ചെന്നു ശിരസ്സിങ്കലാമാറു പാഞ്ഞു കരേറുന്ന കാലം ഇപ്പോൾ CG. = മെതിയടി AR.

പാദുകക്കല്ലു the visible part of the found-ation of a house (also ചെരിപ്പുകല്ലു), projection പാദുകക്കൊട്ടിൽ പടിഞ്ഞാറ്റപ്പുര TR. — Tdbh. പാതകം 643.

പാദോദകം S. foot-water (= പാദതീൎത്ഥം); any dwelling place of Pushpakas KN.

പാദ്യം S. water to wash the feet, as of guests. Bhg.

പാന pāǹa T.M. (Tdbh. of പാനം). 1. A water-pot ; a distill. 2. fig. a poem (ജ്ഞാനപ്പാന), പാ. ചൊല്വാൻ GnP. (തുണെക്ക 467.). പാ. പിടിക്ക to perform a play in honour of Bha-gavati; to counteract certain charms by burying them.

പാനക്കാരൻ B. a poet, dancer, distiller.

പാനക്കൊമ്പു a balance pole.

പാനപ്പറ etc. as used by actors.

പാനം pānam S. (പാ.) 1. Drinking. പാ ചെയ്ക to drink. പാനനിദ്രകൾകൊണ്ടു വീണുറങ്ങുന്നു KR.; also met. അധരപാനം ചെയ്തു Bhr. kissed. സുന്ദരരൂപം കണ്ണുകൊണ്ടു പാ. Bhg. 2. a beverage.

പാനകം S. a cooling drink, lemonade.

പാനപാത്രം S. a cup ഖൾ്ഗവും പാ’വും ശിരഃ കപാലവും ഖേടയും DM. (in Durga’s hand).

പാനമത്തൻ S. intoxicated, so:

പാനശീലൻ, പാനസക്തൻ = കുടിയൻ.

പാനീയം S. water പാ. മാത്രം ഉപജീവിക്കും Sk.

പാനീയശാല Rh. = തണ്ണീർപന്തൽ.

പാനി pāǹi = പാന 1. A waterpot; (Palg. തോണ്ടിപ്പാനി); esp. കപ്പാനി (Palg. മുട്ടിപ്പാനി) the pot in which palmwine (കൾ) is gathered, പാ. വടിച്ചകളളു 2. palmyra-wine prepared with chunam. B.

പാനിക്കൊട്ട (1) No. a cover of cocoanut-leaves placed over toddy-pots on palm-trees (to keep off crows).

പാനൂസ്സ് P. Ar. fānūs (G. Pharos) A lantern.

പാന്തം pāndam (Tdbh. of പാങ്ക്തം linear, regular). Fibres of a cocoanut-branch ഓലയുടെ ഞാറു, also പാന്തോം, പച്ചപ്പാന്തം (മട്ടലിന്റെ മേൽ പെട്ടിരിക്കുന്ന തോൽ); also loc. പാണ്ടം.

പാന്തൽ pāndal So. (T. പാന്തുക to creep, sneak, hide). A miry place. പാ’ച്ചേറു a bog B.

പാന്ഥൻ pānthaǹ S. (പന്ഥാ). A traveler പാ’ന്മാർ ആരെയും കാണ്കിൽ CG.

പാപം pābam S. (orig. adj.: bad, G. kakos). 1. Evil ദശരഥൻ മഹാപാ. നിനെച്ചിരിക്കുന്ന നേരം KR. brooding over bis misery. പാ. വാ ശുഭം വാ Bhg. 2. sin, esp. of a former birth, as causing all mischief. ഏറ്റം പുളെച്ചുളള പാ’ങ്ങൾ തോറ്റോടിനാർ CG. (personi-fied). കഷ്ടപാപങ്ങളിൽ പെട്ടു പോം Si Pu. മഹാപാ. അറുക്കുന്ന പോറ്റി Anj.; so പാ. അകറ്റുക, തീൎക്ക, ഒഴിക്ക, പോക്കുക etc.; പാദം വണങ്ങുമവർ പാ. കളെന്തു പരമാനന്ദമൂൎത്തി നമഃ RC. 3. a poor fellow. ഈ പാപത്തിന്നോ to this innocent sufferer. പാ’മായുളെളാരു പാഴ്വനം CG. the poor forest, threatened by fire. 4. interj. അയ്യോ പാ. alas! what a pity! ഹാ ഹേയം അഹോ പാ. Bhr. (= കഷ്ടം). കാരണം കൂടാതേ പാ’മേ ഖണ്ഡിച്ചു VetC. without provocation.

പാപൻ S. a bad man, rogue ബുദ്ധിഭ്രമം വരുത്തുന്നൊരു പാ. Nal. പാ’നായുളെളാരു കംസൻ CG. — fem. പാപ KR. തരുണിമണേ ഖേദിക്ക വേണ്ടപാപേ Bal. R. poor woman! പാപകൎമ്മാവു, പാപകൃൽ S. a sinner (പാപ

പാപകൎമ്മങ്ങൾ ചെയ്യാതിരിക്കേണം). Bhg.

പാപഗ്രഹം S. an unfavorable planet (Mars, Saturn, Rāhu, Kētu).

പാപഘ്നം S. what kills sin സൎവ്വപാ. SiPu.; പാപക്ഷയകരം Brhmd.

പാപചേതനൻ, — മാനസൻ Mud. = പാപാ[ത്മാവു.

പാപനാശം, പാപനിവൃത്തി S. removal of sin, so പാപപരിഹാരം, പാപശാന്തി, പാപമോചനം.

പാപപ്പെട്ട poor പാ. കാട്ടുജാതികൾ Trav.

പാപശേഷം S. poverty, sickness = പാപഫലം.

പാപഹരം S. sin-destroying ഗോമൂത്രംപാ. GP.

പാപാത്മാവു S. a sinner, rogue.

പാപി S. 1. a poor man എന്നേ പോൽ ഒരു പാപിയതുണ്ടോ SG. who is so wretched? 2. a sinner. — Superl. of പാപൻ is പാപിഷ്ഠൻ Bhg. the worst; a great sinner. — Compr. f. പാപീയസി‍ Brhmd.

denV. പാപിക്ക (rare) to sin. പാപിച്ചാൽ (or പാരിച്ചാൽ?) ക്ഷമിപ്പതു ധീരന്മാൎക്കന്യേ വരാ KR.

പാപ്പാ 1. Lat. papa, The Pope. Nasr. 2. (Tdbh. of പ്രഭ) N. pr. of woman, see foll.

പാപ്പാൻ pāppāǹ 1. T. M. (T. പൎപ്പാൻ, C. pārva; Te. pār̥uḍu) A Brahman, orig. seer? 2. = പാവാൻ an elephant-keeper ആനപ്പാപ്പാന്മാർ MR.

പാപ്പർ N. pr. of men, as Kaṇiša etc.

പാപ്പാത്തി V1. palg. 1. f. of പാപ്പാൻ. 2. T. a butterfly.

പാപ്പാസ് P. pāpōsh, A Mussulman slipper = കൊമ്പൻ ചെരിപ്പു f. i. അവനെ പാ. കൊണ്ടടിച്ചു TR. — also പാപ്പാച്ചി T. V1., പാപ്പുസ് V1.

പാപ്പിനി pāppini (പാപ്പാൻ) A caste of lower Brahmans, who purify Nāyars whilst their women sing at Nāyar marriages etc. (71 in Taḷipar̀ambu).

പാപ്പുക്കോയിൽ N. pr. = പറപ്പൂർസ്വരൂപം [(old).

പാപ്മാവു pāpmāvu S. (പാപ) Misery, sin.

പാമം pāmam S. Itch. (Te. pāmu, prāmu to rub).

പാമ്പു pāmbụ T. M. (C. To. pāvu, Te. pāmu see pree. & പാന്തൽ, Te. pāku, to creep, പാൺ). A snake, pl. also രണ്ടു പാമ്പുങ്ങൾ TP. പാമ്പിന്നു പാൽ വിഷം prov. പാമ്പോടു വേറായ തോൽ പോലേ CG. being left with a mere shadow of existence. പാമ്പണിഞ്ഞീടും ദേവൻ Si Pu. Siva.

Kinds: ഇരുതലപ്പാ. Amphisbœna, മലമ്പാ. or പെരിമ്പാ. Boa of 2 classes (തെങ്ങൻ പാ. & കഴുങ്ങൻ പാ.), കുരുടിപ്പാ. 269, ചുരുട്ടപ്പാ. 374, ചെമ്പാ. = രക്തമണ്ഡലി, കട(ൽ)പ്പാ. a sea-ser-pent, നല്ല പാ. (either പടമുളള ന. with double hood or ഒറ്റപ്പടവൻ), പച്ചപ്പാ. (2 kinds പച്ചില — 593 dangerous & പച്ചോല — larger), വഴല, വെളളിക്കണ്ടൻ Palg. = വളയപ്പൻ etc.

Hence: പാമ്പൻ intestinal worm പാ’ന്റെ ഉപദ്രവത്താൽ ഛൎദ്ദി med. എന്നാൽ പാ. അടങ്ങും a. med.

പാമ്പന്തിരപ്പു No. helminthiasis (in gene-[ral.

പാമ്പാട B. a certain fish.

പാമ്പാടിക്ക to charm snakes, cause them to dance.

പാമ്പാടിമല Palg. So. of Kōṭṭāyi, a famous [snake-fane.

VN. പാമ്പാട്ടം occupation of കുറവൻ KN.

പാമ്പാട്ടി B. a juggler.

പാമ്പിൻകാവു a grove of serpents, see നാഗ[ത്താൻ.

പാമ്പുവിരൽ So. the middle-finger.

പാമ്പുവരി, പാമ്പൂരി 1. steps or ledges inside a well. 2. the projecting lower part of a wall. 3. Palg. a low mud-border round a house. 4. B. the gun-wall of a boat.

പാമ്പൂട്ടുക a ceremony പ്രേതം ശമിപ്പാൻ‍ PR.

പായണ്ടി‍ B. 1. A security. 2. a keeper of a gambling house.

പായൽ pāyal So. & പായിൽ, പായി (T. പാചി fr. പചു green; rather C. Te. pāču, pāṅču to spread [old: prāṅču] hence C. pāču, Tu. pāse, Te. pāṅči). Green stuff on stagnant pools; duck-weed (ചമ്മി), green mouldiness on walls. — Kinds: ഊർപ്പായി on tanks, Pon-

പായസം pāyasam S. (പയസ്സ്). 1. Rice boil-ed in milk = പാൽച്ചോറു, ഹേമപാത്രസ്ഥമായ പായസം AR.; a meal in a temple പാൽപാ. ചരക്കിൽ വെച്ചു vu. പായതച്ചോറ്റിന്നിരിക്ക TP. 2. a vow ആഴിവൎണ്ണനു പായസ്സം പതിനാറു കഴിപ്പൻ SG. (gen. പണപ്പായസം).

പാൕ pāy & പാ T. M. Tu. (& Tu. പജെ, C. Tu. hāsige, fr. prec. related with പാ, പാ വു). 1. A mat വിശപ്പിന്നു കറി വേണ്ടാ ഉറക്കത്തിന്നു പാ. വേണ്ടാ prov. പായും പലകയും തന്നു treated as her husband. പായും പേയും പറക V2. to scold. — Kinds: കൈതോലപ്പായി, തെങ്ങോല — MR., മുണ്ടോല —, ഓട —, മുള —; പുല്പായി a straw-mat; പെരുമ്പായോളം (or അച്ചിപ്പായി) വൈദ്യന്മാരും കട്ടില്പായോളം (or കുട്ടിപ്പായി) ലോകരും Cann. prov. — [The Pal-ghaut mats made of (ചെങ്ങോൽ 388) grass & called വീരവാളി —, പട്ടു — or മന്ത്രിപ്പായി are of a great variety; their chief names are: കറുപ്പു —, ചുവപ്പു —, മഞ്ഞ —, കെട്ടിമുക്കിയ വെളള —, 5. പൂ കെട്ടിയ വെളള —, അച്ചം —, ഇരട്ടഅച്ചടി —, അഷ്ടകോണ —, ആണിപ്പൂ —, കൊറണ —, കരിങ്കൊറണ —, കൊറണപ്പല്ലാങ്കുഴി —, ചതുരംഗ —, ചമുക്കാള —, മൂന്നു ചായത്തിൽ ചക്കിന്മുകം —, ജഗതാട —, ജഗമോഹിനി —, തെച്ചിപ്പൂ —, പകിട —, പരവധാനി —, പല്ലാങ്കുഴി —, മകരപ്പൂ —, 4 ചായത്തിൽ മകുട —, മദ്ദള —, 4 പൂ കെട്ടിയ മദ്ദള —, വളയം —, വീരവാളി —, 4 ചായത്തിൽ വീരവാളി —, സൂൎയ്യകാന്തി —; കട്ടിൽ —, മേശ — etc.]. 2. a sail താഴ്ത്തുക, പിടിക്ക V1. to strike sail. പായ് കൊളുത്തി, വിരിയപ്പാ വലിഞ്ഞോടുക Pay. To set sail. 3. a sheet of paper വേറൊരു പായ് കടലാസ്സു വേണ്ടിവരും.

പായ്മരം, പാമരം (2) a mast. പാ. നാട്ടി VCh. fixed the mast.

പായിക്ക 1. see പായ്ക്ക. 2. (പാവു3, 653) ആനയേ തച്ചു പാ CG. to teach an elephant his lessons. പാവുകൾ ഏകി നിന്നാനയെ പായിച്ചാൻ CG.

പായിദ് Ar. fāyida, Ready money, ability to [assist.

പായു pāyu S. Anus. (പായ് = L. cacare).

പായുക pāyuɤa T. M. C. 1. To run against, as bulls, കണ്ണുകൾ ആ മേനിയിൽ പാഞ്ഞു CG. (= ചാടുക). 2. to leap, rush out അവിടം മുറിഞ്ഞാൽ ചോര പാഞ്ഞു മരിക്കും a. med.; to flee വാതിലടെച്ചു പായാൻ നോക്കുന്നു, പേടിച്ചു പാഞ്ഞുപോയി TR. പാഞ്ഞൂട്ടു TP. fled. പായാതേ നില്ലുനിൽ Bhr.; പാഞ്ഞിതു ഭൂമിയിൽ Bhr. jumped.

VN. പാച്ചൽ, (T. പാഴ്ത്തൽ) 1. running ഓലേരിപ്പാ., കുതിരപ്പാ. prov. കാഴ്ചയുമായിട്ടു പാ. തുടങ്ങിനാർ CG. ran after the show. 2. a leap, as of a tiger, assault. 3. flight ഭയമോടു പാ. തുടങ്ങി Bhr., ആ പാ’ലാലേ പാഞ്ഞൂടുന്നു TP., പാച്ചിൽ പിടിച്ചു Mud.

പാച്ചുക see above.

v. a. പായ്ക്കുക to cause to run, drive off ദേവകളെ ആട്ടിപ്പാച്ചു Bhg. കൃത്യയെ ദഹിച്ചു പായിച്ചിതു ഭൂതജാതവും CC. കുഞ്ഞികുട്ടിയെ ആട്ടിപ്പാച്ചു, കോഴിയെ, പാളയത്തെ പായിക്ക TR.

പാര pāra T. M. (C. hāre, Tu. pārangi) 1. An iron crow, lever, bar, used esp. for digging, f. i. by thieves breaking through a wall (Mpl. ഒശീനക്കോൽ). വലിയവന്റെ പൊൻ എടുപ്പാൻ എളിയവന്റെ പാ. വേണം, ഇരിമ്പുപാ. വിഴുങ്ങി ചുക്കുവെളളം കുടിച്ചു ദഹനം വരുത്താമോ prov. — Kinds: കടപ്പാര 190, കട്ടപ്പാ. ചക്കു പാ. തേങ്ങാപ്പാ. (an instrument, also of areca wood, used to skin cocoanuts പാ. നാട്ടുക). 2. a fish, കണയമ്പാ. Scomber acul. 3. അടിച്ചിപ്പാ., അരുപാ. cotton of cocoanut-leaves.

I. പാരം pāram √ (പർ) Yonder end, shore, aim (മറുകര).

denV. പാരിക്ക 1. to attain the end. 2. v. a. to train up B.

CV. പാരിപ്പിക്ക to perform completely അദ്ധ്വരം പാരിപ്പിച്ചാൻ KR.

denV. പാരിക്ക 1. to grow heavy, increase പാരിച്ച പൈദാഹം Bhg., ആശ Bhr.; ദീനം, പനി പാരിച്ചു Nid. പാരിച്ചു പൂരിച്ച ഭാരം CG. the much too heavy weight. പാരിച്ചുറപ്പിച്ചു made very firm. നാരിക്കു പരിഭവം പാരിക്കും Nal. പാരിച്ചു ദംശിച്ചു bit eagerly.

പാരിപ്പിക്ക see under പാരം I.

പാരകൂലം pāraɤūlam S. (I. പാരം). The other shore പാ. ഗമിച്ചു AR.

പാരഗൻ S. 1. crossing over. 2. carrying through, performing, completely versed in a science വേദപാ.

പാരണ S. concluding a fast. പാ. കഴിക്ക to eat after a fast. ദ്വാദശീപാ. ചെയ്വാൻ Bhg.

പാരതം & പാരദം S quicksilver, med.

പാരതന്ത്ര്യം S. (പരതന്ത്ര) Dependence on others കഷ്ടം ഈ പാ. KR.

പാരത്രികം S. (പരത്ര) referring to yonder world. പാ’കാൎത്ഥി Bhr. looking for eternal objects.

പാരദാരികൻ S. an adulterer.

പാരദൃൿ S. = മറുകര കണ്ടവൻ.

പാരപക്ഷ്യം S. partiality, mod.

പാരമാൎത്ഥികം S. real, true. പാ’മായതത്വം Bhr. full truth. അവനോടു പാ. ചൊന്നതു, also പാരമാൎത്ഥ്യാത്മനാ ചോദിച്ചു Bhr. sincerely.

പാരമേഷ്ഠ്യം S. the rank of പരമേഷ്ഠി Bhg. = ൟശിത്വം.

പാരമ്പൎയ്യം S. 1. = പരമ്പര succession, off-spring തുൎവശുവിൻ പാ. യവനന്മാർ Bhr. അവരുടെ വംശപാ’മായിട്ടു കുറവു വരികയില്ല TR. his descendants will never want. 2. traditional intelligence എന്നുടെ വംശ പാ. ഭവാന്മാൎക്കു ചൊല്ലുവാൻ, കുലപാ. വദിച്ചു വന്ദികൾ KR. genealogy & history of a dynasty.

പാരമ്പൎയ്യക്കാരൻ 1. one who can trace his descent. 2. acquainted with tradition.

പാരശവം pārašavam S. (പരശു). 1. Iron. 2. N. pr. a people; പാ’ൻ the son of a Sūdra woman by a Brahman.

പാരസീകം pārasīɤam S. Persian (esp. horse). നീണ്ടു നിവിൎന്നുളള പാ’ന്മാർ, പാ’കേശനാം മേഘാങ്കവീരൻ Mud.

പാരസ്ത്രീകം S. (പരസ്ത്രീ), പാരസ്ത്രീകസൌഖ്യം [Brhmd.

പാരസ്പൎയ്യം S. (പരസ്പരം) Mutuality V1.

പാരായണം pārāyaṇam S. (പാരം, അയനം). Getting through, reading through രാമായണ പാ’ത്തിന്നു ഒരു ശാസ്ത്രികൾ വേണം TR.

പാരായണികൻ S. a reader.

പാരാവതം pārāvaδam S. (പരാവൽ coming from afar). A turtle-dove പാ’ങ്ങൾ തൻ പെടകളോട് ഒത്തു നേരേ കളിച്ചു CG. (C. Te. pāruvam fr. പാറുക?)

പാരാവാരം pārāvāram S. (പാരം, അവാരം) 1. This & that shore. 2. the ocean പാരാവാരമീതേ ഗമിക്കും AR. പാ’രോപരി പോകും Ram K. (of Hanuman’s leap).

പാരി pāri S. (പാരം). 1. Water. 2. a milk-pot. In T. fine cloth, hence ചെമ്പാരിപ്പടം.

പാരിക്ക see പാരം I. & II.

പാരിജാതം pāriǰāδam S. & — കം Erythrina fulgens, a paradise-tree, Bhg. പാ’തകം നടകൊണ്ടു മേല്പെട്ടടൎന്നു വേരോടേ Bhr.

പാരിടം see പാർ, The world.

പാരിപാത്രം S. N. pr. The western Vindhya. Bhg 5. (comm. പാരിയാത്രം).

പാരിഷദൻ S. One present in a പരിഷത്തു. പാരിഷദാസനായി വാഴുക Sk. (fr. പാൎശ്വം?)

പാരീചരം S. (പാരി) An aquatic animal KR.

പാരുഷ്യം pārušyam S. (പരുഷ). Harsh lan-guage, rudeness, violence വാക്കുപാ., ദണ്ഡപാ. Bhr. VyM. (two faults of princes). ചിത്തപാ’ത്തോടു കാമിനീസംഭോഗവും PT.

പാരുഷ്യക്കാരൻ an impudent person.

പാർ pār T. M. (C. a pent roof; fr. പരു or പരക്ക). 1. What is spread; the earth ഇപ്പാർ

പാരാട്ടുക T. aM. (to make a world of it?) to extol രാമൻ കഴൽ പാരാട്ടും മന്നൻ RC.

പാരിടം po. the earth, Bhr.

പാൎത്തലം po. the earth, ground. പാ. തന്നിൽ ചേൎത്തു CG. brought him down.

പാൎമ്മാതു CG. = ഭൂമിദേവി.

പാൎക്ക pārka T. M. 1. (fr. prec. as ലോകം and ലോചിക്ക). To regard, behold ഓൎത്തവൻ ഓരാണ്ടു പാൎത്തവൻ ൧൨ ആണ്ടു prov. ദിവ്യലോചനം കൊണ്ടു പാൎത്തു Bhg. of Gods, kings. തൃക്കൺ പാൎത്തരുളേണമേ നീ Anj. നേരും നേരുകേടും പാൎത്തു കണ്ടു KU. investigated. പാൎത്തോളം Bhg. = കണ്ടോളം the more you look or consider. — പാൎത്താൽ, പാൎക്കിൽ adv. well considered (an expletive, = നിരൂപിച്ചാൽ), so പാൎക്കുന്ന നേരം ഇതൊന്നേ നല്ലൂ CG. ഉണ്മയെ പാൎക്കിൽ ഏറും CG. more than reality warrants (= കാൾ). നാടതു പാൎത്താൽ ബഹുനായകം എന്നാകിലും Mud. indeed. 2. to wait for തക്കം പാ. Bhr. തക്കം നോക്കിപ്പാൎത്തു കൊത്തിത്തിന്നും PT. യുദ്ധത്തിന്നവസരം പാൎത്തുപാൎത്തു Mud. ഓരാതേ പാരാതേ Si Pu. inconsiderately. നിന്നുടെ വരവു പാൎത്തിരിക്കും Mud. വാവിനെപാൎത്തുനിന്നാൽ, ശരല്ക്കാലത്തിൻ വരവു പാൎത്തിരിക്കുന്നേൻ KR. അവനെ പാൎത്തിരുന്നു Anj. ഭിക്ഷുക്കളെ പേൎത്തുപാൎത്തു PT. കാലത്തെ പാൎക്കാതേ പോക വേണം CG. കാലം പാൎത്തിരിക്ക to wait upon one (as king, God), to be in attend-ance. വഴിയെ പാ. to follow one closely every-where. കടത്തിന്നു ആൾ വന്നു നമ്മുടെ വഴിയേ പാൎത്തു മനസ്സു മുട്ടിച്ചു TR. dunned. 3. to stop, dwell ഒട്ടും പാൎക്കാതേ TR. at once. മഴക്കാലം പാ TR. ships to winter. പാരാതേ അറിയേണം Bhr. without delay. എവിടേ പാൎക്കുന്നു where does he live?

പാൎപ്പവർ aM. (see പാപ്പാൻ) the seers, Brah-mans. പാ’ക്കറിവിന്മൂലം ആകും നമഃ RC. the sun, as enlightening the Brahmans.

പാൎപ്പുകാർ (2) = ബാല്യക്കാർ of a Nāyar.

CV. പാൎപ്പിക്ക 1. to stop, arrest one. കതല്പന ഇല്ലാതേ പാ’ച്ചാൽ TR. keep in suspense. 2. to settle, make to dwell തറവാട്ടിൽ പാ’ച്ചു; പാൎപ്പിയാതേ അയക്ക TR. not to harbour them.

പാൎത്ഥൻ pārthaǹ S. Arǰuna, son of പൃഥ Bhr.

പാൎത്ഥസാരഥി Kr̥šṇa.

പാൎത്ഥിവം pārthivam S. (പൃഥിവി). Earthly.

പാൎത്ഥിവർ princes, Bhr.

പാൎവ്വണം pārvaṇam S. Connected with പൎവ്വം, as പാ’ണേന്ദു the full-moon.

പാൎവ്വതി pārvaδi S. (പൎവ്വതം) = മലമാതു; N. pr. f.

പാൎവത്യം pārvatyam (Tdbh. of പ്രാവൎത്യം? as if fr. പ്രവൃത്തി q. v.; but T. Te. V1. have pārapatyam, C. pārup. superintendence, ma-nagement, as if fr. പാൎക്ക). 1. Local govern-ment, administration മോർ വില്ക്കുന്നതായേ ഊരിലേ പാരപത്യം എന്തിനു prov., also പാറോത്യം; നാട്ടിൽ ഓരോരുത്തർ പാറോവത്തി ചെയ്തു, പാറവത്യം ചെയ്യുന്നവൻ TR. 2. Trav. a subordinate revenue situation.

പാൎവത്യക്കാരൻ a subordinate Collector & Ma-gistrate (Trav. = അധികാരി). സുല്ത്താന്റെപാൎപ്പത്യക്കാരന്മാർ, പാൎപ്പത്തിക്കാരൻ TR. (In Mal. a district about as large as 4 amšams (അംശം 2) together, was formerly under 1 പാൎവത്യക്കാരൻ: f. i. പാൎവ്വതിക്കാർ പണത്തിന്നു വരാറായി No. said only by very old people).

പാൎശാവു P. Pādshāh, The Mogul emperor ഝില്ലി പാ. KU.; also പാൎശാൻ, പാദഷാ TR.; പാൎശാവു മലയാളം അടക്കി, പാൎച്ചാവിനെച്ചെന്നു കണ്ടു TR. Tippu.

പാൎശ്വം pāršvam S. (പൎശു a rib). Side ഹിമവൽ പാ. പുക്കാൻ Sank. Ach. അന്യായക്കാരന്റെ പാ’ത്തിൽ MR. (= പക്ഷം). മുതലിയാരെ തന്റെ പാരിശത്തിൽ ആക്കി TR. gained over (Mpl. Tdbh.).

പാൎഷദൻ pāršadàǹ S. (പൎഷത്തു = പരിഷ). An attendant ഭഗവാന്റെ പാ’ർ Bhg.

പാൎഷ്ണി pāršṇi S. The heel, rear. പാ. ഗ്രാഹകന്മാർ followers, Brhmd. (reserve?).

പാൎസി P. pārsi 1. The Persian language, also പാൎശി അറിയുന്നവൻ TR. 2. a Pārsi, പാൎശി TR., (പാരസീകം S.).

പാറ pār̀a T. M. (Tu. pāde fr. പാഴ്?) 1. A rock; large stone കിണറ്റിൽ വാണ പന്നിക്കു കല്ലും പാറയും തുണ prov. — N. pr. of places in എലപ്പള്ളിപ്പാറ, കൊഴിഞ്ഞമ്പാറ Palg. 2. met. firmness ആയിരം ബുദ്ധിക്കു നെഞ്ചിന്നു പാറ prov. a stone thrown into one’s hand is the token of his being the debtor V1.

പാറകം Ficus dæmonum or cunia, the rough leaf (പാറോത്തില) polishes furniture. Kinds: ഓലപ്പാ. med. fruit, മലമ്പാ. strong timber.

പാറക്കൽ a large stone ഉരുട്ടപ്പാ. (jud.).

പാറൻ N. pr. m. (Cher̀umārs).

പാറങ്കി a drug, (myrrh, B.) = പാലങ്കം.

പാറനമ്പി N. pr. the 4th minister of Tāmūri (നാലാം കിരിയം), hereditary chamberlain വരക്കൽ ഉറവിങ്കൽ, പാറച്ചങ്കരനമ്പി KU. (vu. also called പാറാമ്പി, പാറാമ്പിശ്ശൻ).

പാറവള്ളി Asclepias pseudosarca.

പാറാടൻ pār̀āḍaǹ No. (പാറുക) 1. also പാറ്റാടു MC., പാറയാത്തൻ, പാറയാൻ Trav. The flying squirrel, Pteropus or pteromys. 2. = നരിച്ചീറു a bat.

പാറാവു H. pārā (fr. S. പ്രഹരക). A sentry, guard, arrest. പാറാവിൽ പാൎപ്പിച്ചു, തടുത്തു പാ’വാക്കി, കച്ചേരിയിൽ പാ’വാക്കി TR. പാ’ വിൽനിന്നു കിഴിച്ചു വിട്ടയച്ചു, പാ. നീക്കി, പാ. വിടുത്തയക്ക to release from confinement.

പാറാക്കാരൻ a sentry, also പാറാവു നില്ക്കുന്ന ആൾ, ൪ പാറാവു ശിപ്പായ്മാർ TR 4 guards.

പാറാപ്പുര a guard-house.

പാറാവളയം a hoop of players.

പാറു pār̀ụ T. M. aC. (പാറുക) 1. A small boat കപ്പലും പ’ം തോണി PT.; a swift shallop കൊ

പാറുകാലി So. a scolopendra (പാറുക 2.).

പാറുകാലം പിടിച്ചുപോ (3) No. may you moulder away! (a curse).

പാറുക pār̀uɤa 5. (പറക്ക). 1. To fly, flutter, drizzle പക്ഷികള്‍ പാറുമ്പോള്‍ CG. തത്തപാറിപ്പറന്നു Onap. — met. പാറിപ്പറന്നു പാഞ്ഞൂടുന്നു TP. മണ്‍പൊടി പാറി in winnowing. വിളക്കോടുപാറിയാല്‍ prov. (as പാറ്റ). മഴ പാറപ്പാറപ്പൊഴിയുക; പാറിപ്പറിച്ചു or പാറിപ്പറന്തലയായ്നടക്ക No. slovenly appearance. 2. to spread, unfold as wings. കിളിയോല പാറി = വിടൎന്നു 251; to be grazed മുള്ളുകൊണ്ടു പാറിയ പോലേ കണ്ടു MR. of skin (see വാറുക).

VN. പാറല്‍ 1. flight; drizzling rain പാ. അരി powder-like rice = കമ്പു, So. താവലരി. 2. So. a float, raft = പാറു.

v. a. പാറ്റുക 1. To let fly, scatter about, sprinkle. പാറ്റിത്തുപ്പിയാല്‍ prov. to spit cun-ningly. കാറ്റു മലകളെ പാറ്റിക്കളയും VilvP. വെടിവെച്ചു പാറ്റി blew from guns. 2. to dust മൂട പൊളിച്ചു പുല്ലും പൊടിയും പാ., നെല്ലു പാ.

VN. പാറ്റല്‍ = പാറല്‍, as മഴപ്പാറ്റല്‍ drizz-ling rain.

പാറ്റ pāťťa (prec.). 1. A moth മഴപ്പാ., ൟയാന്‍പാ. etc. പാ. കള്‍ പലതുണ്ടു ഒരു നാഴികെക്കൊരു ജന്മം എടുക്കുന്നവറ്റിലും യൌവനം വരികയും പുത്രന്മാരുണ്ടാകയും വാൎദ്ധക്യം അണഞ്ഞുടന്‍ ചത്തുപോകയും ഒരു നാഴികെക്കകം VCh. തീയോടു പിണങ്ങാന്‍ ഒരു പാറ്റെക്കഭിലാഷം ChVr. ദീപേ പുക്കൊരു പാ. പോലേ CrArj. 2. a cockroach B. 3. a tall palmyra, cocoanut-tree or areca-palm, palg. B. (see പാറുക 2.). 4. = തൊത്തു 2. small pendants in jewelry. 5. N. pr. a Puleichi.

പാറ്റാടു MC, see പാറാടന്‍.

Kinds of milk-plants: അടകൊതിയന്‍ Ascle-pias annularia, ആട്ടുകൊട്ടമ്പാ. & ആടുതൊടാപ്പാ. (S. അജശൃംഗി Odina pinnata?), ഏഴിലമ്പാ. also മംഗലപ്പാ. an Echites, കമ്പിപ്പാ. (also കനക & —, കുന്തളമ്പാല, the yellow fruit used to stupify fish), കള്ളിപ്പാ., കാക്കപ്പാ. Gelonium or Cupania, കിളിതിന്നിപ്പാ., കുടകപ്പാ. (& കൊടിപ്പാ., കൊടകപ്പാലരി Palg. Exh.) Echites pubescens, കരുട്ടുപാ. Tabernæ montana alternifolia, കൈക്കൊത്തന്‍ പാ. Rh. (നീര്‍കൈക്കൊ. a Euphor-bia), തിരുനാമപ്പാ. Periploca tunicata, തൈപ്പാ. (or ദൈവ—, തൈവപ്പാ). Echites scho-laris, നിലമ്പാ. (നീലാമ്പാ B. palg.) Arte-misia Madarasp., പഴമൂണിപ്പാ. Mimusops Kauki, വില്പാ. (T. വിഴുപാ.) Asclepias lacti-fera, വെണ്‍പാ. T. Nerium antidysent. or a Euphorbia, സൂചിപ്പാ. Periploca escu-lenta. (ഏറ്റുകുത്തിപ്പാല Kaḍatt., വള്ളി — Palg., കമ്മട്ടി — No. ഇഞ്ചി — or കന്നി —).

പാലക്കാ Asclepias fruit, serving as model for ornaments പാ.യ്ക്കട്ടാരം TP. പാ. മോതിരം.

പാലക്കാടു N. pr. & പാലക്കാട്ടുശേരിരാജ ഇട്ടിക്കോമ്പിഅച്ചന്‍ TR. പാലക്കാട്ടേരി പട്ടന്മാര്‍ TP. pālakāḍu̥ , also പാലയില്‍ അരശു TP.

പാലപ്പൂ see പാല 2.

പാലം pālam T. M. (S. പാലി a dyke). 1. A bridge over rivers, or to connect the walls of native compounds പാ. കടക്കുവോളം നാരായണ prov. തെങ്ങിട്ട പാ. കടക്കും TP. ചതിപ്പാ. a false bridge. പാ. കൊണ്ടയിട്ടു, പാ. ഒട്ടി TP. furnished him with a pretext. — N. pr. of places in ഒറ്റപ്പാലം, etc. 2. similar objects, as മൂക്കിന്റെ പാ. the bridge of the nose, = നിട്ടല്‍. (തുലാം 472). ഇടങ്ങഴിയുടെ പാ. 5½

പാലകൻ pālaɤaǹ S. & പാലൻ (പാ). A preserver, protector ദിൿപാ., നരപാ., ആമ്നായ പാ. (= Brahman) Sah.

പാലനം S. protecting, keeping, as പശുപാ. [Bhr.

denV. പാലിക്ക to protect, keep ഗോക്കളെ KR. to tend. മഹോത്സവം പാ. Bhr. മാമാങ്കം പാ. KU. ആശ്രമം പാ KU. (= ദീക്ഷിക്ക). മറുക്കിലും പാലിക്കും will defend. ന്യായം പാ. to administer justice. — Imp. പാലയ Sk. CC. & പാഹി Sah.

part. pass. പാലിതം governed.

പാല്യം to be kept or governed V1.; മാതാപിതാക്കന്മാരാൽ പാല്യമാനൻ AR. kept, educated.

പാലങ്കം pālaṇgam S. Boswellia.

പാലങ്കി incense. — പാറങ്കി 650.

പാലി pāli S. 1. = പാളി q. v. 2. A sharp edge, also പാലിക. 3. പാലിമേനോൻ, പാലികൻ V1. a governor (= പാലകൻ); N.pr. of the first minister of Perimpaḍappu & ruler of Chanota, called by the king പാലി, in S. പാലിക നായകൻ KM.; vu. പാലിയത്തച്ചൻ KU.; his house പാലിയം V1.

പാലിക S. (keeping) So. a ladle for skimming milk. — പൂപ്പാ. a salver B.

പാലിക്ക see പാലനം.

പാലിത്യം S. (പലിതം 632)= നര.

പാലേറി pālēr̀i M. C. Tu. N. pr. 1. A palace of the Kuḍagu king, No. of Mercara; hence പാ. സംസ്ഥാനം; കൊടകു സംസ്ഥാനത്തു ഹാലേരിവീരരാജേന്ദ്രവൊടയർ TR. പാലേറിയാൻ KU. also പാലയരയി; കണ്ടിക്കു മീത്തലേ പാവിലേരിവീടു TP. 2. a caste of jungle-dwell-ers in Trav.

പാൽ pāl T. M. C. Te. (Tu. pēru̥ ) 1. Part, fr. പകു, hence അപ്പാൽ on that side (Vaḷḷuvanādu). ചെപ്പുകൾ മുപ്പതും ഇപ്പാൽ വന്നു, ഉൽപാതം ഇപ്പാലേ വന്നു CG. 2. milk. പാൽകറക്ക to milk, പാൽ കലക്കുക to churn, ഉറയുക to curdle, പാൽ വിളമ്പിയേടത്തു പഞ്ചതാര prov. വലിയമ്മപാൽ കൊടുക്ക TR. to adopt a prince

പാലട B. cheese, — പാലറ a dairy.

പാലൻ milk-like — പാലമ്പൂ grated cocoanut.

പാലാഴി myth. = പാല്ക്കടൽ; പാ. മാതു CG. Lakšmi, also പാ. മങ്ക Anj.; പാ. വണ്ണൻ Bhr. Višṇu.

പാലീയം B. tin.

പാലുണ്ണി a pimple, wart.

പാലുഴുവം, (B. — ഴവം) heart-pea, Cardiosper-mum halicacabum (S. പാരാവതാംഘ്രി).

പാലൂരി B. a kind of small-pox.

പാലൂരിക്കിണ്ടി a vessel for milk TP.

പാ(ൽ)ക്കഞ്ഞി milk boiled with rice പാലാലേ പാ. വെക്ക TP.

പാല്ക്കടൽ the milky ocean പാ. മകൾ മണവാളൻ Bhg. Lakšmi’s husband.

പാ(ൽ)ക്കലം a vessel to boil milk in; a churn.

പാല്ക്കളി milk-like influence, ascribed to the moon-light, CG.

പാല്ക്കാരൻ a milk-man.

പാൽക്കുടി Cal. So. =പാൽപീത്തു.

പാ(ൽ)ക്കുരു eruption on the body of sucklings.

പാ(ൽ)ക്കുഴ CG. a milk-pail, also പാൽക്കുറ്റി.

പാല്ക്കുഴമ്പു thick-boiled milk, met. (ലക്ഷ്മിയുടെ) കണ്ണിന്നു പാ’മ്പായ (കൃഷ്ണൻ) CG. darling.

പാൽഗരുഡപ്പച്ച a medic. stone.

പാ(ൽ)ച്ചുണങ്ങു white spots on the skin.

പാ(ൽ)ച്ചുയത്തി a. med. herb (see ചുവ).

പാ(ൽ)ച്ചോറു rice boiled in milk. പാ. കേൾക്കുമ്പോൾ CG. the food of infants; also first meal of the bridegroom in the bride’s house (പാച്ചോറ്റുകാർ etc. No.). Hence പാച്ചോറ്റി q. v.

പാ(ൽ)ത്തുത്ഥം sulphate of zinc; a collyrium extracted from Amomum.

പാല്പശു a milch cow.

പാല്പാട cream — പാല്പാക്കട്ടി Arb. cheese.

പാൽപീത്തു or ഇരുപത്തെട്ടിനു പാൽ കൊടുക്ക No. after a house has been purified from child-bed-pollution, sugared milk is given by the relations on the 28th day to the new-born child by means of a gold coin (ആമാട). — vu. പാലീത്തു.

പാല്പൊടി = പാല്ക്കുഴമ്പു B.

പാല്മരം a milk-tree, നാലു പാ. (അത്തി, ഇത്തി, പേരാൽ, അരയാൽ).

പാൽമൊഴി sweetly talking (woman or parrot) പാ. അടങ്ങി മരുവിനാൽ Mud.; പാൽമൊഴിയാൾ VetC.

പാൽവള്ളി Echites malabaricus (= പാല). പാ. വേരിടിച്ചു a. med. MM. — Kinds പൂപ്പാൽ പാ., വലിയ പാ.

പാൽവാണി Bhg 8. = പാൽമൊഴി.

പാൽവെള്ളി B. pure silver.

പാല്യം see പാലനം, പാലിയം.

പാവ pāva T. M. (പാവു or ഭാവം?). Doll, puppet. അവൻ പാ. a mere puppet. അവരെ പാടി നിന്നാടിച്ചു പോരുന്ന പാ. കൾ ആക്കി നാൻ വാക്കുകൊണ്ടു CG. governed them com-pletely. പാവ വെക്ക palg. to put up a scare-crow against the influences of an evil eye. — Kinds: തച്ചൻ പാ. കൾ പണി ചെയ്തു Nasr., മരപ്പാവ പോലേ Nal. (so astonished), തോൽപ്പാവക്കൂത്തു V2., യന്ത്രപ്പാ. (courtiers compared to it, Nal.), കളിക്കും കുമപ്പാ. SiPu.

പാവകളിപ്പിക്ക, പാവക്കൂത്തു etc. puppet-show.

പാവകൻ pāvaɤaǹ S. (പൂ). Pure പാവകയാകിയ ധാരണ CG. purifying; Agni, the fire. പാവകഭാവത്തെ പൂണ്ടു CG. burning from rage.

പാവട്ട pāvaṭṭa & പാ. ക്കൊടി Pavetta Indica, പാ. ക്കുരു GP 69. (used in play by children). പാ.യിലഅരിച്ചിടിച്ചു a. med. — മഞ്ഞപ്പാ. Palg. B. a yellow wood for gun-stock.

പാവനം pāvanam S. (പൂ) Purifying പാദപരാഗംകൊണ്ടു മന്ദിരംപാ. ആക്കുക CG. to sanc-tify the house. — പാവനശീലൻ, — മാനസൻ Mud. — പാവന f. AR.

പാവലപൂല B. Phyllanthus rhamnoides.

പാവൽനീർ a bitter vegetable preparation (from പാവലില) drunk by the Syrians in church at 2 P. M. on Good Friday = കൈപ്പു കുടിക്കു.

പാവാട pāvāḍa 5. (പാവു, ആട). 1. Cloth spread in the streets, as at a king’s coronation നട പാ. വിരിക്ക, also awning പാ. കൊടിയും പട്ടും വിരിക്കയും Nal. 2. table-cloth or other sheet used to fan പാ. എടുത്തു വീശിയും, പഞ്ചവൎണ്ണപ്പാ. വീശുവാനായി KR.

പാവാൻ pāvāǹ T. M. (പാവു 3). An elephant-instructor പാ. പാവുകൾ ഏകി നിന്നാനയെ പായിച്ചാൻ CG. (T. & V1. പാകൻ al.പാകാൻ). അഛ്ശൻ ആനപ്പാവാൻ എന്നു വെച്ചു prov. പാ. ഗജത്തിന്നു Sah. ആനകളെ പാവാനായി jud.

പാവു pāvụ & പാ T. M. (C. hāsu, Te. pēka fr. പാകുക ). 1. A weaver’s warp, & what is like it, as അട്ടം പാവു ceiling of mats or palm-leaves തലപ്പാ. etc — ൫ പാ. വീതതു, പാവിന്റെ കുഴക്കു തീൎക്ക (weavers). — ഉളവും (145) പാവും headers & stretchers (Arch.). 2. inspissated toddy or sugar-juice പാ. കാച്ചുക, ചക്കരപ്പാവു 339; from different ceremonies after birth one counts the days നാലാം പാ., ഏഴാം പാ. etc. പാവു തിന്നാൾ Pay. 3. all that an ele-phant has to learn in training him പാ. കൾ ഏകിനാൻ പാവാൻ നേരേ CC. ആനയെ പാ. പടിപ്പിക്കുമ്പോലേ vu. 4. a China-root, used for wounds (perh. hence 2). 5. = മാർ with Muckwas f. i. എത്ര പാവു പോയി = to what depth (how many fathoms) of water have you been out? 12 പാ. (പാം, പാകം see ഭാഗം) വെള്ളം.

പാവാണി = പട്ടികയാണി.

പാവാറ്റുക to straighten the threads of a warp with a brush (പാവാറ്റി, നിരപ്പൻ)! also പാവു വീശുക (പാ. കോൽ).

പാവുമുണ്ടു, പാവുമുറി cloth of fine thread പാ. മുതലായ വിശേഷവസ്ത്രങ്ങൾ (opp. പരുക്കൻ മുണ്ടു); also പാവിലമുണ്ടു (for men) & പാവിലേ മുറി (for women) brought chiefly from Pāṇḍi = പാണ്ടിമുണ്ടു.

? പാവേടാവൈദ്യക്കാരൻ V1. a learned phy-sician (പാവേട a book on med.; prh. T. വാകടം).

പാശം pāšam S. 1. A snare, tie, fetter കാല പാ., ദണ്ഡപാ. Mud. — met. ആശയാകുന്ന പാ. അറുത്തു കളയേണം VCh. 2. a quantity, in കേശപാശം.

പാശകം S. dice (ചുക്കിണി).

I. പാശി S. an ensnarer, fowler, Varuna.

II. പാശി pāši T. M. 1. = പായൽ No. q. v. (C. Tu. hāšige, C.pāču = പായി a mat). 2. So. Variegated glass-beads.

പാശാർ Palg. = II. പാശി 1. Algae; also lichen (growing f. i. during the monsoon on ex-posed walls) & even fine mosses.

പാശുപതം pāšubaδam S. Belonging to പശുപതി Siva, esp. a charmed weapon, Bhr.

പാശുപാല്യം S. the work of പശുപാലർ.

പാഷണ്ഡം pāšaṇḍam S. Heresy വേദദൂഷകമായ പാ’മതം പരിഗ്രഹിക്കുന്ന പാപിഷ്ഠന്മാർ Bhg.

പാഷണ്ഡികൾ = സൎവ്വവേഷംകെട്ടുന്നവർ here-tics. പാഷണ്ഡിമതം ഏറും രാജ്യത്തിരിക്കയും അരുതു VCh.; പാ. കൾ വേദം ഒക്കവേ തള്ളി Bhg.

പാഷാണം pāšāṇam S. (G. basanos). 1. A stone PT1. 2. T. M. arsenic ആയിരം കാകനു പാ. ഒന്നു മതി CG. — Kinds: കുതിരപ്പൽപ്പാ. red orpiment, തൊട്ടി(ദൊട്ടി)പ്പാ. red arsenic for caustic, പറങ്കിപ്പാ. sublimate of mercury, വെള്ളപ്പാ. (എലി — ) white arsenic.

പാഹി pāhi S. (Imp. of പാ) Save! പാഹിമാം Anj. ലോകരുടെ പാ. എന്നുള്ളൊരു ഭാരതി CG. the prayers of all the world. പാ. നമോ നമഃ Bhr.

പാള pāḷa T. Tu. M. C. 1. The spatha of a palm-blossom (പാണു, തെങ്ങിൻ പാ.). 2. the

പാളക്കയറു a rope for drawing water TP.

പാളച്ചെവികൾ MC. of an ass (or പാളം?).

പാളത്താറു a certain manner of tying the native cloth (= തറ്റുടുക്ക, സോമൻകെട്ടുക).

പാളാൻ (2) No. Tiyars. as called by Pulayars.

പാളം pāḷam T. Te. C. M. (& വാളം). 1. A lump of metal, ingot V1. — ചെമ്പുപാ. a deed on a copper sheet. പാളകുന്തം V1. a lance. 2. a strip of cloth V1. 2. (see പാളത്താറു under പാള).

പാളയം pāḷayam 1. T. C. Te. M. (see പാളി 2.) Camp, soldier’s quarters V1. കോവിലകത്തിൻ താഴേകൊണ്ടേ പാ. ഇട്ടതു TR. പാ. കെട്ടുക B. പാ. ഇറങ്ങുവാൻ ചൊല്ലി KR. to encamp. 2. an army പട്ടാളവും പാളയവും prov. പാ. പോയ നിരത്തു prov. (desolated). പാ. എടുക്ക to raise an army. ഏറിയ പാ’വും കൂടിച്ചെന്നു Ti. ഢീപ്പുവിന്റെ പാ. വന്നു, പാ. പട്ടണത്തോളം കൊണ്ടുപോയി TR. 3. a lair ഗുഹാന്തരേ പാ. പുക്കു PT. (lion & ox).

പാളയക്കാർ soldiers (whence “Poligar”).

പാളി pāḷi S. 1. The tip of the ear, edge of sword, പാളികൾകൊണ്ടു ഖണ്ഡിച്ചു (അമ്പുകൾ) Bhr. 2. a row, line, as of ricefields പടിഞ്ഞാറേ പാ.യിൽ കണ്ടം MR. വാനരപാ. RS. host, നദീപാ. CC. a number of rivers. ഭൂമിയിൻ ധൂളിപാ. പിരണ്ടു KR. a cloud of dust. കോണപ്പാളി Palg., നൂൽപാളി No. the hair-less line on the under part of the tail. 3. M. a rag (= ചീന്തു), shred, pillow, stuffed with silk-cotton (ഉന്നം), the leaf of a book. 4. M. pers. N. of പാളുക 2. in നൂത്തക്കൽ പാളി the jackal, കട്ടേപ്പാളി the lark. — see foll.

പാളുക pāḷuɤa 1. No. = കാളുക To blaze, പാളിക്കത്തി; flame to rise ആ വീട്ടിനു തീ പാളിപ്പിടിച്ചു or പ്പറ്റി. 2. to go obliquely. തുണി ചീന്തുമ്പോൾ —, വെട്ടു പാളിപ്പോയി; ൟൎച്ചയിൽ, മൂൎച്ചയിൽ പാളാതേ ഇരിക്ക No. slantwise. പാളിനോക്ക No. to look askance; to slink So. പാളിപ്പളുങ്ങി നടപ്പോർ Nal. mendicants. അതിലതിൽ ഇറങ്ങിപ്പാളിയും KB. crouched. ആരുമറിയാതേ പാളി ക്ഷപണകൻ വന്നു Mud. slank into his presence.

പാളാൻ പളുങ്ങി (Er̀anāḍu) a bird; also പള്ളാൻ പാ. Palg.

CV. പാളിക്ക to slip obliquely, throw a stone obliquely, to make ducks & drakes.

VN. പാളിച്ച No. burning sensation വയറ്റിൽ ഒരു പാ.

പാഴ = ഭാഷ V1.

പാഴ് pāḻ T. M. Tu. C. (Te. pālu fr. പഴുതു) 1. An empty place, void കാറ്റിന്നു ചെല്ലുവാൻ പാഴ് ഏതും കൂടാതേ CG.; പാഴറ്റ രോമാളി un-interrupted. 2. desolation, waste പാഴാക്കുക. 3. vain, പാഴിലാക്ക to render useless. പിന്നേപ്പാഴിൽ തോല്ക്കല്ല prov. (= പഴുതേ) — adv. also പാഴേ.

പാഴൻ, m., പാഴി f. 1. one good for nothing, wicked, a scamp ധൃഷ്ടയായ്നിന്നുള്ള പാഴി CG. ശൂൎപ്പണഖയാം പാഴിയെ Bhr. 2. adj. പാഴൻപറമ്പായി കിടന്നു പോയാൽ TR. left uncultivated.

പാഴമ roguery പാ. ഏറും ഇപ്പൈതൽ, പാഴനാം ഇന്നിവൻ പാ’മെക്കാവതില്ലേതും CG. how stand against the tricks of this rogue.

പാഴാപാടു No. (2) desolated state.

പാഴാപാടിച്ചി No. a distressed & friend-less woman.

പാഴിയാരം (പാഴി T. expanse) So. a beggar’s, flatterer’s, parasite’s song or talk; rubbish.

പാഴിടി mighty thunder പാ. പൂണുമക്കാർമുകിൽ CG. — പാഴുരൽ കമിഴ്ത്തി CG. a big mortar. — പാഴ്ക്കുറുക്കൻ CG. etc.

പാഴ്നിലം waste, untilled ground, also പാഴ് ഭൂമി = വെൺനിലം, തരിശു.

പാഴ്പണി, പാഴ്വേല useless work.

പാഴ്പനി CG. bad fever.

പാഴ്പറമ്പു a bleak hill പാ. ഏറി നടക്കുമ്പോലേ CG.

പാഴ്പെടുക to be deserted പാ’ട്ടു പോയൊരു ശയ്യ CG.

പാഴ്മരം a jungle-tree, common timber പാ’മായ്പോക നിങ്ങൾ CC. (a curse).

പാഴ്മഴതൂകിത്തുടങ്ങി CG. heavy rain.

പാഴ്വാക്കു useless talk, പാഴ്വെടി etc.

പികം piɤam S. The Indian cuckoo = കുയിൽ, പികനിനാദം RS. its note, പികമേഞ്ചൊല്ലേ RC. Oh thou sweetly speaking! പികവാണിമാർ Sah. പികവചന VetC.

പികയുക piɤayuɤa (T. പികു, C. Tu. Te. bigu, tension, C. Te. pigulu, to burst from tension). To wrestle തമ്മലിൽ പൊഞ്ഞോണ്ടു TP. — to turn, twirl തമ്മിൽ തൎക്കിച്ചു പികഞ്ഞു.

VN. പികെച്ചൽ twirling.

പിക്കുക, ച്ചു V1. (C. to pluck. Tu. pinǰu) to break in pieces.

പിംഗം piṇġam S. (പിജ, L. pingo). Tawny, പിംഗനയന RS. (fem.)

പിംഗലം S. id. colour of gold mixed with red വൎണ്ണവും പിംഗലകൃഷ്ണമായി കാലനെ കാണുന്നു AR.; പിംഗലനിറം MC.

പിംഗലൻ a Yaksha (?) പി. പൊന്നു തന്നീടും KR.

പിംഗാക്ഷൻ S. with reddish eyes.

പിചണ്ഡം piǰaṇḍam S. & —ചി — The belly [V1.

പിചിണ്ടം also = പിശിടു V2. q. v.

പിചു piǰu S. Cotton (Tu. piǰu = പിരി, പിഴി).

പിച്ച pičča 1. Tdbh. of ഭിക്ഷ Alms, പി. ചോദിക്ക MC. പി. കൾ ഉണ്ടാക്കുവാൻ പോയോ Bhr. ഓരോ ഗൃഹങ്ങളിൽ പിച്ചെക്കു തെണ്ടി നടന്നു Si Pu. — പിച്ചക്കാരൻ = ഭി. 2. = വിച്ച wonder; nicely! chiefly of children’s play പിച്ചനിന്നാർ പടുത്വം ഇല്ലാഞ്ഞു മറിഞ്ഞു വീണാർ CC. (in-fants). അവനു മാനസം ചൂടായ്‌വന്നതേ കാണ്ക

പിച്ചം piččam (S. പിഛ്ശം tail-feather) in പി. കെട്ടുക To catch a tail, fetch a reason from afar, break the ice.

പിച്ചകം piččaɤam (fr. പിച്ചു). Jasminum grandiflorum പി’ത്തിൻ മൊട്ടു med. MM. പിച്ചകമാലയും താലിയും Anj. പിച്ചകപ്പൂമാല താലിപൂണ്ടു (Kr̥šṇa). പിച്ചകപ്പൂ GP 66. പി. നേരായ പച്ചനിറം പൂണ്ടു CG. Kr̥šṇa.

Kinds: നറുമ്പി. Nal. (= മാലതി S.), കാട്ടു പി. Jasm. angustifol., ചെറുപി. Jasm. sambac.

പിച്ചി T. So. M. id. ശിക്ഷയിൽ പിച്ചിപ്പൂ വിരിയക്കണ്ടു KR.

പിച്ചള piččaḷa (T. S. പിത്തള) Brass, the mix-ture of copper & zinc. പി. അരച്ചെഴുതിയാൽ കണ്ണു തെളിവാൻ നന്നു GP72. — also = വട്ടക V1.

പിച്ചളച്ചെല്ലം = ചല്ലപ്പെട്ടി 350.

പിച്ചാങ്കത്തി see പീ —

പിച്ചി see പിച്ചകം.

പിച്ചു piččụ T. M. C. Te. (Tdbh. of പിത്തം) Madness പി. പിടിക്ക, കൊൾക to go mad. പേയുംപിച്ചും പറക V2. to be delirious, so പിച്ചുംപിഴയും or പിച്ചും ഭ്രാന്തും No., also to talk nonsense. പിച്ചല്ല Bhr. quite correct. കഴുകും പേയും പിച്ചേറിപ്പകുക്കും RC. furiously.

പിച്ചൻ a mad man.

പിച്ചുഭാവം weakness of intellect, dotage [(senilitly).

പിച്ചുസ്വരം an inarticulate sound.

പിച്ചുക piččuɤa So. (T. പിയ്ത്തൽ). To pinch, tear. പിച്ചിപ്പറിക്ക to tear off, see പിക്കുക.

പിഛ്ശിലം piččhilam S. (പിഛ്ശ gruel) Slimy, smeary, a kind of touch (സ്പൎശം).

പിഞ്ചു piṇǰụ T. M. (Te. pin, young, C. piṇgu). Young fruit just set പൂവും പി’ം കായും ഉണ്ടായി Arb.

പിഞ്ചുപോക So., പിഞ്ഞുപോക No. (v.n. of പിച്ചുക? or പിഴി?) to rot, decay.

പിഞ്ജ pińǰa S. Cotton (C. pińǰu, hatchel cotton). പിഞ്ജരം S. = പിംഗലം. — പിഞ്ജലം confused.

പിഞ്ഞാണം P. finǰān (Te. Tu. C. piṇgāṇi, T. pīṇgān). Porcelain; China-ware, dishes, plates (തട്ടുപി.) cups (കുണ്ടുപി.) V1. 2.

പിട piḍa (T. പിണ, T. Tu. C. peḍa, see പിടി, പെൺ). 1. The female of birds കോകപ്പിടകളും CG. the hen (പെട). 2. So. the female of deer (No. പേട), കുതിച്ചു മണ്ടും മാൻപിടകൾ KR. പിടകലക്കൂട്ടം RC. harts. 3. VN. (foll.) writhing മേൽ എങ്ങും പിടകൂട നടത്തിക്കൊന്നു RC.

പിടയുക 1. to be confused V2. 2. to writhe, struggle, pant, throb തുള്ളിപ്പിടഞ്ഞു VilvP. (a deer wounded). വീൎപ്പു മുട്ടിച്ചു പി’ന്നിതു ചിലർ UR. വീണു പിടഞ്ഞു RS. in hysterics. ഋക്ഷങ്ങൾ പിടഞ്ഞു കേഴും Bhr.

VN. പിടച്ചൽ 1. writhing പി. തുടങ്ങി ദുഷ്ടജന്തുക്കൾ Nal. struggle for life, in jungle-fire. 2. throbbing, palpitation; fatigue, hurry V1.; പി’ലായിട്ടു V2. confusedly.

CV. പിടയിക്ക to cause to writhe പിടയിച്ചു RS. പിടെക്ക freq. verb (= പിടയുക). മഹോദരത്തിന്നു ലക്ഷണം നരമ്പു പിടെക്കും a. med. പിടെച്ചു നെറ്റിമേൽ നരമ്പുകൾ എല്ലാം (from grief) KR. to throb. പിടെച്ചു മരിക്ക AR. (in fire). തുള്ളിപ്പിടെച്ചു കരഞ്ഞു Si Pu. writhed, (a new-born child). അറുത്തിട്ട കോഴി പി’ക്കുമ്പോലേ, ഇറച്ചി ഇരിക്കേ തൂവൽ പി’രുതു prov. വലിയും പിടെക്കും നോവും a. med.

പിടം piḍam, പിടകം S. (Tu. puḍāi fr. പിടി) A basket.

പിടകം, പിടക a large boil, പിടകാദിശാന്തി [med.

പിടക്കോൽ So. A wild bean, ചെറു പി. B.

പിടരുക piḍaruɤa So. To be plucked up. No. to burst (= വി —), കുരു പിടൎന്നു പോയി = പൊട്ടി.

CV. പിടൎത്തുക to root up; to open a boil.

പിടരി piḍari T. M. (So. പിടലി; C. Te. peḍa hind-part, see പിരടി). The nape of the neck,

പിടാക piḍāɤa So. A district; friendship.

പിടാകക്കാരൻ head of a district; a friend. B.

പിടാരൻ piḍāraǹ T. M. (see പിഷാരൻ). A snake-catcher V1.; a caste making painted shields, boxes, etc. No. = തോല്ക്കൊല്ലൻ; a class of lower Brahmans, who drink liquor & worship Sacti (or a Kāḷi, called പിടാരി V1.) KU. കാവിൽ ഇട്ടമ്മൽ ഇല്ലത്ത് ഏളേ പിടാരർ TR. (with കഷായവസ്ത്രം, നിത്യ സന്യാസത്വം Cal.)

പിടി piḍi T. M. C. Te. 1. A grasp, hold. കുങ്കൻ പിടിമുതല TP. the alligator that seized K. പിടിയും വലിയുമായി TR. there was some struggle. 2. a closed hand, fist; a handful ഒരു ദിനം ഒരിക്കാൽ ഒരു പിടി ഭുജിപ്പാൻ ChVr. ഓരോ പി. ച്ചോറു to each. ഒരു പിടിയായ തലമുടി (= പിരി) in one braid. ഒരു പി. യായ്പോയി was emaciated. ഒരു പി. ഇല മുമ്പിലും ഒരു പി. ഇല പിന്നിലും വെച്ചു കെട്ടും (jungle-dwellers). 3. a handle, hilt പിടി ഇടുക to fix it on. ൩൦ പൊമ്പിടിക്കത്തി ഉണ്ടാക്കിച്ചു (for presents), വെള്ളിപ്പിടിവാൾ, ഒരു തമ്പാക്കു പി. പീച്ചാങ്കത്തി TR. 4. memory, seizing with the thought ആഴ്ച (എനിക്കു) പി. ഇല്ല I don’t remember the day. എനക്കു പി. യുള്ളേടത്തോളം പറയാം TR. 5. (C. T. = പിട) a female elephant പിടിപ്പാൽ മധുരം GP., നിന്നുടെ പിടിക്കാണ്പിൽ KR. (=പെണ്പുലിഹൃദയം); also the female of camels, pigs B. ആനപ്പിടിയും വാൾപിടിയും രക്ഷിക്ക TR. coronation formula, to rule the elephants & warriors. 6. a stunted fruit as of cocoanut (കൊഞ്ഞു, പിഞ്ചു), പേടും പിടിയും prov.

പിടി എത്തുക to seize, reach പി. ഇളക്കുക to let go (അവനെ MR., തെങ്ങിൻ TP., കട്ടാരം പി. ഇളക്കി TR.).

പിടി കിട്ടുക to seize അവനെ പി’വാൻ jud. പ്രതികളെ പി’ട്ടീട്ടില്ല MR.; പി’ട്ടാത്തവൻ not brought in as yet. കള്ളന്മാരെ പി’ട്ടി Brhmd. — (4) പിടികിട്ടിട്ടില്ല I could not make it out. Palg.

പിടികൂട്ടുക to set at എന്റെ നേരേ നായിനെ പി’ട്ടി (calling പിടി Imp.)

പിടികെട്ടുക, കൈപ്പി. TP. to engage, provoke to fight പി’ട്ടി Sk.

പിടിക്കിഴങ്ങു a certain yam = പൊടി —, നന —.

പിടിക്കോൾ V1. (or — ൽ?) a wooden machine for raising water.

പിടിച്ചോറു alms പി. ഇട്ടു പോറ്റി TP.

പിടിത്താൾ പറിക്ക V2. to glean corn = കാലായ് 243, താപ്പിടി 444, താൾപിടി 448.

പിടിപെടുക 1. to be caught, seized. 2. to lay hold of രോഗം പി’ട്ടു മരിച്ചു MC. എനിക്കു രോഗം പി’ട്ടു & വിപ്രനെ രോഗം പി’ ട്ടിതു Si Pu. അരണ്യത്തിൽ പി’ട്ട വഹ്നി Bhr. കാട്ടുതീ പി. Bhg. അതിനെ പി’ട്ടു വലിച്ചു കൊണ്ടു പോയി PT. മത്സ്യത്തെ പി’ട്ടാൻ Mats. 3. to embrace with open arms = പൊത്തിപ്പിടിക്ക.

VN. പിടിപാടു, പിടിവാടു 1. seizing, eclipse (astr.) 2. (4) acquaintance, information പേർ പി’ടില്ല vu. 3. an instruction, docu-ment, as on appointing a person, lease. പിടിപാട്ടു നിനവു a document given to contrac-tors etc. 4. regard for God in swearing V1.

പിടിപ്പതം So. portion given to reapers.

പിടിപ്പന്നി (5) a sow.

പിടിമണ്ണു (2) a handful of earth, in admi-nistering oaths V1.

പിടിമാനം power, protection B.

പിടിമുളം (2) a cubit measured from the elbow to the end of the closed fist.

പിടിമുറുക്കം holding fast.

പിടിമോന്ത see മോന്ത.

പിടിയാന (5) a female elephant.

പിടിവള്ളി a prop, tie.

പിടിവഴുതുക, പിടിവിടുക to let go, slip off കുതിര പിടിവിട്ടു.

പിടിവാടു, see പിടിപാടു.

പിടിക്ക piḍikka T. C. M. (Tu. പിൺ to know). 1. To seize, catch (മീൻ); verb of general import, as കൈ പി., കാൽ പി. = അഭയം വീഴു

adv. part. പിടിച്ചു 1. beginning from പുതുപ്പട്ടണക്കടവു പിടിച്ചു തോവാളക്കട്ടിളയോളം KU. ആ മാസം പി. from that month. 2. arising from. ധരണി പി. പിണങ്ങും ChVr. to fight about. അവരേ വേദം പി. നമ്പൂതിരി സത്യം ചെയ്യിച്ചു TR. made swear by their Vēda. 3. referring to.

പിടിച്ചടക്ക to conquer രാജ്യവും നഗരവും ഇങ്ങു പി. Nal. കോട്ട, നാടു പി. TR. etc. (also merely കുണ്ഡിനം വെട്ടിപ്പിടിച്ചു Si Pu.)

പിടിച്ചടുക്ക to row quick to the shore.

പിടിച്ചിരിക്കു to grasp firmly, adhere, to be intent on.

പിടിച്ചുകളി a play with shield & sword.

പിടിച്ചുകെട്ടുക to embrace.

പിടിച്ചുകൊൾക 1. to lay hold of പിടിച്ചോണ്ടുപോയി തടുത്തു, കൊലോത്തേക്കു പി’ണ്ടു

പിടിച്ചു ചെല്ക to follow up പാദ ചിഹ്നം Bhg.

പിടിച്ചുപറി robbery VyM. പകയും പി. യും തുടങ്ങി TR.

പിടിച്ചു പറിക്ക 1. to rob വഴിപോക്കരോടു പി. AR. സാധുക്കളോടു പി. Sah. 2. to break a quarrel, have a scuffle. കണ്ടങ്ങിരിക്കേ പി’ക്കുന്ന വണ്ടാർ കുഴലിമാർ Si Pu. met. to overpower, disarm (by their beauty).

പിടിച്ചു പറ്റുക to confiscate കുടിയാന്മാരോടു പി’റ്റിയ തോക്കു TR.

പിടിച്ചു പൂട്ടുക to embrace, yoke, lock up.

പിടിച്ചുരാക്കു, (T. പിടിത്തിരാവി) an artificer’s vice.

പിടിച്ചുവെക്ക to stop, arrest; (2) to deduct & [put by.

VN. പിടിത്തം (= പിടി, also പിടുത്തം) 1. grasp ഇര പി’ത്തിൽ MC. in seizing the prey. പി. കൂടുക to lay firm hold on, attack. പി. ഇളക്കിപ്പോന്നു escaped from, prison. 2. handle (met.) പി. പിടിക്ക to seek a cause against one. 3. being conversant with, knowledge, see മലപി. 4. obstinacy V2.

adj. part. പിടിപ്പതു (2) as much as it will hold. പാത്രത്തിൽ പി’തേ വരൂ prov. കപ്പൽ പി., വയറ്റിൽ പി. — (4) suitable, requisite, treated as adj. പിടിപ്പതുപണയം VyM. പിടിപ്പതു വില വാങ്ങി നിലം കൊടുത്തു full value. അതിന്നു പി. ദ്രവ്യം‌കൊടുത്തു, അതിന്നു പി. കാണം കൊടുത്തു പറമ്പുകളെ വാങ്ങി TR. പി. അനുഭവങ്ങൾ വെച്ചുണ്ടാക്കി MR. full of the proper fruit-trees.

CV. പിടിപ്പിക്ക to cause to seize or grasp. കോഴിയെ പി’ച്ചു, എഴുത്തുകൾ പി’ക്ക TR. to intercept communications. കുണ്ഡം കുഴിച്ചതിൽ തീയും പി’ച്ചു SG. kindled. വാലിന്മേൽ വളൎന്ന തീ പി’ക്കേണം KR. താടകയെ അമ്പാൽ അന്തകപുരം പി’ച്ചരുളി RC. (= പ്രാപിപ്പിച്ചു). പാരം ജ്വരം പി’ച്ചുതേ Mud — ഉളുക്കു പി. No. to set a dislocated joint.

Neg. v. പിടിയാതവൻ (4) incapable, stupid, worthless, നീ പി. നീ പി. Bhr 7. — പിടിയായ്ക being unserviceable.

പിടുങ്ങുക piḍuṇṇuɤa T. M. (= പിടി). To pull out, extort, vex.

പിടുക്കു T. M. the testicle (ഒട്ടകപ്പിടുക്കു No. Indian rubber), പീ. വീങ്ങുക rupture (Te. C. = പിണർ).

പിടുപിടേ 1. the sound of flame crackling. 2. thick, stiff (പിടിപ്പു).

പിടെക്ക, see പിട.

പിട്ട piṭṭa T. M. = വിഷ്ഠ (പിണ്ടി, പിഴുക്കു) Ex-crements of rats, (C. piččike).

പിട്ടം = വിട്ടം No. a cross-beam.

പിട്ടൽ piṭṭal No. = പുട്ടിൽ. 1. Husk, palea പിട്ടൽ വിളയുന്നവ (opp. കോച്ചിലിൽ വിളയുന്നവ). കോലും പിട്ടലും No. Palg. (പുടയും Er̀.) — പൊട്ടിൽ പ്രായം (നെൽ 579). 2. കത്തിയും പി’ലും എടുപ്പിച്ചു scabbard of wood; also കത്തിപ്പിട്ടിൽ Palg. — ട്ടൽ No. (കത്തിയുറ Er̀.)

പിട്ടു piṭṭụ (C. Te. T. meal, Tdbh. of പിഷ്ടം) 1. A thin meal-cake, rice-bread. പപ്പടപ്പിട്ടു a batter B., തവിട്ടുപിട്ടു 438. 2. cheating, So. പി. കാട്ടുക V1. to threaten, പി. പറക to impose on.

പിട്ടുകാരൻ a seller of rice-bread; a cheat, menacer.

പിഠരം piṭharam S. A pot (see പിടം).

പിണ piṇa T. M. (C. Te. pena, Tu. puṇe, C. poṇe fr. പിൺ = പിടിക്ക 2). 1. Tying, yoke പി. കെട്ടുക; പി. അഴിക്ക to unyoke. 2. being involved, bail, surety. ഞാൻ പിണയോ am I responsible? പി. പറക to accuse. 3. coup-ling; equal = ഇണ. ഇണയല്ലാത്തവനോടു പിണകൂടി prov.

പിണയാൾ, (also — ാളി, — ാളൻ) a substitute.

പിണയുക (= പിടയുക). 1. To be en-tangled വലെക്കകത്തു പുക്കാവതെന്നിയേ ചുറ്റിപ്പി. (a fish). കെട്ടിപ്പിണഞ്ഞു കിടക്കുന്ന വള്ളികൾ PT. intertwined. സംഗരമായി പിണ

VN. പിണച്ചൽ yoking, entanglement, പി. തീൎക്ക to unyoke.

v. a. പിണെക്ക 1. to tie together, yoke. 2. കാൽ പി’ച്ചു വെക്ക No. crossing one’s legs (standing, sitting or lying). കൈയും കാലും പി’ച്ചു വെക്ക = ഏത്തം ഇടുക (a school-punishment). 3. to ensnare ചതിച്ചു പിണെച്ചു TP. entrapped. ഉപായം, വികടം പി. to bring upon one; embarrass V1. സങ്കടം പി. to afflict. കിണ്ടം പി. = ചതിക്ക.

പിണങ്ങുക piṇaṇṇuɤa T. M. (C. penagu, Te. penaṅgu fr. പിണയുക 1). 1. To be entangled വഴി പി’ങ്ങി lost the way. വാക്കു പി’ങ്ങി V1. erred in saying. 2. to quarrel, fight തമ്മിൽ തരംനോക്കി നേരേ കടന്നു പിണങ്ങിത്തുടങ്ങിനാർ SiPu. തൃണങ്ങൾ പി’മോ വഹ്നിയോടു Mud. ചെമ്മേ പി’ം ഈ നമ്മിൽ അപ്പോൾ CG. കളകളോടു പിണങ്ങിനാർ Bhg.

VN. I. പിണക്കം 1. confusion, എഴുത്തുപി. V2. fault in writing. 2. quarrel, fight പൊൻഭൂമി പെൺ എന്നിവ ചൊല്ലി മന്നവന്മാൎക്കുണ്ടാം പി’ങ്ങൾ KR. ചണകപുത്രനോട് അമാത്യന്നേറ്റവും പി. ആകുന്നു Mud. പി. നല്ലവരോടു നന്നല്ല ഇണക്കം വേണ്ടതു Bhr.

II. പിണക്കു id., പിണക്കുകൾ KR.

പിണക്കുക T. So. 1. To entangle നൂൽ പിണക്കി V1. 2. to set at variance.

CV. പിണങ്ങിക്ക to cause strife, തങ്ങളിൽ പി’ ച്ചു Bhr 16., V1.

പിണം piṇam T. M. (Tu. puṇa, C. heṇa, Te. pīrugu fr. പിണു stiff). A corpse, dead body

പിണമ്പുളി Pay., പിണൎമ്പുളി So., പുനമ്പുളി No. an acid jangle-fruit used for tamarind GP 70. പി. ക്കു സ്ത്രീലാഭം PR.

പിണർ piṇar T. M. (√ പിണു). 1. Grossness, what is thick, stiff; a bruise അടിപ്പിണർ 2. a thunder-bolt (C. Te. piḍugu) മിന്നൽപിണരിന്നു തുല്യം മനുഷ്യന്റെ വാസം Anj. 3. (So. tie = പിണ, C. പിണിൽ long hair) a bundle of rice transplanted = ഞാറ്റുപിടി No. — പിണരിടുക to yoke B.

denV. പിണൎക്ക 1. to grow thick, coagulate. 2. to become big, to swell as a bruise പിണൎത്തുവന്നു (vu. ‍പു. —) = തിണൎക്ക — അടിക്കട്ട കള്ളന്മേൽ പിണൎക്കും Mantr.

VN. പിണൎപ്പു coagulation; tumour അടിപ്പിണൎപ്പു vu.

പിണൎമ്പുളി see പിണമ്പുളി.

പിണർവള്ളി Zanonia Indica. Rh.

പിണാ piṇā (T. = പിട 2. പെൺ). In പിണാവു B., പ്നാവു V1. servitude (?) prh. fr. പിണ.

പിണാപ്പെൺ, പ്നാത്തി V1. a maid-servant of Brahmans, see പിണ്ടാട്ടി.

പിണി piṇi (T. tie = പിണ). Ailment, afflic-tion, esp. by demons പോത്തിന്നു പിടിച്ച പിണി ചാടുകൾ ഇഴെപ്പാൻ RS. വാതംകൊണ്ടുള്ള പി. melancholy. പി. ഒഴിക്ക Mantr. (with sing-ing of കളപ്പാട്ടു & ബലിക്കള). ജനിപ്പൊരു വിനപ്പാടും മരിപ്പൊരു പിണിപ്പാടും CG (= പീഡ).

പിണിയാൾ No. the person on whom exorcism is being practised.

പിണുപിണേ piṇubiṇē Thickly, stiffly.

Int. v. പിണുപിണുക്ക to grow thick.

പിണെക്ക see പിണ.

പിണ്ടം piṇḍam (Tdbh. of പിണ്ഡം q. v.). 1. Lump, heap. 2. പി’ം & പിണ്ട membr. mul. (obsc).

പിണ്ടാട്ടികൾ female servants in a palace (= പെ. — & പിണാത്തി), also പിണ്ടിയത്തികൾ in Tāmūri’s palace V1. (പിണ്ഡം 2.)

പിണ്ടി piṇḍi T. M. Te. C. (Tu. puṇḍi, see

പിണ്ടിക്ക(ായി) the wild nutmeg.

പിണ്ടിപാലം RC. see ഭി —.

പിണ്ഡം piṇḍam S. (fr. piṇḍu Te. C. to squeeze = പിഴി, see പിണു & പിണം). 1. A lump, ball; the head of an elephant V1. 2. a rice-ball, handful of food (ഉരുള), മന്ത്രപി. a charm-ed morsel. 3. a rice-ball offered to the dead, esp. by Brahmans പി. വെക്ക, ഇടുക, ഊട്ടുക oblation to the manes (10th day). പന്ത്രണ്ടാം ദിനത്തിൽ പി’വും കഴിച്ചു ശ്രാദ്ധവും KR. തിരുനെല്ലിപ്പി. മറിച്ചേക്ക TP. രാജാവിന്റെ പി. കഴിഞ്ഞു, എഴുന്നെള്ളിയേടത്തേ തിരുനാൾ പി. കഴിപ്പാൻ തോക്കും മരുന്നും അയച്ചു TR. (പ ള്ളിപ്പി. for Rājas). പിണ്ടത്തിന്നു കൊടുത്തു (ex-torted money, etc.) “be it for his funeral” vu.

പിണ്ഡക്കാരൻ (1) a stout man.

പിണ്ഡദാനം S. (3), also പിണ്ഡപ്രദാനം VyM.

പിണ്ഡവർ (3) next relations, heirs നിന്നുടെ വൈരികളായി നിന്നീടുന്ന പി. CG. nephews.

പിണ്ഡി S. (2) a rice-ball, പിണ്ടി.

പിണ്ഡിക S. 1. a ball of flesh, the calf of a leg V1. 2. the nave of a wheel.

പിണ്ഡിതം S. lumped together, പിണ്ഡീകൃതം.

പിണ്ഡ്യാകം piṇyāɤam S. (see foll.) An oil-cake ബദരമിശ്രമായിരിക്കും ഇംഗുദീതരുപി. ഉരുട്ടി പിതാവിനു പിണ്ഡം കഴിച്ചു KR.

പിണ്ണാക്കു T. M., vu. പു —, (പിണ്ഡം) cakes of beaten seeds, oil-cake (എൾ — തേങ്ങാപ്പിണാക്കിന്നു പ്രിയം വലിപ്പിക്ക prov.). പി’ം കൂത്തും ഒപ്പം prov. മരത്തിൻ പി’ം ഉരുട്ടിപിണ്ഡവും കഴിച്ചു KR.

കാട്ടുപിണ്ണാക്കു a plant (= ഐരാണി).

പിതറുക piδar̀uɤa (C. to be frightened). To burst = പിടരുക.

പിതറ്റുക (T. to talk unceasingly) = പിതുക്കു[ക No.

പിതർ aM. (aT. പിതിർ a drop, പിചിർ drizz-ling) rain കടുപ്പം ഒൺപിതരായൂൎക്കു — വമ്പു

പിതിടു aM. = പിശിടു what is wrung out പിതിടായി RC 53. (പിതിരുക aT. to fall into pieces).

പിതാവു piδāvụ S. (Nom. of പിതൃ fr. പാ, Ju-piter). Father, pl. പിതാക്കന്മാർ Brhmd. പിതാക്കൾ ഇരിവരും Mud. parents. പിതാക്കൾക്കു നല്കി VetC. to father & mother. നേരേ പറക പിതാക്കന്മാരോടു നീ Bhr.

പിതാമഹൻ S. paternal grandfather; Brah-ma. — (fem. പി’ഹി Brhmd.) — പി’ന്മാരുടെ ഗതി വരുത്തുവാൻ KU. ancestors.

പിതിർ, പിതിടു, see under പിതറുക.

പിതുങ്ങുക piδuṅṅuɤa T. M. (C. hodaku). 1. So. To be squeezed, pressed out. 2. No. children to make wry faces, begin to cry.

പിതുക്കുക T. M. Te. C. to crush തവളയെ ചവിട്ടി പിതുക്കിക്കളഞ്ഞു No.; to press the matter out of a boil (= പിളുക്കുക).

പിതൃ piδr̥ S. = പിതാ in Cpds. പിതൃക്കൾ An-cestors. പി. കടം വീട്ടാൻ പത്നിയോടും കൂടി Bhr. — ഗേഹപിത്രാദികളും Chintar.

പിതൃകൎമ്മം S. & പിതൃക്രിയ PR. oblation to ancestors (with പൂള etc). — പി’ൎമ്മക്കാർ= നമ്പിടി. — പിതൃചാത്തം (ശ്രാദ്ധം), — തൎപ്പണം, — ദാനം id.

പിതൃഘാതകൻ AR. who murders his father.

abstr. N. പിതൃത്വം S. paternity V1.

പിതൃദേവതകൾ S. the manes, deified ances-tors that receive the souls of the deceased.

പിതൃപതി AR. = യമൻ.

പിതൃപിതാക്കന്മാർ S. forefathers.

പിതൃപൂജ S. = പിതൃകൎമ്മം; so പിതൃപ്രീതികൾ വരുത്തുക to propitiate the manes KU. — പിതൃയജ്ഞം etc.

പിതൃവഴി V1. genealogy.

പിതൃവാവു No. the new moon, esp. in Karka-ḍaga; also Tulā & Kumbha.

പിതൃവ്യൻ S. (L. patruus) paternal uncle സാക്ഷാൽ പി’നല്ലോ AR. നിന്നുടെ പി’ന്മാർ KR.

പിതൃഷ്വസാ S. father’s sister. Bhg.

പിതൃഹത്യ S. parricide.

പിത്രനുഗ്രഹം S. father’s blessing KR. (opp. പിതൃശാപം).

പിത്ര്യം S. paternal പി’മാം അൎത്ഥം Mud. പി’ മാം ഋണം Bhr. due to ancestors.

പിത്തം pittam S. Bile (യൌവനം തികയുമ്പോൾ അഞ്ഞാഴി പി. in the human body VCh.), one of the ത്രിദോഷങ്ങൾ. — അവനു പി. ഇളകി he is bilious. എനിക്കു പി. പിടിച്ചില്ല, പി. കരേറി ചത്തുപോകും prov. — 40 ജാതിയുള്ള പി. AdwS.

പിത്തകാമില Nid. a jaundice, as പിത്തപാണ്ഡു.

പിത്തക്കാരൻ V1. irritable; പിത്തൻ (പിച്ചൻ) a fool; also N. pr. (& പിത്തറി N. pr. m.).

പിത്തരക്തം S. blood-spitting.

പിത്തരോഗം a disease arising from bile (opp. വാത —, കഫ —).

പിത്തലാട്ടം (= പിച്ചു) T. M. lying, tricks. ഒന്നാന്തരം മതിരാശി (Madras) പിത്തലാട്ടം Palg. No.

പിത്തശരീരി a person of a bilious constitution.

പിത്തളം S. & പിത്തള brass പി. പൊന്നെന്നു തോന്നും ചിലൎക്കു KR. ചെമ്പുംപി. യും a. med.

പിത്തോക്കു, പിത്തോൽ E. pistol.

പിധാനം pidhānam S. = അപിധാനം Cover-ing (പി = E. be —).

പിനാകം pināɤam S. A club, bow.

പിനാകി Siva. Sk.

പിൻ piǹ 5. (C. Te. also T. Te. വെൻ, C. ben; Te. pin, young). 1. The back-side (opp. മുൻ). 2. behind, after പിന്നുണ്ടോ ജീവിക്കുന്നു KR. (= പിന്നേ). — The Instr. with local mean-ing നിന്നുടെ പിന്നാലേ കൂടേ നടക്കാം, കാലികൾ പിന്നാലേ വരും CG. മണ്ടുവിൻ പിന്നാലേ pursue. പെണ്ണുങ്ങടെ പിന്നാലേ പോയി Anj.; also temporal എന്നതിന്റെ പിന്നാലേ TR. — The Loc. local അവരുടെ പിന്നിൽ ഒളിച്ചുകൊൾ, പി. നോക്കാതേ Bhr. behind. സുഗ്രീവനെ പിന്നിലിട്ടു അഗ്രേ തടുത്താൻ നികുംഭനെ AR. ran before, So. 3. adj. other പിന്നോരിടത്തു to another place. പ്രവൃത്തി പിന്നൊരുത്തൎക്കു കൊടുപ്പാൻ TR.

പിങ്കാൽ the heel = മടമ്പു V1., പി. കുഴി നനഞ്ഞില്ല Si Pu.

പിങ്കുടുമ tuft worn behind KU. (opp. മുങ്കുടുമ).

പിങ്കുടുമക്കാർ foreign Hindoos = പരദേശക്കാർ.

പിങ്കുഴി thieves’ den V1.

പിൻകൂടുക to pursue കുതൎന്നിട്ടു പി’ടിനാർ RC.

പിൻകൂറു after-part കുഴിൽ കെട്ടു പി’ർ കവി ഞ്ഞു SiPu.

പിൻകെടുക Bhr. to be defeated & പിൽക്കെ[ടുക.

പിങ്കെട്ടു 1. tying the hands behind. 2. a back-house, poop. പി. വലിക്ക to tow a ship.

പിഞ്ചെല്ലുക to follow, pursue, also പിഞ്ചേൎന്നു ചെന്നാർ Bhg.

പിന്തട്ടു V1. the crupper of a horse, etc.

പിന്തല the back-part of the head, stern.

പിന്താങ്ങുക jud. to help, assist.

പിന്തിരിയുക v. n. to retreat, be defeated. Bhr. v. a. പി’ച്ചിനി തേരും കൂട്ടിവാങ്ങുക Brhmd.

പിന്തുടരുക to follow, pursue.

പിന്തുണ a reserve to fall back upon മിത്രം അവനുണ്ടു പി. നിൎണ്ണയം AR. പി. ഉണ്ടു ഞാൻ, പി. ആരും നിണക്കില്ല Bhr.

പിന്തുലാം = ഞാലി 5.

പിന്തേരുക to pursue.

VN. പിന്തേൎച്ച വരിക Bhr. to press the re-treating enemy.

പിന്ത്രാണം V1. the rearguard = പിമ്പട.

പിന്നടക്ക to follow താര പി’ന്നീടിനാൾ KR.

പിന്നടി V2. = ഉപ്പുറ്റി.

പിന്നപ്പിന്നേ again & again; more & more നീറുന്നൂതുള്ളവും പി. CG. അവനു ബുദ്ധി പറയുന്തോറും പി. വഴിയോട്ടു.

പിന്നര posteriors.

പിന്നാക്കം = പിന്നോക്കം (തല പി. എടുക്കാൻ കുഴക്കില്ല MR. backwards).

പിന്നാങ്കുഴി a well, ditch.

പിന്നിടുക 1. to leave behind. പിന്നിട്ടതു തേടുക to glean. 2. to clear a space, go beyond it 72 കോടിയോജന വഴി പി’ട്ടു ചെല്ലും VilvP. travelled over. പല രാജ്യങ്ങളെ പി’ട്ടു കുന്നിന്നു ചെന്നു Bhr. ദുൎഗ്ഗമായ മാൎഗ്ഗം പി’ട്ടു,

VN. പിന്നീടു afterwards, Trav.

പിന്നൂടേ to the rear. പി. ചെന്നു Bhr. pursu-ed. പി. ചെന്നാൻ UR.

പിന്നേ 1. behind, (better പിന്നിൽ). 2. after നിന്റെ പിന്നേ ആരുള്ളു Bhg. പുലകഴിഞ്ഞപ്പി. കാണാം TR. കളവുണ്ടായ പി. MR. കമ്പഞ്ഞിരാജ്യം ആയതിൽ പിന്നേ TR.; also പിന്നേക്കു സംഗതി വരുത്തും TR. at a later time. 3. yet, പിന്നേ എന്തു what more? മന്നവന്മാരും പി. ശ്വാക്കളും ഒരു പോലേ PT. and. തല പിന്നേ ഒന്നുള്ളതു ഖണ്ഡിപ്പാൻ UR. the one head still left to him. 4. then, consecutively എങ്ങനേ പി. നീ പ്രാണൻ കളവതു DN. how then can you? ദുഷ്ടൎക്കും ദയ ഉണ്ടാം പി. എന്തീശന്മാൎക്കു PT. how much more. തൊട്ടിട്ടില്ല പി. എന്താലിംഗനം PT. how much less. ൟച്ചക്കു പോലും കൊടുക്കയില്ല പൂച്ചെക്ക് എന്നുള്ളതോ പി. യല്ലോ CG. Even Gods would not escape പി. ആകട്ടേ നിന്നെ പോലേ ഉള്ളാഭാസന്മാർ KR.

പിന്നേതു the next, the rest ദൈവത്തിൻ കയ്യിലും പി’ തെല്ലാം CG. പിന്നേത്തേ adj. പിന്നേത്തേതിൽ. പിന്നത്തേതിൽ afterwards.

പിന്നേവൻ, — വൾ the latter, Bhg.

പിന്നേടം the rest. ചൊല്ലുവാൻ ആവതോ പി. Bhr. പി’മുള്ള കഥ Bhg. പി. എന്നുള്ള ചിന്ത VCh. thoughts of a future life.

പിന്നേയും further, again, and പി. പി. വളരേ അപേക്ഷിക്കുന്നു TR. വേറിട്ടു പോയ ജീവൻ പി. വന്നു Bhg.; ഗണ്ഡസ്ഥലമതാ പി. മിന്നുന്നു Bhr. still (of a corpse).

പിന്നേയോ what next? will it not? why not? why ask, of course (also പിന്നേ ആകട്ടേ).

പിന്നേറ്റുതടി a short arrow thrown, or shot through a tube; ചെറുപി. B.

പിന്നോക്കം backwards പി. ഓടിത്തുടങ്ങി പടകളും SiPu. fled. പേടിച്ചു പി. മണ്ടി MR. പി. വലിച്ചുക്കൊണ്ട് ഓടിപ്പാൻ Nal. to pull him away. പി. ഇല്ലിനി ഒന്നുകൊണ്ടും AR.

പിന്നോട്ടു (പട്ടു) backwards.

പിമ്പക്കം the backside, പി. വാങ്ങുക V2. to retreat.

പിമ്പട the rear of an army.

പിമ്പണി the rest of the work, work done over again.

പിൻപറ്റുക No. = പിഞ്ചെല്ലുക.

പിമ്പിടിച്ചോടുക to sail in the wake of another vessel V1.

പിമ്പു 1. the backside rear, second rank. പി. മറിയുക to tumble backwards, heels over head. 2. back, behind, after തുടങ്ങിയാൽ പി. prov. പിമ്പാൽ VyM. മുമ്പിലേ വേണ്ടതു പിമ്പിൽ വിളമ്പിനാൾ CG. later.

പിമ്പേ behind, after എങ്ങൾ തൻപി. പോയിചെല്ലും CG. ദമയന്തി പി. പോയാൾ Nal. followed. അറിവില്ലാത്തവർ പി. നടക്ക Anj. പി. തുടരുവാൻ PT. to pursue. കന്നിൻപി. പാച്ചൽ തുടങ്ങി CG.

പിമ്പുറം 1. the backside പശുവിന്റെ പി’ത്തു കൂടി പുറത്തേക്കു വന്നു Anach. (in ഹിരണ്യ ഗൎഭം). കത്തികൊണ്ട് എന്റെ കഴുത്തേക്കു പി. ഒന്നു കൊത്തി TR. from behind. പി. വാങ്ങി ഗമിക്ക നാം SiPu. let us go back. പിമ്പുറേ വന്നു പിടിച്ചു MR. from behind. 2. = പിമ്പട.

പിമ്പെടുക (& പില്പെടുക) to lag behind, ഭീരുക്കൾ പി’ട്ടു നില്ക്ക യും Mud. to be backward, surpassed.

പിൻബുദ്ധി after-thought.

പിൻമഴ the latter rain.

പിന്മാറുക to retreat, backslide.

VN. പിന്മാറ്റം defeat.

പിൻവാങ്ങുക to draw back, to backslide.

പിൻവാതിൽ a back-door പി’ലൂടെ അകത്തങ്ങു പൂകിനാൻ CG. (see also പിറ, പില്പാടു).

പിന്താരിക്ക Port. pintar, To paint.

പിന്താരം a picture.

പിന്താരക്കാരൻ No. a painter = ചിത്രഎഴുത്തു[കാരൻ.

പിന്നുക pinnuɤa T. So. (Te. peni, C. peṇe, പിണ). To plait, twist, wreath.

VN. പിന്നൽ: f. i. പി. വേല crotohet-work. — also embroilment V1.

പിപാസ pibāsa S. (desid. of പാ) Thirst ക്ഷുൽ പി കൾകൊണ്ടു മൂൎഛ്ശിതൻ Nal.

പിപീലിക pibīliɤa A large black ant.

പിപ്പലം pippalam S. Ficus religiosa, അരയാൽ.

പിപ്പലി S. = തിപ്പലി long pepper.

പിപ്ലു piplu S. A freckle, mark.

പിയതി piyaδi aM. prob. Splendour ദേവർ മറ്റും ഇപ്പടി പലവക പി. വിളങ്ങുവോർ എല്ലാം, സിദ്ധകിന്നരർ എല്ലാരുമായിപ്പിയതി ചേൎന്നുള്ളോർ, പി. പോയി മൂടി വൈയ്യോൻ മറെന്താൻ (through arrows), വായുതനയൻ പി. ഉയൎന്താൻ, ശുൎപ്പണകതാനല്ലോ പി. താവിനോൾ RC. perhaps courage to rise, sink അരുവൈമാർ പി. ചോമൻ ഉള്ളവർ etc.

പിയർ piyar aM. (= പെയർ, പ്യേർ). A name പിയൎകളെ കൂവി RC.

പിരകു piraɤụ (So. വിരകു, prob. fr. പിർ, പെരു) Clerodendrum infortunatum, പിരകില പറിച്ചപന്തിയിൽ prov. (vu. പെരേല) none of its large leaves without holes. പിരകിൻവേർ a. med. — തൃപ്പിരകില another Verbenacea. Kinds വട്ട —, മൂവില —.

പിരക്കുക pirakkuɤa 1.=വി — To mix, to rub into മീൻ മുറിച്ചു ഉപ്പു പിരക്കി വെച്ചു, ഉപ്പും മുളകും മഞ്ഞളും പിരക്കിയിടുക, വെക്ക No. (f. i. അച്ചാർ). 2. to set an elephant to work, drive him V1.; പിരക്കിതെളിക്ക Weṭṭ. to urge on cattle (with a shout), കന്നു പിരക്ക Palg. = തിരിക്കുക to turn them.

പിരട്ടു, see പിരളുക.

പിരണ്ട T. So., also No. പിരണ്ടി Palg. = പരണ്ട 616. A parasite growing on Borassus flabelliformis — (ചങ്ങല —, നിലംപി — So.).

പിരന്നുക pirannuɤa (Cal.) To curdle = പെരുക്കുക (C. heru), പിരിച്ചൽ.

പിരമ്പു see പുരമ്പു.

പിരളുക piraḷuɤa (T. Tu. പു —, C. Te. പൊ —). 1. To wallow, welter, roll as തോണി, to turn ഉരുണ്ടു പി. Bhr. പീഠം പിരണ്ടു നിലത്തു വീണു CG. വണ്ടു മുരുണ്ടു പിരണ്ടു SiPu. വയറുപി. to writhe. വാക്കു പി. to talk to no purpose V1. 2. to be smeared. മൺപി. to dirty oneself. മലമൂത്രാദികളും പിരണ്ടു കിടന്നു VilvP. (an in-fant). തുണി etc. മണ്ണു പിരണ്ടുപോയി; ആ കണ്ടങ്ങൾക്കു കൂട്ടു നല്ലവണ്ണം പിരണ്ടിരിക്കേണം No. = പിരക്കേണം. പിരളച്ചോര slighter wound of a tiger, etc. (see ചോര) huntg. അണ്ണാക്കിലന്നം പിരളാതേ ആയി VilvP. (=തീണ്ടുക), കാലടി നോക്കുക രണ്ടു പിരണ്ടതിൽ ഒന്നു ചെറുതു VetC. effaced. 3. to overflow, be full ശോകം പിരണ്ടു Bhg. (=പൂണ്ടു), പിരളും ഇരുൾ നാരിമാർ തലമുടി കണ്ടാൽ DN.

VN. I. പിരട്ടു 1. lewdness. പിരട്ടടിക്ക V1. (Nasr. adultery പിരട്ടടിയാതേ 6th command.) പിരട്ടുവാക്കു. 2. wresting, deceit കള്ളപ്പിരട്ടും ഉരുട്ടും ചതിയുമായി Sah.

പിരട്ടൻ B. fraudulent, (in മത —, യമ—, ലോകപ്പിരട്ടൻ).

പിരട്ടുക v. a. (T. പു—) 1. to roll about; wrest, distort words; deceive. 2. to rub as oint-ment, തരിപ്പണം നൈപിരട്ടി തണ്ണീറ്റിൽ കലക്കി GP. മുറിക്കി മരുന്നു പി. 3. to soil, dirty പഴം കൊണ്ടു മുഖത്ത് ഒക്ക പി.

II. പിരളി No. confusion, consternation കുടിയാന്മാൎക്കു വളരേ പി. ആയിരിക്കുന്നു TR. (through a revolt).

III. പിരൾ്ച V1. turning about, wallowing.

പിരാകുക pirākuɤa V1. (Port, praga?) and പ്രാകുക To curse, detest.

പിരാൻ pirāǹ T. aM. (പിർ = പെരു) Lord. നല്പിരാ Oh king! KR. അചർ പിരാൻ RC.

I. പിരി piri (fr. പുരി q. v., Tu. piǰa). A twist, twining ഇരുപ്പി. കൂട്ടിയതു, മുപ്പിരി, ഇടമ്പിരി 102, വലമ്പിരി etc. പി. മുറുക്കുക to twist tight. പി. ഇളക്ക to untwist.

I. പിരിക്ക (പുരിക്ക). 1. To twist. കയറുപിരിക്കുന്നവൻ a cord-maker. മണൽപിരിച്ചു നൂലാക്കി prov. കഴുത്തു പിരിച്ചു കൊന്നു Brhmd. root-ed up. തലകെട്ടി or തലാട്ടി (vu.) പി. No. = വാർമുടി a false cue or chignon. 2. to pluck cocoa-nuts; collect പാട്ടം പി. TP., നികിതി etc. (Te. C. pīku).

II. പിരിക്ക T. M. C. (Tu. piǰu, T. C. pīku) 1. to sever, dismiss കൂട്ടവും പിരിച്ചയച്ചു SiPu.;ഗജകൂട്ടത്തെപ്പിരിച്ചയച്ചു PT.; ആളെ പിരിക്കേണം TR.; പറഞ്ഞ് ആളിമാരെപ്പിരിച്ചവൾ മുമ്പോട്ടു ചെന്നു SiPu. sent away. പണിപി. to stop work. കുഞ്ഞങ്ങളെ പി. = കൊത്തിയാട്ടുക (a hen). 2. to divorce അവളെ പിരിച്ചു ൎകളവാൻ തക്കവണ്ണം പറഞ്ഞു തീൎത്തു, മൊഴി കൊടുത്തു പി. TR.

VN. (I.) പിരിച്ചൽ twisting, coagulation of milk, മനമ്പി. heart-burn.—(II.) separation, dismissal (B. flowering of a cocoanut-tree).

VN. (I.) പിരിപ്പു collection of revenue.— (II.) Delima sarmentosa, Rh.

CV. പിരിപ്പിക്ക (I.) പാട്ടം പി. TP. പണം പി’ച്ചു കൊണ്ടു TR. got collected — (II.) രാജനെ കൊണ്ടു കൂട്ടത്തെപ്പിരിപ്പിക്കാം PT. the king may be induced to dismiss his followers.

(I.) പിരിയൻ 1. twisted പി. വള a certain gold-bracelet, common to kings, etc. 2. cross-grained.

പിരിയാണി a screw. പി’ം വട്ടും a screw-bolt [or tap-bolt & nut.

I. പിരിയുക 1. To be twisted, warped; to coagulate as milk. 2. to be collected നികിതി കണക്കിൽ പി’ന്നില്ല TR. പിരിയാത കുറ്റി പിരിപ്പിക്ക TP.

II. പിരിയുക 1. to become disjoined, separate, അവകാശംവകെക്കു പിരിഞ്ഞുകിട്ടിയ ഓഹരി

പിരിവള 1. a wreathed ring. 2. a twisted wooden needle for rafters. So.

(I.) VN. 1. പിരുവു contortion, twisting. 2. collection. — പിരുവുകാരൻ a collector of money. നിത്യപി. daily income (of customs etc.), വൈദ്യന്റെ പി.

(II.) പിരിവു separation V1.

പിരിയം & പിരിശം (Mpl.) = പ്രിയം S. നിങ്ങളെ കൂറും പിരിശവും എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കയും വേണം TR. (Bibi of Cann.) പിരിയ നീ Bhr. my dear son!

പിരിയാരി (പ്രിയകാരി?) N. pr. male.

പിരിയോല No. vu. = വിരിയോല.

പിരുപിരേ Sound as of dry leaves rustling. V. freq. പിരുപിരുക്ക. to rustle. — VN. പി’പ്പു. പിരുന്തൻ N. pr. male (prh. വി —).

പിൎയ്യാദി P. faryād. Complaint (അന്യായം).

പിറ pir̀a aM. T. C. (Te. പിൻ young). The cres-cent, ബാലചന്ദ്രൻ.— പിറച്ചൂടുന്നവൻ KR. Siva.

പിറകു T. M. Tu. C. (C. Te. pir̀u = പിൻ). 1. the backside തൻെറ മുമ്പിലും പിറകിലും നടക്കുന്നു KR. പി’ൽ നോക്കിക്കൂടിപ്പിറകേ നടകൊണ്ടാർ Bhr. Followed. മാൻ പിറകേ പോയി Anj. പിറകേ കൂടടുത്തു ചെല്ലും DN. pursue. തങ്ങളെ പിറ Ti. after you. പിറകോട്ടു backwards. 2. after ആ കിടന്നതിൻെറ പിറകേ TR. since that sickness.

പിറൻ 5. (പിൻ) other പിറരായുള്ളവർ ഉള്ളറിയാർ RC.

CV. പിറത്തുക aM. to produce. നയങ്ങൾ കൂറിയേ നന്മ പിറത്തിനാർ, നമുക്കു കുറവു പി’ം ഒമം RC. — mod. പിറപ്പിക്ക to beget V1.

VN. I. പിറപ്പു birth പി’ം മരിപ്പും പിണയും Anj. പി. മാറുമാറനുഗ്രഹിക്ക RS. that I may no more be born. കൊല്ലപ്പി. new year. പി. മയിർ hair with which one is born. B. = പി. മുടി No.— പി. മുടികളക=ചൌളോപനയനം.

II. പിറവി 1. birth. പിറവികേടു bad, low birth. അവർ പി. കൂട ഉണ്ടാം Bhr. (=അവതാരം). 2. what is born കൂടപ്പിറവി = കൂടപ്പിറന്നോർ. 3. that with which one is born അഛ്ശൻെറ പി. യിൽ അല്ല disposition; also bodily marks. — പി. മുടി = പിറപ്പുമുടി.

പിറവിക്കുരുടൻ born blind.

പിറവു pir̀avụ, Tdbh. of പ്രഭു. Lord ഓവാ പിറവു ഓളിതമ്പുരാനേ TP.

പിറാവു pir̀āvụ, പ്രാവു (T. പുറാ, Tu. pudā, Te. C. pāruvam, prh. പാരാവതം S?). A dove, pigeon (II. കുറുകുക 272). — Kinds അരിപ്രാ. (=മാടപ്പിറാക്കളെ പിടിക്ക PT. house-doves), അഞ്ചൽ — (in Ceylon), കാട്ടു — MC., ചോല —(ചെമ്പുപ്രാ. green wood-pigeon), കവിണ — Turdus ginginianus (S. ശരാടി), പനമ്പ്രാ., പുലിപ്രാ. Turtur suratensis, spotted dove, മണി പ്രാ. spotted about the neck, മലമ്പ്രാ. rock-pigeon, വെള്ള —tame.

പ്രാപ്പിടിയൻ a hunting hawk, falcon.

പിറുക്കു pir̀ukkụ (Te. purugu an insect = പുഴു?). 1. A gnat, musquito ആനപ്പി. the largest kind (see കൊതു). പിറുക്കും കൊറുക്കും ഒന്നു prov. 2. B. a toad. 3. N. pr. fem. also പിറുക്കാച്ചി fem.; പിറുക്കൻ N. pr. male.

പിറുപിറുക്ക (V1. പൊറുപുറുക്ക) Onomat. to murmur, grumble, mutter (also to drizzle, So.).

പിറ്റ piťťa T. M. (obl. form of പിൻ). The next day ആ ദിവസത്തിന്റെ പിറ്റേന്നു പിറ്റന്നാൾ TP. അതിന്റെ പിറ്റേ ദിവസം, പിറ്റാം ദി. TR. കേട്ട പിറ്റേ ദിവസം, അതിന്റെ പിറ്റേന്നു തിങ്കളാഴ്ച, പിറ്റേന്നു നേരം ഉദിക്കുന്നവരെക്കും (jud.) fr. അന്നു.

അടുത്ത പിറ്റേനാൾ V1. (— ന്നാൾ a. med.) next following day.

പിലയൻ, see പുലയൻ.

പിലാവു pilāvu (T. palā, Tu. pellā, C. halasu, Te. S. panasa). The jack-tree, Artocarpus inte-grifolia; പ്ലാങ്ങാ GP 69., പിലാമ്പഴം V1., പിലാവുഫലമരം ഒന്നിന്നു 4 3/20 ഉറുപ്പിക TR. the yearly produce in 1798. — Kinds: കടപ്പി. Mor-inda citrifolia (also = പുന്ന Calophyllum), കാട്ടു — (= ആയിനി, the bark yields a med. red dye), ദ്വീപു — (വിലാത്തിപ്പി. bread-fruit tree) Artoc. incisifolia.

പിലാച്ചാണം a stinking tree. V2.

പിലാവില the leaf used as spoon, a spoon made to its pattern എതിരവേ ഒരു പി’ വില സേവിക്ക a. med. പച്ചപ്പിലാവില ചിരിക്കേണ്ടാ prov.

പിലാപ്പൊത്തു: തുലാ പത്തു കഴിഞ്ഞാൽ പി’ത്തിലും പാൎക്കാം prov. (a hollow jack-tree).

പിലാവുള്ളി loc. No. = ബൊംബായുള്ളി a large white onion.

പിലാശു, പിലാചു a. med, see പലാശം, [പ്ലാശു.

പിലിശ piliša, Tdbh. of പ്ലീഹ The spleen B.

പില്പാടു pilpāḍu (T. pir̀pāḍu, പിൻ). 1. The backside. പി. വാങ്ങാതേ വെട്ടിത്തടുക്കയും Mud. backwards. 2. afterwards. പി. വന്നു Bhg.

പില്പെടുക = പിമ്പെടുക, also പില്പെടുക്ക യുധിയോഗ്യമല്ലെടോ CC. to lag behind.

പില്ലൻ pillaǹ S. Blear-eyed = ചില്ലൻ, ചീങ്കണ്ണൻ. (fr. പിഴി).

പിശകുക pišaɤuɤa (C. Te. pesagu, pel̤agu to wrestle = പിണങ്ങു T. to go out of joint, fall out fr. പിഴ). 1. To wrangle, quarrel തമ്മിൽ പിശകീട്ടു Bhg. അതിർ തൊട്ടു ജന്മേശന്മാർ തമ്മിൽ പിശകി VyM. വില ചൊല്ലിപ്പിശകി in a bargain. കാശിനു പിശകുന്ന തരുണി Anj. 2. So. to ask something to boot = പിശയുക, പിശുകുക f. i. ആനയേ വിറ്റാൽ കയറിന്നെന്തിനു പിശകുന്നു KR. പിശകി ലാഭം വരുത്തി vu.

VN. പിശക്കു 1. a quarrel കന്യമാരേക്കൊണ്ടും ഘനമാം പി. കൾ ഉണ്ടാകും VCh. 2. So. = പിശുക്കു.

പിശയുക (T. to knead). to haggle about the price, ask to boot, quarrel about trifles ഇരിക്കും നിലം ചൊല്ലിപ്പിശഞ്ഞു TP. (boys at school).

പിശംഗം pišaṇġam S. (√ പിശ് to adorn). [Tawny.

പിശാകരി (P. pēč?) A screw, also വിശാവരി TR. q. v.

പിശാചു pišāǰụ, Tdbh. of പിശാചം S. (prh. പിശകുക). The devil; a fiend, imp. Pl. പി’ങ്ങൾ Brhmd. Nal., പി’ന്മാർ Mox., (വന്തുയരാളും പി’ ന്മാർ KeiN.), പി. ക്കൾ T. V1. PP., പി. കൾ vu.

m. പിശാചൻ കരാളാഖ്യനും പി’നും KR.) f. പിശാചി (കേവലം പി’ ചിയോ Nal. ഘോരയം പിശാചിക & ഉഗ്രയാം പിശാചി Si Pu.)

abstr. N. പിശാചത്വം ധരിക്ക VetC.

പിശാചുക്കാറ്റു = പേക്കാറ്റു q. v. or കാറ്റും ചുഴലയും Palg.

പിശിടു pišiḍu (fr. പിഴി aM. പിതിടു, also പീടു) Husk of fruits, the oilcake തേങ്ങാപ്പി. B. = പിണ്ണാക്കു, പിണ്ടം V2.

പിശുക്കു (C. Te. to squeeze). 1. the remains of expressed cocoanuts V1. 2. demand of

പിശുക്കൻ (പിഴുക്കൻ V1.) fem. പിശുക്കി a niggard, miser.

പിശിതം pišiδam S. (പിശ് to carve). Flesh, meat.

പിശിപിശിയായ്പോയി f. i. ചോറു No. loc. introduced from T. പിശുപിശു To be moist & sticky, to be viscous = ചോറു അണ്ടിയായ്പോയി No.

പിശുനൻ pišunaǹ S. (പിശകുക). A calum-niator, dangerous fellow ഏഷണിക്കാരൻ. — also miser (=പിശുക്കൻ); in V1. പിശിനിക്കാരൻ (as if fr. പിശിൻ T. = പശ).

പിഷാരൻ pišāraǹ, പിഷാരകൻ (& പിടാരൻ, also വിഷഹാരി). A class of temple-servants, Ambalavāsis; their house പിഷാരം.

വിഷാരവടി, പിഷാരോടി KU. a title among them, priests of Sanyāsi charac-ter (B. pšārōḍi).

പിഷ്ടം pišṭam S. (part. pass. of പിഷ്, L. pinso) Pounded; flour.

പിഷ്ടകം S. = അപ്പം V1.

പിസ്ക്കാരി No. palg, a small syringe = പീച്ചാങ്കുഴൽ, വസ്തിക്കുഴൽ.

പിളക്ക, ന്നു T. M. and പുളക്ക, mod.

പിളരുക piḷarirɤa (C. fear, Te. pēdu, C. Te. pēlike a splinter) 1. v. n. To burst asunder, split. കണ്ടാൽ ചിത്തംപിളൎന്നുപോം Nal. heart-rending. തോമരം ഏറ്റു പിളന്നൊരുമാറു CG. എല്ലു പിളൻ‌റു പുറപ്പെടും, a. med. മേദിനി പിളൎന്നു Bhr. ബ്രഹ്മാണ്ഡം പി. Bhg. so ചിറി, കാൽ, കുമ്മായം etc. 2. v. a. (transition thro’ constructions like പാമ്പു വാ പിളൎന്നണഞ്ഞു Nal.) to split, cleave വൃകോദരൻ ദുശ്ശാസനൻ മാരിടം പിളൎന്നതു, മാരുതി കീറിപ്പിളൎന്നു കുടിച്ചൊരു മാരിടം Bhr. സൂൎയ്യബിംബത്തെപ്പി. Nal. VN. I. പിളൎച്ച splitting; a cleft etc.

പിളൎക്ക & പിളക്ക 1. v. a. To split, cleave, rend കുഷ്ഠം പിടിച്ചു പിളൎത്തശരീരം Sil. 2. v. n. അവൾക്ക് ആനനം ചാലപ്പിളൎത്തു കൂടി. CG. yawn (in pregnancy). എനിക്കു പുറം പിളൎക്കുന്നു

പിളൎത്തുക = പിളൎക്ക 1.

VN. II. പിളൎപ്പു (& പിളപ്പു T.) a cleft, rent, crack; bit of a nut, vu. പുളപ്പ.

പിളക്കുക piḷukkuɤa (T. പിള്ളുക = വിള്ളുക to split). To open (the lips) കോമളച്ചുണ്ടു പിളുക്കി നിന്നീടുന്ന ഓമനപ്പൈതൽ CG. an infant longing for the breast (or press? പിതുക്കുക).

പിള്ള piḷḷa T. C. Te. M. (Tu. puḷḷi, grandson, Te. pin young, T. പീൾ foetus). 1. A child, infant പിള്ള വരുത്തം prov. (= ൟറ്റു നോവു). പി. എടുക്കുന്നവൾ V1. a midwife. പിള്ളപ്പണി തീപ്പണി prov. പെണ്ണും പിള്ളയും ആനന്ദിപ്പിക്ക KU. (coronation formula). — p1. പിള്ളർ boys CG. പി’രേ കൂടേ കളിച്ചാൽ prov. കളി —, കള്ളപ്പിള്ളർ. 2. honorary title, as of ഇടപ്രഭു, വെള്ളാളർ, കണക്കപ്പിള്ള etc In Trav. പിള്ള is the caste-name of Nāyars; പിള്ളമാർ account-ants; എട്ടു വീട്ടു പിള്ളമാർ (once) rulers of Ṫrav. തിരുമുഖം പിടിച്ച പിള്ള a title granted by the Trav. Rāja to Nāyars for 2500 new fanams (the family receiving then a Diploma of nobility on a copper plate in power of which the offspring of its females enjoy certain privile-ges f.i. at marriages & exemption from custo-mary labour (socage-duty). 3. the young of animals, small fruit; B. the pestle; അമ്മിപ്പിള്ള etc. 4. the second term in the rule of three, being of the same kind as x. (see തള്ള) CS.

പിള്ളക്കര B. (3) a smaller stripe in cloth.

പിള്ളക്കിണറു (3) a smaller well sunk within a larger one.

പിള്ളക്കോൽ (3) sticks hanging from the പാലം of weavers.

പിള്ളതിന്നി (1) attribute of a f. Bhūta, also പി. പേച്ചി Palg. causing abortus (superst.).

പിള്ളപ്പലകയും കമ്പക്കാലും No. panels & frame of a Pattāya.

പിള്ളപ്പെട്ടി, പിള്ളമുറി Small compartments in a box.

പിള്ളമരം the sucker of a tree.

പിള്ളയാർ T. Gaṇapati.

പിള്ളയൂൺ giving a child the first food.

പിള്ളവാതിൽ a small door made in a large one.

പിഴ pil̤a T. M. C. (pil̤agu, heggu fr. പിഴു). 1. A slip, fault, oversight. പല പിഴകൾ അവരോടു ചെയ്തു Bhr. committed sins against. മുനിഗണങ്ങളെ പി. ചെയ്‌വാൻ RC. to offend. പി. ചുമത്തി accused. പി. തീൎക്ക to correct. പി. നോക്കുക to revise. പി. ഏല്ക്ക, ചൊല്ക, കേൾപ്പിക്ക, മൂളുക to confess. പി. പൊറുക്ക to par-don. പിഴപോക്കുക to absolve, supply what is wanting. കാളന്തോക്കിൻ പി. പോക്കുവാൻ ആനയിരുത്തി KU. to transport it. നിനവു പി. കൂടിവന്നു RC. erred in judgment. പിഴയറു ചിറ RC. a perfect dyke. 2. a fine പി. വാങ്ങുക, ചെയ്യിക്ക TR. to fine. അവനെക്കൊണ്ടു പിഴ ചെയ്യിപ്പിച്ചു PT. fined him. അനുസരിച്ചു നടക്കാതേ പിഴ ചെയ്തു എന്നു വരികിൽ പിഴ ഉറുപ്യ വാങ്ങുക; അതിന്നു കുമ്പഞ്ഞിലേക്കു പി. ചെയ്യാം TR. pay fine. നാഴി നെല്ലു പി. എടുത്തു vu. അതിന്നു ൧൦൦ ഉറുപ്യ പി. പറഞ്ഞു TR. imposed. പിഴമേൽ പിഴയില്ല മുഴമേൽ മുഴയില്ല prov.

പിഴക്കൂട്ടം (or പിഴെച്ച പറമ്പത്തു കൂട്ടം KU.) assembly at the house where an offence has taken place.

പിഴപ്പെടുക to sin. പി’ട്ടു Nasr. po. apostatized.

പിഴയൻ a sinner ഏറ്റം പി’രായി ശുദ്രർ യജമാനർ Bhg.

പിഴയാളി & — ളൻ (fem. — ളത്തി) guilty, cri-minal RC. പിഴയാളികളെ പിഴെക്കൊത്ത ശിക്ഷചെയ്ക KR.

പിഴവക an income from fines TR.

പിഴവഴി a wrong road; heresy, Nasr.

പിഴെക്ക 1. to err, fail വഴി പി. to go astray, transgress. മാൎഗ്ഗം പിഴയായ്കിൽ PT. ചാട്ടം പി. to jump short of (& ചാട്ടത്തിൽ—prov.). ഏതുമേ പിഴയാത ബാലൻ Bhr. innocent.

VN.പിഴെപ്പു, പിഴപ്പു VN. 1. passing by, casualty. 2. T. So. Palg. livelihood മേനോന്മാരുടെ പി. മാറ്റിക്കുമ്പോൾ TR. in case of new appointments. പി. കഴിഞ്ഞു വരുന്നു to live by it. ൟനാട്ടിൽ നല്ല പി. ഉണ്ടു Palg.

CV. പിഴെപ്പിക്ക 1. to cause to err, transgress, fail താളം പി. CG. സത്യം പി’ക്കൊല്ലാ Bhr. don’t deceive me. സത്യം പി. യോഗ്യമോ മാധവ Cr Arj. to advise perjury. 2. So. to restore, revive എന്നെ പാറാവിലാക്കി ൨ മാസം പി’ച്ചു TR. (made to spend or live?).

പിഴിയുക piḷiyuɤa T. M. (aC. hil̤, hińǰu, Tu. purnǰi) 1. To wring out, അലക്കിപ്പി. KU. to squeeze out as juice. തിരുമ്പിപ്പി., പിഴിഞ്ഞനീർ a. med. ആട്ടിപ്പി. to make oil. താളിപിഴിഞ്ഞു കുളിപ്പിക്ക vu. കണ്ണുരണ്ടിലും ഇഞ്ചി പിഴിയാം Nid. രണ്ടോളം തേങ്ങ പിഴിഞ്ഞുവെക്ക TP. to take two cocoanuts for the curry. വില്ലും തേ

പിഴുക, തു pil̤uɤa So.(Te. C. pīku) To root up, pluck off V1.

പിഴുകുക pil̤uɤuɤa 1. To slip off. മുഹ്രൎത്തംപിഴുകിപ്പോയി V1. the lucky hour has passed unused. 2. to fall out of caste ജാതിയിൽ നിന്നു പിഴുകിപ്പോയി‍ No; to be degraded, dis-possessed, പിഴുകി വാഴുന്ന ദുഃഖം ChVr. sorrow over degradation. മെല്ല ഒരുത്തൻ ചെന്നു മെയ്യും തളൎന്നു പിഴുകിപ്പോന്നു Anj. failed in the attempt ദത്തു പി. the adoption to be undone V1. പൊറളാതിരി നാടു പിഴുകിപ്പോയി KU. lost his kingdom.

VN. പിഴുകൽ id. esp. excommunication.

പിഴുക്കൻ‍, (vu. — ശു —) No. who has lost his caste, station.

പിഴുക്കു 1. So. excrements of rats, snakes (T. പിഴുക്ക, C. hikke), ആട്ടിന്റെ പി. V2. — 2. infamy.

പിഴുക്കുക (C. Te. pīku). v. a. 1. to cause to slip off, preserve. 2. to cast off, turn out, displace, excommunicate. രാജാവെപിഴുക്കി KU. dethroned, supplanted. ഇന്നു നിന്നെ പിഴുക്കിനാർ CG. so as no more to be their God; (also പിഴുകിക്ക V1.).

പിഴുക്കാരം & പീഴ്ക്കാരം V1. The swelling of rice when boiled.

പിഴുതുക aM. the number of those who absent themselves അകത്തിരി പി. രണ്ട എഴുതുന്നു Cal. KU. (Nāyars on ചേകം).

പീ pī T. M. Tu. 1. Excrements of men, birds etc. (see പിഴുക്കു, C. hēlu). 2. the wax of the ear, mucus. 3. (C. hī) fie = ചീ, as പാരാതേ പീ എന്നു ചൊല്ലും പിന്നേ CG. will abhor. പീനാറുക to smell of ordure പിള്ള ചിത്തം പീ’ം prov.

പീനാറിമരം Ailanthus excelsus (പെരുമരം).

പീനാറ്റുമരം Sterculia fœtida.

പീക്കു No. vu. = പിഴുക്കു or പിശുക്കു, see പീടു = എച്ചിൽഃ അവന്റെ പീ. ഞാൻ തിന്നിട്ടില്ല I did not spunge on him.

പീച്ച pīčča (പീ or പിഞ്ചു, പീറ്റ). What is small, dwarfish, immature പീ. ക്കുടുമ, പീച്ചത്താടി (as of old women), പീച്ചംവാൽ.

പീച്ചൻ B. id.; also N. pr. of Tiars, No.

പീച്ചക്കാലി a little crab in salt-rivers, with small legs, also പീച്ചാലി.

പീച്ചക്കൈ T. the left hand V1. (പീച്ചു —).

പീച്ചങ്ങ(ായി) the last small fruit of a bunch.

പീച്ചകം pīččaɤam & പീച്ചി (പീച്ചു = പീ see ചീര 3). A pot-herb, Luffa acutangula, Rh. (also=പടോലം). — Kinds: കാട്ടുപീച്ചിങ്ങ Luffa pentandra (= പീരപ്പെട്ടി), പേപ്പീ. (bitter sort).

പീച്ചാങ്കത്തി pīččāṅgatti T.M. (Tu. bisatti, fr. പീച്ച?) & പീശ്ശാത്തി A common knife.

പീച്ചാങ്കഴൽ T. M. a syringe (see foll.).

പീച്ചാനി N. pr. male.

പീച്ചുക pīččuɤa T. So. 1. (C. pīrču to suck in). To squirt, syringe. 2. (T. പിയ്ക്ക)* to tug, tear in pieces V1., prepare wool for carding V2. തലമുടി പീച്ചൽ a tug by the hair. തല്ലിപ്പീച്ചുക to flog hard. 3. v. n. പീച്ചിപ്പോക to stagger (loc. = ചാളുക), of chirping sound വണ്ണാത്തിപ്പുൾ പീച്ചിയാൽ പെൺതിരളും (superst.) (* No. പിച്ചുക).

പീഞ്ഞ Port. pinho, Pinewood, പീഞ്ഞപ്പെട്ടി a box of.

പീഞ്ഞാവള്ളി So. a creeping plant.

പീടു So. = പിതിടു, പിശിടു, പിണ്ണാക്കു.

പീടിക pīḍiɤa T.M. (S. പീഠിക a bench & So. a salver). 1. A preface പീ. ഇടുക to write a preamble, copy B. 2. No. a shop ഈ കൊല്ലംപീ. വെച്ചിരിക്കുന്നു, ഒരു പീ. പണിയിച്ചു TR. ഏഴു മുറിപ്പീ. തുറന്നു വെച്ചു TP. പീടികെക്കൽ ചെന്നു, മമ്മിയുടെ വാണിഭപ്പീ. യിൽ ഉള്ള ചരക്കുകൾ TR.; also അങ്ങാടിപ്പീ. a retailer’s shop. 3. the house of a Māpḷa or Nasrāṇi (loc.)

പീടികക്കാരൻ a shopkeeper.

പീടികയരി an arbitrary tax മാപ്പിള്ളമാരോടു

പീടികവാണിയം shop-keeping col. പീ. ചെയ്‌വൻ [Pay.

പീടിക്കല്ലു = പീഠം 2. മുടിവെച്ചു പീ. ഏറും TP.

പീഠം pīṭham S. 1. A seat, chair of president etc. ഹേമപീ. കൊടുത്തിരുത്തി Nal. മൌൎയ്യനോട് ഒപ്പം പീഠത്തിന്മേലേ വെച്ചു Mud. (=അൎദ്ധസിംഹാസനം കൊടുത്തു), മുക്കാലിപ്പീടം പലക TP. a stool. 2. basis, pedestal (in temples the seat of a Deity). ബലിപീ., സൎവ്വജ്ഞപീ. etc.

പീഠിക S. dimin. = പീഠം, see പീടിക 1.

പീഡ pīḍa S. (fr. പിഴി). 1. Pressing, squeez-ing. 2. pain, suffering. മനഃപീ. sorrow. ഭൂതപീഡാപഹം SiPu. delivering from demo-niac visitations. ദേവതാപീഡെക്ക് എഴുതിക്കെട്ടുക Mantr.

പീഡനം S. oppression സൽപ്രജാപീ. ചെയ്യുന്നു SitVij.

denV. പീഡിക്ക S. 1. v. n. to be oppressed, suffer സുതനില്ലാഞ്ഞിട്ടധികം പീ’ച്ചു, കേട്ടതിപീ. യും, മന്ദന്മാരെപ്പോലേ പീ. യായ്ക KR. do not give way to despair. 2. v. a. to afflict ആൎക്ക് എന്നേ പീഡിച്ചു കൂടും AR. ഓടിയണഞ്ഞ് അവന്ദേഹത്തെ പീ’ച്ചുഗാഢം പിടിച്ചു ഞെരിച്ചു. CG. squeezed.

part. pass. പീഡിതൻ oppressed, afflicted.

CV. പീഡിപ്പിക്ക to oppress പീ’ച്ചീടുന്നാകിൽ പേടിക്കും പ്രജകൾ Bhr. പീ’ക്കുന്ന നൃപൻ GnP. a tyrant. ലോകരെ പീ’പ്പാൻ PT.

പീതം pīδam S.1. (p. p. of പാ) Drunk V1., പീതനായി Mud. 2. yellow പീതമായുള്ളൊരു കൂറ ഉടുത്തു CG. പീതവൎണ്ണപ്പട്ടു Anj.

പീതത S. yellowness (Asht. = ശരീരം മഞ്ഞളിച്ചിരിക്ക).

പീതർമണി Tdbh.; പീതരോഹിണി S. 1. a med. root in eye-diseases (Veratrum alb?) 2. antimony.

പീതാംബരം S. yellow silk cloth; gold em-broidered cloth of princes V1. (=മഞ്ഞപ്പട്ടു). പീതാംബരൻ Kr̥šṇa.

പീതി S. drinking.

പീത്ത piṭṭa So. Bad, vile, torn (പീറു, പീ, as ചീത്ത fr. ചീ).

പീനം pīnam S. (part, of പീ to swell, G. piōn). Fat, full as breast. Bhr.

പീനാംസൻ S. of stout make V1.

പീനസം pïnasam S. A cold, catarrh മൂക്കൊഴുക്കു (പീ 2?); ozena പീ’രോഗം med.

പീനാറി, see പീ.

പീപ്പ Port. pipa, A cask, also പീപ്പക്കുറ്റി.

പീയൂഷം S. (പീനം). First milk, cream, am-brosia പീയൂഷതുല്യങ്ങൾ വാക്യങ്ങൾ AR. പീയൂഷസമം വാക്യം ആത്മാവു വജ്രോപമം Bhr. ആനന്ദപീ’പാരസ്വരൂപമേ Mud. കണ്ണിൽ നിറഞ്ഞുള്ള കാരുണ്യപീ’ത്താൽ കഴുകി CG. cooled them by mercy streaming from his eyes, നാരിമാരായൊരു തോയത്തെക്കടഞ്ഞു — എടുത്തൊരു പീ. ആയിതോ ഞാൻ CG. I am the cream of women.

പീര pīra (aT. പീർ milk, C. pīru, Te. pīlu to suck in. — Tu. pira, C. here, to grate). 1. No. The milk of grated cocoanuts തേങ്ങ ചിരച്ചു മേല്പീര കളഞ്ഞു ചിരക്ക a. med. 2. the refuse or residue of what is squeezed out, പിണ്ടി, പീടു. കാടിയും പീരയും കുടിച്ചു കൂടാ TP. 3. (T. പീൎക്കു) the name of several Cucurbita-ceæ, also പീരകം, പീരം. Kinds: ചെറുപീരം Luffa acutangula, കൊട്ടപ്പീരക്ക (emetic), പുട്ടൽ പീ. (പു’പീരയുടെ കായി GP 68.), മഞ്ഞപ്പീ. Luffa foetida, തുട്ടിപ്പീ. Trichosanthes nervifo-lia, മുക്കാൽപ്പീ. Bryonia scabrella (S. ഘോഷകം).

പീരപ്പെട്ടി, or — പ്പട്ടി (3) = പീച്ചി?

പീരങ്കി pīraṅgi & ഭീ —, ബീ — M. C. (C. Te. pirangi = P. firangi, European). A cannon, രണ്ടു പീ. TrP.

പീറു pīr̀u So. = പീത്ത (T. to tear).

പീറ്റ an old, sickly cocoanut tree, yielding little fruit, So. പാറ്റ. q. v.

പീലി pīli T. M. Tu. C. (Te. a rudder) 1. The feathers of a peacock’s tail പീലികൾ വിരിച്ചാടും മയില്കൾ KR. ജ്വരം പീലി ഉഴിഞ്ഞു ശമി

പീലിക്കണ്ണു the eye of a peacock’s tail-feather.

പീലിക്കാറു (=പീലി, or comparable to it) പീ’റണി കുഴലുകൾ CC.

പീലിക്കുന്തം RC. a feathered javelin.

പീലിക്കുട an umbrella made of peacock’s feathers; similar നീലത്തഴയായ പീലിപ്പുറംതന്നെച്ചാലപ്പരത്തി വിരിച്ചു CG.

പീലു pīlu S. 1. Careya arborea (ഉങ്കു). 2. Ar. (fil, P. pīl) an elephant.

പീവട്ടി pīvaṭṭi So. Physalis flexuosa B.

പീവരം pīvaram S. (പീനം). Fat, stout പീവരഗ്രീവങ്ങൾ അശ്വങ്ങൾ Nal.

പീവരസ്തനി f. with large breasts or udder.

പീള pīḷa T. M. Rheum of the eyes. പീളകണ്ണടിയുന്നു the eyes to be closed with rheum. പീളയായ അടക്ക a young, watery betelnut. പീളക്കുഴി the inner corner of the eye, പീളക്കുഴി ദശ തുള്ളുക CS.

I. പും pum S. Male (fr. പുമംസ് S.)

പുംശ്ചലി S. a harlot (running after men) ഭോഗാൽ ഉപായയായ പും. Bhr.

പുംസവനം S. a domestic ceremony on the mother’s perceiving the signs of concep-tion (=പുളികുടി‍); in the 5th or 7th month പുംസം (Tdbh.) നല്ല പുളികുടി എന്നിവ ഭംഗിയോടേ കഴിപ്പിച്ചു വിപ്രൻ SG.; also പുങ്ങം q. v.

പുംസ്ത്വം S. manhood പുംസ്ത്വശക്തി ചെറുകും Nid. (semen). തന്നീട വേണം എനിക്കു പു. Brhmd. change me into a male child.

II. പും T. M. = പുൻ, പുതു in പുഞ്ചിരി.

പുക puɤa T. M. Tu. (C. hoge, Te. povaga, fr. പുകു). Smoke, vapour. പുക പിടിക്ക to be smoked, to smoke പുകയിട്ടു വിയൎപ്പിക്ക a. med. to fumigate. പുകയത്തു വെക്ക, തുക്കുക V1. പുക കൊടുക്ക, കൊൾക, വിഴുങ്ങുക a. med. പുക കൊൾവാൻ വെച്ച ആധാരങ്ങൾ doc.

പുകക്കൂടു, പുകപ്പഴുതു V2. a chimney.

പുകച്ചപ്പു (C. hogesoppu) Cann. tobacco.

പുകച്ചുറ്റു suffocation from smoke.

പുകനിറം smoky colour, — പുകഞ്ഞനിറം.

പുകപ്പൊടി a drug (പത്മകാഷ്ഠം Costus?)

പുകയറ soot, grime B.

പുകയില T. M. Tu. tobacco (best ഇടപ്പാളം No., യാഴ്പാണം So.). പുകക്കുഴൽ a tobacco box, പുകച്ചുരുൾ a cigar, പുകപ്പൊടി snuff. ചക്കരപ്പു. tobacco prepared for the hooka.

പുകവണ്ടി a railway-waggon, പു. പ്പാത railway. പു. സ്ഥാനം station.

v. n. പുകയുക 1. to reek, look dim, be dark-ened by smoke. സുപ്രഭ വേൎവ്വിട്ട് ഒക്ക പുകഞ്ഞു പോരുക Brhmd. 2. to be smoked, heated തല പു. Nid. മൂൎദ്ധാവു പുകഞ്ഞു തുടങ്ങി; മുകറു പുകഞ്ഞിരിക്ക V1. to be sullen. 3. to turn to smoke. പുകഞ്ഞുപോയി failed completely.

VN. പുകച്ചൽ 1. reeking, exhalation; met. anger after quarrels. 2. heat അവിടേ മുറിഞ്ഞാൽ കടച്ചലും പു’ലും വീക്കവും പനിയും ഉണ്ടു a. med.

v.a. പുകെക്ക 1. to fumigate പരിമളവസ്തുകൊണ്ടു പുകെക്കും ധൂമികാജനം KR. സ്വേദിപ്പിക്ക പു. യും Nid. ഗന്ധകം തീമേൽ വെച്ചു പു’ക്കേണം എന്നാൽ തിമിരം ഇളെക്കും a. med. തിരിയെ പുകെക്ക (നവദ്വാരങ്ങൾക്കും, സന്ധികൾക്കും) in epilepsy, demoni-anism med. & Mantr. 2. to preserve or dry by smoke (a house). പൊത്തിൽ അടെച്ചു പുകെച്ചീടും Bhg.

പുകം Palg. a tree (പൂക്കുരു, പൂത്തെണ്ണ) = പൂവം[q. v.

പുകർ puɤar T. Dun colour. പു. പൊടിയുക an elephant to have a white spot on the face, So. (Te. pride, C. bush).

പുകലുക puɤalaɤa aM. T. (aC. a cuckoo’s note). To speak മടി ഉണ്ടെനിക്കു പുകല്വാൻ, എന്തു ഞാൻ നിന്നോടു പുകലുന്നത് എൻതുയരം RC. VN. പുകൽ see പുകിൽ 3.

പുകഴ് puɤaḻ T. M. (C. pogalu, Tu. pugara,

പുകഴുക 1. to praise വീരൻ എന്നെല്ലാരും നിന്നപ്പുകണ്ണതു CG. മംഗലവാക്കുകൾ ചൊല്ലിപ്പുകണ്ണു, കണ്ണനെ തിണ്ണം പു. CG. പോറ്റിപ്പുകണ്ണുള്ള തീൎത്ഥം വരണ്ടുപോം Sah. 2. So. to be praised.

VN. പുകഴ്ച praise.

പുകഴ്ത്തുക to praise (chiefly So.) നിന്നെ ത്രൈലോക്യങ്ങൾ പുകഴ്ത്തുന്നു KR. പുകഴ്ത്തരുതാൎക്കും SitVij.

പുകാരിക്ക (fr. പുക, പുകർ?) No. To add spices to the curry, to season it = വറുത്ത ചേൎക്ക Mpl.

പുകിൽ puɤil 1. So. (= പുകൽ, പുകർ?) Noise, pomp, confusion B. 2. humidity as of soil. V1. perhaps = പൊഴിൽ. 3. (പുകുക VN. entry, also പൂവൽ) harvest, reaping, vu. പൂൽ f. i. നിലങ്ങൾ ഒരു പുകിൽ ആകയാൽ മുണ്ടക വിളഇറക്കി MR. എത്ര പൂൽ ആ നിലത്തിൽനിന്ന് എടുത്തു? ഒരു പൂൽ, മകരപ്പൂൽ തന്നേ; പറമ്പിൽ ഒരു പൂൽചാമ etc. 4. (loc.) = കരക്കണ്ടം.

പുകുക puɤuɤa T. M. (C. Tu. pogu). 1. To enter കാലപുരം പുകുമതിന്നു, പുകുവാൻ RC. The past a., പുക്കു as കാടകം പുക്കു ചിലർ VCh. സേനയിൽ പുക്കു KR. rushed into. അകത്തു പുക്കു Mud. അവിടേ ബോധിച്ചാൽ എനിക്കു പുക്കു TR. re-ceived. എട്ടാണ്ടു പുക്ക പശു CS. b., കാലനൂർ പുകുന്തിതു, അമ്പു — ഉടമ്പിൽ പുകുന്തു RC. also പുകന്താൻ, — ാൾ c., mod. പുക്കി as സൎക്കാരിൽ പുക്കിയ ഉറുപ്യ TR. അംബരാലയം പുക്കിനാർ Bhg. 2. to begin അടക്കിക്കൊള്ളുമതിന്നു ചമെന്തു പുകുന്തു, ഉരെക്കപ്പുക്കാൾ RC. 3. to be received എനിക്കു തന്നു പുക്കി, പുക്കതിന്നു തന്ന ശീട്ടു MR.

v. a. പുകുക്ക to put into തേനിൽ പുകുത്തു അരെച്ചു a. med. soaked (= പൊതിൎക്ക, കുതിൎക്ക).

പുക്കചീട്ടു receipt, written agreement അവനെക്കൊണ്ടു പുക്കശീട്ടു കൊടുപ്പിച്ചു TR.; so പുക്കമുറി.

പുക്കവാറുമുറി a receipt. അൎത്ഥം പു. for the full value of land sold, പാട്ടം പു. for the rent etc.

പുക്കിക്ക = പൂകിക്ക to make to enter or receive. ജന്മക്കരണം എഴുന്നെള്ളിയേടത്തു പുക്കിച്ചിരിക്കുന്നു TR. was handed over to H. H. അവൻ വാരം പുക്കിച്ചതു MR.

പുക്കുപാച്ചൽ So. difference, more or less; dea-lings.

പുങ്കൻ puṅgaǹ So. A fool (പുൽ? C. pukka, [a coward).

പുംഖം puṅkham S. The feathered part of an arrow. ഉടക്കു‍.

പുംഗവൻ puṅġavaǹ S. (പും + ഗോ). 1. A bull, പുംഗവധ്വജന്റെ ചെഞ്ചിടഭാരം PT. Siva’s. 2. the chief of നരപു., വാനരപു. KR. the best of men, monkeys.

പുങ്ങം Tdbh. = പുംസവനം; പുങ്ങച്ചോറു etc.

പുങ്ങു puṅṅu̥ 1. (T. പുൻകു). Pongamia glabra, as kinds are considered ഉങ്ങു, ആവിൽ, അംഗാരവല്ലരി. 2. (= പുഴുങ്ങു) sugar from palmyra toddy (loc).

പുഛ്ശം puččham S. The tail (see പിഛ്ശം). അതു പുഛ്ശം No. = നിസ്സാരം. എന്നെ പുഛ്ശാക്കി despised, vilified, ridiculed me; so: denV., പുഛ്ശിച്ചു കളഞ്ഞു, പുഛ്ശീകരിച്ചു.

പുഞ്ച puǹǰa (T. പുൻചെയ് a sterile field, Te. C. puǹǰi). 1. Dry crop വേലി തന്നേ വിതെച്ചപുഞ്ചെക്കുവിനാശമൂലം CC. prov. [പുഞ്ചധാന്യം dry, opp. നഞ്ചധാന്യം wet cultivation, Palg. exh. Rev., T.] 2. a crop sown in Nov., reaped in Apr. B. പുഞ്ചനിലം, പു’പ്പാടം wet land, പു. കൃഷി. 3. a rice of early growth പു. വിള നടക്കുന്നു MR. planted in Kumbha, reaped in Mithuna or Karkaḍa.

പുഞ്ചക്കണ്ടം field under irrigation, yielding even 3 harvests.

പുഞ്ചയടക്ക an early, first nut.

പുഞ്ചിരി puǹǰiri (പുൻ) A smile (മന്ദഹാസം). പു. തൂകുക, ഇടുക, ക്കൊള്ളുന്നു TP. നിന്റെ പു.

പുഞ്ചിരിക്കൊഞ്ചൽ playful smiles, Nal. Anj.

പുഞ്ചിരിക്കൊഞ്ചിടുക Mpl. song.

പുഞ്ജം puńǰam S. A heap — സ്തനപുജ്ഞിതർ Bhg. with full breasts.

പുഞ്ജീകരിക്ക = രാശീകരിക്ക.

പുട puḍa 1. aM. T. A. side (= ദിക്കു, പുടം). — പു വിലോകവും കകനവും പുടമുഴങ്ങ RC. പുടപുഴങ്ങുമാറു Bhr8. to resound, echo. 2. = പുടവ q. v. നല്ലൊരിണപ്പുട കെട്ടി ഉടുപ്പിച്ചു Bhg. പുടപുഴക്കം B. echo. (see 1).

പുടം puḍam S. (Drav. പുട to fold, wrap). 1. Fold, cavity. അധരപു. (24), Carṇāmr̥ പക്ഷപുടങ്ങളാൽ വായ്ക്കുന്ന വായു AR. വളർ നാസികപ്പുടത്തടങ്ങളിൽ RC. പു. പിരിഞ്ഞതു a stage in the growth of cocoanut-trees = കുടം. 2. wrapping in leaves & covering with loam, as metals to be calcined, medicines to be chemically pre-pared (= ചീലമൺ ചെയ്ക a. med.) പു. വെക്ക, ഇടുക to calcine, put to the test. സൂൎയ്യപുടത്തിൽവെക്ക V1. to expose to the sun.

പുടപാകം S. calcination.

പുടവ puḍava T. M. (Te. puṭṭam fr. C. Te. pora fold, aC. pol̤ke a garment, see prec.) 1. A woman’s cloth of 8 — 10 cubits. ഇണ or അണപ്പു. double cloth. കറുത്ത ചേലമേല്പുടയായി ധരിത്തു Mantr. 2. an awning.

പുടമുറി marriage by giving 10 or more clothes & cutting one in two, Sūdras’ marriage നീലേശ്വരം മുതൽ തുറശ്ശേരി വരേ പു. ക്കല്യാണം Anach. കുഞ്ഞനെ പു’ച്ചും കൂട്ടിക്കൊണ്ടു വരിക (൩൨ണ്ടിന്നും ൧൬റിന്നും നാലു പാതി നല്ല പുട എടുത്തു) TP. marry her, പു. കഴിക്ക also അവൻ അവളെ പുടവ മുറിച്ചു No.

പുടയുട cloth നടുവും അപ്പുടവുടകളും KR.

പുടവക്കിഴങ്ങു Clematis comosa.

പുടവനാടു N. pr. പു’ം കവെനാടും now in Canara, belonged once to Chiracal. TR.

പുട്ട puṭṭa B. A. fox, jackal.

പുട്ടൽ (& പിട്ടൽ. = പുട്ടിൽ). പുട്ടൽപീര Tricho-santhes anguina (പടോലം?).

പുട്ടു No. vu. = പിട്ടു.

പുണരി puṇari T. aM. (C. stream). The sea പുണരിവണ്ണൻ RC.

പുണരുക puṇaruɤa T. M. C. (= പൂണുക). 1. To embrace പുണൎന്നുടൻ പുത്രനെ CC. അവനെ പുണൎന്നുകൊണ്ടു Bhg. കൊങ്കകൾ പു. Bhr. മലൎമ്മാതിൻ മാറു പുണൎവ്വോനേ CG. Višṇu. തലോടിയും പുണൎന്നും കൊണ്ടാടിയും Bhg. stroking an antilope. 2. to be joined ആനന്ദമോടു പുണൎന്നു Bhg. = പൂണ്ടു.

VN. പുണൎച്ച, പുണൎവ്വു also coition.

CV. പുണൎക്ക aM. to inflict, പകയൎക്ക് അത്തൽ പുണൎപ്പോൻ, മയ്യൽ പു., വാനോർപുരത്തിന്നും മുനിവൎക്കും പോർപുണൎത്ത മന്നവൻ RC.

പുണർ puṇar 1. VN. of the prec. പുണൎമ്മുലയിണകൾ, പുണൎമ്മുലമടവാർ, പുണൎമ്മേൻകൊങ്ക RC. 2. = പിണർ (പുണൎമ്പുളി GP 70. = പി —) 3.=പുണൎതം (Tdbh. of പുനൎവ്വസു S.) the 7th Nakšatra, Gemini & Sirius.

പുണൽ puṇal (see പുനൽ & പുണരി) Water, a river നൽപ്പുണൽക്കരത്തിട്ടമേൽ അരയന്നങ്ങൾ കളിക്കുന്നു KR.

പുണലി Cal. a shell-fish in rivers = ഇളമ്പക്ക.

പുൺ puṇ T. M. C. (huṇṇu & puru, Te. puṇḍu, Tu. puḍi). A sore, ulcer; a wound ഇലക്കണൻ തനിക്കു പുൺനൊന്തതിരോഗം മരുന്നിനാൽ തീൎത്തു RC. പുണ്ണിൽ ഒരു കൊള്ളി വെക്കുന്നതു പോലേ AR. പുണ്ണിൽ വെച്ചു കെട്ടുക a. med. പു. വറളും MM. the wound heals. — തീപ്പു. a scald. — ഉഷ്ണപ്പു. Syphilis.

പുണ്ണൻ having sores = വ്രണമുള്ളവൻ.

പുണ്ണാക to become sore. — വായി പുണ്ണാക്കുക to salivate.

VN. പുൺപാടു a wound മാറിൽ കുത്തീട്ടുള്ളൊരു പുണ്പാടുകൾ VetC.

പുൺവായി a wounded spot.

പുണ്ണാക്കു, see പിണ്ണാക്കു.

പുണ്ഡരീകം puṇḍarīɤam S. The white lotus flower പു’കേക്ഷണൻ AR. — പുണ്ടരീകക്കരിമ്പേറ്റം ശീതളം കണ്ണിന്നുത്തമം GP 62. a variety of sugar-cane (fr. പുണ്ഡ്രം). — വീരപു. a small herb used as perfume & for bad eyes.

പുണ്ഡ്രം S. 1. N. pr. Bengal & Behar. Bhg. 2. = തിലകം a sectarial mark on the fore-head. ത്രിപു., ഭസ്മപു. ധരിക്ക SiPu.

പുണ്യം puṇyam S. (പുഷ്?) 1. Good, favorable. 2. pure (as if from പൂ √) as in കൈപ്പുണ്യം Sil. cleanliness. 3. a good action എണ്ണമറ്റീടുന്ന പു’ങ്ങൾ വിണ്ണിടം എങ്ങും നടത്തുക CG. ദണ്ഡ്യന്മാരല്ലാത പു’മാണ്ടുള്ളോർ CG. യജിക്കുന്ന പു. ഭജിക്കുന്ന പു. ജപിക്കുന്ന പു. സമസ്തം ഫലം SiPu. 4. merit അന്നു വരേ ചെയ്ത പു’ങ്ങൾ നശിച്ചു പോം VyM. ചെയ്തൊരു പു’ത്തിന്നന്തമില്ല എന്നതോ നിൎണ്ണയമേ CG. she must have acquired much merit to attain such a lot. പു. അൎജ്ജിക്ക; പു. നിങ്കൽ ആക്കി AR3. transfer my merits.

പുണ്യകൎമ്മം S. 1. a good action, opp. പാപകൎമ്മം GnP. 2. a holy ceremony, as of Brahmans.

പുണ്യകാലം S. holy season, a feast. So പുണ്യദിനം; പുണ്യനദി, പുണ്യതീൎത്ഥം etc.

പുണ്യഫലം S. reward of meritorious actions, chiefly in former births ഭാൎയ്യ ഭൎത്താവിന്റെ പു’ത്തിന്നു സമമായിട്ടുള്ളവൾ VyM. — so പുണ്യശേഷാൽ മഹാകുലേ ജനിച്ചു Bhg.

പുണ്യഭൂമി S. 1. holy ground = പുണ്യസ്ഥലം. 2. = ആൎയ്യാവൎത്തം.

പുണ്യമാസം i. e. Vaišākham (Apr. — May) & Māgham (Jan. — Febr.).

പുണ്യവാൻ m., — വതി f. S. virtuous, happy (Nasr. പുണ്യവാളൻ m., — വാട്ടി f. a saint).

പുണ്യാറു N. pr. a river, Northern boundary of the 10 Grāmams in the South (Tiruvillāy etc.); prh. = പേരാറു KU.

പുണ്യാഹം 1. a lucky day. 2. purification of wells & tanks, persons, etc. പുലെക്കു മാരാൻ ചെയ്യുന്ന പു. Anach. പു. ചെയ്യേണം കന്യാവിന്നു CG. മഠത്തിൽ മരിച്ചാൽ പു. കഴിക്കേണ്ടി വരും jud. പു. കഴിപ്പിച്ചു, പുണ്യാഹക്കലം പിടിക്ക KU. ഉരുപുണ്യാഹാദി ചെയ്താർ KR. (before a coronation). 3. dedication of temples, etc. 4. holy water ദ്വിജന്മാരാൽ വിമുക്തമാം പുണ്യാഹപ്രവാഹം SiPu.

പുണ്യൌഘം S. the mass of merits പു. വളൎത്തുക Bhr.

പുത puδa T. M. Tu. (C. Te. pode, podugu). 1. A cover പുതവെക്ക (= തൂപ്പു) to manure & irrigate the roots of pepper-vines etc. പുതവിടുക്ക, നീക്കുക to uncover, lay open, speak out freely V1. പുത ഇടുക to sow broadcast (opp. മുളവിത്തു) & cover the seed with leaves (തൂപ്പു). 2. an outer garment. 3. the slime which covers tanks V1.

v. n. പുതയുക 1. to be covered, intermingled V1. 2. T. So. to sink in.

പുതയൽ (2) a bog.

v. a. പുതെക്ക 1. to cover, throw about the should-ers, wrap oneself in എന്നുടെ വസ്ത്രം എടുത്തു പു’ക്കേണം Nal. കേരളസ്ത്രീകൾ ഉടുക്കേയുള്ളു പുതെക്കുന്നില്ല vu. ഒരു മുണ്ടു ചുറ്റിരുന്നു ഒന്നു പുതച്ചിരുന്നു MR. 2. to thatch with palm-leaves & grass പുര കെട്ടിപ്പു. No. 3. T. So. Palg. to bury.

VN. പുതപ്പു M. Tu. warm clothing, a cloak, blanket, sheet.

CV. പുതപ്പിക്ക to cause to cover or cloak. കണ്ഠനാളാവധി മെല്ലേ പുതപ്പിച്ചയച്ചു SiPu. dis-guised as a woman.

പുതപ്പുല്ലു (1) grass for house-covering.

പുതം puδam (loc. = കുതം) No. Suitable ശരിപുതം TP. ചോറും കറിയും പു. പോരാഞ്ഞിട്ടുണ്ടില്ല as it did not suit him. നിണക്ക് എന്നേ പു.

എന്റെ പുതക്കാർ ചങ്ങാതികളേ TP. coetane-ous. അവർ രണ്ടാൾ ഒരു പൊതക്കാർ.

പുതിയ, see പുതു.

പുതിയുക (C. pudugu) = പൊതിയുക, പുതെക്ക.

പുതു puδu T. M. (C. hot, Tu. C. posa, aC. pudu, to be born, spring up) & പുൻ New, fresh; പുതുമലർ Bhr. etc. — adj. പുതിയ (n. പുതിയതു & പുതുതു) as പുതിയ പെണ്ണു; പുതിയ തീയൻ etc. bride, bridegroom.

പുതുകുക, — കി ഇരിക്ക to be renewed.

VN. പുതുക്കം 1. newness. ആധാരത്തിന്റെ പു. MR. modern appearance of the document. 2. a strange, wonderful thing പുതുമ.

പുതുക്കരാജാവു N. pr. a foreign king KU. (where? Pondichery; T. പുതുക്കൈ, പുതുവൈ).

പുതുക്കലം a new vessel, മീടു പു. പോലേ എടുത്തേറ്റിയത് എന്തു TP. so red.

പുതുക്കുക 1. to renew, mend മുറി കിളെച്ചു പു. to repair the floor. കത്തു വായിച്ച ഉടനേ മുദ്ര പുതുക്കിക്കൊടുത്തയച്ചു TR. sealed it again. നിലം പുതുക്കി V2. prepared the field for seed. 2. = പിതുക്കുക.

പുതുക്കുടി So. the procession of a nuptial party to the house of the bride.

പുതുക്കോട്ട N. pr. 1. = Hosadurga in Canara. 2. a Brahmanical division (opp. ചോവരക്കൂറു) under the protection of ഏറനാട്ടു ഇളങ്കൂറു നമ്പിയാതിരി തിരുമുല്പാടു KU.

പുതുപ്പണത്തു (= foll.) തങ്ങൾ വാഴുന്നോർ = ചീനംവീട്ടിൽ തങ്ങൾ വാഴുന്നോർ a nobleman, now impoverished. പു’ത്തു ഉപ്പുപടന്ന TP.

പുതുപ്പട്ടണം N. pr. a place near Vaḍagara,

പുതുപ്പുഞ്ചിരി = പുഞ്ചിരി, (പു. പ്പുന്മയും Stuti).

പുതുമ 1. a novelty, wonderful sight ഉദരവും നാഭിപ്പു. യും PrC. പുഞ്ചിരിപ്പു. യും VCh. എന്തു പു. ആന TP. what can it be? 2. an entertaining story, jest പു. പറക, No.

പുതുമക്കാരൻ (2) facetious, a buffoon V1. 2.

പുതുമഴ the first rain CC. പു. പെയ്ക.

പുതുവൽ So. newly cultivated land പു. പാട്ടം B.

പുതുവിസ്താരം a new trial പു. ചെയ്ക MR. = പുനൎവ്വിചാരം.

പുതുവെള്ളം sudden rise of water in rivers after[rain.

പുതുശ്ശേരി N. pr. (“new market”) 1. Pondichery. 2. പുതിശ്ശേരി നമ്പിയാർ നാട്ടധികാരി കണക്കപ്പിള്ള പട്ടോലമുമ്പു the hereditary secretary of Kōlattiri.

പുത്തൻ 1. a fresh, new thing = പുതുതു f. i. പു’നായൊരുഭിത്തി Anj. പുത്തനായോരോ ചുങ്കം കല്പിക്കും VCh. വഴിയേ പു’നായ്ചമെക്കേണം KR. പുത്തനാം നെയി CG. കഥകളെ പു’നാക്ക Bhg. to bring into a new form. 2. a Cochin coin = 10 pie (19¼ പു. = 1 Rup. D.); in Cal. the കല്ലൻ — & വട്ടപ്പൈസ്സ are called പു. = 4 pie, ¾, ½, ¼ പു. = 3, 2, 1 pie (obsolescent). 3. In Cpds. പുത്തൻ കൂറു a schism; the Syrians separated from Rome പു. കൂറ്റുകാരരും ഇടത്തൂടുകാരരും CatR. — പുത്തന്നിറം fresh colour (പു. ആണ്ട ചെമ്പരത്തി, പു. മെത്തും കവിൾ CG.). — പുത്തൻ പെണ്ണു prov. a new servant; പുത്തൻമുല CG. പുത്തൻകലം prov. a new pot. 4. nice, dear പുത്തനാം തന്റെ ഭവനത്തിൽ ചെല്ലും VCh.

പുത്തരി 1. new rice. പു. നെല്ലു used in cere-monies (വിലക്ക). — പുത്തരിക്കോൽ a thresh-ing flail. 2. meal on new rice പു. യൂൺ, പു. കഴിച്ചാൽ prov. പു. ദിവസം (in August). met. ചെവിക്കു പു. യാം ഭാഷിതം ChVr. most welcome overtures, [പു. entirely new rice; ഇറന്ന or തൊലിച്ച പു. No. only some grains of new rice being added to the

പുത്തില്ലം (new house) N pr. a Sūdra subdi-vision (കൂട്ടം) in No. KU. (with മാനാരി).

പുത്തൂർ N. pr. a Grāmam KU.

പുത്തോടു, പുത്തോല etc.

പുത്തിയും ശാസ്ത്രവും ഉണ്ടാം a. med. = ബുദ്ധി.

പുത്രൻ putraǹ S. (see പുതു; C. to be born, also പുട്ടുക C.) A son. pl. പുത്രന്മാർ children. പുത്രകൻ S. (dimin.) dear child. പു’ന്മാർ Nal. (a son & a daughter).

പുത്രകാമൻ S. wishing for a son. — പുത്രകാമേഷ്ടി a sacrifice for that purpose (ദശരഥൻ പു. കഴിച്ചു, പു. കൎമ്മം AR.).

പുത്രജന്മാൎത്ഥി S. wishing to have a son. VetC.

പുത്രഞ്ചാരി a medic, plant (also ഉത്രഞ്ചാരി), പു. ഇടിച്ചു പിഴിഞ്ഞ നീർ a. med.

പുത്രഞ്ജീവി S. a tree the fruits of which are worn by children to keep them in health (So. = പുത്തിരഞ്ഞി Mimusops).

abstr. N. പുത്രത്വം S. sonship.

പുത്രദ്വയം twins പെറ്റിതു പു. AR.

പുത്രപൌത്രന്മാർ S. sons & grandsons.

പുത്രഭാൎയ്യ S. a daughter-in-law.

പുത്രലാഭാൎത്ഥം AR. in order to obtain progeny.

പുത്രസമ്പത്തു S. offspring, പുത്രസന്താനം.

പുത്രാൎത്ഥം S. (done) for children’s sake V1.

പുത്രി S. 1. a daughter. 2. a sacrifice to obtain children പു. യായെന്നോരിഷ്ടി ചെയ്യാം KR.

പുത്രിക S. a daughter, doll.

പുത്രീകരിക്ക S. to adopt.

പുത്രോല്പത്തി, പുത്രോല്പാദനം S. procreation of children; also പുത്രോദയം ലഭിയാഞ്ഞു VetC.

പുന puna T. aM. aC. Contact (= പൂൺ, പു[ണർ).

പുനയുക 1. to put on = അണിയുക f. i. കുറി പുനന്തു Mantr. (= തേച്ചു). 2. to copulate So. B. 3. aM. to undertake കരുതിമായ പുനെന്താൻ, വെറ്റിവരും എന്നടൽ പു. RC 37. ഇകൽ പുനവോളം etc.

പുനം punam (T. high ground). 1. A jungle, chiefly highland overrun with underwood & capable of irregular cultivation പു. കൊത്തുക, കരിപ്പിടുക TR. the process of cutting down & burning the underwood, say once in 12 years for sowing jungle-rice. പുനനെല്ലു, പുനകൃഷി, പുനം പൈമാശി TR. N. ദേവസ്വത്തിന്നു ൨ പൊതിപ്പാടു പുനം വാങ്ങി jud. 2. a cover, hole പാമ്പു പുനത്തിന്നു പോന്നു TP.

പുനക്കണ്ടം a hill-tract.

പുനമ്പു rattan (= പുരമ്പു).

പുനമ്പൻ D. a head-man among Chègōns.

പുനംവാരം rent of produce from jungle cultivation.

പുനർ punar S. (പുൻ, പിൻ?). 1. Again, afresh; പുനഃ, പുനർ repeatedly. 2. In po. then = പിന്നേ, അഥ f. i. ഇന്ദുവോ പു. ഇന്ദ്രനോ Bhr. വസ്തുസത്തോ പുനരസത്തോ ചൊല്ലീടു നീ KeiN. ഒന്നു കഴിച്ചാൽ പുനഃ പിന്നേ അങ്ങിരുക്കൂറും ഉള്ളതു VyM. 2/3 remaining after subtracting 1/3. പ്രസംഗമാത്രം പുനരില്ല കേൾപാൻ CC. nothing more. പുനരുടൻ VetC. also. പുനരപി S. and then. പാരം ചിന്തിച്ചു പു. പോരിന്നയപ്പാൻ വരുത്തി KR. സിദ്ധാന്തം ഉക്ത്വാ പു. സകലവും സത്യമായ്‌വന്നു VyM. പുനരാഗമനം S. return — പുനരാഗതൻ KR. പുനരുക്തം S. repetition — പുനരുക്തി V2. Tautology.

പുനരുത്ഥാനം S. resurrection; പു’നസ്വരൂപൻ Christ the resurrection (Christ.).

പുനൎജ്ജന്മം S. regeneration പു. ഇവൎക്കു സമ്പാദിപ്പാൻ PT.

പുനൎന്നവ S. renewing itself, hogweed (തമി[ഴാമ)

പുനൎഭവം S. regeneration; a finger-nail.

പുനൎഭൂ S. renewed; a widow remarried VyM.

പുനൎവ്വസു S. AR. = Tdbh. പുണൎതം.

പുനൎവ്വിചാരം S. reinvestigation; revision of a judgment പുനൎവ്വിചാരണ, പുനൎവ്വിസ്താരം (= പുതുവി —).

പുനസ്സംസ്കാരം S. reinvestiture.

പുനസ്സൂനു S. second son? മാരുതി തന്റെ പുനസ്സൂനു വാകിയ വാനരൻ PatR 4.

പുനൽ puǹal T. M. C. (പുൻ also പുണൽ).

1. A river കുരുതിപ്പു. RC. Bhr. (= ചോരപ്പുഴ), തീപ്പു., കണ്ണിൻപു. RC. tears (തുലയുക 471). 2. water കുളിപ്പാൻ പു. ഇല്ല Mpl. song, പുനലാടി RC. bathed.

പുനാ N. pr. Poona, പുനാവിൽ Ti.

പുന്ന punna (C. honne, Rh. പൊന്നകം gold-holding, S. പുന്നാഗം). 1. Rottlera tinctoria, with yellow dye. 2. Calophyllum inophyllum with oil in the kernels; a tree used for masts V1. (No. also കടല്പിലാവു). പുന്നക്കയെണ്ണ, also പുന്നെണ്ണ & പുന്നത്തെണ്ണ; പുന്നപ്പൂ. Kinds: ചെറുപുന്ന Calophyllum Calaba (ചെറുപുന്നയരി its seed a. med. ചെ’യരിത്തൈലം ബുദ്ധിവൎദ്ധനം GP.); മലസു. Caloph. longifolium (or Memecylon T. പുൻകാലി).

പുന്നരകം punnaraɤam S. The hell Pud, in-vented for an etymology of putra. Bhr. also പുന്നാമനരകം.

പുന്നാഗം S. = പുന്ന, (പുന്നാഗപ്പുതുമലർ CC.)

പുന്നാടു punāḍu (T. പുനനാടു = ചോഴമണ്ഡലം fr. പുനൽ; or പുൻ?). N. pr. A country east of Wayanāḍu പു’ട്ടേക്കു കുടി വാങ്ങിപ്പോയി doc. Maisur? — പുന്നാടൻ its king KU.

പുന്നാരം punnāram (പുൻ = പുതു?) or പൊന്നാരം Caressing, flattery. വാക്കിന്റെ പു. V1. the charm of his words.

പുന്നാരിക്ക = ഓമനിക്ക, കൊഞ്ചുക V2.

പുന്നാരക്കാരൻ a flatterer.

പുന്നെൽ (= പുതുനെൽ) or പുൽനെൽ new rice. പുന്നെലരിയും ചെറു താലിയും Palg. Il̤avars (a Tāli, present of money, 7½ measures rice, betel & cloth taken to the bride’s house). പുന്നെലവിലും വരട്ടുതേങ്ങയും (song — for Nivēdya to Gaṇapati). പുന്നെൽകൂഴം = കൂഴത്തരി of പുന്നെൽ. — ചെറുകൽ പു a kind of rice (S. മാതുലാനി).

പുന്മ (T = പുല്മ fr. പുൽ littleness) = പുതുമ in പുഞ്ചിരിപ്പുന്മ Anj.

പുന്മൂട = പുൽമൂട.

പൂമാൻ pumāǹ S. (പും, pums). A male, man =

പുര pura T. M. (fr. S. പുർ, പൂർ wall, fort?) vu. പെര. A house, chiefly thatched house; hut, room കുളിപ്പു., ൟറ്റുപു., നാലുപു., പുല്ലു പു. etc. കെട്ടുക, തീൎപ്പിക്ക, എടുക്ക TR. to build it. തീയന്റെ പുരചുട്ടു TR. പറമ്പും പുരയും; അകവും പുരയും അടിക്ക prov.

പുരക്കൂട്ടു So. a roof.

പുരക്കോപ്പുകൾ TR. building material.

പുരച്ചൂടു arson (jud.)

പുരത്തറ foundation, ground-floor.

പുരത്തളം a palace-hall (po. പുരം?).

പുരപ്പണം house-tax പറമ്പിന്നു പു. വേണ്ടാ TR.

പുരപ്പണി building പു. ക്കു കുമ്മായം TR.

പുരപ്പുറം a roof (പു. അടിക്കും prov.; also out-side of a house), പു. പൊളിക്ക to unroof. പു’ത്തു കയറി TR.

പുരമുറി a room, closet.

പുരമേല്പുര a two storied house (ഇരട്ടപ്പുര, മാളിക).

പുരയിടം the site of a habitation; (loc.) com-[pound. B.

പുരയും കുടിയും the different home-steads പു. അടെച്ചു കെട്ടുക TR. താന്താന്റെ പു. നല്ലവണ്ണം കൊണ്ടു നടക്ക to care for his own.

പുരം puram S. (= പൂർ, പുര). 1. A fort, town.

2. a house (അന്ത:പുരം).

പുരദ്വാരം S. city-gate KR.

പുരദ്വിട്ട് S. (ദ്വിഷ്) the city destroyer, Siva. പു’ട്ടിനെ സംഭാവിച്ചു Bhg.; also പുരമഥനൻ, പുരഭിത്തു, പുരരിപു.

പുരന്ദരൻ S. the fort-breaker, Indra. Bhr.

പുരപ്രീതി S. popularity. അവന്റെ പു. ഘോഷിച്ചു കഴിപ്പിച്ചു Mud. a feast designed to gain popularity.

പുരസ്ഥൻ S. an inhabitant KR. & പുരവാസി.

പുരട്ടാതി T. So. = പൂരുട്ടാതി the month Sept. ഇപ്പിരട്ടാതി മാസത്തിൽ KR. (ഇതു ചിങ്ങമാസം).

പുരമ്പു purambu (T. പി —, Te. prabba). Rattan, also പുനമ്പു; പിരമ്പിൻ തല GP 64.; also പെരമ്പു q. v.

പുരമ്പൻ B. = പുനമ്പൻ.

പുരസ്സ് puras S. & പുരതഃ, പുരസ്താൽ Be-fore, in front.

പുരസ്കരിക്ക S. to place in front, give prece-dence, honour. ഉത്തമന്മാരെ പു’ച്ചു നടക്കേണം Bhr. aim at. പിന്നേയും പു’ച്ചിരിപ്പൂ മേഘജാലം PT. accompanies, covers me.

പുരസ്കാരം S. reverence.

പുരസ്കൃതം S. accompanied by. പൂജിച്ചു മന്ത്രപു. Brhmd. with Mantras, (കൃതം 289).

പുരസ്സരം S. 1. preceding. അരുണപു. CC. the sun as having Aurora for the charioteer. 2. attended by, with ഭക്തിപു. കേൾ്ക്ക Bhg. സമ്മാനപു. വരുത്തി KR. = സമ്മാനപൂൎവ്വം.

denV. പുരസ്സരിക്ക V1. to precede.

പുരളി puraḷi (C. the Maina bird) N. pr. 1. Fort E. of pal̤ačči. 2. a palace built by a king Ha-risčandra & abandoned to demons KU. പുരളിമല vu. നടനമാടുന്ന പുരളിയിൽനിന്നു ഗദാഭ്യാസങ്ങൾ KR. (=കളരി?). പുരളീജനപദഖുരളീഭുവി കളിച്ചരുളും ശിവൻ KR.

പുരളീശൻ 1. the Rāja of Kōṭayaɤattu. 2. the king of Travancore (VCh. = വഞ്ചിഭൂപൻ).

പുരളുക puraḷuɤa T. aM. C. Te. Tu. To roll (mod. പി —). പൊടിയാലണിന്തു വീഴ്‌ന്തു പുരണ്ടു RC. ചെവ്വരി 387.

v. a. പുരട്ടുക To turn about (=പി —). പുരട്ടും തല എപ്പോഴും Nid. കണ്ണിൽ പു. the pain of objects fallen into the eye. — fig. പുരട്ടും വാക്കു പോരും VeY.

പുരളിക്ക (loc.) to revolve in the mind. ഞാൻ പു’ച്ചില്ല didn’t mind, better പൊരുളിക്ക.

പുരാ purā S. Formerly. കാലം കഴിഞ്ഞു പുരാ Bhr. that time is already gone. പുരാകൃതദുരിതം KR. once committed.

പുരാണം 1. former, long ago. നാം പു’മേ നടക്കുന്നു MR. we exercise this right from times immemorial. നമുക്കു പു’മായിട്ട ജന്മം TR.

പുരാണക്കാരൻ a teller of stories (=also പമക്കാരൻ).

പുരാണവൃത്തി the office of teaching the [Purāṇas.

പുരാതനം old എന്റെ സ്ഥാനം പു’മേ ഉള്ളതു (jud.) തന്റെ പു’നജന്മം, അവകാശം പു’മേ നടക്കുന്നു MR.

പുരാരാത്രി S. the preceding night പു. ദേവാലയേ ചെന്നിരിക്കും SiPu.

പുരാവരം or പുരാപരം (fr. അപരം?) old stories & sayings പു. അറിഞ്ഞവൻ V1.

പുരാവൃത്തം S. what happened formerly, history പു. കേൾ്പിച്ചു Bhr. (=ഇതിഹാസം Bhg.). പു. സ്മരിച്ചു SiPu. details of former births.

പുരാൻ purāǹ (see പിരാൻ). Lord ചെല്ലൂരിൽ മരുവുന്ന പുരാനേ Anj. Siva. ക്ഷിതിതലമാണ്ടു നടന്ന പു’നേ CG. (എമ്പു., തമ്പു.).

I. പുരി puri S. (fem. of പുരം). A town പുരി പുക്കു Bhg.

II. പുരി 5. Twisting, string; (mod. പിരി).

പുരികുഴൽ curls, fine long hair വായ്പുള്ള പു. VCh. (of ladies). പു. എടുക്ക കാണട്ടേ ചന്ദ്രാനനം RS. — പൊങ്ങും ചുരുതികൾ പു’ലാൾ RC. Sīta. നല്പുരികുഴലാൾ KR. ഉത്തമപ്പു’ ലാൾ Bhr.

പുരികൂന്തൽ id. പു. അഴിച്ചു കെട്ടി CC. the mother playing with her boy’s hair.

പുരിയുക aM. (=പിരിയുക I.). to curl, twist മയിർപോയിപ്പുരിഞ്ഞെഴുന്നവ എല്ലാം RC.

പുരിശംഖു a small shell.

പുരികം puriɤam & പുരിയം (T. പുരുവം, C. purbu fr S. ഭ്രൂ). Eyebrows കണ്ണോടു കൊള്ളേണ്ടതു പുരിയത്തോടായിപ്പോയി prov. അടി— നെറ്റിയുടെ പി’ത്തിന്റെ അവിടേക്കൊണ്ടു TR. ഘോരംപു. ഞെറിഞ്ഞു വളഞ്ഞിതു Bhr. frown. പു’ങ്ങളുംവളെന്തു കണ്ടലങ്ങൾ ചെങ്ങ RC.

പുരീഷം purīšam s. (fluid) Excrements.

പുരു puru s. (G. polys), Much; N. pr. a son of Manu (old പൂരു) Bhg. പുരുഹൂതൻ s. much invoked, Indra CG.

പുരുഷൻ purušaǹ & പൂരുഷൻ s. (പൂരു). 1. A man, person (also gram.), individuum. 2. the husband. 3. the soul of the universe AR. പുരുഷകാരം s. 1. man’s doing. 2. = പുരുഷാരം multitude പു’വും എല്ലാം CC.

പുരുഷത്വം s. virility (opp. സ്ത്രീത്വം ), പു. നല്ക Brhmd.

പുരുഷപ്രമാണം s. a man’s height, പുരുഷ[മാത്രം.

പുരുഷമൈഥുനം s. pederasty.

പുരുഷയത്നം s. doing his best. പു. ചെയ്യാതേ VyM. defend like a man.

പുരുഷസൂക്തം S. AR. a certain cosmogonal Sūkta in the R̥ig Vēda.

പുരുഷസ്പൎശം S. connection with a man.

പുരുഷാദൻ S. a cannibal, & പു’ദകന്മാർ KR.

പുരുഷാന്തരം S. 1. the next generation. 2. a generation, of 20 years (ത്രിപുരുഷാനുഭവം VyM. = 60 years), of 35 years VyM., of 100 years. ആ പിലാവിന്നു ൩ പു. vu. മുപ്പു. കാലം Bhg. 3. succession duty V1. ജന്മക്കാരോടു പു. ചോദിക്കയില്ല, പു’ത്തിന്റെ വക എടുപ്പിക്കരുതു TR.

പുരുഷായുസ്സ് S. a man’s life പു. നൂറെന്നറിക VCh.

പുരുഷാരം M. (&പുരുഷകാരം CC.) 1. multi-tude, chiefly armed പു’ത്തെ കല്പിച്ചു KU. summoned the Nāyars, levied troops. 2. mob, riot രണ്ടേടത്തും പു. കൂടുന്നു TR.

പുരുഷാൎത്ഥം S. the object of life (ധൎമ്മം, അൎത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം Bhg.). പു. വന്നു കൂടും GnP. മൂന്നാം പു’ൎത്ഥസൌഖ്യം ലഭിച്ചു SiPu. through marriage. പുരുഷാൎത്ഥസാധനങ്ങൾ = കൎമ്മം, ഭക്തി, ജ്ഞാനം‍ Bhg 11.

പുരുഷോത്തമൻ S. 1. the best man (opp. പുരുഷാധമൻ). 2. Višṇu AR. — പുരുഷോത്ത

പുരോഗൻ purōġaǹ S. (പുരസ്സ്, ഗം). A leader അല്പമതീനാം പു. Sah.

പുരോചനൻ Bhr. N. pr. m. (കൊളുത്തുക 310).

പുരോഭാഗം S. front. — പുരോഭാഗി intrusive.

അവന്റെ പുരോഭുവി VetC. before him.

പുരോഹിതൻ S. (commissioned), the acting priest; family priest KR. (V1. foreteller).

പുൎക്കാൻ Ar. furqān, The Qurān, Koran.

പുറകു pur̀aɤu B. see പിറകു.

പുറം pur̀am 5. (Tu. pida = പിറ). 1. The back തന്റെ പുറത്തിട്ടു VetC. took him up. പുറത്തു ചൂരൽകൊണ്ടടിച്ചു TR. നിന്റെ പു. പുണ്ണാകും vu. തോണി മറിഞ്ഞാൽ പു. നല്ലു prov. 2. the outside ഉള്ളവും പുറവും, അകമ്പുറം within & without. ൮ നാളിൽ അകമ്പുറം ChVr. in about 8 days; often adv. പു. പോട്ടേ TP. let him go off. 3. the wall of a house. 4. a side (in പരിയമ്പുറം q.v.; N. pr. of places, f. i. തെന്മലപ്പുറം, അങ്ങാടിപ്പുറം). ഇടത്തേ, വലത്തേ; നാലുപുറത്തും round about. അപ്പുറത്ത് on that side, beyond. ഉണ്ട ഇപ്പു. കൊണ്ടു അപ്പു. പുറപ്പെട്ടു passed through the body. മൂന്നു നാൾക്കിപ്പുറം വരും SiPu. within 3 days. ഞാൻ മറ്റേപ്പു. കണ്ടിട്ടുണ്ടുപായം Mud. quite a different plan. 5. the weather-side, west (opp. കര). വടമേപ്പുറം, ചോളപ്പു. NW. തെന്മേൽ പു., വാടപ്പു. SW. 6. a party യുദ്ധം ചെയ്തൊരു പു. ഒടുങ്ങേണം, പാങ്ങായൊരു പു. നിന്നു Bhr. sided with. രണ്ടു പുറത്തേ പ്രമാണങ്ങൾ നോക്കി വിസ്തരിച്ചു TR. 7. beyond, more than. ൭ പലത്തിന്നു പുറം CS. above. ആയിരത്തിലും പു. Bhr. ൬ കൊല്ലത്തിൽ പുറമായിട്ടും MR. ഒന്നരക്കൊല്ലം ഇപ്പു. jud. since.

പുറക്കടൽ the broad sea മയ്യഴിപ്പുഴയിൽ ഏലം കയറ്റി പു’ലിലേക്കു വലിച്ചുകൊണ്ടു പോയി TR.

പുറക്കാടു N. pr. a seaport & former principa-lity between Alapul̤a & Cochi, ruled by പു.നമ്പിയടി or പുറക്കാട്ടടികൾ (Port.).

പുറക്കാളി 1. No. coarse cloth = കാട. 2. So.

പുറക്കോട്ട outward fortifications. പു. യങ്ങാടി suburbs.

പുറങ്കടം an additional loan; final loan on which the owner transfers his land to the lender നിലത്തിന്നു പു’വും പിന്നേ ഒറ്റിയും അവകാശങ്ങളായി MR

പുറങ്കാൽ the upper part of the foot.

പുറങ്കിള the outer (high) mud wall of a Par̀ambu.

പുറങ്കോൾ a grazing hit; words not meant seriously, allusions, soothing expressions (like plaster).

പുറച്ചിറ an outer embankment.

പുറത്തളം see I. തളം 438, any room-like place of a house fully open on one side, facing the outer yard, (with a raised platform — തറമേ(ൽ)ത്തറ palg.) പു.തന്നിൽനിന്നു വന്നു SG.

പുറത്താക 1. to come out (a secret), to be divulged. 2. to be outside, be put out. 3. പു’ായിരിക്ക to menstruate.

പുറത്താക്ക to put out, eject, exclude, so പുറത്താട്ടിക്കൊണ്ടു പോയാക്കി Bhg.

പുറത്തിരിക്ക = പുറത്തായിരിക്ക to menstruate.

പുറത്തു 1. out. പു. പറക to speak out, blab. അവന്റെ ഗുണം പു. വന്നു came out, to the light. ലോകം അകത്തടക്കിയും പുറത്തു കാട്ടിയും Bhr. 2. out of ഗൃഹത്തിന്നു പു. വന്നു KR. കോട്ടേക്കു പു. TR. 3. upon ഓലപ്പു. എഴുതി VyM.

പുറത്തുപോക to go out, go to stool (= കുളങ്ങരേ പോക) V1.

പുറത്തുള്ളവർ those without (not of the family, caste, religion).

പുറത്തൂടു outside പു. പോം വഴി RC. പു’ട്ടു പോക to go to stool.

പുറത്തോട്ടു (പട്ടു) outwards.

പുറദിക്കു foreign country. പു’ക്കിൽ കടന്നു പോയി TR. left Malabar. പു’ക്കിലാക്ക to banish. പു. കളിൽ സഞ്ചരിക്ക TR. to travel about.

പുറന്തളം, see പുറത്തളം.

പുറന്തിണ്ണ a terrace in front of the house.

പുറപ്പാടു 1. exit. കിഴിഞ്ഞു പു’ടായി, പോവാൻ പു. ഒരുമപ്പാടു, എവിടേപു. TP. (whither) set out. 2. net produce, net or surplus rent. അസാരം പു’ടുള്ളതു TR. balance of rent after deducting interest of advances & Government taxes, W. 3. the yearly gift of a fanam or more paid by the tenant for a hereditary lease ഓരേപണം പു. വാങ്ങുമാറ് ഒത്തു MR. (doc). ൩൦൦ മടൽ ഓല കാലന്തോറും ജന്മാരിക്കു പു’ടുണ്ടു TR. (on Oťťi).

പുറപ്പെടുക 1. to set out, go forth (opp. പുറപ്പെടാ ശാന്തിക്കാരൻ q. v.). 2. to come out എന്നു വിചാരത്തിൽ പു’ട്ടു MR. came to light. തലമുന്നേതു പോലേ പു’ട്ടു KR. sprung up. 3. to attempt, engage in വല വീശാൻ ഭാവിച്ചു പു. PT. അന്യായത്തിന്നു പു. MR. ഒരുത്തി പുലയാട്ടിന്നു പു’ട്ടാൽ TR. dare. വീടെടുപ്പാൻ പു.; ഒരു മനസ്സായി പു’ടുന്നു to resolve on war. നമ്മാൽ സാധിക്കാത്ത അവസ്ഥെക്കു നാം പു’ടേണ്ടാ TR. undertake.

പുറപ്പെ (ടുവിക്ക) ടീക്ക 1. to help to get out, cause to set out കൂടി ശ്രമിച്ചു പു’ച്ചു TR. 2. to drive out ഏറിയ കുടിയെ പു’ച്ചു കളഞ്ഞു made people to leave their houses. 3. to call out, set on ആയുധക്കാരേ പു’ച്ചയക്ക TR. 4. to bring forth സൽഫലം പു’ക്കുമോ വിഷദ്രുമം PT. ചില ശബ്ദങ്ങളെ പു’ച്ചു PT uttered, Bhg.

പുറഭാഗം & പുറമ്പാകം കിഴിയുന്നു TP. leaves the house.

പുറമതിൽ an outer wall. പു. കിടങ്ങു ramparts ഏല്ക്കേണം പു’ല്ക്കപ്പുറം Bhr.

പുറമല N. pr. (= പുറനാട്ടുകര), പു. വാഴുന്ന തമ്പുരാൻ TP. with 18 കാൎയ്യക്കാർ & 10000 Nāyars.

പുറം കാട്ടുക to turn the back on one (flight, discourtesy) V1.

പുറം തിരിയുക id. പോരിൽ പു. യുമാറില്ല AR. — ബാഹുക്കൾ പിടിച്ചു പു’ച്ചു Sk.

പുറമ്പട B. 1. = പിമ്പട. 2. external appli-cation of medicine.

പുറമ്പാട്ടം the rent of an estate in lieu of interest on mortgage W.

പുറമ്പൊളി: ഓലയുടെ പു. = അടിച്ചിപ്പാര; പു.പ്പായി etc. made of the outer slips of bamboos, (opp. അകമ്പൊളി).

പുറമ്പോക്കു 1. getting abroad. 2. extra expense B.

പുറംവാങ്ങുക to retreat തോറ്റുമടങ്ങി പു’ങ്ങി SiPu. (&പിമ്പുറം). പാപസഞ്ചയം പു’ങ്ങി SiPu. left him. ഖിന്നനായി പു’ങ്ങി Nal. retired.

പുറയില്ലി (Mpl.) a balcony = മിഞ്ചാമ്പരം.

പുറവക extra items (of expense or income).

പുറവട B. specified accounts.

പുറവടി the upper part of the foot or hand.

പുറവട്ടം M. (contr. No. പൊറോട്ടം) a slab of wood, paling-board.

പുറവഴിനാടു = പുറനാട്ടുകര, whose dynasty is called: പുറവഴിയാസ്വരൂപം, പുറവ്യാസ്വരൂപം TR.

പുറവായി, പുറായി 1. a veranda അകായിൽ കടന്ന് എന്നെ പിടിച്ചു പുറായിൽ കൊണ്ടു വന്നു, പൊറായിൽ കിഴിഞ്ഞു വാ TR. Euph. പുറായ്ക്കു പോയി = കാൽമടക്കത്തിന്നു. 2. West (5) വടപ്പുറായി NW.; തെമ്പുറായി SW. (see പ്രായിക്കരെ & ചെമ്പുറായി).

പുറാട്ടു 1. see പുറനാടു. 2. (പുറമാട്ട’ Trav.) V1. a farce പു. കെട്ടുക V2. — (the buffoon’s prelude & interlude, independent of the play No. = മാച്ചാന്റെ കളി).

പുറാപുറം No. = പുറത്തോടുപുറം outside mea-surement, (opp. in the clear).

പുറായി, see പുറവായി.

പുറേ = പുറത്തു, as മറുപുറേ പോരുന്നു TP. the other side.

പുറ്റു puťťu̥ T. M. (C. puttu, Te. puṭṭu, see പുനം 2.). 1. Ground thrown up by moles, rats, esp. a whiteant-hill; a snake-hole പുറ്റിന്നു ചീറിപ്പുറപ്പെടും സൎപ്പം KR. പുറ്റിന്നു സൎപ്പം പുറപ്പെട്ടതു പോലേ PrC. പു. ഉടെക്ക, കുഴിക്ക TR. (a sin). 2. what is like it, തലപ്പു. a scab; dry pus B.; cancer is described as like ചിതൽപ്പുറ്റു a. med.

പുറ്റൻ B. a stout, robust person.

പുറ്റുമണു്ണു termite soil, used for chemical processes പു. കൊണ്ടരെച്ചു a. med.

പുല pula T. M. C. (Te. C. polanti, a woman fr. പുൽ T. vile). 1. Taint, pollution. 2. defile-ment, esp. by a case of birth or death ചത്താലും പെറ്റാലും പുല ഉണ്ടു prov.; അന്നു തന്നേ ഒരു പുല കൊള്ളും Anach.; ൧൦ നാൾ ഉണ്ടു പുല VCh. ബ്രാഹ്മണന്നും പശുവിനും 10 ദിവസം പുല prov.; മരിച്ച പുല കഴിഞ്ഞാൽ TR. (after death, the 12th, 15th day or = നാല്പത്തൊന്നു). 3. the relation to which the defilement extends: ചാൎച്ചപ്പു. (ദൂരേയുള്ള പു. 10 —16 days) the more distant; ദീക്ഷപ്പു. (അടുത്ത പു. 40 days or 1 year) the closer relation; വാലായ്മ q. v.—There are 4 steps (a. the son. b. near relations = പത്തു പുലയുള്ളവർ; ബലിയും പുലയും (or ബലിപ്പുല) സംബന്ധമുള്ളവർ etc. doc. jud. c. slightly related = മുപ്പുലയുള്ളവർ. d. ബന്ധുക്കൾ, with whom intermarriage is forbidden to 3 generations) VyM. 4. belonging to Pulayas. പുലകുളി (2) bathing after mourning, com-pleting the obsequies, the 11th day പു. അടിയന്തരം കഴിഞ്ഞു MR. It may be delayed by

പുലക്കള്ളി (4) = പുലച്ചി.

പുലക്കാരൻ (2) a mourner, defiled ശവം തൊടുകയും ചെയ്ത പു. VyM. ൨൪ അടി തിരിയേണം KU.

പുലക്കൊട്ടിൽ, പുലച്ചാള (4) the hut of a Pulaya.

പുലച്ചണ്ഡാളം B. a deity of slaves.

പുലച്ചി fem. of പുലയൻ.

പുലപ്പതി (4) a place where slaves put stones in remembrance of their dead.

പുലപ്പേടിയുള്ളകാലം (4) the month Karkaḍam, during which high caste women may lose caste, if a slave happen to throw a stone at them after sunset.

പുലബന്ധം, see പുലസംബ — (പു’മുള്ള ജന[ങ്ങൾ KR.)

പുലയടിയാൻ, see പുലയൻ 2.

പുലയൻ (1) T. M. C. 1. an out-caste പുറത്തു നില്ക്കുന്ന പുലയരാദിയായി KR. ഏതൊരു പു’ന്റേ മകൻ TR. what bastard, scamp. പു. ചിനക്കുക 362. 2. N. pr. a caste of rice-slaves (f. പുലച്ചി, പുലയി), who have പത്തില്ലം & പതിനെണ്കുടി, formerly sale-able; the children inherited the rights of the mother; the husband resides with the wife, though she belong to another master. പുലയടിയാന്മാരേ ആണിനെയും പെണ്ണിനെയും വിലെക്കു കൊടുപ്പാൻ TR. പുലയരേബന്ധം prov. (is like a straw-fire).

പുലയാടി, fem. — ടിച്ചി (So. f. — ടി) an adulterer, adulteress അമ്മ പു’ച്ചി എങ്കിൽ മകളും പു. prov. കള്ളൻ പു’ടി ഏറുകകൊണ്ടു TR. rogues.

CV. foll. പുലയാടിക്ക, — പ്പിക്ക No. = കൂട്ടിക്കൊടുക്ക to keep a brothel, to devote to bawdry.

പുലയാടുക (1) to commit adultery or lewdness പു’ടീടുന്നോൎക്കിരിമ്പുപാവ ചമെച്ചു Bhg.; അവളെ, (അവളോടു കൂട) പുലയാടി vu.

പുലയാട്ടു adultery, lewdness എലിപ്പു’ട്ടിന്നു മലപ്പു. prov.; പു. പറക V1. to accuse of adultery. കെട്ടിയവൾക്കു പു. ഉണ്ടു TR. she is guilty of. പു. പൊന്നു KU. an old tax of Rājas (also പുലയാട്ടം).

പുലസംബന്ധം (3) the relation in which family members stand to each other.

പുലം pulam 5. So. 1. A cornfield. 2. a place, തീൻ പു. a pasture. മൂൎഖപു. doc. 3. T. perception by senses.

പുലം പുലമറിഞ്ഞു generally known, spread from house to house.

പുലമ്പുക pulambuɤa 1. aM. T. (C. pulugu). To sound ചിലമ്പുകൾ നാദം നേരേ പുലമ്പി,പുലമ്പുമക്കാഞ്ചനകാഞ്ചി CC. Esp. to bemoan ഇരിവരും കീഴ്വാഴ്‌ന്തമ പു., മാൎവ്വിടത്തുൾ വീഴ്‌ന്തടുത്തു നീളപ്പു. RC. to lament. 2. (loc.) to speak hastily. 3. In po. a verb of general import: to exist (prh. = പുലരുക?), to be or have much തടുപ്പാൻ ഊക്കു പുലമ്പിയില്ല CG. did not suffice. കെല്പു പുലമ്പും അയോദ്ധ്യ EM. (= ഉള്ള). ചിന്താ പുലമ്പിന കംസൻ care-worn, കൃപ എങ്കൽ പുലമ്പേണമേ (=പറ്റുക, വിളങ്ങുക), അൻപു പു’മ്പിന ജംഭാരി, എന്നും അതിന്നുള്ളൊരിഛ്ശ പുലമ്പി ഉണ്ടു CG. കാരുണ്യം എങ്കൽ പുലമ്പായ്‌വാൻ KumK.

VN. I. പുലമ്പൽ T. So. lamentation, wailing = ഒപ്പന, ഒപ്പാരി No.

II. പുലപ്പു appearing in numbers, a shoal of fish V1.

പുലരുക pularuɤa T. M. Tu. 1. To dawn, light to appear (prh. revive fr. പുൻ). — Inf. പുലരേ, പുലരുമ്പോൾ, പുലൎകാലേ KU. early in the morning. കാലവും പുലൎന്നിതു Bhr. നാളേത്തേ പുല്ലാ പുലരുന്നേരം TP. tomorrow early. പുലൎന്നാൽ അനന്തരം PT. പുലൎവ്വോളം KR. പുലൎന്ന കുറുക്കൻ prov. അപ്പോൾ ൫ നാഴിക പുലൎന്നിരിക്കുന്നു jud. 2. to subsist, live നാട്ടിൽ ഇരുന്നു പുലൎന്നോളുവാൻ TR. ദിവസം പു. vu.

VN. I. പുലർ 1. dawn പോന്നു ഞാൻ പുലരോളം PT. പോയ്ക്കൊള്ളാം പുലൎകാലേ UR. 2. subsistence = അഹോവൃത്തി.

II. പുലൎച്ച 1. day-break ഇന്നലേ പുലരുന്ന‍ പുലൎച്ചെക്കു, പു. ക്കൂറ്റിൽ TR. — താമസിയാതേ പു. വരുത്താൻ നോക്കുന്നു TR. to throw

CV. I. പുലൎത്തുക 1. to bring to the light കളവു, കുലപാതകം പു. V1. = തുമ്പുണ്ടാക്ക. 2. to sustain, enable to live രക്ഷിച്ചു നമ്മേ പുലൎത്തേണ്ടും ഈശ്വരൻ Si Pu. സന്തതം പുലൎത്തീടുന്ന ഭൎത്താ, രാജ്യം രക്ഷിച്ചു പു. PT. ദാരിദ്ര്യദോഷേണ നിന്നെപ്പു’വാൻ പോരാതേ വന്നു ഞാൻ Nal.

II. പുലൎത്തിക്ക to restore what has been robbed or lost പട്ടൎക്കു മുതലുകൾ പു’ച്ചു കൊടുക്കേണം, പോയ പണ്ടത്തെ പു’ച്ചു കൊടുത്തു TR.

പുലി puli 5. (Tu. pilli) A tiger, leopard, felis pardus. പുലിയും അനുകൂലം എങ്കിൽ എത്രയും ഇഷ്ടം KeiN.—Kinds: കരിമ്പു. felis melas, ചെമ്പു. Cheeta SiPu., ചെറു പു. (hyena = തരക്ഷു), പട്ടിപ്പു. MC 18., പുള്ളിപ്പു. (കൈതപ്പു), വള്ളിപ്പു. (small), പാറപ്പു., വാൾപ്പു. a rhinoceros, വരിയൻ or മലമ്പു. a tiger.

പുലിച്ചുവടു, (So.— ടി) Ipomœa pes-tigridis S. നഖി, med. root & perfume, a. med.

പുലിത്തോൽ a tiger’s skin, പു’ലുടയാടുകൾ SiPu. (of Siva’s servants). പുത്തൻ പു. മൂന്നു AR. (required for a coronation).

പുലിനഖം a tiger’s claw പൊന്നു കെട്ടിച്ചിട്ടുള്ള പു. TR. an ornament or amulet. പൊന്നിൻ ചിലമ്പു പുലിനഖം എന്നിവ Anj. (in Kr̥šṇa’s dress)

പുലിമുഖം 1. a covered way or entrance in forts കോട്ടകൾ പു. KR. — an arched screen of masonry at the sides & top of a door (on the ground-floor) to protect it against fire (made to resemble a tiger’s face). 2. a frame of piles to protect a riverbank (also പുലിമുട്ടു B.).

പുലിയങ്കം struggle with a tiger.

പുലിയംമുകിൾ an open gallery of one storied Nāyar-houses. Palg. = പുലിമുഖമുകിൾ.

പുലിയൻമോതിരം a necklace of tiger’s claws പു. ഗളാന്തരാളേ CC.

പുൽ pul 5. (= പുൻ; in T. aC. pulvile, petty, T. പുതൽ grass, Tu. a shrub, C. Te. podar). 1. Grass, പുല്ലിൽ തൂത്ത തവിടു പോലേ prov.; the least of living beings പുല്ലാദിയായുള്ള ശരീരം ഓരോന്നു പുക്കു Anj. (a soul). 2. hay, straw പുല്ലു തച്ച നെല്ലു prov. പുല്ലോളം മാനിയാതേ Brhmd. not caring a straw. പുല്ക്കുത്തുവാൻ ദേശം ഇഛ്ശിക്ക വേണ്ട ChVr. not so much ground as to stick a straw into. 3. the mouthpiece of a musical instrument B. meanness അവനെക്കൊണ്ട് ഏറിയ പുല്ലും പുലയാട്ടും വിളിച്ചു പറഞ്ഞു charged him with every vice. No. vu.

Kinds: ഊർപ്പുൽ Cyperus Pangorei; കവര — Eleusine Aegypt. Rh.; കഴി—( കഴിമുത്തെങ്ങ), കാടൻ— Scleria or Scirpus lithospermus; കാവട്ടപ്പു. (— മ്പുൽ Rh. Andropogon Schoenan-thus); കുതിര— Androp. acidulatum, Rh.; ക്രൂരൻ Parotis latifolia, Rh.; കൊച്ചിളച്ചി — (— ഞ്ചി,— ലത്രി—) Eriocaulon setaceum or Xyris Ind.; കൊണ്ട — Chloria barbata, Rh.?; കൊന്തൻ — Impatiens oppositifolia (?, a thatch-ing grass); കോൽ — Mariscus or Cladium, Rh.; ചാമ — Festuca Ind. Rh.; ചെട്ടി — (for brooms, Aristea, Cynosurus?); തിന —Poa plumosa; തൊപ്പി — Scirpus squamosus (also മുട്ടി —, മൊട്ടു—); നീല — Tradescantia malab.; നീർ — Trad. axillaris; നെരത്ത — (നേൎത്ത? Paspalum longiflorum); പാര— Cyperus ve-nustus (= കൈവൎത്തി മുസ്തകം S.); പേപ്പു. Ziza-nia V2.; പൊട്ട — Cyperus procerus; മുള്ളൻ— Scirpus argenteus, Rh.

പുല്ക്കട്ട sod, turf.

പുല്ക്കൂടു a manger പുല്ലുകൂട്ടിൽ PP. (& പുല്ലുവട്ടി).

പുല്ക്കൊടി a straw പു. അഗ്രം ആലംബമായി Bhr. പുല്ക്കൊടി പോലേ നിന്നെത്തിരക്കി‍ച്ചിരിക്കുന്ന കൎക്കശൻ Nal. ഒരു പു. നുള്ളിച്ചൊല്ലിനാൾ AR. in angry mood tearing a grass.

പുല്പായി a fine straw-mat പു. യിടുക KN. (Kur̀avas’ work).

പുല്പുറം V2. a meadow.

പുല്പോന്തു Palg. B. a grasshopper = പച്ചപ്പ[ശു No.

പുല്ലച്ചൻ a low caste (loc. No. abuse).

പുല്ലട B. a cake of പുല്ലരി.

പുല്ലട്ടം hay-store under a roof.

പുല്ലൻ 1. contemptible പു. ഇവൻ VetC. 2. a poisonous serpent. 3. an eye-disease പുല്ലങ്കടി.

പുല്ലയിരി, പുല്ലൈരി No. a straw-stack 173.

പുല്ലരി 1. Cynosurus ægyptiacus, eaten in famines പു. ക്കഞ്ഞി Nid. 2. = ചാമ millet.

പുല്ലാങ്കുഴൽ a reed-pipe.

പുല്ലാഞ്ഞി Lonicera, honey-suckle. — പു. മൂൎഖൻ a venomous snake (Palg. — നി —).

പുല്ലായിനി B. Momordica charantia (? see പാവൽ).

പുല്ലിടുക to thatch പുര പു’ട്ടു പുതെക്ക vu.; പുല്ലിട്ട തീ prov. a straw-fire.

പുല്ലുണ്ണി a parasite, Loranthus, Cuscuta etc. കാഞ്ഞിരത്തിന്മേൽ പു. അഞ്ചു പിടി MM. പു. പ്പൊൻ an old gold coin (also പുല്ലൂരിപ്പൊൻ).

പുല്ലൂന്നി the hair on the back of hogs, along the spine (huntg.).

പുല്ലൂർവൎണ്ണൻ No. a deity of Tīyars. = പുളിവ[ൎണ്ണൻ.

പുല്ലൂരി the shin-bone (touching the grass in walking) = കണങ്കാൽ; a snake is called പുല്ലൂരിപ്പാമ്പു V1.

പുല്ലൂരിക്കുഴ a neck-ornament പു. തരും, പു. കടിച്ചറുത്തു TP.

പുല്ലെണ്ണ glutinous drops of rain or dew on grass, esp. on എയ്യന്തട — അവന്റെ വാക്കു പു. പോലേ prov. don’t depend on his word.

പുല്ലേറ്റകുട്ടൻ No. a well fed (rutting) bullock.

പുൽവിഷം a thread-like grass, or worm, fatal to cattle, & producing ulcers on the hand that touches it, a. med.

പുല്പു accumulation, a sand-bank in a river, an alluvial island (പുളിനം).

പുല്ക്കസൻ pulkasaǹ s. (പുല്ലൻ) A low caste Bhg 9.

പുല്പീഞ്ഞ Pulo Pinang, A place of trans-portation for criminals.

പുല്ല pulla palg. No. (T. പുല്ലൈ). A yellowish colour of cattle ചന്ദനപ്പു. 345 (lighter), അത്തിക്കായ് —, കരുവായ് — താമര —, തവിട്ടു —, പരുവാ —, കഴുതപ്പുല്ല palg.

പുല്ലിംഗം pulliṅġam s. (പും). 1. Sign of vi-rility, male sex കന്യകാഭാവം കളഞ്ഞാശു പുല്ലിംഗയോഗം ലഭിപ്പാൻ SiPu. to become a male. 2. (gram.) masculine gender.

പുവ്വം, see പൂവം.

പുഷ്കരം puškaram S. 1. Blue lotus flower; പുഷ്കരശരപരവശ f., പുഷ്കരോത്ഭവൻ AR. Brahma. 2. പുഷ്കരതീൎത്ഥം Bhg. Pokar in Ajmir. 3. the sky പു. തെളിഞ്ഞിതു സൂൎയ്യനും വിളങ്ങിനാൻ Bhg, 4. water പുഷ്കരജന്തുക്കൾ Brhmd.

പുഷ്കരകാന്തൻ S. the sun പു. അസ്തമിച്ചീടിനാൻ CG.

പുഷ്കരമൂലം S. Costus speciosus, Bhg. (പുഴ്ക്കരമൂ. a. med.)

പുഷ്കരിണി S. a lotus-tank PT.

പുഷ്കലം puškalam S. Ample, splendid പു’മായൊരു പുഷ്കരം CG.

പുഷ്ടം pušṭam S. (part, of പുഷ്, പോഷണം). Fed, thriving, stout, ample പുഷ്ടപ്രതിഗ്രഹം കിട്ടും PT. a rich gift. പുഷ്ടകോപത്തോടു, പുഷ്ടരോഷാൽ AR. പുഷ്ടമോദേന Bhr. KR. പുഷ്ടകൌതുകം Mud. = പൊങ്ങിന. പു’മായ്തിന്നുക = മൃഷ്ടം.

പുഷ്ടൻ stout, wealthy V1.

പുഷ്ടി S. thriving, increase, abundance ഇല്ല

denV. പുഷ്ടിപ്പിക്ക & പുഷ്ടീകരിക്ക to fatten, render abundant (ബുദ്ധിയേ പു.).

പുഷ്പം pušpam s.1. A flower = പൂ, blossom, പു. ഇട്ടു ജപിക്ക KU. — fig. സമസ്തകൎമ്മകാണ്ഡവിധികൾ പു. ആകുന്നു Bhg. a mere preparation for the ഫലം. 2. the menses. 3. the lungs s. പുഷ്പസം (= ചെമ്പരത്തി). 4. a high num-ber ആയിരം പു’ങ്ങൾ AR 1. see പൂ 4.

പുഷ്പകം s. Kuvēra’s chariot പു. കരയേറി AR.

പുഷ്പകൻ a class of Ambalavāsis, who have to bring flowers & garlands to the temple. — f. പുഷ്പകത്തി, പുഷ്പോത്തി; the house പുഷ്പോത്തു; the caste also പുഷ്പത്തു D.; pl. contr. പുഷ്പോന്മാർ vu.

പുഷ്പപുരം S. = പാടലിപുത്രം Mud.

പുഷ്പരാഗം S. a topaz, also പുഷ്യരാഗം Bhg.

പുഷ്പലിട്ട് S. (ലിഹ്) a bee; horn-beetle V1.

പുഷ്പവാടി S. a flower-garden VCh. = പൂങ്കാവു.

പുഷ്പവാൻ S. blossoming. fem. പുഷ്പവതി menstruating.

പുഷ്പവൃഷ്ടി S. a rain of flowers, Bhr.

പുഷ്പാഞ്ജലി S. presenting a nosegay of flowers in both hands joined (in Sakti worship).

denV. പുഷ്പിക്ക to blossom, menstruate.

പുഷ്പിണി S. 1. = പുഷ്പവതി, to meet such is a bad omen. 2. a woman that deals in flowers.

പുഷ്പിതം S. part. 1. blossoming പുഷ്പിതദ്രുമം RS. — fig. പുഷ്പിതവേദവാക്യങ്ങൾ Bhg. flowery. 2. menstruating പുഷ്പിതനാരിമാർ KR.

പുഷ്യം pušyam S. (cream fr. പുഷ് as of Amrita, Ved.) = പൂയം f. i. നാള ഉരു പുഷ്യം KR. പുഷ്യ നക്ഷത്രം AR.

പുഷ്യരാഗം, see പുഷ്പരാഗം.

പുസ്തകം pustaɤam S. (പുസ്തം smeared, പൂചു = എഴുതുക). A manuscript, book, chiefly written on paper or printed; (ഗ്രന്ഥം on palm-leaves). നാലഞ്ചു പു. കൈക്കൽ ധരിച്ചു SiPu പു. എഴുതുക; ചേൎക്ക, കെട്ടുക etc.

denV. പുളകിക്ക, part. പുളകിതം.

പുളകുക puḷaɤuɤa = പുളയുക in കളകള പുളകിന സുരജാലം ChVr 8, 12. (or buzzing = പുലമ്പുക).

പുളകൻ, see പുളവൻ.

പുളക്ക puḷakka (Tu. poḷapu) = പിളക്ക v. n. To be split ബാണങ്ങൾ ഏറ്റു പുളക്കയാൽ CG. നിന്റെ കുടൽ പുളക്കേണം vu.; വായി പു. V1. to open the mouth. പുളന്ന വായോടേ No.പുളന്നൽ? തണ്ടെല്ലിനോടു മാൎവോട് ഇടയിൽ പു. നടുപ്പെട്ടു വരുന്നു a. med.(I.) VN. പുളപ്പു a piece, split. ചന്ദ്രൻ ഒരു പുളപ്പായുദിച്ചു KU. (Muhammed’s miracle).

പുളയുക puḷayuɤa M. C. (poḷe, Te. polupu). To twirl about, wriggle തിരമാല നടുവേ പു’ന്ന ഭുജഗങ്ങൾ RS. പുളഞ്ഞുകളക a snake to twine itself round the body of men, beasts.

VN. I. പുളച്ചൽ (പാമ്പിന്റെ).

CV. പുളയിക്ക to brandish, swing, switch.

പുളവൻ a very venomous snake, in fresh water. (നീരാഴാന്ത 571.). എട്ടടിപ്പു V2. an-other kind; so പയ്യാനിപ്പുളവൻ.

V. iterat. പുളെക്ക 1. id. to roll oneself. കാളിന്ദി തന്നിൽ പുളെച്ചീടുന്ന കാളിയൻ CC. to loiter about, enjoy one’s element. 2. to revel, കാമാൎത്തി പൂണ്ടു പുളെച്ചു കളിക്ക Bhr. so in the heat of battle കളിച്ചു പുളെച്ചു Bhg. രുധിരം കുടിച്ചു പുളെച്ചു Bhr. (demons). ഒളിച്ചു ശിശുത്വവും പുളെച്ചു മനോമദം SiPu. തുള്ളിപ്പുളെക്ക VCh. to swagger, strut. പുളെച്ചുള്ള വീരർ വരാഭ്യാസങ്ങളും KR. haughty warriors. (പാപം 2, 646). കളിച്ചും പുളെച്ചും വളൎന്നവൻ, — ൾ No. = ആണിനും തൂണിനും അടങ്ങാത്തവൾ prov. തിന്നു പുളെച്ചവൻ (a stout, self-willed, loose man). 3. v. n. to yield richly നെല്ലു, പയറു, കുമ്പളങ്ങ etc. പുളെച്ചുപോയി No.; Palg. also പോളിച്ചു No.

പുളരുക puḷaruɤa (T. പോഴുക) = പിളരുക, പുളക്ക To split. 1. v. n. അദ്രികൾ പുളൎന്നു പോം, മാനസം പുളൎന്നീടും KR. ഭക്ഷിപ്പതിന്നു ഗുഹപോലേ പു. HNK. 2. v. a. മലകളും വെട്ടിപ്പുളൎന്നീടും ജനം KR. തുംബത്തെ പു. KR.

പുളൎക്ക 1. v. a. പെണു്ണുങ്ങൾ നെഞ്ചകത്തേ പുളൎക്കുന്ന പുഞ്ചിരി CG. 2. v. n. അതു നിനെച്ചു മാനസം പുളൎക്കുന്നു KR.

പുളി puḷi 5. (Te. Tu. puli, Tu. puḷi bitter, C. puṇi tamarind). 1. Sourness, acidity മോരിലേ പു. prov. ഉവൎപ്പു. of salt water; any fermentation. 2. any acid ചോനകനാരങ്ങപ്പുളിയിൽ അരെച്ചു a. med. — ഐമ്പുളി: a. tamarind (see 3.). b. കോൽപ്പു. a leaf. c. അമ്പാഴം Spondias. d. നാരകം e. വരിച്ചികം Hibiscus or ഞെരിങ്ങാമ്പു. Other kinds: കുടമ്പു. (ഒണ്ടമ്പു. a. med. Garcinia cam-bogia, Rh.), ചതുരപ്പു. a Garcinia, പിണമ്പു. 660. (പുനമ്പു. & കാട്ടുപു.). 3. tamarind, Tama-rindus Indica, called മരപ്പു. (മരപ്പുളിയുടെ കായി GP 70. മരപ്പുളിപ്പൂവിന്റെ രസം a. med.) കുറുക്കമ്പു. (കൂൎക്കാമ്പു.), വാളമ്പു. or കോൽപു., കടമ്പുളി, ഞാൻ ആറാം മാസത്തിൽ ഉപ്പും പുളിയും കൂട്ടി ചോറുണ്ടവൻ വിചാരിച്ചോ vu. don’t chafe me.

പുളികുടി a ceremony observed by women, in the 4th, 6th, 8th month of their 1st pregnancy = പുംസവനം. Also ഒമ്പതാം മാസം തികഞ്ഞു പുളികുടി കല്പിച്ചു പെരിങ്കണിയാർ; പുളികുടിപ്പാൻ പൊഴുതു ചൊല്ക Pay.

v. n. പുളിക്ക 1. to be sour. പുളിച്ച കാടി rice-gruel turned sour. പുളിച്ചു നാറുക, തികട്ടുക etc.; also ഉപ്പു പുളിക്കൂലും, ഉപ്പിലിട്ടതു ഉപ്പോളമേപുളിക്കൂ or ഉപ്പിനേക്കാൾപു. യില്ല prov. salty. 2. to ferment. പുളിച്ച മാവു leaven. പുളിയാത്തപ്പം PP. = പത്തീറ്. 3. to be set on edge പല്ലു പു. V1., ദന്തം പു. Nid. — met. to be ashamed.

പുളിങ്കറി a sour dish.

പുളിങ്കുരു a tamarind stone.

പുളിങ്കൊമ്പു a tamarind branch, proverbial for

പുളിങ്ങ a tamarind fruit (പച്ചപ്പു. GP 69., പഴുത്തപുളി med.)

പുളിഞരമ്പു fibres of tamarind fruits & leaves.

പുളിഞ്ചാറു a sour sauce (of Brahmans).

പുളിഞ്ചി the soap-berry-tree, Sapindus sapo-naria.

പുളിന്തേക്കു TP. a timber used in building [ships.

CV. പുളിപ്പിക്ക to make sour, allow to ferment.

VN. പുളിപ്പു acidity; കണ്ണിന്റെ പു. No. irri-tability of the eyes after sleep; moroseness.

പുളിമ്പശ a paste of tamarind-kernels.

പുളിയൻ 1. sour. 2. N. pr. the ruling tribe of the 14 castes of jungle-dwellers, also പുളിയനമ്പിയാർ; their occupation കൂറുവാഴ്ച, വെട്ടിയടക്കം, കെട്ടിപ്പാച്ചൽ, നായാട്ടു (T. പുളിഞർ = വേടർ; see പുളിച്ചി, പുളിന്ദൻ) KU., KN.

പുളിയാരൽ T. M. Oxalis corniculata, prh. also a Rumex പു’ലിങ്കിഴങ്ങു Cissus acida (= ചുണ്ണാമ്പുവള്ളി?).

പുളിയിഞ്ചി a sauce of tamarind, salt & ginger.

പുളിയില a tamarind leaf, med.

പുളിരസം acid juice; sour taste.

പുളിവൎണ്ണൻ (& — കണ്ണൻ?) a deity of Tīyars, also പുല്ലൂർവൎണ്ണൻ.

പുളിവെള്ളം salt-water പു. ത്തിൽ സഞ്ചാരം [MC.

പുളിശ്ശേരി a curry with sour buttermilk. B.

പുളിച്ചി puḷičči 1. The wife of a പുളിയൻ. 2. a class of very low jungle-dwellers (= നാ യാടി?).

പുളിനം puḷinam s. (C. Te. പുളിൽ sand, M. പുല്പു). A sand-bank, alluvial island ക്വചിൽ പു’ങ്ങൾ വെളുത്തു KR. in Ganga. ഓളങ്ങൾ തള്ളി പു., കാളിന്ദീപുളിനേകളിച്ചു CC. in Yamuna.

പുളിന്ദൻ puḷind`aǹ s. A barbarous tribe, inhabiting one of the 56 countries. In M. = പുളിയൻ (prh. = പുലയൻ, പുല്ലൻ).

പുൾ puḷ T. M. (Te. pulugu). 1. Any small bird പുള്ളും പിറാവും വെടിവെച്ചു TP., esp. വണ്ണാത്തിപ്പുൾ Leucocerca; also hawk MC. (=

പുള്ളടി 1. the mark of bird’s feet. 2. a mark (+) on balances, on the ആണി of shroffs എട്ടരെക്ക് ഒരു പു. CS.; a caret in writing; water-courses in plantations crossing each other (നീർച്ചാൽ). 3. Hedysarum gangeti-cum. ചെറുപ്പു. Hed. prostratum, നീൎപ്പു. In-digifera hedysaroides.

പുള്ളൻ a sea-fish V2.

പുള്ളിനം aM. a flock of birds അറിവുള്ള ചെറുപു’ങ്ങൾ അറിയിത്തന, തടുത്തുരെത്തന പു’ങ്ങൾ RC. they warn (augury).

പുള്ളുനോക്കു, പുള്ളോക്കു No., see പുള്ളേറു = ഗ്രഹണിപ്പോക്കു esp. green stools (superst.). ൬ മണി സമയം കുട്ടികളെ പുറത്തു കൊണ്ടു പോയാൽ പുള്ളു നോക്കിക്കളയും No. superst.

പുള്ളൂന്നി, (— ണ്ണി) No. (expl. with: holding on as a bird does by its claws) = പുല്ലുണ്ണി.

പുള്ളേറു emaciation of children caused by the influence of an ominous bird പു. ഏല്ക്ക, also പുള്ളുബാധ (തട്ടി), പുള്ളുനോക്കിന്ന് ഉഴിക etc.

പുള്ളേറാമരം a tree “avoided by birds”; its fruit is tied on the waist-string of children.

പുള്ളി puḷḷi T. M. (= പുള്ളടി? C. Te. Puḷḷi, a thin piece of grass, straw = പുല്ക്കൊടി). 1. A dot, spot, point പൂച്ചത്തോലിൽ പു. കുത്തി പുലിത്തോൽ എന്നു പറഞ്ഞു VyM. പു. യുള്ളൊരു പട്ടും തരുവാൻ SG. (= വീരാളിപ്പട്ടു). പു. പു. യായിരിക്ക to be much spotted. ആരിയപ്പു. a kind of spots on cattle. കടകം പുള്ളിക്കാള with spots on the neck, belly & feet (claimed by Rājas) — (also N. pr. of places f. i. പരുത്തിപ്പുള്ളി). 2. the mark െ in gram., the vowel എ. 3. a cipher, nought. 4. an article or person, and their valuation. ചെറു പു. a trifle. — പാറാപ്പു. a prisoner.

പുള്ളിക്ക V1. to be spotted, speckled.

പുള്ളിക്കുത്തു flaw in cloth, etc.

പുള്ളിച്ചി f. (1) M. spotted f. i. പു. പ്പശു.

പുള്ളിത്താപ്പു a private mark of price on cloth.

പുള്ളിപ്പുലി a leopard; this as well as പുള്ളി നരി are considered royal property KU.

പുള്ളിപ്പുലിയൻ N. pr. a Paradēvata.

പുള്ളിമാൻ a spotted deer. പു’ങ്കണ്ണി SiPu. പു’ങ്കരനു പോലുമാമല്ല RC. to Siva. — also പുള്ളിമറിമാൻ Sil.

പുള്ളിവസത്രം spotted cloth as given after പുങ്ങം.

പുള്ളിവിളക്കം So. 1. examination of accounts. 2. registration of anything in the names of persons after ascertaining their rights. B. (പുള്ളിവിളങ്ങുക).

പുള്ളിയാരൻ N. pr. a deity of mountaineers.

പുള്ളുവൻ puḷḷuvaǹ (പുൾ). N. pr. A caste employed in medicine, മന്ത്രവാദം, singing at snake-groves the പുള്ളുവപ്പാട്ടു accompanied by the tap of the പുള്ളുവക്കുടം; the females (പുള്ളുവത്തി) are midwives in the No. (61 in Ta-liparambu Talook).

പുഴ pul̤a M. C. (aT. പുഴ = പുര tube, hollow, പുഴൽ hollow, watercourse. C. poḷe to shine = പൊഴുതു). 1. A river (in N. pr. of places ആലപ്പുഴ, വരാഹപ്പുഴ). നല്പുഴ വരുത്താതേ KR. Ganga. പെരിങ്ങളോനാണ്ട പുഴ നീന്തേണം TP. an ordeal. പുഴക്കലോളം വന്നു vu. 2. So. a gap in a wall = കണ്ടി.

പുഴക്കലേഗ്രാമം (ചിറ്റൂർഅംശം, തെക്കേത്തറ) N. pr. of a Grāmam which was founded and given over by Tunǰattel̤uttaččaǹ in the 17th century A.D. to a few Brahman families on condition that they preserve & reverence his writings copied by his daughter. The Bhāgavatam excepted all the originals were burned in a fire 30-40 years ago and have since been replaced.

പുഴക്കൈ a canal, brook.

പുഴങ്കടവു, crossing a river.

പുഴവക്കു (So പുഴമാട്ടം V1.) a river-bank, also പുഴങ്ങര.

പുഴവഴി by river, മരങ്ങൾ പു. ക്കു കൊണ്ടുപോയി TB. floated them to the coast.

പുഴവായി a river’s mouth; N. pr. of an ഇടവക, fief of the Kur̀umbra Rāja, 3 kāδam territory & 3000 Nāyars; afterwards subject to Tāmūri. KU. പു. കൎത്താക്കന്മാരും തിരുമുല്പാടും, the 2 chief vassals: മണ്ണിൽ ഇടത്തിൽ നായരും അള്ളിയിൽ നായരും TR.

പുഴങ്ങുക pul̤aṅṅuɤa (=മുഴങ്ങുക). To crash, rumble, echo വൃക്ഷങ്ങൾ എല്ലാം പുഴങ്ങി വീണു KR. പുഴങ്ങി വീഴുന്ന മരങ്ങളോടു CC. തിങ്ങിമുഴങ്ങിപ്പുഴങ്ങി പ്രപഞ്ചവും AR. from the noise of battle. പുടപുഴങ്ങവേ Bhr.

VN. പുഴക്കം an echo.

പുഴക്കുക to make to crack (trees) വൃക്ഷം ഒന്നം ഗദൻ പുഴക്കിനാൻ KR. മരനിര കുത്തിയും പുഴക്കിയും ഞെരിച്ചൊടിലും ചീന്തിത്തിന്നും Bhg 8. elephants in jungle. വേർ ചുവരടിയിൽ പാഞ്ഞു തടിച്ചു തറയെ പുഴക്ക to rend; മരത്തെ ഇളക്കിട്ടു പുഴക്കി എടുക്ക to root up, even മൂലങ്ങൾ, കിഴങ്ങുകൾ palg.

പുഴു pul̤u T. M. C. (Te. puruvu, Tu. C. puri fr. puru Tu. small). 1. A worm, grub, mite, vu. പുശു — Kinds: ഓല —, കുട —, കമ്പിളി —, അരി —, തേക്കൻ —, തൊപ്പപ്പുഴു etc. 2. silk- worm (പട്ടുപു.). 3. see പുഴുകു.

I. പുഴുക്ക, ത്തു T. M. C. (huḷu, C. Te. pučču, Tu. puringu) To be eaten or infected by worms, putrify, rot കാലും കയ്യും പുഴുത്ത ദുൎഗ്ഗന്ധവും SiPu. (of leprosy). അരിഞ്ഞു കളഞ്ഞു കാച്ചൂതും ചെയ്ക എന്നാൽ പു. യില്ല a. med. (cancer). പുഴുത്തു പോക; പുഴുത്ത (vu. പുയിത്തി) നായി vu. No. (abuse) etc.

VN. പുഴുപ്പു being worm-eaten; rottenness.

പുഴുക്കടി a skin-disease, chiefly one produced by the first rains, വിഷവെള്ളത്താലേ കാല്ക്ക പുണ്ണുണ്ടാകുന്ന പു.; also ringworm കുള

പുഴുക്കടിക്കായി fruit of an Asclepias, em-ployed to counteract it.

പുഴുക്കരണം a time in each fortnight, unfavor-able to sowing (astrol.)

പുഴുക്കുത്തു canker, the damage trees suffer from worms, caterpillars, etc. പുഴുക്കുത്തുക, പുഴുക്കേടു.

പുഴുക്കൂടു a worm’s nest, (of പച്ചപ്പുഴു used as bag for പുതുപ്പണം), a cocoon.

പുഴുക്കൊത്തി the hoopoe.

പുഴുക്കൊല്ലി a vermifuge Justicia nasuta, Rh. (Aristolochia T.)

പുഴുത്തീനി the fly-catcher MC.

പുഴുത്തുള worm-bite, ആമാടെക്കു പു. നോക്കേണ്ട prov. don’t find fault with.

പുഴുനൂൽ raw silk.

പുഴുപ്പല്ലു rotten tooth.

പുഴുപ്പല്ലൻ m., — പ്പല്ലി f. having decayed teeth.

പുഴുകു pul̤uɤu T. So. & പുഴു No. (C. Tu. puṇu-gu, Te. punugu, prh. fr. പിഴുക്കു, C. T. also പു —) 1. Civet പച്ചയാം പുഴുകും നല്ലിഛ്ശയാ പനിനീരും VCh. മെരുവിന്റെ പച്ചപ്പുഴു MC. മെരുവിൻ (— വും) പുഴുകു No. The civet is either freely discharged ചാരു പു., വെപ്പു., or scraped out ഞെക്കു പു., തട്ടു പു. 2. (loc.) a civet cat = മെരുകു, പുഴുകുപ്പിള്ള V1.

പുഴുക്കുചട്ടം V1. the ventricle of the civet cat.

പുഴുവിന്നെയി (2) civet.

പുഴുകുക, കി So. To be hot (by a close room [etc. V1.

പുഴുങ്ങുക pul̤uṅṅuɤa T. M. (aC. to decay = പുഴുക്ക I.). 1. v. n. To be boiling, stewed, steamed ചക്ക പുഴുങ്ങിയകലം prov. — പുഴുങ്ങലരി rice made from parboiled paddy (opp. ഉണങ്ങലരി). പുഴുങ്ങൽചൂർ Palg. the steam of wet rice-straw (smelling like boiled paddy). 2. v. a. = പുഴുക്കുക to parboil.

VN. I. പുഴുക്കം boiling, steaming heat.

II. പുഴുക്കു T. M. (C. pul̤ga, huggi, Tu. purgo) fruits or vegetables boiled, a dish of curry.

പുഴുക്കും കഞ്ഞിയും a morning meal.

പുഴുക്കുഴമ്പു opp. വറുകുഴമ്പു med.

VN. in പുഴുക്കലരി = പുഴുങ്ങലരി So.

പുഴുതി pul̤uδi T. So., (C. puḷil) = പൂഴി VyM.

പൂ pū & പൂവു 5. (fr. പു. root of പുതു, പുൽ? but C. pubbu, C. Te. puvvu to show, Tdbh. of പുഷ്പം). 1. Flower, blossom പുവ്വിനുവനം പുക്കാൻ Bhr. — pl. പൂക്കൾ & പൂവുകൾ CG. പൂപറിപ്പാൻ CG. & പൂവു; ചില ഫലം പൂവിൽ കൊഴിഞ്ഞു പോം Bhr. in the blossoming stage; also = crop ഒരു പൂ, ഇരിപ്പൂ, മുപ്പൂ or കന്നി —, മകര —, മേടപ്പൂ see പൂപ്പു. — പൂവും നീരും see നീർ 4. 2. the comb of a cock, കോഴിപ്പൂ ചൂടുമാറോ prov.; the gills of a fish, white marks on a cow’s tail; film, speck on the eye കണ്ണിൽ പൂ വരിക V1. കണ്ണിലേപ്പൂവു പോം a. med.; the point of a knife, saw-tooth, etc. flowers on cloth കരപൂവുള്ള തുണി. 3. a very high number പൂവു 100,000 millions, മഹാപൂവു one million of millions CS. 4. menses.

Cpds. പൂ ഉറുമാൽ a gay coloured hand-kerchief പൂ. കഴിച്ചു TP.

പൂക്കച്ച Sk. a zone, girdle, വെറ്റിലപ്പാട്ടിയും പൂ. യും (of a woman; song).

പൂക്കണ്ണൻ (2) one who has a speck on the eye. — പൂക്കണ്ണി 1. fem. of prec. 2. = പൂങ്കുരൽ a flower-bunch. പൂക്കണ്ണി കുത്തുക to begin to flower.

v. n. പൂക്ക 1. To blossom വസന്തം വന്നിങ്ങു മരങ്ങൾ പൂത്തു KR. പൂത്തമരം a tree in blossom. പൂത്തത് ഒക്ക മാങ്ങയല്ല prov. പൂവാത്ത, പൂക്കാത്ത bearing no blossom, prov. 2. to bud, expand പൂത്ത ചോകിൻ കൂട്ടം RC. increasing host, 3. to menstruate പൂത്തിരിക്കുന്നവൾ; തൃപ്പൂത്തിരിക്ക (goddess-es, queens, etc.). 4. to become mouldy. നാവു പൂത്തു തടിച്ചു Nid. furred. പൂത്തു പോയി spoiled as fruits. പൂത്തമരം decayed wood (= പുഴുത്ത & പൂതലടിച്ചമരം).

VN. I. പൂക്കൽ flowering; നാപ്പൂക്കൽ sore mouth.

II. പൂപ്പു 1. growing; ഇളമ്പൂപ്പു (loc.) = അന്നു

CV. പൂപ്പിക്ക to cause to blossom മറ്റുള്ളൃതുക്കളും തന്മരം തന്മരം പൂപ്പിച്ചു CG.

പൂകുക pūɤuɤa = പുകുക. 1. To enter കാലന്നകർ പൂവിതു RC. കാലൻ തൻ കോയിൽ പൂം CG. സ്വൎഗ്ഗം പൂവാൻ Bhg. വലയിൽ പൂക V1. 2. to reach a time മൂവാണ്ടു പൂകാത പൈതൽ CG. not yet 3 years old.

VN. പൂകൽ entering, (see പൂവൽ).

CV. പൂകിക്ക to make to enter അവനെ അന്തകൻ മന്ദിരം പൂകിച്ചാൻ Bhr. അവനിൽ അവൾ മാനസം പൂകിപ്പാൻ, അവൎക്കു ദാനത്താൽ നാണത്തെ പൂകിച്ചാൻ മാനസത്തിൽ CG.

(പൂ:) പൂക്കുത്തി an ear-ring of a Tīyatti TR.

പൂക്കുരൽ, see പൂങ്കുരൽ.

പൂക്കുറ്റി a kind of fire-works.

പൂക്കുല, (vu. — ക്കി —) a cluster of flowers esp. തെങ്ങിന്റെ —, കവുങ്ങിൻ പൂ. യരി a. med. ചോറു കഴുങ്ങിൻ പൂക്കില പോലേ ഇരിക്കുന്നു No. പൂക്കുല പോലേ വിറെക്ക Palg. Er̀ to tremble like an aspen-leaf.

പൂക്കൊട്ട No. a basket made of palm-leaves.

പൂക്കോത്തനട an avenue before temples; (പൂക്കോത്ത തോൎത്തു made in Talip.).

പൂഗം pūġam S. 1. Betel-nut & = കമുങ്ങു, (പൂഗവാടങ്ങൾ VCh. areca-gardens). 2. quan-tity പൂഗങ്ങളായിട്ടു ചെന്നു നിന്നീടും ഭോഗങ്ങൾ CG.

(പൂ:) പൂങ്കനി darling പൂ. പ്പൈതൽ CG.

പൂങ്കാ a flower-garden പൂ. വിങ്കൽ ഏറിയ പൂക്കൾ SiPu.; also പൂങ്കാവനങ്ങൾ KR. ഉമ്മരപ്പൂ. VetC.

പൂങ്കായി, പൂങ്ങായി N. pr. fem.

പൂങ്കുയിൽ a butterfly പൂ. കൂട്ടം പൂങ്കുരൽ തോറും നടന്നു SiPu.

പൂങ്കുരൽ flower-stalk തേന്മാവിൻ പൂ. തോറും പറന്നു SiPu.

പൂങ്കോഴി a cock = പൂവൻ —

പൂചുക pūǰuɤa T. M. Tu. (C. pūsu, Tu. pūju, Te. pūyu) & പൂശുക. 1. To smear, daub, rub (ചന്ദനം & other pastes). കുങ്കുമച്ചാറു പൂചുവാൻ KR. അതു നൂറ്റിപ്പൂ ചുന്നു മെയ്യിൽ CG. met. തെന്നൽ മാലേയം തന്മണം മെയ്യിൽ പൂചി CG. has imbibed the fragrance. 2. to white-wash കുമ്മായം, വെള്ള — to plaster. — met. അല്പം പൂശി അയച്ചു tried to soften. 3. with പൊൻ to gild. ഇരുമ്പിൽ വെള്ളി പൂശി VyM. silvered.

VN. I. പൂചൽ 1. smearing etc. പൂശലാക്കിക്കളക to hush up. 2. T. aM. പൂയൽ fight-ing RC.

CV. പൂചിക്ക as കുഞ്ഞനെ ചന്ദനം പൂചിച്ചു TR. പൂചിപ്പെട്ടി a painted or gilt box KU.

II. പൂച്ചു smearing RC., daub, coating (പൊൻ പൂ. gilding).

പൂച്ച pūčča M. Tu. (T. പൂഞ). 1. A cat, (a bad omen). പൂ. കരക to caterwaul. പൂച്ചക്കുട്ടി മൂളുക to pur. പൂ വീണാൽ തഞ്ചത്തിൽ, ഇല്ലത്തേ പൂ. പോലേ prov. പൂ. പോലും തൊടാ RS. Kinds: കട(ൽ)പ്പൂ. a sea-snail, നീർപ്പൂ an otter. 2. N. pr. fem.

പൂച്ചക്കൺ V2. a cat’s eye, a jewel.

പൂച്ചക്കണ്ണൻ with cat-like eyes, f. — ണ്ണി.

പൂച്ചക്കരണം മറിക TP. a gymnastic exercise, catching one by the loins and throwing him over the head.

പൂച്ചക്കുരു the fruit of a plant.

പൂച്ചപ്പൽ a tooth growing after the 80th year ഞാൻ പൂ. വരുവോളം ഇരിക്ക ഇല്ല No.

പൂച്ചമയക്കി a plant like Valerian.

പൂച്ചി pūčči 1. vu. Fart. (S. പൂതി?, Tu. pūke, C. purugu.) പൂച്ചിയും വളിയും No. 2. T. = പുഴു any insect. പൂച്ചിയും ചാതിയും Palg.

(പൂ): പൂച്ചട്ടി a flower-pot.

പൂ ചാൎത്തുക to use flowers for decoration ൟശനു പൂ’ൎത്തും പൂമരങ്ങൾ Anj.

പൂച്ചുട്ടി V1. a peculiar mark or ornament on

പൂച്ചൂടി = prec.; കടൽപ്പൂ. MC. a cod.

പൂജ pūǰa S. (fr. പൂചുക?). 1. Worship പൂ. കഴിക്ക, chiefly ആജ്യത്താൽ Bhg. ദേവപൂ., പെരിമ്പൂ a peculiar kind of വേല (Kōlatiri). പൂജഅടിയന്തരം നടത്തിക്ക (the duty of Urāḷar), പൂജ അ. മുടക്കുക TR. to interdict it (by തോൽവെക്ക). 2. honouring അവനു പൂ. കൊടുക്ക Arb. സജ്ജനപൂജ VilvP. treating well the deserving.

പൂജകൻ S. worshipping. V1. ജിഷ്ണുപൂ’ന്മാർ [Vilvp.

പൂജനം S. venerating ബ്രാഹ്മണ —, അതിഥി — Bhg.

പൂജവെപ്പു 1. a public ceremony, also പൂജയെടുപ്പു B. 2. in Cochi = ആയുധപൂജ.

പൂജാപാത്രം S. the implements of temple-worship KN. പൂജാസാധനം.

പൂജാകാരി, പൂജാരി inferior priests (പിടാരൻ, കുറുപ്പു) performing Sakti worship with blood & liquors. — fem. പൂജാരിച്ചികൾ ഉറഞ്ഞു (Cann.).

denV. പൂജിക്ക S. 1. to honour, worship ആജ്യത്താലും ജലഗന്ധാദിപുഷ്പധൂപദീപങ്ങൾ കൊണ്ടും പല ശോഭനപദാൎത്ഥങ്ങൾ കൊണ്ടും പൂ. Bhg. 2. B. to beat.

CV. പൂജിപ്പിക്ക f. i. പൂജിച്ചും പൂ’ച്ചും KU. (king to Gods). ശൂദ്രൻ ദ്വിജന്മാൎക്കു ദ്രവ്യം കൊടുത്തു പൂജിപ്പിക്കയും വേണം SiPu.

പൂജിതൻ S. (part.) honoured, as മുനിപൂജിതൻ UR. by R̥shis. ഞാൻ ധിക്കൃതൻ അന്യൻ പൂ. Mud.

പൂജ്യം 1. venerable, worthy പൂജ്യനായ്‌വരും AR. അവൻ പൂജ്യൻ, പൂജ്യത്വമുള്ള ഭൂസുരർ Nal. 2. a cipher, nought in calculation (the shells which represent it being wor-shipped by the astrologer). പൂ. തൊടുക to put a nought (= ഭദ്രം). പൂ. തൊട്ടു പോകും turns out empty, void. വേല പൂ. ആയി he lost his employment.

abstr. N. പൂജ്യത്വം S. acknowledged worth സാധുപൂ., സൎവ്വലോകപൂ. Bhg.

പൂഞ്ചിറകു the down of young birds.

പൂഞ്ചേല fine flowered cloth as of kings കാഞ്ചിപൂ. Nal. പൂ. മുക്കുക to wash & dye it KU.

പൂഞ്ചോല a flower-garden, പൂങ്കാവു; ചെമ്പകപ്പൂഞ്ചോല Som. Mah.

പൂഞ്ചേൽ പാടുക (loc.) = ഊഞ്ചൽ, കൂഞ്ചേല a swing.

പൂഞ്ഞ pūńńa 1. The hump of a bull (fr. കൂഞ്ഞു, So. പൂഞ്ഞക്കുറ്റി) 2. muscles of the nape of the neck, the size & strength of which mark the born king തടിച്ച പൂ. യുള്ളവൻ. An insect is called പൂഴിക്കാപ്പൂഞ്ഞ.

പൂഞ്ഞാൻ (T. പൂഞ്ചാൻ a grass) a pastil, cake of perfume V1., benzoin V2. (പൂഞ്ഞാൻ കട്ട).

പൂട pūḍa (T. പൂടു, പൂണ്ടു plant, grass?). Wool, fine hair, down of birds മാടപ്രാവിന്റെ പൂടകൾ Nid 29. (also പൊകുട). ആട്ടിൻ — wool, പൂച്ചപ്പൂട V1. cat’s skin.

പൂട്ടു pūṭṭu̥ T. M. (പൂൺ). 1. Closure, lock പൂട്ടറതുറപ്പതിന്നു RS. കളത്തിന്ന് ആമപ്പൂട്ടു പൂട്ടിച്ചു MR. a padlock. Other kinds: പൂട്ടും താഴും = കോല്പൂട്ടു (of Pattāya houses), തണ്ടും താഴും (for native houses), പറങ്കിപ്പൂട്ടു or ബൊമ്പായ്പൂട്ടു (a padlock), പറ്റുപൂട്ടു, താവുപൂട്ടു. 2. a clasp നടുവിന്നു കെട്ടുന്ന കൊട്ടപ്പൂട്ടു TR. a Portuguese girdle. 3. yoking കിളയും പൂട്ടും കഴിച്ച് ഉഴവാക്കി MR. ploughing; also bending the bow ഞാൺ പൂ’ട്ടേറ്റി. കാൽപൂട്ടു = പിണെച്ചുവെക്ക a school-punishment. 4. a rice-cake. 5. E. foot ആറു പൂട്ടുള്ള കോൽ MR.

പൂട്ടുവിൽ (പൂട്ടുക) a bent bow പൂ’ക്കൂട്ടം RC.

പൂട്ടേറു (3) the plough-traces പൂ. വെട്ടി അറുത്തു മൂരി എടുപ്പിച്ചു TR. MR.

പൂട്ടുക T. M. (C. pūḍu, Te. pūḍuču). 1. to lock, bolt മച്ചിലാഴക്കുഴിച്ചിട്ടകം പൂട്ടിയാലും കട്ടുപോകും RS. പണം പെട്ടിയിൽ പൂട്ടിവെച്ചിരുന്നു TR. locked up. പുര പൂട്ടിക്കിടക്കുന്നു. 2. to yoke വയലിൽ കാലി പൂട്ടുന്ന തീയർ TR., hence to plough കണ്ടം പൂ. (loc.); തേരിൽ കുതിര പൂട്ടുക; വെള്ളക്കാളകൾ എട്ടു പൂ

CV. to cause to lock, yoke, put to പൂട്ടു പൂ. MR. രഥത്തിൽ നല്ക്കുതിരകളെ പൂട്ടിച്ചാൻ KR.; കന്നുപൂട്ടിക്ക to get ploughed No.

പൂണ No. loc. = പോണ So.; see പൊകിണ.

പൂണുക pūṇuɤa T. M. C. (Te. pūḍu, see പുണർ). 1. v. n. To be closed ചങ്ങല പൂണ്ടുള്ള വാതിൽ CG.; to be yoked, put to തേരിൽ പൂണ്ട അശ്വം Nal. 2. v. a. to embrace മാറോടു ചേൎത്തു പൂണ്ടു CG. കണു്ണുകൾ ചിമ്മിപ്പൂണ്ടാൾ Bhr. പൂമൈ പൂണുക Si Pu. അവളെ പൂ. (= പുണൎന്നു). 3. to put on as cloth, ornaments അംബരം പൂണാത പൈതൽ CG. യോഗിവേഷം പൂണ്ടാൻ Mud. ദിവ്യരൂപവും പൂണ്ടേൻ VilvP. assumed. 4. to have കമ്പത്തെ പൂണുന്നോരേണം CG. the trembling deer. പരമാനന്ദം പൂണ്ടാൾ Nal. was full of joy, ഭക്തി പൂ. AR., ശക്തി പൂ., കരുണ, വിസ്മയം, ഇണ്ടൽ, മയ്യൽ, മാൽപൂണ്ടു etc. = with. ഒച്ച പൂണ്ട നൃപൻ famous (= ഉള്ള). 5. = പൂഴുക V1. 696. (ചക്രം പൂണ്ടുപോയി Palg.)

പൂണാടൻ in ആലക്കൽ പൂ Palg. exh. a kind [of paddy.

പൂണാഞ്ചി B. cloth etc. worn over one shoul-der & under the other = പൂണുനൂൽ പരിചു.

പൂണാൻ So. resisting the yoke, unyielding. (Neg. V.).

പൂണാരം T. M. pearl-string പൂണാരം പൂണുന്ന മാറു CG. (ഹാരം).

പൂണി 1. (C. an arrow) a quiver ബാണാസന പൂണികൾ AR. ബാണം ഒടുങ്ങാത പൂ. UR. പൂണിയോടു വില്ലുമായി Mpl. (= തൂണി). 2. So. T. the hire of an ox for ploughing.

പൂണു an iron ring, hoop, ferule V1.

പൂണുനൂൽ T. M. the Brahmanical string, worn generally over one shoulder & under the other ബാലകന്മാരുടെ പൂ. പൂണുന്ന മംഗലത്തെ പൂരിച്ചാൻ CG. പൂ. ഇറക്കേണം KU.

പൂണൂൽ T. M. id. പൂണൂലും പൂണ്ടിപ്പോൾ KR. പൂ. പരിചായിട്ടടികൊണ്ടു the blow marked me across the shoulder. ഈ മാസം ൨൩ ൲ നമ്മുടെ വീട്ടിൽ കുട്ടിക്കു പൂണൂ(ൽ)ക്കല്യാണ അടിയന്തരം ആകുന്നു TR. investiture with the string (ഉപനയനം). പൂ. പൊടിച്ചുതിന്നിറക്കി Bhg. (an act of madness).

പൂണെല്ലു the collar-bone പൂ’ല്ലിലും കഴുത്തിലും a. med. പൂ’ല്ലിങ്കൽ ദണ്ഡം Nid. പൂ. നുറുങ്ങുമാറു വീൎത്തു Bhr.; also the backbone (S. ത്രിക).

VN. പൂണ്പു a girdle മെയ്യിൽ മാണ്പുറ്റ പൂ. മുണ്ടേ CG. പാമ്പുകളെ പൂണ്പായി ചേൎക്കും തൻ മെയ്യിൽ, പൂണ്പരവിന്ദലോലലോചനൻ RC. an ornament; also met. മന്നോർമണിപ്പൂ. RS. the best of rulers.

പൂണ്പൊടി dust cleaving to the feet നിന്നുടെ ചേവടിപ്പൂ. CG. also ചരണപ്പൂമ്പൊടി CG.

പൂത pūδa (T. an arrow) A small insect B.

പൂതച്ചെട, പൂതച്ചെടയൻ a. med. plant; others are called പൂതക്കൈ, പൂതക്കരൽ, പൂതച്ചോര.

പൂതം pūδam S. (പൂ to cleanse). Pure — പൂതനായുള്ളൊരു താതൻ, പൂതരായുള്ള സോദരന്മാർ CG. (= noble).

പൂതണക്കു (പൂ). A Sterculia, Buch. or Gyro-carpus, or = ഭൂൎജ്ജം.

പൂതന pūδana S. A female demon CC., atro-phy caused by her. കിടാങ്ങൾക്കു പൂ. ഗ്രഹം പിടിച്ചു Tantr.

പൂതനചെകരി weaver’s brush for putting starch.

പൂതൽ pūδal (പൂ, പൂപ്പു?) 1. Putrefaction of trees, inward decay പിലാവിന്റെ കാതൽ പൂതലാകുമ്പോഴേക്കു തേക്കിളന്തലപച്ചവിടുകയില്ല prov. പൂതലായ്പോയൊരു ദാരുവേ പോല ഞാൻ CG. 2. a jack-tree which bears no fruit is called പൂതലടിച്ചതു; hence പൂതൽ =അക aments. ഛൎദ്ദിക്കപൂതൽ കണക്കേ ഇരിക്ക a. med. (symptoms of കുക്ഷിശൂല). 3. തലപത്തും പൂതൽ അറുത്തു RC.?

VN. പൂതലിപ്പൂ a dropsical disease B.

പൂത്താങ്കീരി Er̀. = കൂത്താങ്കീരി The white-head-ed babbler.

പൂതി pūδi S. 1. (√ പൂയ്) Stinking. 2. (പൂതം) purity. 3. Tdbh. of ഭൂതി : തിന്മാൻ വളരേ പൂ. പഞ്ചപൂതി അഞ്ചും തെളിഞ്ഞു No. vu. fully satisfied.

പൂതിയുണൎത്തി a Stercoria (= പീനാറി or മീന്നാറി).

പൂതിവക്ത്രം S. a bad smelling mouth. Nid 39.

(പൂ:) പൂത്തട്ടം a salver for presenting flowers.

പൂത്തരിഞ്ഞി Sk 2. a flower-tree (or പൂങ്കുറിഞ്ഞി?).

പൂത്തറ an altar of earth = അട്ടാലം KM. chiefly of Kāḷi in കളരി. — No. also for ഓണം = മാതോർ തറ Palg.

പൂത്താട 1. a kind of rice (മോടൻ). 2. a fish.

പൂത്താടി N. pr. a deity of mountaineers.

പൂത്താലി (see താലി) N. pr. fem.

പൂദ്വാരം V1. a city-gate.

പൂനമ്പി KU. = പുഷ്പകൻ N. pr. of a caste.

പൂനീർ = പനിനീർ rose-water.

പൂനുക pūnduɤa So. (fr. പൂഴു). To sink in the ground, വിശിഖം പൂന്തി ChS.

പൂത്തു, കുഴിപ്പൂത്തു So. a grave.

v. a. പൂത്തുക (പൂഴ്ത്തുക) 1. to press into ചവിട്ടിച്ചളിയിൽ പൂത്തും MR. (a threat). മുട്ട എഴുതി നെല്ലിൽ പൂ a kind of charm; suspected persons must take a certain egg out of a heap of rice, when the thief will be detected. ചക്രം എഴുതി ധനുമ്മേൽ പൂത്തേക്ക Mantr. തീയിൽകൊണ്ട കായി പൂത്തി (to cook it). 2. to bury ശവം എത്ര ആഴം കുഴിച്ചിട്ടു പൂത്തിയതു jud. — also met. നേരിനേ പൂത്തു, കളവു പൂത്തു (vu. — ത്തി) പറഞ്ഞു = മറെച്ചു.

(പൂ:) പൂന്തുകിൽ a fine flowered cloth മഞ്ഞപ്പൂ’ ലും Bhr. (of Kr̥šṇa’s), Pay.

പൂന്തുറ N. pr. the original abode of the ances-tors of Tāmūri (ഏറാടിമാർ), who thence is called കോഴിക്കോട്ടു പൂന്തുറക്കോൻ KU.

പൂന്തേങ്ങ B. the bulbous root of lotus.

പൂന്തൊത്തു a bunch of flowers.

പൂന്തോട്ടം a flower-garden.

പൂപം pūbam S. A cake പായസപൂപാദികൾ [Bhg.

(പൂ:) പൂപ്പട a heap of flowers.

പൂപ്പന്തൽ a shed decorated with flowers.

പൂപ്പരുത്തി So. = പൂവരചു.

പൂപ്പിക്ക, പൂപ്പു see under പൂക്ക.

പൂമകൾ (lotus-born) Lakshmi, Bhg. പൂ’ളാണ I swear it by L., Pay.

പൂമഠം the house of a പൂനമ്പി.

പൂമണം Anj. the scent of flowers.

പൂമരം a tree that bears flowers, esp. = പൂവരചു (loc).

പൂമലർ a full-blown flower നന്മണം തൂകുന്ന പൂമലൎക്കാവിങ്കൽ EM. = പൂങ്കാവു.

പൂമഴ = പുഷ്പവൃഷ്ടി (പൂ. തൂക Bhg.)

പൂമാതു Lakshmi RS. (=പൂമകൾ).

പൂമാല a garland of flowers RS.

പൂമീൻ a trout.

പൂമുഖം a veranda or bower to enjoy the sea-breeze & solitude കോലത്തിരി പൂ’ത്തു വന്നു കാവല്ക്കാരേ വരുത്തി TR.

പൂമുണ്ടു TP. a fine royal cloth.

പൂമൈ soft body നിന്നുടെ പൂ. പൂണ്മാൻ Si Pu. — പൂമേനി id. RS.

പൂമ്പരാഗം CG. pollen of flowers = foll.

പൂമ്പൊടി 1. pollen of flowers ആമ്പൽ തൻ പൂ. CG. 2. = പൂണ്പൊടി q. v., as ചരണപ്പൂമ്പൊടി CG.

പൂയ pūya = പൂജ. Worship of lower Deities (കഴിപ്പിക്ക, വെക്ക).

പൂയക്കല്ലു, see തുലാം = ഏത്തക്കല്ലു.

പൂയം pūyam 1. S. (പൂതി) Pus. പൂയരക്ത പൂൎണ്ണം VilvP. 2. Tdbh. of പുഷ്യം the 8th lunar asterism, Cancer & the head of Hydra. മകരപ്പൂയം a feast. കൎക്കടവ്യാഴം മകര (മാഘ) മാസത്തിൽ വരുന്ന സൽപൂയത്തുനാൾ KU. the time of Māmāngam.

പൂയൽ pūyal aM. = പൂചൽ T. Having a brush,

പൂര pūra (T. excess). A (huntg.) expression ആണയും പൂരയും?

I. പൂരം pūram S. (പർ). 1. Filling കൎണ്ണപൂരം Nal. a decoration of flowers that fills the ears. 2. quantity esp. of water കാരുണ്യപൂരമാം വാരിരാശേ CG. O Višṇu! തൃക്കൺപാൎക്കേണം കാരുണ്യപൂരമേ KR. ധാന്യത്തിൻ പൂരവും അവ്വണ്ണമേ CG. സൈന്യപൂരത്തെ ഒടുക്കി Brhmd.

II. പൂരം Tdbh. (പൂൎവ്വഫല്ഗുനി S.) 1. The 11th asterism, lump of Leo. 2. പൂരക്കളി, പൂരവേല the Saturnalia of Malabar, a feast in Kumbha, (end of March) in memory of Kāma’s death (called the day of തെറിവാക്കു). താരം അഴിയാതേ പൂ. കൊള്ളാമോ prov. മാടായ്ക്കാവിൽ പൂരം കളി എന്ന അടിയന്തരം TR. ചിനെക്കത്തൂർ പൂ. തനിക്കൊത്തവണ്ണം prov. — met. നല്ല പൂ. ആയ്ക്കഴിഞ്ഞു No. = ഘോഷത്തോടേ. 3. B. = പഴുതാർ.

പൂരണം pūraṇam S. (പൂരം). 1. Filling വില്ലി നേ പൂ. ചെയ്യും KR. will bend the bow. സന്താനപൂ. വരുത്തുക Sk. to obtain the desired posterity. 2. hairs of silk for the use of women.

പൂരാടം Tdbh. of പൂൎവ്വാഷാഢം The 20th asterism, bow of Sagittarius പൂ. പിറന്ന പുരുഷൻ prov. (= very strong, see മകം).

പൂരാണി pūrāṇi V1. The rake of a weaver’s warp.

പൂരായം pūrāyam T. So. Close attention. പൂ. ചെയ്ക to scrutinize V1.

പൂരിക pūriɤa S. 1. A cake. 2. T. So. P. būrī, C. ബൂരിഗെ a certain trumpet V1. (B. in Hos. 5, 8.)

I. പൂരിക്ക pūrikka (പൂരം) S. To fill v. a. പാത്രംതന്നിൽ ഗോമയം പൂരിച്ചു പിന്നേ പൊതിഞ്ഞു കെട്ടി; പൂജിച്ചു സേവയേ പൂ. CG. to accomplish, ഇച്ചൊന്ന കാരിയം പൂരിയാതേ CG. പാപത്തെ പൂരിപ്പാൻ പൊകൊല്ല to commit. 2. v. n. to be full നാട്ടിൽ അനൎത്ഥങ്ങൾ പൂരിക്കുന്നു SG. = നിറയുന്നു, so പൂരിച്ചിതമ്പുകൊ

CV. പൂരിപ്പിക്ക to get fulfilled ശാപം പൂരിപ്പിച്ചു Bhr. മനേരഥം പൂ’ക്കും VCh.

II. പൂരിക്ക N. pr. fem.

പൂരു pūru S. (Ved.) Man & N. pr., പൂരുഷൻ = പുരുഷൻ.

പൂരുരുട്ടാതി & പൂരോരുട്ടാതി (a. astr.) Tdbh. of പൂൎവ്വഭാദ്രം The 25th asterism, also പൂരുട്ടാതി & പുരട്ടാതി.

പൂർ pūr S. (Nom. of പുർ, പുരം) in N. pr. നി[ലമ്പൂർ etc.

പൂൎണ്ണം pūrṇam S. (&പൂരിതം part. of പർ). 1. Filled, full തിങ്ങിന തിമിരത്താൽ പൂൎണ്ണരാത്രി PT. 2. accomplished പൂ. ആക്ക = പൂരിപ്പിക്ക to complete. കണ്ടത്തിന്നു പൂൎണ്ണ(ാ)വകാശി MR. entire & sole owner.

പൂൎണ്ണകുംഭം S. a jar filled with holy water, Royal water-vessel V1. KU.

പൂൎണ്ണഗ്രഹണം a total eclipse (പൂൎണ്ണസൂൎയ്യഗ്ര —, പൂൎണ്ണചന്ദ്രഗ്ര —) N. ദേശങ്ങളിലും etc. പൂൎണ്ണഗ്രാസമായിട്ടു (opp. ന്യൂനഗ്രാസം) കാണും astr. tract.

പൂൎണ്ണചന്ദ്രൻ S. the full-moon.

പൂൎണ്ണത S. fullness.

പൂൎണ്ണപാത്രം S. a vessel full of rice (= 256 handfuls); a vessel filled with clothes, orna-ments, etc. to be scrambled for at a festival.

പൂൎണ്ണമാസി, പൂൎണ്ണിമ S. the full-moon; high-water (also പൂൎണ്ണി V1.)

പൂൎത്തം S. 1. filled. 2. merit.

പൂൎത്തി S. fullness നിന്റെ കീൎത്തിയും യശസ്സും പൂ.യാം Cr Arj. ആൎക്കുമേ പൂ. ആയില്ല CG. could not see, hear, enjoy enough പൂ. വരുത്തുക to satisfy.

പൂൎവ്വം pūrvam S. (പുരഃ & പുരാ). 1. The fore-part, front, East. 2. former, old. 3. In Cpds. accompanied or preceded by: നമസ്കാര പൂ. ചൊന്നാൾ SiPu. with a bow. മതിപൂ’മല്ലാഞ്ഞാൽ ക്ഷമിക്കേണം KR. ആദരപൂ. Mud. (മനഃ —, ബുദ്ധി — intentional).

പൂൎവ്വകാലം S. old time. പൂൎവ്വകാലേ once; lately.

പൂൎവ്വഖണ്ഡം S. the eastern, hilly part of Malabar.

പൂൎവ്വജൻ, — ജന്മാവു S. an elder brother. ത്വൽ[പൂൎവ്വജന്മാർ CC.

പൂൎവ്വജന്മം S. a former birth പൂ’ന്മസ്നേഹബന്ധേന മേവിനാർ SiPu. a love that seems the effect of having belonged to each other in former births.

പൂൎവ്വദേവൻ S. an original God; Asura പൂ’ന്മാരോടു ദേവകൾ നിരക്കേണം Bhg. — പൂ’വാരാതി AR. Rāma.

പൂൎവ്വധനം the capital (money) പൂ’മായി വെച്ചുകൊണ്ടു Arb.

പൂൎവ്വന്മാർ the ancestors, predecessors. പൂ. വാണു Bhr. MR. പൂൎവ്വന്മാർ കാലമേ from gen-erations.

പൂൎവ്വപക്ഷം S. the fortnight of the increasing moon (opp. അപര — ).

പൂൎവ്വപദം S. the first member of a compound word. gram.

പൂൎവ്വവൽ S. as before VetC.

പൂൎവ്വവൈരം S. old hatred (കുടിപ്പക) പൂ. ഉദിച്ചു നൃപനു Brhmd.

പൂൎവ്വശത്രു S. a hereditary enemy, sworn enemy.

പൂൎവ്വശിഖ S. the forelock of the Kērala Brah-mans, മങ്കുടുമ KM.

പൂൎവ്വാംഗം S. the face. പൂ. വീണു Vil. prostrat-[ed himself.

പൂൎവ്വാചാരം S. ancient customs.

പൂൎവ്വാചികം V1. fate? (prob. പൂൎവ്വാൎജ്ജിതം S. obtained by former works).

പൂൎവ്വാനുഭവം S. time-sanctioned possession (VyM. limited to 3 generations = 105 years).

പൂൎവ്വാപരം S. 1. East & West, Brhmd. 2. the former & latter പൂ’രവിരോധം പറക V1. to contradict oneself.

പൂൎവ്വാഹ്നം better — ഹ്ണം S. forenoon (6 Nāl̤iɤa after പ്രാഹ്ണം). പൂ’ത്തിങ്കൽ സാക്ഷ്യം ചോദിക്കേണം രാജാവു VyM.

പൂൎവ്വോത്തരം S. 1. North-east, Bhg. 2. the former & latter.

പൂറം V1. or പൂറു V2. 1. Buttocks, also പൂനൽ So. 2. membr. mul. (=പൊച്ച).

പൂറവട്ടം comedy, farce V1. (perhaps പൂര —).

പൂലി pūli? C. Tu. M. പൂലിവരാഹൻ A certain old pagoda (a coin).

പൂലുവൻ pūluvaǹ (fr. foll. or = പുല്ലൻ, പുള്ളുവൻ?) Palg. A palm-climbing caste lower than Il̤awars (Cochin enclave); a slave, low servant No. വീട്ടിൽ പിറന്നവൻ പൂ. prov. പൂലുവ wretch! — ഞാൻ അവന്റെ പൂലുവത്തിയോ fem.; also പൂലുവപ്പട്ടി (abuse.).

പൂൽ = പുകിൽ, പൂവൽ.

പൂവം pūvam (പൂ + അകം?) A fine timber tree പൂവത്തെണ്ണ V2. — (also പുകം).

(പൂ): പൂവട്ടക a bowl in temples; met. a bald head പൂവട്ടത്തലെക്കു ചികിത്സയില്ല prov.

പൂവത്തം a tree that yields a red dye, Rubia manjista പൂവത്തു Bengal madder (also പുവ്വത്തു, see പൂവം, പൂവൽ).

പൂവൻ (C. Te. puńǰu, Tu. pūńǰe a cock). 1. a cock പൂവനിളങ്കോഴി കൂകി TP. പൂവങ്കോഴി. 2. the male of plants പൂവൻ കഞ്ചാവു B. 3. a good plantain sort പൂ. പഴവും വേണ്ട Anj. പൂവൻകായി.

പൂവന്തി Sapindus laurifolius (പുളിഞ്ചി or പൂവിരിഞ്ഞി).

പൂവമ്പൻ Kāma, പുഷ്പശരൻ.

പൂവരചു 1. Hibiscus populneus. 2. = പൂവിരിഞ്ഞി (sic! ഇരഞ്ഞി?).

പൂവൽ pūval 1. (VN. of പൂക്ക). Flourishing or T. M. red colour (=പൂവത്തു) in പൂവലംഗം, SiPu. പൂവൽമേനി, പൂവൽമൈ CG. a fine body. 2. B. a fruit with the flower attached, empty pod. 3. dampness, moisture (=പുകിൽ). മഴ പെയ്തു പൂൽ അടങ്ങിട്ടില്ല No. = നനവു മുമ്പേയുള്ള നനവോടെത്തിയില്ല the rain has not penetrated the soil. പൂൽ ഉള്ള സ്ഥലത്തു

പൂവാ Neg. V. not flourishing in പൂവാച്ചെത്തി (see തെച്ചി).

(പൂ:) പൂവാങ്കുറുന്തല Cacalia rotundifolia.

പൂവാഞ്ചൂടു = കാട്ടുതുമ്പ (Malap.).

പൂവാട (ആട) =പൂഞ്ചേല f. i. പൂവാടവിരിക്ക KU. (= പാവാട?).

പൂവാർ (ആർ) rich in flowers പൂ. കുഴലാൾ — കുഴലി RC. Sīta. — പൂ. പൊഴിൽ RC. a flower-garden.

പൂവാൽ (പൂ 2.) cattle with marked tail, a royal income ചെങ്കാണ്പും പൂവാലും KU.

പൂവാളി = പൂവമ്പൻ, N. pr. male.

പൂവിരഞ്ഞി No., — ലഞ്ഞി So. = ഇരഞ്ഞി 109; see പൂവരചു or പൂവന്തി in Rh. Purinsji.

പൂവിൽ a flower-bow പൂവില്ലു കൊണ്ടവൻ, പൂവില്ലവൻ, — ല്ലോൻ CG. Kāma.

പൂവെണ്ണ (എണ്ണ) a fragrant oil.

പൂവേണി ladies with well-adorned hair വണ്ടാർ പൂ. തന്റെ മുഖം VCh.

പൂഷാവു pūšā S. (പുഷ്). A genius of the sun. (Ved.) പൂഷാവോദയേ കുളിച്ചു Sk.

പൂശാരി T. M. A low priest, see പൂജാരി.

പൂശുക, see പൂചുക.

പൂള pūḷa T. M. 1. Silk-cotton പൂളപ്പഞ്ഞി; also the tree, Bombax malabaricum ഇലവം; പൂളവൃക്ഷത്തിന്മേൽ ഒരു കൊറ്റി വാസം ചെയ്തു Arb. പൂളപ്പൂ. GP 66. — Kinds: യുരോപ്പ —, നാട്ടു പൂള. 2. ചെറുപൂള Achyranthes lanata, used by Sūdras for their funeral ceremonies instead of Ocimum sanctum കറുകയും ചെ.യും മതി Anach. 3. So. sour = പുളിച്ച.

പൂളക്കിഴങ്ങു the tapioca root.

പൂളം pūḷam No. A lie (prob. something broken = പൊളി). പൂ. കൊണ്ടു പാലം ഇട്ടാൽ prov. പൂ. പറക vu.

പൂൾ pūḷ M. Tu. (fr. പുളക്ക = പി —). 1. A chip, slice കുരെക്കുന്ന നായ്ക്ക് ഒരു പൂള തേങ്ങാ (&

പൂളുക 1. So. — ളി എടുക്ക to take the eatable part out of a stone fruit, to extract a mango or cocoanut with a knife; to wedge asunder, chip. 2. No. ചെറുതായ് പൂണ്ടു മുറിച്ച തേങ്ങാ. — പൂണ്ടെടുക്ക to slice a cocoanut in perpendicular direction, opp. വാണ്ടെടുക്ക.

പൂഴാൻ pūl̤āǹ (T. a partridge) B. A kind of eel (പൂഴുക).

പൂഴി pūl̤i T. M. (C. puḷil, Tu. poye, T. പുഴുതി & പൂഴ്തി fr. പൂഴുക?). 1. Dust, also earth put to the roots of trees. ചെമ്പൂഴി ആടി VilvP. elephants playing by pouring red sand over themselves (or rather mire? as in T.). പൂ. തുടയ്ക്ക CG. (when fallen). 2. the pollen of flowers (പൂമ്പൊടി), rust മണു്ണു etc.

പൂഴിക്കടകം മറിക TP. to make a summerset & cut at the enemy’s legs.

പൂഴിക്കല്ലു So. salt.

പൂഴിക്കാ പൂഞ്ഞ an earth-grub B.

പൂഴിക്കൊല്ലൻ So. a mason = പരവൻ.

പൂഴിച്ചേറാടിക്കളിക്ക TP. to play with wet earth.

പൂഴിച്ചോറു imitation of rice in childish play പൂ കൊണ്ടു നിവേദ്യം SiPu. പൂ’റാടിക്കളിച്ചു CG.

പൂഴിത്തച്ചൻ Bhr. a mason = ഖനകൻ, പെരുതേരി, പൂഴിയാശാരി.

പൂഴിത്തരി a sand-corn പൂ. പോലത്തേ പഞ്ചസാര TP.

പൂഴിനാഗം = ഭൂനാഗം, നിലത്തിര No. ഗ്രഹണ സമയം പൂ’ത്തിന്നും വിഷം ഉണ്ടു prov.

പൂഴിപ്പടി the sill of a door-frame.

പൂഴിപരിതല തുറാവു MC. = കടല്ക്കൂരി sturgeon.

പൂഴിപ്പിടയൻ So. a venomous snake.

പൂഴിയാശാരി (Weṭṭ.) masons (below Kammā-ḷars) = പൂഴിത്തച്ചൻ.

പൂഴുക pūl̤uɤa aM. (C. pūḷu & puḷu, Te. pūḍuču).

പൃക്തം pr̥ktam S. (part. of പൎച഻) Mixed, filled with.

പൃഛ്ശ pr̥ččha S. (√ പൃഛ്). A question ഒന്നുണ്ടു പൃ. ചെയ്യുന്നു Bhg. — പൃഛ്ശകന്മാർ വിളിക്കും VyM. the examining judges in court (hence പ്രശ്നം, Ge. fragen).

denV. പൃഛ്ശിക്ക S. to ask ഞാൻ ഇവനോടു കല്യാണം പൃഛ്ശിക്കുന്നേൻ PT. = ചോദിക്ക.

പൃതന pr̥δana S. Fight, army, പൃതനം ചെയ്യായ്ക Bhr 8.

പൃത്തികമാവു No. see പൊൎത്തുഗിമാവു.

പൃഥൿ pr̥thak S. (പ്രഥ broad). Separately, severally. പൃഥക്കായിട്ടു = വെവ്വേറെ KeiN.

പൃഥക്ത്വം S. individuality, also പൃഥഗ്ഭാവം Bhg.

പൃഥഗ്വിധം S. various, diversified.

പൃഥിവി pr̥thivi S. (fem. of പൃഥു). The earth, esp. as element പൃ. അപ്പു അഗ്നി വായു ഇവനാലും കൂടിയതു കായം MM. പൃ. ചക്രവും കാത്തു KumK. ruled.

പൃഥിവീപതി S. an earth-ruler, king.

പൃഥു pr̥thu S. Broad (G. platys), ample. fem. പൃഥ്വീ the earth, (പൃഥ്വീശൻ VyM. land-lord) = പൃഥിവി; also പൃഥ്വിയിൽ വാണു പിറക്ക AR. incarnation.

പൃഥുകം S. flattened rice (അവിൽ). വസ്ത്രാൽ പൃ. പിടിച്ചഴിച്ചു ഭക്ഷിച്ചു CC. പൃഥുകമുഷ്ടികൾ നല്കി Bhg.

പൃഥുരോമാവു S. scaly. പൃ’മം വിഴുങ്ങി Bhr. fish.

പൃഥുരോമാശി S. a fish-eater, Bhr.

പൃശ്നി pr̥šni S. (സ്പൎശ്) Speckled (cow), N. pr. a class of R̥shis.

പൃശ്നിഗൎഭൻ S. Kr̥šṇa, Bhg. (or വൃ.).

പൃഷത്തു S. speckled; a drop.

പൃഷ്ടം pr̥šṭam S. 1. (part. pass. of പൃഛ്) Asked. 2. (സ്പൎശ്) cleaving.

പൃഷ്ഠം pr̥šṭham S. (പ്ര + സ്ഥ, പുറം). 1. The back പൃ. നന്നെങ്കിൽ മുഖം ആകാ prov. പൃഷ്ഠേ

പൃഷ്ഠതഃ S. from behind.

പൃഷ്ഠഭാഗം S. the hinder part കഴുതപ്പുറത്തു പൃ’ത്തേക്കു മുഖമാക്കി ഇരുത്തി MC. പൃഷ്ഠഭാഗേ KU. behind.

പൃഷ്ഠശൂല S. (പിർട്ടചൂല) a. med. പൃഷ്ഠത്തി[ന്നു നൊന്തു etc.

പൃഷ്ണി pr̥šṇi S. = പൃശ്നി as പൃഷ്ണികൾ നാഥൻ CG. Kr̥šṇa (better വൃ.).

പൃ്യ = ൠ mark of contempt, interj.

പെങ്ങൾ peṅṅaḷ (പെൺകൾ) hon. pl. of പെൺ, Sister, when spoken of or to by her brother. pl. പെങ്ങന്മാർ MR. Anach. (vu. പെങ്ങളമാർ).

പെട peḍa T. M. = പിട q. v. & പെൺ 1. A hen കരിമ്പെടക്കോഴി TP. അന്നത്തിൻ പെടെക്കു CG. പൂവൻ പെടയും. 2. a grass. Rh.

പെടുക peḍuɤa (= 4 പടുക). 1. To fall, get into or under ആനക്കാലുകളുടെ ഇടയിൽ പെട്ടുചത്തു Arb. 2. to happen നമുക്കിങ്ങനേപെട്ടതെല്ലാം Nal. അവൎക്ക് ഈ അബദ്ധം പെടും Bhg. പെട്ടപാടു sufferings undergone or inflicted. ഉച്ചനേരത്തു പെട്ടൊരു വെയിൽ CG. 3. to be in, belong to അളവിൽ പെട്ടു കണ്ടു MR. enclosed in (=ഉൾപെട്ടു). കരാർ എഴുതീട്ടുള്ളതിൽ പെട്ടതു MR. നാട്ടിൽ പെട്ട നായന്മാർ, കച്ചവടക്കാർ TR. (= ഉള്ള). അതിൽ പെട്ട മുത്തു രത്നങ്ങൾ എല്ലാം Nal. 4. aux. Verb serving for Cpds. with Nouns, as ഭയപ്പെടുക to get into fear, to fear; with Verb. Nouns അടി —, കെട്ടു —, കുല —, നിറ etc.; also with the Inf. of Neuter Verbs ഇരിക്കപ്പെട്ട, ഭൂമിയിൽ നിറയപ്പെടുക KU. Chiefly with Inf. of Active Verbs as Passive: രാമനാൽ പടെക്കപ്പെട്ട കേരളം KU. ജ്ഞാനികളാൽ ഊഹിച്ചൎച്ചിച്ചൎത്ഥിക്കപ്പെടുന്ന നിൻ പാദപത്മങ്ങൾ Bhg. imagined, wor-shipped & desired. പൂൎവ്വന്മാരാൽ സങ്കടം തീൎത്തു രക്ഷിക്കപ്പെട്ട രാജ്യം HV. അറിയപ്പെടാതു SG. (freely used only in pedantic translations from Sanscrit or English).

v. a. പെടുക്ക 1. to enclose, ensnare എന്നെ പെടുക്കും (=തോല്പിക്കും). പെടുപ്പാൻ പാമ്പു കൊണ്ടു കടിപ്പിച്ചു Bhr 5. attempted his

CV. I. പെടുത്തുക id. the modern aux.V., as ഭയപ്പെടുത്തുക to frighten. അവനെ ചതിയിൽ പെടുത്താൻ MR. (= ഉൾപ്പെടുത്തുവാൻ).

II. പെടുത്തിക്ക in പ്രസിദ്ധപ്പെ. MR. to get published.

III. പെടുവിക്ക in പുറപ്പെടുവിക്ക, — പ്പെടീക്ക etc. to cause to set out. Even ഭയ —& സങ്കടപ്പെടീപ്പിക്ക TR. to reduce to despair.

പെട്ട peṭṭa T. M. Te. 1. The female of birds (= പെട), rather So. 2. the female of asses, camels. പെട്ടക്കുതിര MC. a mare. 3. So. a couple, brace (C. penṭi coition, Te. peṇḍli marriage) പെട്ട കെട്ടുക. 4. aM. baldness പെട്ടത്തലയൻ V1. 2., പെട്ടക്കൂട്ടം a bald race, പെട്ട ഉണ്ടാക V1.

പെട്ടകം peṭṭaɤam T. M. (see പെട്ടി). A box, chest പെട്ടികൾ പെട്ടകങ്ങളും Nal. ചാപം പട്ടുകൾ പൊതിഞ്ഞിട്ടു വെച്ച പെ. KR. ചൂൎണ്ണംപെ. തന്നിൽ നിറച്ചിങ്ങു കൊണ്ടുവാ CG.— അറപ്പെ. VyM. a drawer, തന്റെ പെ’ത്താക്കേണം prov. must shut up.

പെട്ടി peṭṭi T. M. Te. (C. peṭṭige, Tu. peṭṭe from Te. പെട്ടു to put, place പിടം S.). 1. A box, trunk ൧൪ പെ. പൊൻ ഉണ്ടു TR. full of gold. പെ. കൂട്ടിക്ക to get made. പെ. മുഖം തുറന്നു TP. പൊന്നിട്ട പെ., പട്ടിട്ട പെ. TP. a money- box, cloth-chest, തൻപെ. കൾ നിറക്കേണം VCh. grow rich. കട്ടപ്പെട്ടി No. a mould for adobes, bricks. 2. So. the touch-hole of a gun, also പെട്ടിത്തുള No.

പെട്ടിക്കട്ട No. a brick dried in the sun (adobe), opp. ഉരുട്ടുകട്ട 195.

പെട്ടിക്കാരൻ B. who has charge of a wardrobe.

പെട്ടിപ്രമാണങ്ങൾ a chest of documents, title-deeds, etc. B.

പെൺ peṇ T. M. C. (Tu. poṇ fr. പെൾക aT. to desire?, Te. peṇḍli, C. peṇḍi coition, marriage = പിട, പിടി, പിണ). 1. A female, esp. a female child ഇല്ലത്തു പെൺ പെറ്റപോലേ prov. [ആണും (78) പെണു്ണുമല്ലാത്തവൻ]. 2. a girl, maid-servant, pl. പെണു്ണുങ്ങൾ. 3. a bride ദ്രവ്യം കൊടുക്കാതേ പെണ്ണിനെ കിട്ടുമോ SiPu. ചേദിപൻ തന്നുടെ പെണ്ണിനെ കൊണ്ടു പോയി CG തമ്മിൽ പെൺ കൊടുക്ക to inter-marry. ചേലക്കു ചേൎന്ന പെൺ (in Marumacka-ttāyam), മാലക്കു (ം ചേലക്കും) ചേൎന്ന പെൺ (in Mackattāyam). പുതിയ പെണ്ണു No. a bride. പൺകാണം present by the bridegroom to the father of the bride, refunded to him on repudiating her (കുറവമൎയ്യാദ).

പെൺകാൎയ്യം woman’s business പെ. വങ്കാൎയ്യം prov.

പെണ്കുട്ടി 1. a girl = പെണ്കിടാവു, പെൺകുഞ്ഞു. 2. N. pr. vu. പെണു്ണൂട്ടി.

പെൺകുല killing a woman CG. = സ്ത്രീഹത്യാ; പെ. എന്നുള്ളൊരു ശങ്ക KR.

പെൺക്കൂട്ടക്കാർ the relations of the bride.

പെൺ‌കൂട്ടുകാർ a bride’s train accompany-ing her after marriage to her husband’s house No. loc.

പെൺകെട്ടു 1. a weaver’s knot (opp. ആൺകെട്ടു). 2. wedding, marriage esp. with Māpiḷḷas പെൺകെട്ടുക; also പെൺകെട്ടു കല്യാണം കഴിക്ക Anach, a marriage which allows the bride to remain in her mother’s house. രണ്ടു കുട്ടികളുടെ പെ. കല്യാണം MR.

പെൺകൊട So. marriage B.

പെൺകൊടി a young woman, a beauty = സ്ത്രീ

പെൺകോലം a female form, പെ. ആയ ദേഹം Sil. (of a puppet).

പെൺചൊൽ woman’s advice, also പെഞ്ചൊൽ കേട്ടു KU.

പെൺജാതി 1. a woman; womankind. 2. T. So. the wife, also പെഞ്ചാതി V1.

പെണ്ടാട്ടി T. M. (T. പെണ്ടു woman) 1. the wife. (C. peṇḍati). കണാരന്റെ പെണ്ടാട്ടിയോടു ചെല്ലുകകൊണ്ടു TR. (adultery). 2. a palace-woman V1.

പെണ്ടി M. C. Te. a girl, woman ആൺ പുണരാത്ത പെണ്ടിയും മാന്യമില്ലാതേ ദൃശ്യതേ po. കാതറ്റ പെ. ക്കു കാട്ടിലും നീളാം, ഭിക്ഷെക്കു വന്നവൻ പെ. ക്കു മാപ്പിള്ള prov. the daughter of the house. — ആരും ഇല്ലാപ്പെണ്ടി (claimed by Rājas) ക്കു (al. അടക്കമില്ലാ —) 1000 കോൽ തിരിയേണം prov.

പെണ്ണൻ effeminate (= പെൺശീലമുള്ള V2.).

പെണ്ണപ്പൻ the father-in-law.

പെണ്ണമ്മ So. the mother-in-law.

പെണ്ണാറു (better പെന്നാറു) N. pr., the Pennar river KR 4.

പെണ്ണാലി B. effeminate, a hermaphrodite.

പെണ്ണാൾ a female laborer or slave.

പെണ്ണാശ desire for women, prov.

പെണ്ണിൻപിള്ള (& പെൺപിള്ള) a woman, wife ചില പെണു്ണുമ്പിള്ളമാർ TR. പെ. എന്നു വെച്ചാൽ എല്ലാവൎക്കും ഒക്കും TR. are to be treated mercifully by all (also പെ. എല്ലാവൎക്കും ഒക്കേ prov.).

പെണ്ണില്ലം the house of the bride (of castes below Nāyars). No.

പെണ്ണില്ലക്കാർ the relations of the bride[loc.

പെൺനാൾ certain asterisms (നാൾ 2.).

പെൺപട 1. an army of women പെ. യായുള്ള ഞങ്ങൾ CG. 2. women’s fight, പെ. പടയല്ല prov.

പെൺപട്ടി So. a bitch; പെൺപന്നി a sow.

പെൺപന a female palmyra-tree.

പെൺപെറുക്കി a lecher.

പെണ്മണി fig. = സ്ത്രീരത്നം f. i. പെ. മാണിക്യമേ PT.

പെൺമുറി the upper half of a cocoanut.

പെൺമൂലം (? or പെൺനൂൽ?) assignment of property to a female W.

പെൺവഴി the female line പെ. യിൽ കൊടുത്തു കിട്ടിയടങ്ങിയ നാടു KU. — പെൺവഴിമൂപ്പു dignity of the first lady in a royal family. (പെൺമൂപ്പു dominion of a woman).

പെൺവാഴ്ച 1. the rule of a woman. 2. marri-age പെ. അടിയന്തരം MR.

പെണു്ണു peṇṇuɤa aM. (=പേണുക q. v.) To take care of, use, take to oneself ഭോജനം പെണ്ണിത്തെളിഞ്ഞു, ഭോജനം പെണു്ണുവാൻ കാമിച്ചു, ഗോമയം കൊണ്ടുള്ള ലേപവും പെണ്ണിനാർ; so നിൎണ്ണയം, സ്വാദ്ധ്യായം, ക്ഷാളനം പെ CG.

പെനത്തുക penattuɤa B. To cackle as a hen.

പെയർ peyar T. M. (C. pesaru, Tu. pudāru). A name, aM. പിയർ mod. പേർ q. v.

പെയ്യുക peyyuɤa T. M. (Te. C. poyyu). 1. To pour, rain. v. n. മഴ പെയ്തു. പെയ്യാപ്പുര a roof put on boats, also a temporary shed against rain = So. ചോരാപ്പന്തൽ — met. പെയ്തിതു സന്തോഷം കൊണ്ട് അശ്രുക്കൾ ജനങ്ങൾക്കു AR. സന്തോഷം പെയ്യുന്നു മാനസത്തിൽ CG. പ്രജകൾക്കു പെയ്ത് ഓരാനന്ദം നിറയുന്നു Mud. 2. v. a. ദേവകൾപെയ്യുന്ന പൂമഴ, ബാണഗണം അവൻ പെയ്തു Bhr. തേൻ പെയ്ത താമരപ്പൂ, വാരിയെ പെയ്യുന്ന വാരിദങ്ങൾ CG. കിരണങ്ങൾപെയ്യും വയ്യവൻ. RC. scattering rays. വല പെ V1. to fish. fig. പെയ്ത സന്തോഷേണ Bhg. 3. to patch or solder metal vessels = തുളിക്ക.

VN. പെയ്ത്തു raining, as പെ. വെള്ളം.

CV. പെയ്യിക്ക to cause to rain മാരി പെ. ട്ടേ വാസവൻ RS. ഇന്ദ്രൻ വൃഷ്ടിയെപ്പെ’ച്ചു; കാലത്തു വേണുന്ന വാരിയെ പെ’ച്ചു പാലിച്ചു കൊള്ളുവാൻ പൂജിക്കുന്നു CG.

പെരമ്പു perambu̥ palg. = പുരമ്പു q. v. ൟഴവത്തേ പെ. പോലേ ചാൺ വെട്ടുമ്പോൾ മുളം നീളും prov. like rattan = വണക്കമില്ല.

പെരിക Inf. (=പെരുക) much, as പെ. ക്കാലം KU. പെരികേ ഓടി po. എന്തിനു പെ.പ്പറയുന്നു AdwS. in short.

പെരിക്കാൽ 1. a large foot പെ’ലും പെരിക്കയ്യും KR 5. 2. elephantiasis (So. പെരിങ്കാൽ, Port. panicale).

പെരിങ്കാക്കവള്ളി. Acacia scandens.

പെരുങ്കുരികിൽ 1. Omphalobium pinnatum, Rh. 2. a kite B.

പെരിച്ചാഴി T., (— ളി). M. the bandicoot, a large rat, eaten by Oṭṭars, എലി പന്നി പെ. പട്ടരും വാനരൻ തഥാ prov. found in a for-saken town. പെ. കൂമൻ പെരിയ പൂച്ചയും നിറഞ്ഞു KR.

പെരിച്ചെവിമാൻ a kind of deer. B.

പെരിഞ്ചെല്ലൂർ N. pr. a Brahman colony near Cavāy, with 3000 armed Brahmans KU.

VN. പെരിപ്പം (പെരുക്കുക II.) 1. greatness നിന്റെ പേരും പെ’വും ചൊല്ലവല്ലേൻ Anj. ശൂരത ഏറിന പേരും പെ’വുമുള്ളോർ മരിച്ചു Bhr. പെരിപ്പമാണ്ടിരിക്കിലും RC. though great. എത്രയും പെ. ഉണ്ടു Bhg. it is a long story. ആന തൻ കൊമ്പു രണ്ടും പെ’മായി വാങ്ങി RC. 2. multitude, plenty പാപത്തിന്നു പെ. എങ്കിൽ നരകത്തെ പ്രാപിക്കും AdwS. = ആധിക്യം. — trouble V1.

പെരിപ്പാമ്പു Boa CC.; also പെരിമ്പാമ്പു palg.[MC.

പെരിമ = പെരിപ്പം see പെരുപ്പം.

പെരിമ്പടപ്പു 1. N. pr. the Cochin dynasty (പെ. സ്വരൂപം) & kingdom; the name is derived from the dense population KU. or from a palace പെരിമ്പടക്കോയിൽ വാണ തമ്പുരാൻ TP. a kingdom of 52 (or 82) കാതം, 18 മാടമ്പി, 42 കാൎയ്യക്കാർ under ബാല്യത്തച്ചൻ, 150,000 or 300,000 warriors KU. പെ’പ്പിലേ പടപോലേ prov. 2. (loc,) menstruation, see പടപ്പു 2.

പെരിയ adj. large, great. n. (see above), as in പെരുതാക്കുക to enlarge, exaggerate. — പെരിയ കള്ളൻ TR. a notorious thief, & പെരിങ്ക —. — പെരിയോരോട് എളിയോൻ നടു പറയരുതു prov.

പെരിയണ്ടമുക്കു (T. അണ്ട vicinity). N. pr. a small fief of Calicut, under two Nambiḍi പെ’ക്കി. കിഴക്കേ നമ്പിടി with 1000 Nāyars under Chōvara Kūr̀u, & പെ. പടിഞ്ഞാറേ നമ്പിടി with 500 Nāyars under Pudukōṭṭa Kūr̀u KU.

പെരുകു peruɤu̥ So. (പെരകു Palg.) = പിരകു Clerodendron, the leaf also പെരുവില.

പെരുകുക peruɤuɤa (പെരു). T. M. v. n. To grow large, be multiplied ഇണ്ടൽ പെരുകീടുന്നു വ്യാധി കൊണ്ടു Anj. കുടി പെരുകുവിൻ Genov. — (Inf. പെരിക q. v.)

VN. I. പെരുക്കം 1. largeness, size നിലത്തിന്റെ പെ’ത്തിന്റെ അവസ്ഥ വിചാരിച്ചു കോല്ക്ക് ൬൧൧ പെ’ത്തിന്നുള്ള സ്ഥലം; ൟ ൬൧൧ പെ’ത്തിന്റെ സ്ഥലം MR. — ഒരു കോലിനു ൨൪ പെരുക്കം palg. i.e. വിരൽ. 2. multiplication, repetition പെരുക്കം കോൽ etc. a cubic Cōl.

II. പെരുക്കു augmentation (in gram, by de-clension & conjugation); the overflow of a river V1.

I. പെരുക്കുക, ക്കി 1. To augment. മരം പെ. a ceremony on Utrāḍam, with pāṇar beating the Maďďaḷam, to secure a rich crop. നെൽ പെ. a similar act, presenting the first sheaf to Laxmi and abstaining from giving alms. പെ’വാൻ പണ്ണാരം പുക്കു TP. 2. to multiply (=ഏറ്റുക) സംഖ്യയെ നാലിൽ പെരുക്കി TrP. ഇവറ്റെ പത്തിൽ പെരുക്കി Gan. തള്ളകളെ തങ്ങളിൽ പെ. CS. (also with ആൽ, കൊണ്ടു). 3. T. to sweep.

പെരുങ്ങുക = പെരുകുക to be prolific ഒരു കടച്ചി പെറ്റു പെരുങ്ങി ഓരാല നിറഞ്ഞു (loc.) പെരുങ്ങിണി N. pr. m. & f. of Cherumārs So.

VN. പെരുപ്പം, see പെരിപ്പം.

CV. അവരപ്പയറു മൂത്രം പെരുപ്പിക്കും GP.

(പെരു): പെരുകടി V1. what can be taken with 3 fingers.

പെരുങ്കളയം B. a certain disease.

പെരുങ്കാടു a thick jungle, Bhg.

പെരുങ്കാണം B. a leguminous plant.

പെരുങ്കായം (see കായം) Assa fœtida.

പെരുങ്കാറ്റു a storm പെ’ം മഴയും prov.

പെരുങ്കിഴങ്ങു Aristolochia (ൟശ്വരമുല്ല).

പെരുങ്കുലം a Panchāla tribe, that varnish wood (Buch.).

പെരുങ്കുറാവിൽ B. a tree.

പെരുങ്കൊല്ലൻ a blacksmith.

പെരുങ്കോര a Cyperus.

പെരുതളം a peacock അറുമുഖപ്പെ. Mantr.

പെരുതേരി N. pr., a caste of bricklayers. No.

പെരുത്തലമട്ടൽ about two cubits of the head of a cocoanut-branch പെ. ചവിട്ടുംപോലേ prov. (the other end will fly up).

പെരുത്തലമീൻ So. & പെരുന്ത. the sheat-fish, Silurus pelorius (S. ശൃംഗി).

പെരുനാൾ a festival, also പെരുന്നാൾ കഴിഞ്ഞാൽ TR. (esp. of Mpl.); even of several days ൩ ദിവസത്തേ പെ. TR.

പെരുനാഴി = ഇടങ്ങാഴി (കള്ളപ്പെ. Bhr.)

പെരുനീർ stools = മലം.

പെരുന്തച്ചൻ a carpenter.

പെരുന്തലക്കുത്തു intense headache പെ’ത്തിന്നു മരുന്നു a. med.

പെരുന്തലമത്സ്യം?, പെ’തന്ത്രം Tantr.

പെരുന്തീൻ B. a banquet.

പെരുന്തൃ ക്കോയി (&വി)ലപ്പൻ N. pr. a tutelar deity of Kōlanāḍu, at Taḷiparambu KU.

പെരുന്തൊലി a tree (=കുമ്പിൾ). Palg.

പെരുപ്പം (see പെരി —), പെരുമ (C. Tu. hemme) excellency, grandeur, pride; abun-dance.

പെരുമനം KU. N. pr. one of the 64 Grāmams. [Coch.

പെരുമൻ V1. a big man.

പെരുമരം (T. അരലു) Ailanthus excelsus, the name from the med. power of the bark (=പെരുന്തൊലി?). Natives speak of a പെ. the stem of which may hide an elephant.

പെരുമരുന്നു So. Aristolochia= പെരുങ്കിഴങ്ങു.

പെരുമലസമാനം CrArj. = വന്മല.

പെരുമൽ T. So. 1. swelling of the stomach, by tympany V1. 2. a title of princes, before they are made kings V1. (prh. പെരുമാൻ?)

പെരുമാൻ 1. a kind of deer, വെൺപെ. B. 2. T.M. a superior, God എൻ പെരുമാനേ Bhr 1. എൻ പെരുമാന്തൻ അനുഗ്രഹം etc.

പെരുമാറുക, see പരിമാറുക.

പെരുമാൾ T. M. (=പെരുമാൻ, fr. ആൾ?). 1. a superior, chief നിൎമ്മൎയ്യാദപ്പെ. Bhr. a most impudent person. 2. the title of Gods വീരഭദ്രപ്പെ. ചെന്നു Bhg4. പെ. ആണ by Višṇu. പെ’ളും ഭഗവതീടെ കാരുണ്യം കൊണ്ടു ഒക്കയും ഗുണമായ്‌വരും TR. — കിഴക്കു പെ‍. തമ്പുരാൻ TP. (Siva, No. also കിഴക്കോട്ടീശ്വരൻ; പെരുമാളന്റെ ഉടക്കു vu. = ബാധ). കറക്കണ്ടർ പെ. Anj. Siva. 3. a king അരചകൾ, അസുരകൾ കുലപ്പെ. Bhr.; so ചേര—, ചോഴ —, പാണ്ടി —, ൟഴപ്പെ. V1. chiefly the king or emperor over the whole of Kēraḷa ൧൮ പെരുമാക്കന്മാർ KU.

പെരുമീൻ 1. the morning star, Venus V1. 2. the large sheat-fish B.

പെരുമുഖം the part of an elephant’s head between the tusks. പെ. വെക്ക to push with the head.

പെരുമുട്ടു B. white swelling in the knee.

പെരുമ്പടപ്പു V1. = പെരിമ്പടപ്പു.

പെരുമ്പടി 1. coarse, gross. 2. = പെരുമ്പിടി.

പെരുമ്പനി an epidemic fever.

പെരുമ്പിടി 1. a strong clutch, a harsh rule പെ. യിൽ അകപ്പെട്ടാൻ. 2. extortion നികിതിപ്പണം എടുപ്പിക്കയും പെ. എടുപ്പിക്കുകയും TR. പെരുമ്പടിയായിട്ടു (sic! prh. = പെരുമ്പിടി) കണക്കുകൾ ഞങ്ങടെ നേരേ ഉണ്ടാക്കി TR. unjust demands.

പെരുമ്പുടവ B. coarse cloth (=പരു), so പെരുമ്പൊടി coarse powder.

പെരുമ്പുഴ N. pr. the river of പഴയനൂർ, So. of Cavāi KU.

പെരുമ്പൊതി B. the stomach.

പെരുവയറു a pot-belly. — പെ’റൻ also drop-sical V2.

പെരുവഴി a highway അവനു പെ. തെറ്റേണം TP. an honor due to rank; met. royal road പരഗതി വരുത്തുവാൻ പെ. VilvP. വേദാന്തസാരം അറിവാനായി നേരുള്ള പേ. കാട്ടീടേണം Anj.

പെരുവഴിപോക്കർ TR. travellers. പെ’ഴിയാരുടെ സംഗം പോലേ Bhg.

പെരുവാഴ a sort of rice-corn B.

പെരുവിരൽ the thumb, great toe.

പെരുവിലയൻ precious, as cloth CC.

പെരുവെള്ളം an inundation പല തുള്ളി പെ. prov.

പെരും also before വ, ശ etc. പെരും വില്ലാളികളിൽ അവനു പെരുമ ഉണ്ടു KR. പെരും ശരമാരി Bhr. etc.

പെരെച്ചൻ N. pr. m. of Tīyars No.

പെരോൽ perōl (പേരുവൽ = പെരുകൽ?) in പെ. വിത്തു Mixed seed, കൂട്ടുവിത്തു as വിത്തു പേരോലായി പോയി (loc.).

പെറാച്ചി & — രാ — No. A small river-fish.

പെറുക per̀uɤa T. M. C. Tu. pedu (see പിറക്ക). 1. To bring forth. പെറ്റു കിടക്ക to be confined, പെറ്റെഴുനീല്ക്ക to recover from lying in. ഗൎഭത്തിൽനിന്നു പെറ്റു വീഴുമ്പോൾ PT. പെറുവാൻ ഞാൻ ഒമ്പതു പെറ്റു TP. 9 children. നായി പത്തു പെറ്റിട്ടും prov. മൃഗി പെറ്റുണ്ടായ്‌വന്നു മൃഗജാതികൾ Bhr. Mr̥ga’s offspring are. അവൾ പെറ്റൊരു ദിവ്യൻ ഉണ്ടാം KU. ഞണ്ടു,

പെറും അൎത്ഥം. or പെറുമ്പണം (loc.) = ഒറ്റിയവകാശം buying a field without the ജന്മം. (see 2.)

പെറുവാൾ (ആൾ) the third term in the rule of three, of the same kind with തള്ള, also called ഹരിച്ചു വരുന്ന സംഖ്യ CS. പെറുവാളാൽ പിളളയെ ഏറ്റീട്ടു തളളയാൽ കിഴിക്ക CS.

പെറുക്കു 1. = പി —. 2. see under II. പെറു[ക്കുക.

I. പെറുക്കുക per̀ukkuɤa aM. To cause to get പത്തുകഴുത്തനെ തട പെറുത്താൻ RC. offer-ed resistance to Rāvaṇa.

II. പെറുക്കുക M. Te. C. (peggu & heraku to choose, Tu. peǰe, T. por̀ukku). 1. To pick up, take up one by one, as എരുന്തു MR., fire-wood, stones for a sling, to glean fruits, അരിമണി Bhr. തൂകുമ്പോൾ പെറുക്കേണ്ടാ prov. don’t spare. വിറകിട്ടു തീയും പെറുക്കി അങ്ങതിൽ വറട്ടി KR. (al. പെരുക്കി.) — met. അവൻ പെറുക്കിപ്പോയി has become a gleaner, beggar.

VN. പെറുക്കു in കാലായ്; — 243, താപ്പിടി — 444 പിടിത്താൾ —; ഒന്നാം പെറുക്കു (for the owner) No. gleaning.

പെറ്റം peťťam So. A jungle (?) T. bull (Te. peyya, Tu. petta cow), hence പെറ്റക്കന്നു B. a wild buffalo.

പെറ്റൻ adj. stout, robust.

പെളി peḷi = പൊളി. A chip രണ്ടു പെളിയാക്കി Bhg 10.

പെളിക = പിളക്ക, പൊളിക (C. Te. peṭlu) to burst, as boils മുഴ പെളിയും a. med. പാറമേൽ വീണുടൻ മെയ്യും പെളിഞ്ഞു, വാരിജം അന്നത്തിന്റെ വാർനഖം ഏറ്റു പെളിഞ്ഞതു CG.

പെളിക്ക 1. v. a. = പൊളിക്ക to burst, split ചെന്നായ്ക്കളെ പെളിച്ചു പുറപ്പെട്ടു വന്നു Bhr. (one eaten by them). മീൻ പെ. to disem-bowel fish. കൂടിതു പെളിയാതേ Mud. without breaking the cage. നിൻ ചെവി പെളിപ്പൻ RS. 2. v. n. intens. അവിട മുറിഞ്ഞാൽ ചോര പെളിച്ചു വെതുവെതപ്പായും MM. will spirt forth.

പേ pē T. pēy (Tdbh. of പിശാച്). 1. A demon ശകലങ്ങൾ പരന്തിന്നും പേക്കും ഊണാക്കി RC. പേ കേറ്റുക to make one possessed, charm a field or fruit-tree (with ola etc.), the opp. പേ. ഇറക്കുക, ഇളക്കുക etc. പേ. അകലുക CG. 2. rage, പേയെല്ലാം ഏതുമേ കാട്ട വേണ്ടാ CG. madness, also പേരോഗം MC. പേകൂടിയ പാമ്പു an irritated serpent V2. പേയായി പോയി CG. delirious. പേ പറക, also പേയും വിച്ചും (പൊയ്യും) പറക to talk nonsense പേ പറഞ്ഞീടിനാർ ആയവണ്ണം CG. abused. പേയില്ലാതേ പറഞ്ഞു CG. calmly. 3. con-fusion, viciousness. പേയറ്റ ചേവടി Anj. faultless. പേയറ്റു നിന്നൊരു ജായ CG., hence പേച്ചുര, പേയുള്ളി, പെയ്പുൽ etc.

പേക്കണം (ഗണം, see തിളെക്ക 460) a host of devils.

പേക്കാറ്റു B. east wind, Palg. whirlwind ചുഴലിക്കാറ്റു, So. a storm കൊടുങ്കാറ്റു.

പേക്കാളം B. a harsh sounding trumpet.

പേക്കുതിര a vicious horse.

പേക്കുരങ്ങു RS. devil of a monkey.

പേക്കുറുക്കൻ 1. a tiger (euph. V1.). 2. a mad jackal.

പേക്കുല a blighted bunch.

പേക്കൂൺ B. a poisonous fungus.

പേക്കൂത്തു devil’s dance, also പേയാട്ടം; con-fusion.

പേക്രാന്തൻ B. a mad man.

പേക്കോലം 1. a figure in devil’s dress, scare-crow. പേ. കൊണ്ടു Pay. horribly dressed out. 2. miserable appearance.

പേച്ചി T. female fiend CG. (in പിള്ളതിന്നിപ്പേച്ചി Palg.); also met.

പേച്ചുറ്റു V1. disorder, friends falling out.

പേച്ചൊട്ട B. a blighted palm-flower.

പേത്തല B. small branches of gourds, which must be taken off to render the gourd fruitful.

പേത്തുണി mean cloth അവിൽ പേ. തന്നിൽ ചേൎത്തു CG.

പേനായി a mad dog പേനായ്‌വിഷം, പേനായിനാൽ കടി ഏറ്റവൻ; so പേപ്പട്ടി.

പേപ്പട a mad fight പേ.ക്ക് അറുതിവന്തു RC.

പേപ്പിടി B. threatening.

പേപ്പെടുക to be driven out of one’s mind, often = ഭയപ്പെടുക f. i. പേടിയും കൈവിട്ടു പേപ്പെടാതേ CG. പേപ്പെട്ടു വന്ദിച്ചു Bhg. ബീഭത്സാദികളൊക്കേ പേപ്പെട്ടു Mud. con-founded. എന്തു ഗതി എന്നു പേപ്പെട്ടു നിന്നിതു സൈന്യം Bhr. despaired.

പേപ്പെടുത്തുകCG. to drive to despair = പേയാക്കുക, പേയായി പോകുമാറാക്ക.

പേപ്പെരുമാൾ a mad king AR. (Rāvaṇa).

പേമഴ heavy rain CG. പേ. പോലേ ചൊരിഞ്ഞു ശരങ്ങൾ.

പേമുല Bhr. a poisoned breast.

പേമൊഴി CG. and പേവാക്കു vicious language, abuse.

പേക്കൻ pēkkaǹ Tdbh. of ഭേകം A frog, toad പേക്കത്തവള B. a large frog, പേക്കാന്തവള MC. a toad, No. also പേക്കന്തവള.

പേക്കുക pēkkuɤa (loc.) To cook? in children’s play പാറ്റി ÷ കുത്തി ÷ ചേറി ÷ കൊഴിച്ചു ÷ പേക്കിപ്പേക്കിത്തിന്നു ÷ പിടിച്ചു (Can.)

പേചകം pēǰaɤam S. (fr. foll.?) An owl.

പേചുക pēǰuɤa T. aM. (C. Te. pēl̤u). To speak. തമ്മിൽ പേച്ചലോടണഞ്ഞു RC. challeng-ed. തങ്ങളിൽ പേശി PP. talked=പേശുന്ന കാലമിതല്ല CG. എതൃപേശും Bhg. to rival. —also to chatter as birds V1.

പേച്ചു T.C. speech മലയാം പേച്ചു V1. language. പേച്ചുകാരൻ a talker.

പേച്ചക്കാൽ pēččkāl B. = പേക്കാൽ 1. prh.

പേച്ചി? see under പേ. — പേച്ചക്കാലൻ & പേച്ചുകാലൻ So. dragging one leg, who does:

പേച്ചുനടക്ക = പിഴെച്ചു, പേച്ചിപ്പേച്ചി നടക്ക (as drunkards). So.

പേട pēḍa T. M. (fr. പെട q. v., Te. pēḍe beardless face). The female of a deer, turtle; a pea-hen etc. മൃഗപ്പേടയെക്കണ്ടു Nal. കുയിൽ പേടച്ചൊൽ CG.

പേടമാൻ doe.— പേ. തടങ്കണ്ണാൾ RC. പേ. കണ്ണിമാർ Nal. — യാൾ VetC.

പേടകം pēḍaɤam S. (fr. പെട്ടകം). A basket, box. SiPu.

പേടി pēḍi (T. aC. Te. hermaphrodite, effe-minate. C. Tu. hēḍi). Fear, cowardice (in Tu. pōḍike). അവനിലേ പേടി Bhr., also അവങ്കന്നു fear of him; even Dat. നിങ്ങൾക്കു പേടിയും ശങ്കയും കൂടാതേ TR. പേ. പുക്കു V2. afraid. പേ. അകം പുക്കാൽ കാടകം സ്ഥലം പോരാ prov. (opp. പേ. കളഞ്ഞു Mud.). പേടിയോട് ഓടിനാർ Mud. fled. പേ. കാട്ടുക 1. to show fear. 2. to frighten, threaten പേ. യാം വചനം Mud. a terrific word. പേ.യും വിറയലും Bhr. ഇടവലമുള്ളവൎക്കു പേ. തീൎന്നു TR. ceased to mind Government.

പേ. ഇടിക്ക 1. to make a new-born male child fearless by beating the door or

പേടിക്കാരൻ a coward, timid.

പേടിതല്ലുക (No. — Chāvakāḍu) = പേ. ഇടിക്ക to give 3 shouts & 3 claps on the ground with a മട്ടൽ (superst.).

പേടിക്ക M. Tu. (pōḍika) 1. to be afraid, a horse to shy. പേടിച്ചോടി fled. 2. v. a. to fear, with Acc. & Dat. കാക്കയുടെ ഒച്ചെക്കു പേടിക്കുന്നവൾ prov.

പേടിച്ചുതൂറി M., പേടിത്തൂറി No. heart-chilled. CV. പേടിപ്പിക്ക to frighten.

പേടിപ്പൊണ്ണൻ So. B. very timid.

പേടു pēḍu̥ T. M. (Tu. C. bōḍu hornless, — see പേടി). What is seedless, unproductive, shri-velled പൂവായത്തോട്ടത്തിൽ പേടില്ല prov. പേടുകായ്ക്ക to bear shrivelled fruits. പേടായ്ക്കായ്ക്കും മരം ChS. കായി പേടായിപ്പോയി. Defects in cocoanuts: അരിപ്പേടു No. (തരിപ്പേടു Er̀.) sweet, yet useless, മടൽപേടു without a shell (only തൊണ്ടു), മരപ്പേടു with a wood-like tasteless kernel, വെള്ളപ്പേടു only water & no kernel. തൊണ്ടും പേടും, പേടും പിടിയും prov. പേടുതേങ്ങ, So. പേടുതേങ്ങാ an empty cocoa-nut.

പേട്ടുമുട്ട, (So. ചീമുട്ട) an addled egg പേ’ട്ടെ ക്കു പട്ടിണിയിടല്ല (പാടുകിടക്കല്ല) prov.

പേട്ട pēṭṭa T. Te. C. A suburb (Tu. pēnṭe bazar), chiefly in N. pr. മഞ്ചേശ്വരപ്പേട്ടയിൽ TR. — വണ്ടിപ്പേട്ട Palg. = വണ്ടിത്താവളം.

പേൺ pēṇ (Te. pēḍu splinter, see പെളി). A wedge രഥത്തിന്റെ പേണുകൾ മൂന്നും മുറിച്ചു KR. പേണുകൾ ചീന്തുംവണ്ണം Bhg.

പേണുപടി & പേമ്പിടി V2. so much as can be taken with 2 fingers.

പേണാഴി, പേണാത്തുള B. a hole cut in the end of timber to put a rope through.

denV. പേണിക്ക (തൂണു) No. = കവളി ഉണ്ടാക്ക.

പേണിടുക to split asunder palm-trees etc.

പേണി V1. (cleft) the hoof of cattle.

പേണുക pēṇuɤa T.aM. (Te. penču). To foster, take care of ഐയം ഇരപ്പോർ പേണിയകൂത്തു Pay. undertaken.

denV. പേണിച്ചു കൊണ്ടുപോയി perhaps over-cautiously.

CV. പേണിപ്പിക്ക Palg. f. i. വരമ്പു = വണ്ണം വരുത്തുക, ഉടെച്ചു പൊതിയുക Palg.

പേത്താൻ pēttāǹ B. Afresh, again, prob. = പേൎത്തും.

പേദ്യം pēďyam (Tdbh. of ഭേ — ) Maltreat-ment, slight tortures employed to extort con-fession etc.

പേന pēna (Gond. penk fr. പേ? penates V1.) 1. A ghost, spirit അമ്മ മരിച്ചു പേനയായി കൂടി TP. പേന കൂടി the cause of children’s illness f. i. കൊതിപ്പേന കൂടിയിരിക്കുന്നു said of infants that wish for every thing. The malady is cured by an offering in the chamber of the ancestors പേനെക്കു കൊടുക്ക. 2. a miser of the worst description.

പേൻ pēǹ T. Te. C. M. A louse, the black kind ൟരും പേനും; തലപ്പേൻ & ശീലപ്പേൻ etc.

പേമ്പിടി V1. see പേൺപടി.

പേമ്പിണി (fr. പേ?) in പേച്ചി തൻ പേമ്പിണിപോക്കുവാൻ CG. to render that flend’s poison ineffective.

പേയി T. see പേ A demon.

പേയം pēyam S.( പാനം) Drinkable തോയവും പേയവും SiPu. (=പയസ്സ്). ജലമാദിയാം പേയങ്ങൾ KR. ഭോജ്യപേയാദികൾ Bhr.

പേയ S. gruel (med.)= കഷായം, കഞ്ചി.

പേയുക pēyuɤa 1. So. (പേ). To spoil, make useless. 2. No. (=പിശയുക) പേഞ്ഞു വാങ്ങുക to haggle, importune for more.

പേര Port. pēra A pear, applied to Guava, Psidium pyriferum പേരമരം, പേരക്ക. — മലാക്കപ്പേര Psid. pomiferum, (see പേഴ).

പേരകം pēraɤam = തേരകം Ficus asperrima; vu. പേരോത്തില.

പേരൻ pēraǹ T. M. A grandson (from പേയരൻ name-bearing) also പേരമകൻ m., — ൾ f.,

പേരക്കുട്ടി m. & f. Palg.

പേരക്കിടാവു 1. id. 2. a cousin (loc).

പേരി pēri Tdbh. of ഭേരി. A drum പേരിച്ചൊല്ലാൾ Bhr. RC.

പേരിക (id.) N. pr. a pass of the Wayanāḍu, also പേരിയെക്കു പോയി TR. com. പേരയിച്ചുരം.

പേരിസ്ത് P. fihrist, A list MR.

പേരുക pēruɤa T. M. (T. പെയരുക, hence പകരുക). 1. To come off, be plucked up. കടം പേൎന്നു V1. is exacted, received. 2. cattle to turn in ploughing. (പിരക്കുക 663).

VN. പേൎച്ച 1. collection V1. — ഇവന്റെ കയ്യിൽ നിന്നു ഒരു പേൎച്ചയില്ല Palg. = കിട്ടുകയില്ല 2. excuse B.

v. a. പേൎക്ക 1. (= പകൎക്ക) to copy, transcribe കണക്കു പറഞ്ഞു പേൎത്തു തുടങ്ങി, ഇങ്കിരിസ്സ് വാചകങ്ങളെ മലയാളത്തിൽ പേൎക്കും TR. ഭാഷ പേൎക്ക V1. to translate. 2. (= പെരുക്ക) see പേൎത്തു 2. 3. a. v. of പേരുക 1: മരം, പാറ, കുറ്റി, ചുവരിലേ കല്ലു etc. പേൎത്തെടുക്ക Palg. to dig up.

പേൎത്തു 1. again പേൎത്തു പേൎത്തു ചെഞ്ചരം പൊഴിച്ചു VilvP. പേൎത്തു പറക to communicate to others V1.; to repeat. 2. (prh. = പെരുത്തു) much, entirely ഭിക്ഷുക്കളെ പേൎത്തുപാൎത്തു PT. പാൎത്ഥിവരെ പേൎത്തു ഞാൻ പിരികയാൽ KR. പേൎത്തും അടുത്തു പൊരുതാർ Bhr.

CV. പേൎപ്പിക്ക to get copied etc.

VN. പേൎപ്പു a copy, duplicate പേൎപ്പാക്കി copied. കൎണ്ണാടകത്തിന്റെ പേ. translation of the C. original. പള്ളിപ്പേ. a ceremony to drive away sorcery B.

I. പേർ pēr T. M. C. Te. (= പെരു before Vowels) Great, in many names of plants പേരേലം etc.

പേരപ്പൻ No. (rare) father’s or mother’s father (മൂത്തപ്പൻ); Trav. father’s elder brother, mother’s elder sister’s husband (വലിയപ്പൻ). പേ. വന്നതു കണ്ടായോ നീ CG. pa-ternal uncle, (chiefly Brahm.)

പേരാറു N. pr. the Ponnāni river (S. വൃഹന്നദി KM.). പേരാറ്റിലേ വെള്ളം കൊണ്ടഭിഷേകം KU.

പേരൽ Ficus Indica, the 4th tree of Mēru Bhg 5. പെരിയ പേ’ലും വലം വെച്ചു KR. ചെറുപേ. Ficus terebrata. അത്തിപ്പേരാൽ Ficus excelsa, Rh.

പേരിടി a loud noise, as of billows RC.

പേരൂർ N. pr. തൃശ്ശിവ — Trichoor, famous for its women പെൺ ചേരും പേ. നഗരി Pay.ശിവപേരൂരുള്ളൊരു പെണു്ണുങ്ങൾ.

പേരൊലി a loud noise, Bhr.

പേർമഴ Bhr. (prh. പേമഴ).

II. പേർ T. M. Te. (fr. പെയർ see പേൎപ്പു). 1. A name, as it were the duplicate of a person or thing. ഇല്ലപ്പേർ, വീട്ടുപേർ the family name. പേർ ഇടുക to name (= വിളിക്ക, കെട്ടുക). തക്ഷകൻ എന്ന പേരിട്ടു കൊണ്ടു Bhr. പൈതങ്ങൾ രണ്ടിന്നും പേരിട്ടു കൊള്ളേണം CG. ഗോക്കളെ പേർ ചൊല്ലി നീള വിളിക്കയും CG. കണിശൻ ഇനിക്കു മുമ്പേ പേർ വിളിച്ചു prov. (why call my name so often). പേരുമാത്രവും കിട്ടാ & പേർ മാത്രം ശേഷിക്കും PT. will utterly perish. എന്നു പേർ പൊങ്ങും Bhg. called. 2. a person, individual നാലു പേർ = നാല്വർ; രണ്ടു പേർകളും ഉടുത്തു Nal. ഏഴു പേരുടെ നാമങ്ങൾ Bhr. വധിക്കേണ്ടും പേരിൽ ആർ KR. who belongs to the വദ്ധ്യന്മാർ? എയ്യുന്ന പേരുകൾ Bhr.; എപ്പേരും (often written എപ്പ്യേരും) all, any persons or things എപ്യേരുമേ Nal. 3. notorie-ty, fame പേരും പെരിപ്പവും Bhr. etc. പേർ പെറ്റ, കൊണ്ട, ഉള്ള famous. പേ. നടക്കേണം ലോകങ്ങളിൽ Sk. പേ. കെട്ടു പോയി No. loss of credit.

പേരാക 1. to be something, have a title ഒരു ഉദ്യോഗം ചെയ്തിട്ടു പേരാകേണം (or എടുക്കേണം). 2. to be notorious എന്നു പേരും ആകും TP. it will be said. ഏലം നൂറു തുലാം

പേരാമ്പറ്റു B. an annual offering.

പേരിൽ T. M. concerning the name, upon, about അവരുടേ പേ. ഇവനു വളരേ പ്രിയം ഉണ്ടു Arb.

പേരില്ലാൻ ദൈവം No. a Paradēvata of Kuša-vas in Arickilāṭṭu̥ (Kaḍatt.).

പേരുമാത്രം വെപ്പു a deed by which the pro-prietor foregoes all claim to his land, tho’ refraining from giving the നീർ, thus re-taining the bare title of ജന്മി W.

പേരെടുക്ക to assume or mention a name.

പേൎക്കു instead of, for പണ്ടാരപ്പേ. കോഴി പിടിക്ക TR. as for Government purposes. നമ്മുടെ പേ. കാൎയ്യം നടക്കുന്നവർ TR. my agents.

പേർപകൎച്ച change of names; custom of Nāyars to give their children lengthened names (as അനന്തക്കുറുപ്പു for അനന്തൻ). പേർ പകൎന്നു കൊടുക്ക TR. (in adopting a prince).

പേർ പറക to put forth a name as a gua-rantee. കുമ്പഞ്ഞിന്റെ പേരും പറഞ്ഞു തമ്പുരാൻ എന്റെ ദേശം പിടിച്ചടക്കി TR. pre-tending it was for the H. C.

പേർവഴി a list or registration of names, mod. P. പേരീസ്ത MR. as if from പേർ.

പേർവിളി giving a name.

I. പേറു pēr̀u T. M. (VN. of പെറുക). 1. Birth, bringing forth, as പേറുകാലം, പേറ്റുതിങ്ങൾ the last month of pregnancy. പേറ്റുനോവു, — പുര (= ൟറ്റു —). പേറ്റുമരുന്നു തീറ്റുന്നു (midwives). പേറുഭരിക്ക So., പേറു വലിക്കുന്നവൾ Palg. a midwife. ഒന്നു പെറ്റു പേറുമാറി (a riddle) = വാഴ. പേറുമാറിയവൾ past child-bear-ing. 2. aM. what is obtained, deserved, = ഫലം, luck. പേറു പെറുക V1. to deserve.

II. പേറു C. M. (പെറുക്കുക II.). A load, esp. bullock-load പേറെടുക്കുന്ന എരുതു, കെട്ടും പേറും കൊണ്ടു പോകരുതു TR. കുടകുമലയിന്നു പേ. കിഴിഞ്ഞു prov. വണ്ടിവഴിയില്ല തലപ്പേറായികൊണ്ടു പോകേണം head-load.

പേറുക C. M. Tu. (Te. per̀uku) to load as oxen, pile up; കെട്ടിപ്പേറി നടക്ക, പേറിക്കൊൾ്ക to bear heavy burdens. അൎത്ഥം കെട്ടിപ്പേറി Nal. തൂറിയോനേ പേറിയാൽ പേറിയോനേയും നാറും prov. കളരി അടിച്ചു വാരി പൂവും പേറി വിരിക്ക TP.

പേറുമാടു = പൊതിമാടു.

പേറ്റി pēťťi No. (പെറുക, see also I. പേറു) A midwife.

പേലവം pēlavam S. Delicate, soft പേലവ കാന്തി കലൎന്ന (Stuti).

പേശലം pēšalam S. (പിശ്, G. poikilos). 1. Pleasing, beautiful പേശലാംഗി Genov. പേശലകേശം, — വാദിനി CG. പാദങ്ങൾ ഏശും അപ്പേശലമായ രേണുലേശം CG. 2. dexterous.

പേശസ്സു pēšas S. (പിശ്) Shape. — പേശസ്കാരി a former, embroiderer പേ. യേ ഓൎത്ത കീടങ്ങൾ എന്ന പോലേ Bhg 10.

പേശി S. Lump of flesh, foetus മാംസപേശി Bhr.

പേശുക, see പേചുക.

പേശ്വാ P. pēshwā, A leader; മാറാട്ടിപേശ്വാവു TR. the first minister of Mahr.

പേഷണം pēšaṇam S. (പിഷ്). Grinding = അരെക്ക.

പേഷ്കാർ P. pēshkār, A foreman; title of the 4 collectors over the 4 provinces of Trav. & of 1 in Cochin; in Mal. a revenue or police- officer ദിവാൻ കച്ചേരിയിൽ പേ’ർ or — രൻ; ഉപ്പുപേഷ്കാരൻ TR. പേഷക്കാരേ മുമ്പാകേ ബോധിപ്പിച്ചു jud.

പേഴ pēl̤a T. So. C. (പേടകം) A basket of reeds, Palg. of bamboo-slips, No. of എഴുത്തോല.

പേഴ് pēl̤ or Pēl̤u Rh. Careya arborea (= ആലം So.) also Pēl̤a, Rh. = പേര Psidium.

പേഴത്തി B. = പേയത്തി (see അത്തി).

I. പൈ pai Tdbh. of പശു A cow. പൈക്കളെ തീറ്റാൻ, പൈകറപ്പാൻ PT. — പൈക്കാതി V1. a silly beast. — പൈത്തൊഴുത്തു a cow-house, also പൈക്കൂടു.

പൈക്ക, ച്ചു, to hunger പനിക്കും പൈക്കും ദാഹിക്കും a. med.

VN. പൈപ്പു No. Weṭṭ., പള്ളപ്പൈപ്പു Palg. [hunger.

III. പൈ T. So. Bag = പയിമ്പ, also stomach. പൈക്കൂറ V1. a large purse.

IV. പൈ, പൈം = പചു Green, young, fresh; with many Cpds.

പൈകാമ്പർ P. paighām-bar, Message-bearer, prophet (Mpl. song പൈ’രേ വീസ വിലിൽ പോരുവാൻ).

പൈക്കം paikkam So. 1. (പൈ II.) Hunger. 2. Tdbh. of ഭൈക്ഷം alms; mendicity, mean-ness.

പൈക്കിടാവു (പൈ I.). പൈ’ങ്ങളേ മേച്ചു Bhr. So. A female calf; a steer fit to be let loose.

പൈങ്കം (പൈ IV.) N. pr. fem.

പൈങ്കണ്ണി Palg. a tree.

പൈങ്കിളി green parrot (even പൻകിളി‍‍). Bhr. പൈ. പ്പെൺ.

പൈങ്കൊപ്പര No. coppara of cocoanuts not fully ripe.

പൈങ്ങ & — ങ്ങാ young fruit, chiefly of the areca-palm.

പൈച്ചി N. pr. = പഴച്ചി.

പൈതൽ paiδal (IV. പൈ. T. പയ്യൻ, പയൽ) 1. A child, ആൺപൈ. TP.; hon. പൈതലാൻ m., — ലാൾ fem. പയ്തൽ നടന്നു Bhg. a prince of soma age. ഉണ്ടായ പൈതൽ Bhr. an infant born. കിളിപ്പൈ. KR. a young parrot. — pl. പൈതങ്ങൾ (vu. പശുങ്ങൾ). 2. N. pr. a man. പൈതവൻ N. pr. a deity of Kaṇakkas.

പൈത്തുമ്പൽ B. (I. or III. പൈ) Bezoar.

പൈത്യം paityam S. (പിത്തം) Biliousness; madness, folly.

പൈത്യക്കാരൻ a fool.

പൈതൃകം paitr̥ɤam s. (പിതർ). 1. Paternal

പൈത്രം S. ancestral; a day of the Manes, equal to a lunar month (astrol.).

പൈത്യ്രം s. ancestral, as പൈ’രാജ്യം AR.

പൈദാഹം (II. പൈ) hunger & thirst പൈതാകംഉണ്ടാം a. med., പൈദാഹാദ്യരിഷ്ടങ്ങൾ VCh.

പൈന്തന (IV. പൈ) A lovely woman പൈന്തനാകുചങ്ങളും Anj.

പൈന്തർ (loc.) fine men; rogues.

പൈന്തേൻ fresh honey. പൈ’ന്മൊഴിയാൾ Som. പൈ’ന്നേർ മൊഴിയാൾ Bhr. a sweetly talking female. പൈ. വാണികൾ Brhmd.

പൈന്തേറൽ nectar? പൂഞ്ചോല തോറുമുള്ള പൈ’ലാകും നമഃ RC. adoration to the sun.

പൈമ്പാൽ fresh milk. പൈ. വെണ്ണ കവൎന്നു Anj.

പൈമ്പുനൽ fresh water പൈ. ആടി RC.

പൈമ്പുൽ young grass (B. പൈപ്പുല്ലു), ചേണുറ്റ പൈമ്പുല്ലു പറിച്ചു CG.

പൈമ്പൊൻ fine gold. po.

പൈമാശി & — ഷി P. paimāish, Measure, survey of grounds പൈ. നോക്കുക, എടുക്ക, പൈ. ഏറച്ചാൎത്തിയതു TR. too highly as-sessed. പൈ. ക്കു നോട്ടക്കാരും എഴുത്തുകാരന്മാരും TR. — കോൽപൈ. W. measurement of land by a regular survey made in Kollam 983. — നോക്കുപൈ. measurement by estimate, as under native government.

പൈയ, see പയ്യ.

പൈയവൻ = പയ്യവൻ.

പൈയനൂർ = പഴയനൂർ.

പൈയാവിശാഖം one of the great feasts of Kēraḷa, celebrated in Tr̥čer̀ukunnu (with വേല) during 28 days.

പൈർ, see പയിർ.

പൈശ് Ar. faiẓ. Plenty കച്ചവടത്തിൽ വൎക്കത്തും പൈശും ഇല്ല Ti.

പൈശാചം paišāčam s. (പിശാച). Devilish.

പൈശുന്യം paišunyam a. (പിശുന). Back-biting, envy, malignity. പൈ. പറക, പൈശുന്യശാലി Bhg. a calumniator.

പൊകിടു poɤiḍu (T. poɤuṭṭu) A bubble = പൊക്കിള.

പൊകിണ poɤiṇa, പൊകണ V1. and പോണ The green imperial pigeon, Carpo-phaga sylvatica, said to remain always on the highest trees. പൊ. കുറുകുന്നതു കേട്ടോ ചാപ്പ TP. No. also പൂണ.

പൊകുട = പൂട Down പൊ. രോമങ്ങൾ, കഴുകൻ തലയിൽ പൊ. അല്ലാതേ തുവ്വൽ ഇല്ല MC.

പൊക്കട്ട pokkaṭṭa? B. (No. പക്കിട) Bad, mean (Tu. pokkaḍe, without cause) see foll.

പൊക്കണം pokkaṇam T. M. (C. bo —) A beggar’s bag, wallet. പൊ. കെട്ടി പുറത്തിട്ടു Mud. പൊ. ഇടുക, തോളിൽ ഇടുക to go begg-ing. — പൊ. തൂക്കി B. a beggar. — [പൊ. കെട്ടു poverty, meanness. പൊ. കെട്ട വാക്കു V1. low talk, nonsense (see പോ —)].

പൊക്കം pokkam T. M. (VN. of പൊങ്ങുക.). 1. Height അരക്കോൽ പൊ. MC. പൊക്കത്തിൽ പുകപൊങ്ങി PT. പൊ. പിടിക്ക to take the height of. — പൊക്കത്തിൽ പറക Nal. aloud. 2. boiling over, evaporation; loss പൊ. എന്റെ ഭക്ഷണം PT. my meal is lost. ഉൽകൎഷം വൎദ്ധിക്കുമ്പോൾ പൊക്കമാം അധീശനും മക്കളും ബന്ധുക്കളും PT. — പൊക്കമായി in vain!

പൊക്കൻ No. a dragon-fly; N. pr. m. (പൊക്കക്കുട്ടി = പൊക്കോട്ടി), f. പൊക്കി, പൊക്കിച്ചി No.

പൊക്കർ low people.

പൊക്കപ്പല്ലൻ m., — ല്ലി f. who has a high tooth.

പൊക്കാരം No. 1. = വൎദ്ധന swelling of grain in boiling. 2. ചുവർ പൊ. ആക high.

പൊക്കാളി ചെറു പൊക്കാളിയെന്നിവ kinds of rice-corn grown in കുട്ടനാടു CrP.

പൊക്കിണൻ N. pr. m. (Tīyars).

പൊക്കുക pokkuɤa = പൊങ്ങിക്ക 1. To raise തല പൊക്കി; അവനെ പൊക്കി also met. = താങ്ങി. 2. to annul, expel, depose.

CV. പൊക്കിക്ക V1.

പൊക്കിൾ & — ക്കുൾ aC. M. Te. (Tn. puvoḷu,

പൊക്കിൾക്കൊടി the umbilical cord പൊ. കൂടേ വീണില്ല ബാലനു SiPu.

പൊക്കുള & — ക്കിള a blister, vesicle (C. Te. pokku: pustule from പൊരിക്കു?) a bubble, water-bladder. തീപ്പൊക്കിള (or തീപ്പോള) a kind of ulcers.

denV. പൊക്കുളിക്ക (pukkaḷi, C. Te. to gargle) to bubble up = കൊപ്പുളിക്ക; തോൽ പൊക്ലിച്ചു MR. blistered.

പൊക്കുടൻ N. pr. m.

പൊങ്കാരം = പൊൻകാരം Borax GP75.

പൊങ്കോലം poṅgōlam (പൊൻ). A tree Put-ranjiva (Nageia, Rh.).

പൊങ്ങുക poṅṅuɤa T. M. aC. Te. 1. To boil over, bubble up, chiefly met. പൊങ്ങിന മോദം, ശോകം. 2. to rise, as out of the water അന്നങ്ങൾ മേല്പെട്ടു പൊങ്ങിനാർ PT. സൂൎയ്യൻ ഉദിച്ചു പൊങ്ങീടിനാൻ PatR. ആദിത്യൻ പൊങ്ങുകയും താഴുകയും Bhr. നീറ്റിൽ മുങ്ങിപ്പൊങ്ങി PT. Fire: കത്തിപ്പൊങ്ങീടും ജ്വാലാമാലകൾ Bhr. പന്തിരണ്ടംഗുലം പൊങ്ങുമാറു കുഴിച്ചു നാട്ടി CG. മേല്പെട്ടു പൊങ്ങുന്ന പുണു്ണു a. med.; to grow high വാമനൻ പൊ. Bhg. എല്ലു പൊങ്ങി Bhr. (in an old man). 3. to spread as light, noise, report വെണ്മ എങ്ങുമേ പൊങ്ങ പ്പൊങ്ങ CG. ൟറ്റില്ലം വിളി പൊങ്ങിത്തുടങ്ങി SG. വാൎത്ത എങ്ങുമേ പൊങ്ങീതാ, ഉത്സവം ഉണ്ടെന്നീ പാരിടം എങ്ങുമേ പൊങ്ങ വേണം CG. 4. to come to nothing പണി പൊങ്ങിപ്പോയി is lost (= പൊക്കം 2.).

പൊങ്ങൻ boiling o sugar. B.; പൊ. പനി chicken-pox.

പൊങ്ങ 1. Cerbera manghas. 2. a cocoanut newly planted, swelling & shooting പൊങ്ങ നിറഞ്ഞു ക്രമേണ മുളെച്ചു മൂന്നില വിരിഞ്ഞു So., പൊങ്ങു V1. No., നൊങ്ങു Trav.

പൊങ്ങം Pongamia glabra, Rh, (see പുങ്ങു) prh similar to പൊങ്ങത്തു Rh. Spathodea ceylanica?

പൊങ്ങച്ചക്കാരൻ a vain, ostentatious person.

പൊങ്ങത്തി No. = foll. 2. & പൊങ്ങതടി 3.

VN. പൊങ്ങൽ 1. boiling, bubbling up പൊ. പുര an eating house. 2. floating ആന്തലും പൊങ്ങലും (പൊന്തലും) No. vu. timber which sinks & timber which floats; a buoy; pieces of wood in fishing lines, to keep them afloat (also പൊങ്ങത്തി). 3. ostentation. പൊ. പറക to talk impudently.

പൊങ്ങല്യം Rh., (പൊങ്ങിലം V1.) Phyllanthus Malabaricus, = പെരുമരം? നീൎപ്പൊ. Rh. Bignonia spathacea.

പൊങ്ങു 1. a float, raft, buoy. 2. a boat (Tu. pongau). 3. (= തേങ്ങാക്കണു്ണു ഉള്ളിൽ വീൎക്കുന്നതു) = പൊങ്ങ 2; V1. No. 4. light timber, = പുങ്ങു? or a Broussonetia. 5. in അങ്ങില്ലാപ്പൊങ്ങു (8).

പൊങ്ങുതടി 1. a raft, catamaran പൊ. പോലേ മേലേ കിടന്നവൻ മുങ്ങീല Brhmd. 2. a stoutman. 3. also പൊങ്ങത്തി occurs as buoy to indicate the place of an ar-ticle sunk.

പൊങ്ങു പുഴുങ്ങി No. (പൊങ്ങു 3 & പൊങ്ങ 2) = വിഢ്ഢി a dunce.

CV. പൊങ്ങിക്ക to raise ദൂരത്തുനിന്നു കൈപൊ. PT. beckoning. മസ്തകം പൊ’ച്ചുയൎന്നു CG. a serpent. വാൾ ഏറ്റം പൊ’ച്ചു Brhmd. (= ഓങ്ങി). തുഷ്ടിയെ, ഉന്മേഷം, കീൎത്തിയെ Bhr. ശവം എടുത്തു പൊ’ച്ചു MR. (in a well) വാൽ പൊ. AR. (monkeys).

പൊച്ച počča & പൊച്ചി T. M. (C. pučči, pukku, Te. pūku). Membrum muliebre.

പൊടന്ന poḍanna (പുടം?). As much as can be held by two hands ഒരു പൊ. അരി (= കൊടന്ന).

പൊടരിക്ക poḍarikka (C. poḍaru to shake). To annoy, bother.

പൊടി poḍi T. Te. M. (C. Tu. puḍi) fr. പൊടു. 1. Dust പൊടിയും ചണ്ടിയും prov. കിണ്ടി പൊടി തുടെച്ചു TP. ഞാൻ പൊടിക്കു പൊടി

പൊടിക്കണ്ണൻ blind പൊ. ഒരു തുണയും കൂടാതേ കൊടുങ്കാട്ടിൽ കിടന്നുഴലും mud. (= പൊട്ടക്കണ്ണൻ).

പൊടിക്കിഴങ്ങു No. = പിടിക്കിഴങ്ങു Cal. Palg., ചെറുകിഴങ്ങു No. & So.

പൊടിക്കൈ administering small medicines, doing any little business; an artifice B.

പൊടിത്തൂവൽ a kind of curry-powder.

പൊടിപെടുക to be reduced to powder ഉടൽ പൊ’ടും അടൽ RC. — act. അവരെ പൊ’ടുത്തു കളക Bhr.

പൊടിമഴ minute rain.

പൊടിമാനം 1. like powder. പൊ’മാക്കിക്കളഞ്ഞു thrashed, pounded him. 2. So. great noise. പൊ. വെക്ക to play.

പൊടിമീൻ a shoal of small fish.

പൊടിമുട്ടിപ്പോക to be belaboured.

പൊടിയിടുക (4) to solder.

പൊടിയുപ്പു GP 73. saltpetre; refined മണു്ണുപ്പു.

പൊടിവിത No. sowing on dry land, taking place between Mīna & Mēḍa, opp. ചേറ്റു വിത. — (Palg. പട്ടുവിത).

പൊടിവെട്ടി T. goldsmith’s scissors.

പൊടിയുക poḍiyuɤa T. M. (പൊടി). 1. To be pulverized കടുകിനുടെ വടിവൊരുവനടി പൊടിഞ്ഞുടൻ Nal. in a crowd. ഭൂഷണകന കരേണുക്കൾ പൊടിഞ്ഞു വീണിതാ KR. ഭൂതലം പൊട്ടിപ്പൊടിഞ്ഞു SiPu. in battle. — met. ൟൎഷ്യാ പൊടിഞ്ഞു ചൊന്നാൻ Mud. burst out. 2. to be destroyed നരിയുടെ പല്ലു പൊടിഞ്ഞുപോയി

പൊടിക്ക T. M. 1. v. a. to pulverize, bruise കണ്ടങ്ങൾ ഉഴുതു പൊടിച്ചു തയ്യാറാക്കി വിത്തിടേണ്ട സമയം‍ TR. — met. ചിത്തവും എതിൎപ്പവർ തമ്മേയും പൊടിപ്പവൻ Bhr. break-ing the hearts of women & the bodies of enemies. 2. (Te. C. poḍuku) v. n. to spring up, sprout വെട്ടിയ കുറ്റി പൊടിക്കുന്നു V1. കാരമുരട്ടു ചീരപൊടിക്കയില്ല, ഇടിക്കു കുമിൾ പൊടിച്ച പോലേ prov. വെളളം പൊ. to ooze, leak, run out in drops.

VN. 1. പൊടിച്ചൽ. 2. പൊടിപ്പു tuft, tassel, worn at the neck നാക്കും പൊടിപ്പും Nal. of king’s dress V1. കാളാഞ്ചിയും പൊടിപ്പും (of പതക്കം, ഇളക്കം or തിളക്കം etc.) worn by women on their back. ചരട്ടു പൊടിപ്പു (f. i. of the Tāli-string), മാൎത്താലി പൊടുപ്പു etc. 3. (Cochi) ആ തറവാട്ടിൽ പൊടിപ്പില്ല, ഒരു പൊടിപ്പുണ്ടായി = സന്തതി offspring.

CV. പൊടിപ്പിക്ക to cause to bruise കമ്മരെക്കൊണ്ടു പൊ’ച്ചു വന്മുസലം CG.

പൊടു poḍu, √ of പൊടി & പൊട്ടു T. C. Te. M. (Tu. puḍa) To burst, explode.

പൊടുക്കന്നു, പൊടുക്കനേ, (പൊടുക്കനവേ നാശം AdwS.), പൊടുന്നന, പൊടുന്നനേ, പൊടുന്നനവേ (T. പൊട്ടെന) suddenly, in a moment, quickly; also ഇടി പൊടുക്കനേ V2.

പൊടുപൊട (പൊടുപൊടേ) id. bursting out പൊ. പ്പൊട്ടിക്കരഞ്ഞു ചൊല്ലി Bhg. irre-pressible emotion. പൊ. ആൎത്താൻ, അലറി Bhr. പൊ. ഇളകുന്നട്ടഹാസങ്ങൾ AR. — adj. part. പൊടുപൊടിന മിഴാവോശകൾ Pay. of deafening noises.

പൊടുപ്പു, see പൊടിപ്പു.

പൊട്ട poṭṭa (T. blindness, Tu. dumb). 1. What is broken, maimed. 2. a stinging fly. 3. a plant the berries of which are used in pop-guns.

പൊട്ടക്കണ്ണൻ So. blind, — ണ്ണി fem.

പൊട്ടക്കലം a broken water-pot.

പൊട്ടക്കാവളം the stinking Sterculia foetida (പൊട്ടക്കാളം Palg. a firewood-tree).

പൊട്ടക്കിണറു a blind well, — റ്റിൽ തളളിവിട്ടാർ Bhr.; also പൊട്ടക്കൂപം.

പൊട്ടക്കുളം a waterless tank അട്ടെക്കു പൊ. prov. (so പൊട്ടക്കുഴി).

പൊട്ടച്ചെവിയൻ deaf.

പൊട്ടപ്പറമ്പു No. = വെറും.

പൊട്ടപ്പുല്ലു a kind of grass.

പൊട്ട പറയാതേ RS. no nonsense!

പൊട്ടയിടുക to smack. (No. നൊട്ട 2.)

പൊട്ടൻ poṭṭaǹ (C. peḍḍa, fr. പൊട്ടു). 1. A blockhead, one deaf & dumb ഞാൻ സൃഷ്ടികൎത്താവെന്നുളളതു പൊട്ടരായുളളവർ ചൊല്ലുന്നൂതു CG. only fools can say. പൊട്ടനായി പോയേൻ CG. I was outwitted; a dolt. 2. a Paradēvata. 3. a certain bee MC. 4. No. a fish.

പൊട്ടക്കളിക്കു പൊരുളില്ല prov. a doltish play.

പൊട്ടത്തം (= ത്വം) stupidity പൊ. ഏറ്റമുളള ഗോജാതി PT. — also പൊട്ടത്തരം.

പൊട്ടം തട്ടുക V1. blind-man’s-buff.

പൊട്ടി 1. f. a silly woman പൊട്ടിയായതു മൂലം Bhr. because I made a fool of myself, also പൊട്ടത്തി. 2. No. chickenpox (fr. പൊട്ടുക). 3. bursting, destroying പൊട്ടക്കണ്ണൻ one with an evil eye. 4. esp. in ഏട്ട —, കോരപ്പൊട്ടി etc. No. sounds or air-bladders of various species of fish exported for the preparation of ising-glass.

പൊട്ടിക്കാ No. = പീച്ചിങ്ങാ.

പൊട്ടു poṭṭu T.M. (Te. C. Tu. husk). 1. A crack, hurt പൊട്ടില്ലാത്ത മാങ്ങ not damaged by fall-ing. കല്ലിന്റെ പൊട്ടിൽ ഉറപ്പിച്ചു PT. fixed

പൊട്ടുകാ, — കുല a withered fruit.

പൊട്ടുബുദ്ധി foolishness.

പൊട്ടുമുണ്ടി B. a curlew.

പൊട്ടുവിദ്യ useless art.

പൊട്ടുക poṭṭuɤa (C. Te. peṭlu). 1. To burst, explode ഒരു വെടി പൊട്ടി TR. a gun fired off. പൊട്ടിനൊരൊച്ച CG. (of a tree breaking). പൊട്ടുമാറുളള നാദം (lion’s roar). പളള വീൎത്തു പൊട്ടി (of one drowned). പൊട്ടിപ്പൊട്ടിക്കരയുക, പൊട്ടിച്ചിരിക്ക; so of the heart മാനസം പൊട്ടിത്തുടങ്ങിക്കണ്ട നേരം KR. (fear). പൊട്ടിയ വാചാ തൊഴുതു Bhg. പൊട്ടുന്ന ഉളളം CG. (grief). ജനനിക്കു കണു്ണുനീർ പൊട്ടി ഒഴുകി Nal. — fire crackling തീ പൊട്ടുന്നതു കേട്ടു, പാവകൻ പൊട്ടി എരിഞ്ഞു പൊരിഞ്ഞു, തല പൊട്ടിത്തെറിക്ക (of a burning corpse). ലോകം ചുട്ടുപൊട്ടും Bhr. 2. to burst, as a sore ശരീരത്തിൽ പൊട്ടി വീണു an eruption; to break, crack as eggs മുട്ട പൊട്ടിപ്പോകാതേ ഭരിക്ക Bhr. അടി കൊണ്ടു തല പൊട്ടി TR. പെണു്ണു കെട്ടി കണു്ണു പൊട്ടി prov. = നാശം വന്നു. 3. to put forth as buds മരം പൊട്ടി മുളെച്ചു, കൂമ്പു പൊ. — പൊട്ടി bursting (see under പൊട്ടൻ).

പൊട്ടിത്തെറിച്ചവൻ one who has lost all self-command, a reprobate. — അഞ്ചെട്ടു പൊ’ച്ച മാപ്പിളളമാർ TR. mad chaps of rebels.

VN. പൊട്ടൽ 1. bursting മുളയുടെ പൊ. കേട്ടു (burning bamboos). 2. = പുട്ടിൽ.

പൊട്ടിക്ക 1. v. a. to burst, crack, break off കുരു പൊ. a boil. മദകരി ചങ്ങല പൊ. KR. വില്ലു പൊട്ടിച്ചാൻ CG. മാങ്ങ പൊ. V2. to gather. വിരൽ പൊ. to crack the fingers.

പൊണ്ണൻ poṇṇaǹ = പൊട്ടൻ, A heavy stu-pid man, dolt, coward V1. (= കുടവയറൻ V2.). പിടിയാത പൊണ്ണർ Bhr. പൊ’നാം ശ്വാവു, പൊണ്ണക്കുരങ്ങൻ PT. പൊണ്ണന്മാർ എന്നു നണ്ണി KR. blockheads. പൊണ്ണുങ്ങളോടിടകൂടി രസിക്കുന്ന പൊ’ന്മാൎക്കുണ്ടോ വിശേഷജ്ഞാനം SG. വലിയപൊണ്ണ RS.

പൊണ്ണത്വം 1. stupidity പൊ’മായതഖിലം Anj. a mere empty show. 2. = പൊങ്ങച്ചം f. i. പൊ. പറക to vaunt, also പൊണ്ണത്തരം.

പൊണ്ണാച്ചി m. & f. = വൻ പൊണ്ണൻ: പോയാൽ പൊറുക്കുവാൻ പൊ. മതി prov.

പൊണ്ണി fem. of പൊണ്ണൻ.

പൊതി poδi T. M. C. (Tu. pude, see പുത). 1. A bundle, as of victuals; whatever envelopes കലത്തിന്നു വായ്പൊതി കെട്ടുക a. med. 2. a full bag or bullock-load. പൊതി പിടിക്ക to be carried on beasts of burthen. ഇരുനൂറു പൊതി പുകയിലയും കച്ചയും TR. 3. a measure = 20 Iḍangal̤ i CS. ഒരു പൊതി അരി = മൂട (vu.). പൊതി നെല്ലു = 25 Iḍ. V1. (50 No.) ഒരു പൊതിക്കു മുപ്പതു വിത്തു (Cavāi) others = 33½ Iḍang. അരിപ്പൊതി Arb.; also a number: 1 പൊതിച്ചക്കര Cann. 100, Telly. 50, Cal. 10 pieces.

പൊതിക്കാരൻ an owner of pack-bullocks.

പൊതിക്കാള an ox of burthen.

പൊതിക്കെട്ടു a bundle tied up ചോറു പൊ’ട്ടായി കെട്ടുന്നു TP.

പൊതിച്ചോറു rice or victuals tied up for a journey ഒരു മുണ്ടിൽ തൈർ ഒഴിച്ചു പൊ. കെട്ടി Arb.

പൊതിനാവു mint, Arb. Palg. (see പോതിക).

പൊതിപ്പത്തു or പോറ്റിപ്പത്തു a tenth of the seed-corn formerly paid to temples, but merged in the general assessment. W.

പൊതിപ്പാടു a measure of rice-land requiring a Poδi of seed to sow it. എനിക്കു സ്വന്തമായി ൬ പൊ. കണ്ടം ൧൨ പൊ. പണയം വക കണ്ടങ്ങൾ കൂടിയിരിക്കുന്നു (Becal).

പൊതിമാടു Palg. = പൊതിക്കാള.

പൊതി പൊളിയുക to undo a bundle = പുതവിടുക്ക to speak out V1.

പൊതിക്ക poδikka 1. So. To unhusk a cocoa-nut (തേങ്ങ = No. ഉരിക്ക, Cal. പൊളിക്ക). പൊതിച്ച മടൽ കാച്ചു Nid.; to beat with the fist B. 2. No. to wrap ശവത്തിന്നു കരുമ്പടം പൊതിച്ചു jud. also പൊതിപ്പിച്ചു (loc).

പൊതിയുക T. M. Tu. C. (T. aC. podugu). 1. to inwrap പാത്രം പൂരിച്ചു പൊതിഞ്ഞു കെട്ടി CG. വില്ലു പട്ടുകൾ പൊതിഞ്ഞിട്ടു വെച്ചു KR. കുടത്തെ പുട്ടിൽ പൊതിഞ്ഞു KU.; also to envelop ഇന്ധനം കൊണ്ടൊക്കപ്പൊതിഞ്ഞു പുകഞ്ഞു CG.; to cover ചിറകിനാൽ പൊ. രക്ഷിച്ചു & ചിറകിനാൽ തമ്പിയെ ഭാനുകിരണങ്ങൾ തട്ടാതേ പൊതിഞ്ഞു കൊണ്ടു KR.; ഇവ വെണ്ണയിൽ ചാരിച്ചു പൊതിക, ഗുളിക വെണ്ണയിൽ പൊതിഞ്ഞു മിഴുങ്ങുക, തലെക്കു പൊതിവാൻ മരുന്നു a. med. 2. to set jewels in gold etc. കുംഭവും കൊമ്പും പൊതിഞ്ഞഥ പൊന്നിനാൽ Mud. of ele-phants. കത്തിയുടെ പിടിക്കും ഉറെക്കും കൂടി പൊതിഞ്ഞ വെളളി TR.

പൊതിരുക poδiruɤa T. M. To be enlarged (or tender?). പുളളി മുലക്കൺ പൊതൃന്നു കറുത്തിരുണ്ടു Pay. in pregnancy.

പൊതിരേ abundantly B.

പൊതിർ So. rottenness (ripening?).

പൊതിൎക്ക to soak, steep as fibres, cloth തിരുൾ പൊടിച്ചു ഇളന്നീർത്തണ്ണീറ്റിൽ പൊതുൎത്തു a. med.

പൊതു‍ poδu T. M. (aC. pol̤aku). Common, general. പൊതുമുതൽ common property. പൊതുവായിട്ടു വെച്ചിരിക്കുന്ന ധൎമ്മം VyM. a uni-versal law. പൊതു പിരിക്ക V1. to be solitary.

പൊതുവിലുളള B. catholic.

പൊതുവൻ So. a barber; No. പൊതുവാൻ the barber of Paravaǹ & Kammāḷars; his wife പൊതുവാടിച്ചി.

പൊതുവാൾ (ആൾ), pl. — വാന്മാർ& — വാളർ,— വാളന്മാർ, fem. — ളിച്ചി (& പാൎവ്വതിപ്പൊ ‍

പൊതുവേ in common, universally. പൊ. ഉളളതിന്നു ചേതം വരുത്താതേ VyM. joint-stock. — also പൊതേ V1.

പൊതുപൊതേ poδuboδē B. An imitative sound (= പൊത്തനേ).

പൊതുക്കുക, ക്കി 1. So. No. to smooth a mud-bank etc. by wetting & beating it gently തച്ചു പൊ. No. (or പുതുക്കുക?). 2. No. പൊതുക്കിക്കെട്ടുക to tie loosely, lightly (= അഴെച്ചു).

പൊത്ത potta (loc.) A straw, mote = പൊറ്റ.

പൊത്തു pottu̥ M. T. (T. V1. also പൊതുമ്പു, So. പോതു, C. hodaru, C. Tu. poṭre). 1. A hole in the ground ജന്തുക്കളെ പൊത്തിലടെക്കും ജനം Bhg. catching in holes; also a hollow in trees പിലാപ്പൊത്തിലും നില്ക്കും prov. പൊത്തോടിയ മുള a hollow bamboo, bamboo whistling in the wind. 2. a cavity, vacuum പൊത്തിന്നു കൊടുക്ക Si Pu. to give food just enough to fill the stomach. 3. esp. the hollow hand, formed so as to receive liquids or to give a gentle slap; പൊത്തു കൊടുക്ക B. to insult by motion of the hands; പൊ. കിട്ടുക to suffer dis-grace. 4. തെങ്ങിന്നു പൊ. കെട്ടുക V1. No. to tie thorns round a cocoanut-tree to keep off thieves = പൊത്തൽ. 5. = പൊറ്റു q. v.

പൊത്തു വരുത്തു No. (2. 3) what barely stops the hole or covers the want ഇപ്പോഴത്തേ പൊ’ത്തിന്നു ആ പണം എടുക്കട്ടേ TR. പൊ’ ത്താക്ക provisionally = ഒപ്പിക്ക. പൊ. പറക, കഴിച്ചുകൂട്ടുക; പൊ’ത്തായി കാൎയ്യം തീൎന്നു V1. barely, with subterfuges & evasions (also

പൊത്തുക pottuɤa T. M. Tu. (C. počču fr. പുത, പൊതി). 1. To cover രണ്ടു കൈകൊണ്ട് ൟച്ച പൊ V1. to catch. കൎണ്ണങ്ങൾ നന്നായി കരംകൊണ്ടു പൊത്തി നിന്നു Mud. (a poor merchant before a minister). വായ്‌ പൊ. to hold the hands before the mouth, reverenti-ally = ഓച്ചാനിച്ചു നില്ക്ക (with Acc. അയ്യാളെ വായ്പൊ. MR.). കരംകൊണ്ടു കൺ പൊത്തിനാർ KR. പൊത്തി വെച്ചു കൊണ്ടിരിക്ക, പൊത്തിപൊതിഞ്ഞു വെക്ക to conceal a matter, frame excuses. വെടി കൊണ്ടാൽ പൊ’ന്ന ഉറുക്കും തണ്ടും TP. protecting. 2. to envelop, as തെങ്ങു with thorns; to embrace. 3. to strike gently so as merely to cover the surface ആയിരം മുത്തിയാലും ഒന്നു പൊത്തിക്കൂടാ prov.

പൊത്തനേ (3) gently, by itself = തനിയേ, without a hitch പൊ. ഒരുത്തയിൽ താണു കപ്പൽ, പൊ. അവിടേ ഇരുന്നു TP. (or securely? fr. 1.). പൊ. പറഞ്ഞു, പൊ. കൊടുത്തുകളക No. = എല്ലാം.

VN. പൊത്തൽ thorns & leaves tied on fruit-trees as defence (2) f. i. തെങ്ങു കെട്ടുക 479.

പൊത്തിപ്പിടി (2) seizing round the shoulders and arms, as for wrestling V1., കുഞ്ഞനെ പൊ’ച്ചു TP.; രണ്ടു കൈകൊണ്ടും പൊ’ക്കും welcome most fondly. തങ്ങളിൽ പൊ’ക്ക KR. (playfully).

പൊൻ, see പൊന്നു.

പൊന്ത ponda So. No. Weṭṭ. A thicket over-grown with grass V1. പൊന്തയാക = പടരുക.

പൊന്തൻ B. stout but inactive; a large use-less plantain (= without weight).

പൊന്തി T. M. (No. also പൊന്തിക) a fencing foil, club of wood, the insignia of a fenc-ing master (S. ഗദ). പൊന്തിയും പലിശയുമായി TP.; there is also an ഇരിമ്പു പൊ. In KU. പൊന്തിക, പൊന്തിയ; പൊന്തിവാൾ a wooden sword. — പൊന്തിപ്പയറ്റു, പൊന്തിയടവു fencing. പൊ. ത്തല്ല് ഒന്നു തടുക്കാൻ പോരാ TP.

പൊന്തുക to rise as in water, to float = പൊങ്ങുക f. i. ശവം പൊന്തിക്കണ്ടു jud. ൟച്ച പൊന്തുന്നതു കണ്ടു (from a corpse, when dis-turbed). കുളത്തിൽ ചമ്മിപൊ. No. = കെട്ടുക; also അപ്പം, ചിതൾ. കിഴക്കു കതിരോൻ ഉദിച്ചുപൊന്തി TP. — met. വില പൊന്തിപ്പോക അഹങ്കാരംകൊണ്ടു പൊ. V1. (rare).

CV. പൊന്തിക്ക to raise, hold up തല പൊന്തിച്ചു കൂടാ MR. (one wounded) = പൊങ്ങിക്ക.

പൊൻ poǹ 5. 1. Gold (= പൊൽ shining), used met. for what is excellent. പൊന്നും മഴയും ഉണ്ടാക്കിയിരിക്കുന്നു തമ്പുരാൻ, പൊന്ന് ഒന്നു പണി പലതു prov. (said of God). 2. gold-coin വില്ലിട്ട പൊൻ TR. = 5 Rup., esp. gold-fanam എട്ടെട്ടു പൊന്നു കെട്ടി TP. — opp. to silver: പണം കൊടുത്തു കാള വാങ്ങുമ്പോൾ പൊന്നു കൊടുത്തു ചെക്കനെ വാങ്ങേണം prov. In Cpds. before ക ച ത പ also പൊൽ q. v.

പൊൻകട്ട an ingot of gold.

പൊൻകട്ടി 1. id. 2. a boil in the face V1.

പൊൻകമ്പി, — കസവു see simpl.

പൊൻകാരം (& പൊങ്ക —) borax = പൊൻചുവപ്പിക്കുന്ന ക്ഷാരം.

പൊൻകാവി fine ochre, also പൂങ്കാവി.

പൊൻകിണ്ടി, — കിണ്ണം, — കുടം, — കരണ്ടി see simpl.

പൊൻകോലം, see പൊങ്കോ — Nageia.

പൊന്തകര & പൊന്നാന്ത — see simpl.

പൊന്തകിടു a gold-plate, gold-leaf പൊതിവാൻ പൊ.

പൊന്തമ്പുരാൻ the Trav. Rāja.

പൊന്തൂക്കം (1 = 9 പണത്തൂക്കം) No. ൟ വാക്കു etc. ഒരു പൊ’ത്തിന്നു 9 പണത്തൂക്കം കുറെച്ചം a big lie. പൊ’ത്തിന്നും മുന്തൂക്കം.

പൊന്നകം “holding gold” Calophyllum ino-phyllum, from the yellow gum (= പുന്ന).

പൊന്നങ്ങാണി, see പൊന്നാങ്കണ്ണി.

പൊന്നം a sort of rice.

പൊന്നൻ N. pr. m., പൊന്നി‍ N. pr. f.

പൊന്നനിയൻ dearest brother TP. (അനുജൻ); so പൊന്നപ്പൻ Pay.; പൊന്നമ്മ N. pr. f.; പൊന്നേട്ടത്തി TP. (ജ്യേഷ്ഠത്തി).

പൊന്നമ്പലം: തന്നമ്പലം നന്നെങ്കിൽ പൊ. ആടേണ്ട prov. (no need of going to temples).

പൊന്നരിതാരം orpiment, ഹരിതാരം S.

പൊന്നരിപ്പു sifting gold out of sand.

പൊന്നാങ്കണ്ണി Illecebrum sessile, used for wounds ചിറ്റമൃതു പൊ. ഇവ ഇടിച്ചു a. med.

പൊന്നാക്കാശു a rough copper-coin = 2 pie.

പൊന്നാങ്ങള dearest brother (said by sisters).

പൊന്നാണി a gold pin.

പൊന്നാണിഭം gold coin, — ഭക്കൂട്ടം a bunch of different gold-pieces for trying the മാറ്റു.

പൊന്നാനി, (old — ായിനി). 1. N. pr. Ponnāni, the chief colony of Māpillas, also പൊ. വായ്ക്കാൽ, & വായ്ക്കൽ TR. 2. the leader in singing. B.

പൊന്നാമര =പൊന്നാവീരം.

പൊന്നാമ്പൂ Epidendrum spatulatum.

പൊന്നാരം (see പുന്ന —) flattery പൊ. കുത്തിയാൽ അരിയുണ്ടാകയില്ല prov. മച്ചിന്റെ പൊ’വും മാളികയും കണ്ടു Pay. beauty. എന്നുടെ പൊന്നാരപ്പൈതലേ പൂണ്ടേൻ CG. precious child (fr. ഹാരം).

പൊന്നാരവീരൻ GP65. = പൊന്നാവീരം Cassia occid., പൊന്നാരിവേർ Tantr.

പൊന്നാരിയൻ Palg. B. a rice-corn. CrP.

പൊന്നാശ avarice.

പൊന്നിങ്ങളേ my dear wife!

പൊന്നിടാരൻ Er̀. goldsmith as called by Pulayars.

പൊന്നിടുകാരായ്മ So. freehold property.

പൊന്നിൻകുടം TR. = പൊല്ക്കുടം.

പൊന്നിറ TR. see നിറ full value in gold.

പൊന്നിറം gold colour. പൊ’ത്താൾ KR. Sīta, the gold-coloured.

പൊന്നിയം N. pr. കുമ്പം ൧൦ പൊ. പട കുറിച്ചു,

പൊന്നുചങ്ങാതി TP. dearest friend.

പൊന്നുടമ = പൊമ്പണ്ടം.

പൊന്നുമ്പൂ = — ന്നിമ്പൂ, see പൊൻപൂ.

പൊന്നൂഷം a plant, EM.

പൊന്നെഴുത്തു golden letters. പൊ’ത്തുളള ധനുസ്സ് KR. with decorative figures etc.

പൊന്നോല a gold-leaf പൊന്തകിടു as ear-ornament of some women.

പൊൻപണം a gold-fanam, see പണം.

പൊൻപണി working in gold. പൊ. ക്കാരൻ ചെട്ടി a goldsmith (in Talip. 32).

പൊമ്പണ്ടം No. = സ്വൎണ്ണാഭരണം.

പൊൻപാത്തി a cradle of gold-diggers അരിപ്പുപൊ. ൫ doc.

പൊൻ‌പിളള a gold child കാക്കെക്കു തമ്പിളള പൊമ്പിളള prov.

പൊൻപൂ a flower made of gold; an imitation of the heavenly flower-rains, at corona-tion KU.

പൊൻപെങ്ങളേ dearest sister (said by bro-[thers).

പൊന്മ, vu. പൊയ്മ, (T. പൊൻവായി) the king-fisher, Alcedo bengalensis. മലപൊ. Halcyon leucocephalus, also പൊന്മാൻ MC.

പൊന്മണി gold-beads.

പൊന്മകൻ dear son; also = പെണ്മകൻ sister’s son, hereditary prince (KM. സ്വൎണ്ണപുത്രഃ).

പൊന്മയം golden പൊ’മായിട്ട് ഒരു ചട്ട Mud.

പൊന്മല the gold mountain.

പൊന്മാൻ 1. a gold-coloured deer AR. 2.= പൊന്മ q. v. king-fisher പൊന്മാനേ പോലേ കണ്ണു ചിമ്മി prov.

പൊന്മാല a golden garland എരിക്കിൻപൂപ്പൊ. ചാൎത്തുവൻ TP.

പൊന്മീൻ a gold-fish.

പൊന്മുടി a crown or mitre KR.

പൊന്മെഴുകു wax to try gold.

പൊൻവണ്ടു B. Cantharides.

പൊൻവാണിഭം shroffing. പൊൻ തൂക്കി പൊ. ചെയ്യുന്നു TP. — പൊ’ഭക്കാരൻ a money- changer.

പൊൻസൂചി a golden needle പൊ. കൊണ്ടു കുത്തിയാലും കണു്ണുപോം prov.

പൊയി poy T.M. (C. pusi = പൊളി, പൊളളു). 1. A lie, untruth, opp. മെയി as പൊയ്യേ പറഞ്ഞു ചതിച്ചു — മെയ്യൊന്നു കല്പിച്ചു Bhr. പൊയ്യേ പറയും ചിലർ, പൊയ്യായ വ‍ാക്കുകൾ Mud. പൊയ്യല്ല Nal. 2. illusion, cheat, like മായ f. i. ഇപ്രപഞ്ചങ്ങൾ എല്ലാം പൊയ്യെന്നുരചെയ്യാം; ഭേദപ്പൊയ്കൾ KeiN. സീതയെ പൊയ്യാൽ കവൎന്നു AR. നദിതന്നിൽ പൊയ്യേ മരുന്നു കലക്കിയതും നീയേ Bhr.

പൊയികാൽ B. notches cut in cocoanut-trees for climbing them.

പൊയ്ക്കാൽ a wooden leg, stilts ചേറു കടപ്പാൻ ഒരു കൂട്ടം പൊ.

പൊയ്ക്കാരൻ, — രത്തി Palg. = കുരളക്കാരൻ.

പൊയ്ചില a charmed stone? പുനെന്ത പൊ. RC. (or large).

പൊയ്തല the dried & bent top of a dying cocoanut-tree.

പൊയ്തലച്ചി 1. a dying palm. 2. Law-sonia inermis (പുത്തലച്ചി Rh.).

പൊയ്ത്ത (part. of പൊയ്ക്ക T. to lie) in പൊയ്ത്തവഴി a cross-way, by-path.

പൊയ്‌വഴി Bhr. a false way, one of the de-fences of a fort.

പൊയ്‌വാക്കു a lie.

പൊയിൽ Low ground, f. i. in നെടുമ്പൊയിൽ, പൊയിൽപാടു; see പൊഴിൽ.

പൊയ്ക poyɤa T. M. (C hoyu to ford) A pond, water-pool; (loc.) flower-garden, see പൊഴിൽ. — താമരപ്പൊയ്ക, etc.

പൊയ്യ = പൂഴി loc. കൈക്കു ചോര പറ്റീട്ടുളളതു പൊയ്യകൊണ്ടു തോൎക്കുന്നു (Mpl.).

പൊയ്യുക poyyuɤa (C. puyyal war, hoyyu to kill). To fight, fence നീചനെ പിന്നേ നാം പൊയ്തു നിന്നീടുവാൻ പോക വേണം CG.; കച്ചില (189) ചുറ്റിപ്പൊയ്ക, നായരോടു കൊണ്ടപ്പൊയ്തു, കണ്ണനും പന്നിയും പൊയ്യുന്നു TP.

VN. പൊയ്ത്തു fencing പോരോ പൊയ്ത്തോ കുറിച്ചു, പൊ പടിക്കേണം എനക്കു, നെടു

CV. പൊയ്യിക്ക to let fight കുഞ്ഞനെ എങ്ങനേകൊണ്ടപ്പൊയ്യിക്കേണ്ടു TP.

പൊരി pori T. M. Te. (C. puri fr. പൊരു പൊരേ). 1. What is parched = നെൽപൊരി f. i. ദധിമധുഘൃതപൊരിപൂജാദ്രവ്യം KR. 2. parching തീയിൽ കാമനെ പൊരിചെയ്തതു Anj. 3. a spark തീപ്പൊരിപാരം എഴത്തുടങ്ങി CG. (T. also പൊറി).

പൊരികാരം B. potash.

പൊരിച്ചുണങ്ങു see ചുണങ്ങു.

പൊരിയവിൽ small biscuits.

പൊരിയുക T. M. (C. Tu. pottu). 1. To be parched, baked അഗ്നിയിൽ വീണു പൊരിഞ്ഞു Bhr.; തീയിൽ കിടന്നു പൊരിഞ്ഞു മറുകിയും, പാറ്റകൾ പോലേ പൊരിഞ്ഞു ചത്തു CG.; വെയിലത്തു പൊരിഞ്ഞു പോരി vu.; വെയിൽ ഏറ്റു ചുട്ടു പൊരിഞ്ഞു CG. 2. to crackle, pop പാരം പൊരിഞ്ഞൊരു കൊളളി CG.; അരിപൊരിയും പോലേ വെടിവെച്ചു TP.; നിറന്ന ദീപം പൊരിഞ്ഞു മങ്ങി, അഗ്നി പൊട്ടിപ്പൊരിഞ്ഞിടത്തൂട്ടു Bhr. (bad omen), എന്റെ മേൽ തീ പൊരിഞ്ഞു sparks flew on me. 3. (T. പൊരുക്കു what goes off), to become disconnected പല്ലു പൊരിഞ്ഞുപൊയി came out. so തലനാർ = കൊഴിഞ്ഞു. വെട്ടാത്ത നായൎക്കു പൊരിയാത കുറ്റി prov. പൊരിക്ക 1. So. to fry, parch നെൽ പൊരിച്ചു മലരാക്കി = വറുക്ക. 2. to eradicate മരം, transplant നെല്ലു, chiefly കുറ്റി പൊ. prov. പൊരിച്ചു നടാൻ ആവശ്യമില്ലാത്ത കൃഷി MR.; പറിക്കുന്നു പല്ലും പൊരിക്കുന്നു വേരും KR.; സാലം അന്യോന്യം പോരിച്ചവർ തച്ചു തച്ചു AR.

VN. I. പൊരിച്ചൽ parching; great heat, covetousness.

II. പൊരിപ്പു coming out, getting loose. പൊ. കല്ലു the decomposing layer of loose stones above the work-stones.

പൊരിപ്പൻ So. a frying pan.

പൊരിയാൽ എടുക്ക No. vu. = ചൂടാന്തരം 377 (from fire, sun, fever, etc.).

പൊരുക poruɤa T. M. Te. (aC. pordu). 1. To meet in battle, fight. With Soc., also Acc., അരക്കരെപ്പൊരുതാർ RC.; മന്മഥൻ നിന്മൂലം നമ്മെ പൊരുന്നതു CG.; ഒന്നു പൊരേണം നമുക്കിന്നു Nal.; ഒപ്പം പൊ Bhr.; പൊരുവാൻ വന്നു, പൊരുതൊടുക്കി KR. Of different con-tests ചൂതു, ചതുരംഗം പൊ. Bhr. 2. to vie, emulate ഇടിപൊരുന്തരം അലറി RC. Often എതിർ പൊ., അങ്കം പൊ.

VN. പോർ q. v. & പൊരുതൽ, whence aM. T. പൊരുതലിക്ക to contend V1.

പൊരുതുക (mod.) = പൊരുതുക, as നിന്നോടു കൂടി പൊരുതുവാൻ ഏറ്റവും ആഗ്രഹം Nal.; രാമനും രാവണനും പൊരുതും വണ്ണം Bhr.; പൊരുതി മരിച്ചു Bhg. (also പൊരുവുക).

CV. പൊരുവിക്ക, — തിക്ക to cause id. No.

പൊരുട്ടു, see പൊരുൾ.

പൊരുന്നുക porunnuɤa (T. — ന്തുക, C. Te.pondu, pońču). 1. v. n. To be joined, agree,suit together കരവിരൽ പൊരുന്നുനതിന്നു കീഴ് മുറിക, മെയി പൊരുന്തി ഏഴും RC. ഈ വഴക്കു പൊ’ം will be made up. തമ്മിൽ പൊ. ഇല്ലല്ലോ vu.; ഇത്താവടം ചേൎത്തതു ചാലപ്പൊ’ന്നൂ, കാഞ്ചി നിണക്കു പൊ’ന്നൂതേറ്റവും, കണ്ടിക്കൽ ചേല ഉടുത്താൽ ഇന്ന് ഒട്ടും പൊരുന്നാ CG. does not become me. അവൻ പൊരാളികൾക്കു പൊ’കയില്ലേതും Bhr. an unworthy antagonist. വാനം പൊരുന്തിന വിമാനങ്ങൾ RC. suiting heaven. നിന്നിൽ സ്നേഹം മാനസേ വന്നു പൊരുന്നിപ്പടൎന്നിതു Bhg. rests on the mind (=2.). 2. to sit on eggs, hatch, brood പൊരുന്നി കുട്ടികൾ ആയാൽ MC; പൊരുന്നിയ മുട്ട V2. Often Inf. കോഴി പൊരുന്നയിരിക്കുന്നു vu. പൊരുന്ന വെക്ക to set on eggs.

VN. I. പൊരുത്തം T. M. (Te. pontanam). 1. Suitableness, accord. വയറ്റിന്നു പൊ. agrees with the stomach. പൊ. ആക്ക to take in good part. 2. the conjunctions or favorable symp-

പൊരുത്തക്കാരൻ (1) Palg. a mediator = നടു[വൻ.

II. പൊരുത്തു (Te. pottu, Tu. podde). 1. join-ing, agreeing. പൊരുത്താക്ക to conciliate, gain over (Palg. പൊ. പറക).* 2. hatch-ing, പൊരുത്തിൽ കിടക്ക, വെക്ക. 3. T. a joint, So. the nape of the neck. 4. a match, lunt V1. 2. (* a broker).

v. a. പൊരുത്തുക T. M. 1. to join together, fit into each other. കരിവിയും കൊഴുവും പൊ. to fix a handle, adjust. ചരക്കിഴിച്ചു മച്ചിലും മരത്തിലും പൊരുത്തിനാർ Pay. laid carefully up. പൊരുത്തിയിടുക‍. 2. to reconcile.

III. പൊരുന്നൽ 1. harmony. 2. time of [brooding.

CV. പൊരുന്നിക്ക to get hatched, കോഴികളെക്കൊണ്ടു പൊ’ക്കുന്നു MC.

പൊരുപൊരേ (Onomat.) With a popping or crackling noise, പൊരുപൊരുക്ക.

പൊരുവിളങ്ങാ B. a ball of baked meal etc. (ഇളങ്കായി?).

പൊരുവുക poruvuɤa, an amplification of പൊരുക 1. To emulate കുളിർ മതിയോടെതിർ പൊരുവും ഇവൻ Nal. 2. to outdo; to scold, abuse (past പൊരുതു).

പൊരുൾ poruḷ T. M. (C. puruḷu, Tu. porlu beauty, see പൊരുന്നുക). 1. What belongs to one = അൎത്ഥം, riches പൊരുളവനുളളതടയ നല്കുവൻ Bhr 8. പൊ. കനക്കേ ഉണ്ടു V1. is rich. പൊരുളാശ (rather T.) = ദ്രവ്യാഗ്രഹം. 2. con-tents, meaning പുസ്തകം നോക്കി പൊ. പറഞ്ഞു Nal. വായ്പൊ. CG. മറപൊരുൾ VCh. the hid-

പൊരുട്ടു T. M. cause. അതിൻ പൊ. for its sake, in gram, explanation of Dat. case.

പൊരുളിക്ക No. to mind, think of; see പുരളിക്ക.

പൊൎത്തുഗാൽ Portugal, also വമ്പെഴും പ്രത്തുക്കാലും Nasr. po., V2. — പൊൎത്തുഗിമാവ് (the fruit — മാങ്ങ) Semicardium occidentale (as brought by the Portuguese).

പൊർളാതിരി Porḷāδiri, & പൊറളാതിരി

പൊൎളളാ — Title of the Kaḍattuwa Rāja, പൊ. ഉദയവൎമ്മരാജാവവൎകൾ TR. 1796. KU., see പോലനാടു. In T. പൊറയൻ is title of Chēra kings (fr. പൊറ mountain).

പൊറത്തിയ തങ്ങൾ N. pr. A Māpiḷḷa chief, Kōya KU.

പൊറാട്ടു por̀āṭṭu̥ B. Imitation, mimicry = പു[റാട്ടു.

പൊറി por̀i T. aM. Sign, knowledge, in പൊറിവില്ലയാഞ്ഞി രാഘവൻ ഇത്തുടങ്ങിന മൂലം RC.

പൊറുക്ക por̀ukka T.M.C. 1. To bear, sustain, tolerate എന്നുളള ചൊൽ എല്ലാം ഞാൻ പൊറുപ്പൻ CG.; കഷ്ടങ്ങൾ ഒട്ടുമേ പൊറായ്കയാൽ VCh., രോഷത്തെ പൊറായ്കയാൽ Bhr. (so കോപം Mud.). ദാഹം പൊറാഞ്ഞു AR.; ശോകം പൊറാഞ്ഞു കരക Mud. driven by. Often impers. അതുകണ്ടു പൊറുത്തില്ലെനിക്കു, എന്നാൽ പൊറാത്ത കാൎയ്യം Bhr. That which is to be borne, in adv. part. വെന്തു പൊറാഞ്ഞു Bhr. could not bear to be burnt. കണ്ണനെ കാണാതേ ഉണ്ടോ പൊറുക്കാവു CG. 2. to pardon സൎവ്വം പൊറുക്കേണം, പൊ. എല്ലാംകൊണ്ടും, എന്നെക്കുറിച്ചു പൊറുത്തുകൊളേളണമേ Bhr.; എല്ലാം പൊറുത്തു കൊളേളണമേ AR.; പിഴച്ചതൊക്കയും പൊറുത്തുകൊളേളണം KR.; എൻപിഴ നീ പൊറുപ്പൂ CG.; എന്റെ ദുഷ്ടവാക്കും പൊറുക്കേണം PT.; വിപരീതമായി നിന്നവൎക്കു പൊറുത്തു TR.3. to abide, stay ആരുടെ നാട്ടിൽ പൊ’ന്നു നിങ്ങൾ, നമ്മുടെ നാട്ടിൽ കിടന്നു പൊ’ക്കുമോ SiPu.; കാല്ക്ഷണം പൊ. AR.; അന്നേത്തേയിൽ

VN. I. neg. പൊറായ്മ impatience, eagerness (T. So. envy).

പൊറുക്കരായ്ക (— റാ —), — യ്മ No. envy = കണ്ടുകൂടായ്മ 2.

II. pos. പൊറുതി. 1. patience, endurance പൊ. ഇല്ലടിയുന്നു UR. cannot bear it. അതുപൊ. യോ Bhr. it’s intolerable. ഏറ്റം അപരാധമുളെളാരെനിക്കു മുറ്റും പൊ. ഇല്ലാതേ വരും Mud. 2. pardon കുറ്റത്തിന്നു പൊ. കൊടുപ്പാൻ, രാജാവിന്ന് എഴുതിവന്ന പൊ. TR. (= മാപ്പ്). 3. subsistence ദിവസപ്പൊറുതിക്ക’ ഏതുമില്ല; — abiding ഞങ്ങൾക്കീനാട്ടിൽ പൊ. യില്ല Anj.; ഞങ്ങൾക്കു നാട്ടിൽ കുടിയിരുന്നിട്ട് പൊ. ഇല്ല; കുടിയാന്മാൎക്കു പൊ. ഇല്ലായ്കകൊണ്ടു; TR. no safety. കുഞ്ഞനും കുട്ടിക്കും പൊ. യല്ലാതേ കണ്ടു വന്നിരിക്കുന്നു TR.; ശേഷമുളേളാൎകളെ നാട്ടിൽ പൊ. യല്ലാതേ ചമഞ്ഞിതു Mud.; പൊ. കെടുക്ക to oppress, dispossess. 4. cohabita-tion. 5. relief. കുടികൾക്കു പൊ. ഉണ്ടാകുമോ TR. ദുരഭിമാനത്തിന്നു വളരേ പൊറുതിയായി Arb. cured of his vanity.

പൊറുതികേടു 1. dissatisfaction നിച്ചേൽ അന്യായം ഇടും ആളുകൾ വന്നും പൊ. TP.; annoyance പാരം പൊ’ടുണ്ടവൎക്ക് ഒക്കവേ Mud. 2. destitution, destruc-tion of a family.

പൊറുതിക്കാരൻ a man of affluence.

പൊറുതിമുട്ടു destitution.

പൊറുതിയിടം (& പൊറുതി) lodging V1.

പൊറുപ്പു sufferance; cure; comfort.

CV. പൊറുപ്പിക്ക 1. to render tolerable, alle-viate. പോർ പൊ. Bhr. to restore the

III. പൊറുമ 1. patience, പൊ. യും മാതൃപിതൃ ശുശ്രൂഷയും KR.

പൊറ്റ poťťa (T. slight elevation fr. പൊറ q.v., Te. പൊട്ടി short). 1. A slight elevation in rice-grounds = കരക്കണ്ടം No., തറ Trav. പൊ. മേലേ ചാള vu.; ഞാറ്റുപൊ. (411) nur-sery of rice-plants. 2. exposed roots of co-coa-palms = ജടവേർ. 3. the dried pus of ulcers, pellicle of itch, scab ചിറങ്ങിന്റെ പൊ. അടൎത്തുന്നു, കുരുപ്പിന്റെ പൊ. — also ഉളളിപ്പൊറ്റ = ചുള V2. 4. what is slight, useless, a mote. പൊറ്റപ്പാറ bad, stony ground. പൊ.ക്കാൎയ്യം = ആകാത്ത.

പൊറ്റകൃഷി (1) Palg. = കരകൃഷി No.

പൊറ്റൻ B. (=പൊറ്റ) കെട്ടുക to incrustate.

പൊറ്റു poťťu (fr. പൊൻ? gold-like or = പൊത്തു). 1. Anointing the head with oil, as esp. in Cancer month കൎക്കടകപ്പൊ. lasts a fore-noon, തേച്ചുകുളിയും പൊറ്റും വേണം. 2. a mark on the forehead, = പൊട്ടു, തിലകം.

പൊറ്റുടി aM. T. = പൊൽത്തുടി RC.

പൊലി poli T. M. 1. Increase (=പൊലിവു, പൊലു) കാലപ്പൊലിക്കു സമം VyM. — താലപ്പൊലി 446. 2. a heap of corn thrashed but not winnowed. പൊലി (& — ലു) കൂട്ടുക.

പൊലിക്കടം കൊടുക്ക to lend on usury.

പൊലിക്കറ്റ No. a sheaf claimed by the Janmi during harvest from the daily task of each of his tenants’ reapers.

പൊലിക്കാണം 1. V1. dowry ദേവകൻ നൽ പൊ’വും നല്കിനാൻ (when marrying his daughter), ഏറിയിരുന്ന പൊ. CG. (given by Balabhadra with his sister to Arjuna). 2. No. a present of money to actors & devil’s-dancers.

പൊലിപ്പണം V1. money given at a marriage to the church. Nasr.

പൊലിയുക T. M. (C. Tu. to sew, Te. to die). 1. To be accumulated ൨൦ കൈ പൊലിന്തവൻ RC. Rāvaṇa. നലം പൊലിന്തനിശാചരർRC. the best R. 2. to be covered, closed കൺ പൊലിഞ്ഞീടിനാൻ എന്മകൻ CG. sleeps. 3. to be extinguished കാറ്റിനാൽ ദീപജ്വാല പൊലിഞ്ഞിതു SiPu.; പൊലിഞ്ഞു പോകട്ടേ V1. a curse = die! പൊലിയാവിളക്കു always burn-ing.

പൊലിക്ക 1. To measure corn-heaps, pay-ing the reapers in kind തുരുമ്പു പൊ’ച്ചു തരിക; നട്ടു പൊലിക്ക to give a harvest feast to slaves. വാളിപ്പൊ. TP. to finish sowing. 2. to give clothes at a marriage (Nasr.),ഒല്ലി പൊ’ച്ചിടുക (Cann.); പൊലിച്ചിടുക No. money, clothes, jewels, etc. given by spectators to actors & devil’s-dancers in return for their performances; പണം പൊ. No. to contribute to a കുറി 4 — 271.; to club together B. 3. to extinguish ദീപത്തെ പൊലിച്ചീടിനാൻ Bhr.; തീപ്പൊ’ച്ചീടിന പാല്ക്കലം തങ്കീഴേ CG.; കത്തിച്ചു പൊലിച്ചു പുക കൊടുക്ക a. med., ദീപം പൊ’ച്ചു കളഞ്ഞു CG.; തീ പൊ’ച്ചു ചാടി Bhr. VN. I. പൊലിച്ചൽ, II. പൊലിപ്പു increase; destruction B.

III. പൊലിവു 1. accumulation, collection, con-tribution; present to an exhibitor. 2. ex-tinction.

പൊലിമ polima (fr. prec.) 1. Increase; bulk. B. 2. excellence ഉലകിലിഹ പൊ. യോടു വലിയ ശിവഭക്തൻ SiPu. 3. play, diversion പൊ. യോടായുധം പോരിന്നയക്കരുതു Bhr 6. (ex-plained as = നേരമ്പോക്കോടേ).

പൊലിശ poliša So. T., പൊലു No. Interest on paddy, gen. 10% (for. ചാമ 20%), some-times as much as 20 pct. നെല്ലു പൊലുവിന്നു കൊടുത്തേടം prov.; പൊലുനെല്ലു TR.; പൊലുക്കും പലിശെക്കും doc.

പൊൽക്കലശം a golden censer, പൊ. പൊട്ടി [Bhr.

പൊൽക്കുടം a golden pot, പൊ’ങ്ങൾ്ക്കു നേരാം തൈക്കൊങ്ക Bhr.

പൊൽച്ചോറു fine rice പൊ’റുണ്ണാൾ Pay.; so

പൊൽച്ചിലമ്പു CG.; (but പൊഞ്ചരടു).

പൊൽത്തളിർ a golden lotus-flower, പൊ’രടി കൂപ്പി Bhr.; ചെമ്പൊ. Nal.

പൊൽത്താമര id.; so പൊൽത്താൎമ്മകൾ SG., പൊൽത്താർ മാനിനി Laxmi. — പൊൽത്താലം CG. — പൊൽത്തേർ RS.

പൊല്പാത്രം Bhg. a golden vessel.

പൊൽപ്പൂ a golden flower. പൊ. മ്പരാഗം CG.; പൊ. വിൽ മാനിനി Bhr. Laxmi.

പൊല്ലാ pollā T. M. C. To be bad, evil (neg. of പൊൽ to shine, Te. be agreeable; prh. = ഒല്ലാ, വല്ലാ) പൊല്ലാ പിരിവതു RC. adj. part.

പൊ. പേചുകിൽ, പൊല്ലാർ കുലം RC.

പൊല്ലാത bad പൊ. ഫലം വരും ഒല്ലാത കൎമ്മം ചെയ്താൽ, പൊ. പൊയ്പറയും Bhr.; നല്ല കാൎയ്യം എന്നും പൊല്ലാത്ത കാൎയ്യം എന്നും KR.

പൊല്ലാപ്പു T. So. Palg. (ഉണ്ടാക്ക) mischief, also പൊല്ലായ്മ.

പൊല്ലാപ്പുക്കാരൻ Palg. Weṭṭ. a mischief-maker, തകറാൎക്കാരൻ.

പൊല്ലുക polluɤa T. So. (C Tu. poli) To sew, mend mats or baskets.

CV. പൊല്ലിക്ക B. to have them mended.

പൊളവൻ Trav., see പുളവൻ.

പൊളി poḷi T. M. 1. (=പെളി). A streak, split, chip. ഓടു പൊളി തീൎക്ക to repair a roof; what is torn, as a palm-leaf, umbrella. കെട്ടും പൊളിമുറി cancelment of a deed which is not forthcoming. So. 2. a layer, membrane of skin, rind ഒരു പൊളി തോൽ പിടിച്ചു കളയും to thrash well, so as to flay. പുറമ്പൊളി q. v., അകമ്പൊളി of bamboos for mats, മുറം, പരമ്പു etc. 3. a cake. 4. a lie (=പൊയി, പൊളളു). നാരിമാരോടു പൊളി പറയും Bhr.; പൊളിയല്ല Bhg.; നേരോ പൊളിയോ TR.; പൊളി പറവാൻ അവൻ (— നേ) കഴിച്ചേ വേറേ ആൾ

പൊളിയാണ Cat R. perjury.

പൊളിവെടി firing without shot.

പൊളിയുക poḷiyuɤa M. T. (Tu. poli). 1. Cover-ings or roof to break, അട്ടം, (കോട്ടം), ആകാശം പൊ. prov. പാത്രം എന്നോടു പൊളിഞ്ഞതല്ല No.; കൂടിയതു പൊളിയാതേ Mud. തിങ്കൾ തന്നുടൽ പാതി പൊളിഞ്ഞിങ്ങു വീണ നേരം CG.; skin to be peeled off കണ്ണിലേപ്പൂ or പടലം പൊളിഞ്ഞുപോം a. med.; പൊളിഞ്ഞു പോക V1. to die flayed, as of smallpox. — met. കടം പൊളിഞ്ഞു പോക No. = വീട്ടിപ്പോക. 2. So. to feel hot ചൂടുപൊ. V2. to stifle; to ache B. (= പൊളളുക).

പൊളിക്ക M. Tu. 1. To break open, as പെട്ടിയെ വെട്ടിപ്പൊ., പൂട്ടുപൊ. jud. കത്തു പൊളിച്ചു നോക്കി TP.; to unroof ക്ഷേത്രങ്ങളും കൂലകങ്ങളും പൊളിച്ചു TR. (Mohammedan rulers). ആശാരിയുടെ വീടു പൊളിച്ചു ചരക്കുകൾ എടുത്തു കട്ടു കൊണ്ടു പോയി, കുത്തിപ്പൊ. TR. house-breaking. ആരാന്റെ കണ്ണാടി പൊളിക്കൊല്ല prov. കുശവൻ പൊളിച്ച കലത്തിന്നു വിലയുണ്ടോ prov.; to peel തോൽ പൊ.; തല തച്ചു പൊ. MR. to break one’s head. നഖം കൊണ്ടു മാറിടം Bhr.—met. മാൎഗ്ഗം പൊളിക്ക Mpl. to apostatize. 2. to undo പൊളിച്ചു കെട്ടുക to thatch afresh. പൊളിച്ചെഴുതുക to cancel & renew a deed. അവൻ മരിച്ച ശേഷം പൊളിച്ചെഴുതേണ്ടുന്ന ഞായം നടത്തുക caus. ജന്മിയോടു പൊളിച്ചെഴുതിച്ചു MR.

VN. പൊളിച്ചൽ V1. suffocation with heat.

പൊളിച്ചെഴുത്തു renewal of a lease; a new bond; a fee paid to the proprietor on the renewal of a lease.

CV. പൊളിപ്പിക്ക to destroy roofs etc. ആലയെ പൊളിക്ക എങ്കിലും പൊ. എങ്കിലും ചെയ്തിട്ടില്ല. TR.; കുടി പൊ. MR.; അടക്ക പൊ. TP.

പൊളുകുക poḷuɤuɤa = പൊളളുക. 1. To burn, blister തീത്തട്ടി പൊളുകും പോലേ Nid 17.;

പൊളുകും a blister; watery eruption.

പൊളുന്നിര, പൊളുകിര, പെളുതിര, പൊളീര, പൊളൂര, No. freckles, brighter spots from cutaneous diseases: ചേരപ്പൊ. black, വെളളപ്പൊ. white etc. അവളുടെ മേലും മാറത്തും പാൽപൊളുനിര വീണിരിക്കുന്നു (considered a beauty).

പൊളെക്ക = പൊളെളക്ക, as തേരട്ടനീർ മേൽ പറ്റിയാൽ പൊ’ക്കും MC.

പൊളുക്ക poḷukka 1. A slice (= പൊളി) as of mango, which has 4 പൊ.; the 2 larger വട്ടിപ്പൊ. 2. a piece of ചെകരി. 3. splinters as from stones cut, wood-shavings.

പൊളുക്കപ്പായി No. = വലിയ കണ്ണിയുളള പായി.

പൊളുക്കവിൽ No. കട്ട കെട്ടിയ അവിൽ.

പൊളോൎന്തൻN. pr. m. (= പൊളള, കുരുന്തൻ).

പൊളള poḷḷa (fr. പൊളളു). 1. A tube; pipe. പൊ. വള a hollow bracelet, (opp. കട്ടിവള). പൊളളയോ കട്ടിയോ? prov. 2. the throat അവന്റെ പൊ. എല്ലിൽ പിടിച്ചമൎത്തു (jud. Palg.). 3. perforated, empty; a bamboo മരങ്ങൾ കേടും പൊളളയും ഊനവും ഇല്ലാതേ ഇരിക്കേണം doc. (C. puḷuku hole in trees). ചുമർ പൊ.യായ്തീൎന്നു (thro’ white-ants). 4. blister, bubble = പോള. V2. 5. title of Pulayar chief-tains, prob. from the silver-bracelet they wear; hence N. pr. of Pulayars, also പൊളള കുരുന്തൻ Polōrndaǹ (see ab.).

പൊളളക്കായി Cocculus Indicus = പൊളളക്കുരു [V2.

പൊളളച്ചീര a potherb with hollow stalks.

പൊളളമുള a hollow kind of bamboo.

പൊളള മുളകു blighted pepper V1. No., see foll.

പൊളളു poḷḷu̥ Tu. M. C. (Te. T. pollu, T. poḷḷuɤa to bore). 1. Empty, hollow പൊളളു വക മുളകു TR.; പൊളളുകായി abortive fruit or grain. 2. a bubble V1., a lie = പൊയി, പൊളി in po. പൊ. പറക Bhr 7.; പൊൾ പറഞ്ഞെന്നെ ചതിക്കയും വേണ്ട VilvP.

പൊളളൻ a liar.

പൊളളുക 1. To rise in bubbles or blisters കൈക്കു തീപ്പൊളളി MR.; അച്ചിക്കു പൊളളും

VN. പൊളളൽ 1. blistering, a pustule. 2. burn-ing, despair.

CV. പൊളളിക്ക to blister, തീപ്പത്തികൊണ്ടു പൊളളിച്ചു No.

പൊളെളക്ക B. 1. to be blistered. 2. to rise in bubbles, to bubble

പൊഴക്ക, see പുഴക്ക.

പൊഴി pol̤i T. M. (C. hoyyu & pūyu, Te. hōyu). 1. Pouring, shower രണ്ടു മുകിൽ മലമീതു പൊഴി പൊരും മഴ പോലേ RC. vying in pouring. 2. a groove, as in door-frames; seed-bed, or division of such (പൊഴിൽ); a hole, outlet of a river into the sea. പൊഴി ഇടുക, വീഴുക B.

പൊഴിക്കൂട്ടം N. pr. Kulašēkhara’s residence. ഭഗവതിയുടെ വിലാസം പൊഴിയുന്നവിടേ KU.

പൊഴിയുക 1. v. n. To pour down, flow off മഴ പൊ. = പെയ്ക vu.; കവിൾത്തടം തന്നിലേച്ചാലപ്പൊഴിഞ്ഞ വിയൎപ്പുകൾ CG.; മാരിനേർ പൊഴിഞ്ഞ ശരങ്ങൾ Bhr.; met. ഊക്കു പൊഴിഞ്ഞൊരു വിസ്മയം CG. 2. to drop as leaves, fruits ജലത്തിൽ പൊഴിഞ്ഞ ഫലങ്ങൾ. 3. v. a. to shower മേഘങ്ങൾ മാരി പൊഴിയുന്നതു പോലേ രാമരാവണന്മാർ ബാണഗണം പൊഴിഞ്ഞു AR.; ഉമ്പർ or അമരർ പൊഴിന്തനർ പൂവു കൊണ്ടേ, പൂവാൽ RC.; പൂമഴ പൊഴിയേണം ദേവകൾ എല്ലാവരും KR.

പൊഴിക്ക v.a. 1. = പൊഴിയുക 3. To shower down ഇന്ദ്രൻ ചതുൎമ്മാസം മഴ പൊ’ക്കുന്ന പോലേ KR.; ബാണഗണം പൊഴിച്ചു AR.; അസ്ത്രം, ശരം, ബാണജാലം പൊ. Bhr.; അശ്രുക്കൾ Bhg. 2. to let drop. രോമം പൊ. Nid. to lose hair. അടിച്ചു പൽ പോ’ക്കേണം Si Pu.;

VN. I. പൊഴിച്ചൽ pouring; oozing.

II. പൊഴിപ്പു 1. overflowing; giving overdue measure V1. (a ചോതന of oil to each measure). 2. grooving, a groove B.

CV. പൊഴിപ്പിക്ക to cause to pour down ചിന്തിച്ചു മഴപൊ’ച്ചാൻ KR.; ചമ്പകം തൻ പൂവും ചാലപ്പൊ., ബാണം തറപ്പിച്ചിട്ടല്ലൽ പൊഴിപ്പിച്ചു CG.

പൊഴിൽ pol̤il T. M. (C. puḷil sand-bank in rivers). 1. Watered ground. പൂവാർ പൊ. RC. a flower-garden. കുളുർ പൊഴിൽ ചൂഴിലങ്കനകർ, അണിപൊഴിൽ ചൂഴിലങ്കമന്നാ RC. sandy shore (or ocean? in a. T. world). 2. a piece of low ground പൊയിലിൽ അരിയുന്ന തീയൻ TP.; also പൊയിലിൻ പാടു, പൊയിലുമ്പാടു (So. പുകിൽ), പൊയിലിൽ തൊടിക MR.

പൊഴുതു pol̤uδu̥ T. M. (Tu. portu, Te. proddu, C. pottu fr. C. poḷe to shine, Te. poḍuču to pierce, the sun to rise). 1. The sun, day അതു പൊഴുതു Bhr. അതു പൊഴുതിൽ Mud. = അപ്പോൾ, see പോതു. 2. an auspicious time. പൊ. കൊൾക to fix on such a time (a marriage etc.). ഇഷ്ടമായുളള നൽ പൊ., നല്പൊഴുതാണ്ടൊരുരാശി CG.; നല്ലൊരു പൊഴുതിൻ നേരം KU. 3. the new moon (loc).

പൊഴുതൻ N. pr. m. (sunlike?).

പൊഴുതുമുടി = പിറപ്പുമുടി (പൊ. കളഞ്ഞു കുടുമ വെപ്പു).

പൊഴുത്തി pol̤utti, Tdbh. of പ്രവൃത്തി as വല്ലിപ്പൊ.; also പുത്തൂർ പൊഴുത്തിയിൽ TR.

പൊഴുത്തിക്കാരൻ, പൊയിത്തിക്കാരൻ the manager of an estate in behalf of the proprietor (& = പാൎപ്പത്യക്കാരൻ) പൊഴുത്തിക്കുന്നു etc.

പോക pōɤa 5. 1. To go, go away, go to-wards. തൻ ഇടത്തിന്നു പോയിനാൻ Mud. ചെ വിട്ടിൽ പോകാ prov. does not enter. ലക്ഷ്മണൻ ഇനി ഉണ്ടോ ജീവിച്ചിരിപ്പാൻ പോകുന്നു

In Cpds. often contracted, as മെലിഞ്ഞോട്ടേ, നശിച്ചോട്ടേ (പോകട്ടേ).

VN. I. പോകൽ, as കുടിപോകൽ = ഗൃഹപ്രവേശം.

II. Neg. പോകായ്മ (3) inability.

പോകുടി B. abandoning a family-residence.

Inf. പോകേ = ഒഴിക passing by, deducting ബോധിപ്പിച്ചതു പോ. ശിഷ്ടം കൊടുപ്പാൻ, എടുപ്പിച്ചതു പോക പണം തികെച്ചു, അതിൽ ചത്തു കെട്ടുപോയതു പോകേ ശേഷിപ്പുളള വർ TR.

പോടാ = പോ എടാ Bhg.; പോടി = പോ എടി.

പോടു vu. Imp. contr. fr. പോയ്‌വിടു.

പോട്ടേ = പോകട്ടേ, f. i. ഞാൻ പോ. TP. പോകട്ടുവിൻ, പോട്ടീൻ (Cann.), പോട്ടേക്കീൻ (Mahe) pray let it rest (honor.).

പോംവഴി (see 1.) an excuse, escape = പോക്കു.

പോയിക്കളക to decamp, run off.

പോയിക്കൊൾക to take oneself off. പോയി കൊൾ്‌വിൻ TR. away with you! നേമത്തിന്നു പോയോണ്ടാൽ TP.; ദുഷ്ടൻ പോയ്ക്കോട്ടേ Genov.

പോയ്പോക to be lost, be past & done with.

പോയ്‌വരട്ടേ may I go (and return some other time?). പോയ്‌വരികേ വേണ്ടു polite dismissal: go for this time! എല്ലാവരും പോകുന്ന വരുന്ന വഴിക്കു jud.

പോവിൻ പോവിൻ വെക്ക So. to shout, as when making way before a Rāja.

പോകടം pōɤaḍam Tdbh. of ഭോഗം + കടം

പോക്കടം pōkkaḍam No. 1. (പോക്കു 1) & pl. പോ’ങ്ങൾ Palg. What falls off, as chips = തളളുമരം etc. met. അവന്നു വലിയ പോ. വന്നു he has suffered loss & is hard up. 2. (പോക്കു 3) shift, means ഇനിക്കു പോക്കടം ഇല്ല No. = പോക്കിടം, കഴിവു, കൊണ്ടു പോക്കു.

പോക്കണം pōkkaṇam T. So. Humility.

പോ. കെട്ടവൻ shameless, foolish ചില പോക്കണം കെട്ടവരുടെ നാനാവിധങ്ങൾ TR. excesses committed by some rascals (rebels).

പോ. കേടു dishonor, shamelessness, folly (so V1. under പൊക്കണം. Is it derived from കണം = അസഭ്യം?); No. also = തകറാർ, കലശൽ crime നീ ഒരു കയി വല്ലതും ഒരു പോ. ഉണ്ടാക്കി വന്നു എങ്കിലേ നിന്നെ വിശ്വസിക്കും TR. first commit yourself by some daring act.

പോക്കാച്ചി, പോക്കാൻ, see under പോക്കു.

പോക്കു pōkku T. M. C. (പോക). 1. Going, passing off (as നേരമ്പോ.). പോ. മുട്ടിക്ക to shut up in a fort etc. നാരിമാർ പോക്കിനെ തടുത്തു CG. prevented their going. നമ്മുടെ ജീവനും പോക്കുണ്ടാമേ CG. shall die. പോക്കടുത്തു death is at hand. പോക്കു വെച്ചു ruin has set in (= ക്ഷയം തുടങ്ങി). ഫലത്തിന്റെ മൎയ്യാദപോലേ ഉളള പോക്കും കഴിച്ചു പാട്ടം കെട്ടി TR. the customary deduction from produce = കഴിപ്പു . 2. way വെളളത്തിന്നു പോക്കില്ല no outlet. പോക്കൊരു കാണിമാത്രം കോടീല്ല നരേന്ദ്രനു Brhmd. did not swerve. പോക്കൊരുമിച്ചു തേരിൽ ഏറി Brhmd. കാരണന്മാർ പോയ പോ. old ways or customs.

പോക്കത്താളി = പോക്കിരി.

പോക്കൻ T. M. C. a wanderer വാക്കു പോക്കൎക്കും നെല്ലു കോയിലകത്തും prov.; ഒറ്റപ്പോ. a person destructive to all around him. കാക്കൻപോ. a vagabond. വഴിപോക്കൻ a traveller.

പോക്കാച്ചിത്തവള Palg., coll. T. a toad = ഭേ[ക്കൻ.

പോക്കാൻ a wild cat, tomcat that ran into the jungle = കോക്കാൻ.

പോക്കാളി‍ V2. = പോക്കൻ.

പോക്കിരി T. M. Te. (fr. C. pōkari knowing shifts) a dissolute, profligate fellow = പോക്കത്താളി, മുടിയൻ.

പോക്കുമുട്ടുക to be stopped; reduced to straits; without means or shifts.

VN. പോക്കുമുട്ടു = ബുദ്ധിമുട്ടു.

പോക്കുവരവു passing to & fro; intercourse, income & expenditure; also പോക്കു വരുത്തായി നില്ക്ക VyM. inability to stand re-solutely.

പോക്കുക pōkkuɤa T. M. 1. v. a. To make to go. പോക്കാവോന്നല്ല Bhr. irremoveable. ൪ തിങ്കൾ പോക്കി RC. passed. സ്വൎണ്ണാഗ്രഹം കൊണ്ടു ജീവനെ പോക്കുന്നു VetC. to venture, sacrifice life. ൨൦ നായന്മാരെ ൪൦ കണ്ടം പോക്കി TP. cut in pieces. 2. to remove, ശത്രുബാധാദികളെ പോക്കുവാൻ Mud. to abolish, remedy ദോഷം, പാപം, സങ്കടം പോ. etc.; മന്ത്രങ്ങൾ ചൊല്ലി വിഷയത്തെ പോക്കി CG.

VN. പോക്കൽ 1. removing. 2. = പക്കൽ pass-ing over മൃത്യുവിൻ പോ. അകപ്പെടും ഏവ

പോഗണ്ഡൻ pōġaṇḍaǹ S. (പോക + കണ്ടം or കണ്ടൻ). 1. One maimed or wanting a member. 2. a boy, not yet marriageable, പോ. ഏഷ VetC.

പോങ്ങ pōṅṅa A handful ഒരു പോങ്ങയരി (loc.) in C. bukku.

പോച്ചൻ pōččaǹ oath? used by Mpl. = ആണ f. i. ആളളാ പോ., കാലേ പോ., എന്നേ പോ.

പോഞ്ചി pōṅči 1. A cap made of പാള No.; also a pouch made of പാള‍ tied round the waist & used only by those who go to worship പെരുമാൾ in കൊട്ടിയൂർ. 2. E. punch, പോ. കലക്കുക.

പോട pōḍa S. A hermaphrodite, fem. പോടൻ N. pr. f.

പോടാ, പോടി = പോ എടാ — എടി.

പോടു pōḍu (C. poḍet the belly, breast). The navel, umbilical rupture. 2. So. പോടുണ്ടാക്കുക to burrow (പോതു II.). മരത്തിന്റെ പോട്ടിൽ Arb. a hole. പാമ്പിന്റെ പോടു Palg.

പോടുക pōḍuɤa (T. to throw, strike, Te. C. pōṭu a stab, C. poḍe to strike). 1. To strike, as a wedge into timber ആണികൾ പോടിപ്പോടി PT. 2. to put കൈകൊച്ചായുളളവൻ കങ്കണം പോടുമ്പോലേ PT 1.; നാൻ ചൊന്നതെല്ലാം ഒത്തുവരാ എങ്കിൽ നാവറുത്ത പോടുവൻ Coratti.P. (= ഇടുക, കളക).

പോട്ടുക in കുറിപോട്ടുക to put a mark on the forehead (= ഇടുക). അതു ഭദ്രം പോട്ടി it was frustrated.

പോട്ട a rush-grass, bulrush. So., പോട്ടപ്പുല്ലു (used for mats).

പോണ pōṇa So. = പൊകിണ The green pigeon.

പോണി, പോണ്ട, see പോണ്ടി 3 & 2.

പോണ്ടി pōṇḍi 1. So. The film of a plantain-tree; a vessel made of it (C. Te. Tu. poṭṇa a paper-bag). 2. the scrotum of horses, etc. also പോണ്ട. 3. the skin of a jack-kernel, also പോണി (see പോള.).

പോതം pōδam S. 1. The young of any ani-mal, also dimin. കോകിലപോതകം CG.; വാതപോതങ്ങൾ Bhg. zephyrs. 2. a boat ദുരിതാബ്ധിതൻ നടുവിൽ മറിയുന്നവൎക്കു പരം ഒരു പോതമായ്‌വരിക HNK.; രാമപാദപോതം കൊണ്ടു സംസാരവാരിധിയെക്കടക്ക AR. 3. Tdbh. = ബോധം.

പോതൻ pōδaǹ N. pr. m. = പൊഴുതൻ, also [പോത്രാൻ.

പോതി pōδi Tdbh. = ഭഗവതി f. i. പെരുമാളും പോതിന്റെ പാമ്പുങ്ങൾ TP.; കരിമ്പുലി പോതി (Wayanāḍu).

പോതിക pōδiɤa 1. S. Basella lucida. 2. the capital of a pillar; (പോതികക്കല്ലു No. an architrave on which the summers rest); a piece of wood now & then placed in the notch of the king-post to support the ridge-pole M.; prop, support of a picote V1. M. T. (C. Tu. bōdige architrave, C. pōṭi prop, S. pōṭa, pōta foundation?).

I. പോതു pōδụ T. M. = പൊഴുതു (T. pōl̤tu). Time ഒട്ടു പോതിങ്ങനേ ചെന്നവാറേ CG.; അയച്ച പോതു Bhr. വെച്ചപോതു.

II. പോതു = പൊത്തു (C. bōdu). A hole as in worm-eaten wood; പാമ്പിന്റെ പോതിൽ Is. 11, 8; പോതുളളതു V2. concave. — (see പോടു).

പോത്തിര pōttira & പോത്ര (T. പോതുക to be sufficient, Tu. pōtra likeness fr. പോൽ & തിര, as in ഇത്ര). Measure, rate മൂട ഒന്നിൽ ൨൪ ഇടങ്ങഴി പോത്ര കണ്ടു vu.

പോത്തു pōttu̥ T. M. (Te. pōtu any male ani-mal, C. Te. pōtri a male buffalo). 1. A male buffalo പോത്തിന്റെ ചെവിട്ടിൽ കിന്നരം വായിക്ക, വെളളം കണ്ട പോ., പോ. കൂടേ വെളളം

പോത്രം pōtram S. The snout of a hog.

പോത്രിയായവതാരം ചെയ്തു Bhr. Varāhamūrti.

പോത്രാൻ N. pr. m. (= പൊഴുതരായൻ?).

പോന്ത pōnda (T. = പന). A great fly ആല വല്ലത്തിൽ പോ., പശുപ്പോന്ത, പോന്ത കടിച്ച പശു പോലേ. prov.

പോന്തേൻ N. pr. m. (ഭഗവാൻ തേവൻ?).

പോം = പോകും.

പോയ്തു = പോയതു.

I. പോരുക loc. = പകരുക TP.

II. പോരുക pōruɤa (T. പോതുക, Te. C. to fight, fr. പൊരുക). 1. To come, go along, return ഇങ്ങോട്ടു പോരികേ വേണ്ടു, ഞാൻ നിന്റെ കൂടേ ബംബായിൽ പോരുന്നു TR.; ഒരു മോഹം കൊണ്ട് അങ്ങോട്ടു ചാടിയാൽ പല മോഹം കൊണ്ടിങ്ങോട്ടു പോരുമോ prov.; കൈ, കാൽ പോരുന്നില്ല No. is jammed in, sticks fast (cannot get the arm out of the sleeve, the shoes off the feet) etc. പോരാതേ പോയി Anj. went away no more to return. പോരേ നീ Bhr. go home, ഏല്പിച്ചു പോന്നു Mud. came away after. എടുത്തു കൊണ്ടു പോരാം (= വരാം). വഴിയോട്ടു പോരാതേ കണ്ടു നിന്നു മരിച്ചു TR. would not draw back. Sometimes superfluous ബ്രാഹ്മണർ കേരളത്തിങ്കൽ പോന്നു വന്നു KU. immi-grated. 2. to suit, suffice, amount to തല്ലുവാൻ പോരാത പൈതൽ CG. not old enough to be flogged. രഹസ്യം പറവതു പോരാ മഹാരഥന്മാൎക്കു Bhr. does not become. മംഗലസ്ഥാനപ്രവേശത്തിന്നു പോരും ഇവൾ SiPu. is fit for heaven. നിന്നെ പോലേ ചൊല്ലുവാൻ ആരും പോരാ Nal. none so competent to tell. ഇതു വീളാൻ നിന്നാൽ പോരും എങ്കിൽ KU. if you can avenge. അടക്കുവാൻ പോരുവോർ CG. വീൎയ്യം അടക്കുവാൻ പോന്നവർ AR. able. ഞാവൽ

past part. പോന്നവൻ competent. പോരിന്നു നിന്നോളം പോന്നോരെ കണ്ടില്ല CG. also = തനിക്കു താൻ പോ. (തനിക്കു താൻ പോന്ന നരന്മാർ Mud.) as പോരുന്നവൻ.

പോന്നുപോരായ്ക right and wrong അവിടത്തേ പോ. അന്വേഷിച്ചു നടത്തുവാൻ തമ്പുരാക്കന്മാരും തറവാട്ടുകാരും കൂടി വാലശ്ശേരിക്കോട്ടയിൽ എത്തി TR. (= രക്ഷയും ശിക്ഷയും); also ശേഷം പോന്നു പോരാത്തത് ഒക്കയും വാങ്ങി TR. took every thing by hook or by crook. നമ്മളിൽ പോരുന്നതും പോരാത്തതും കണ്ടു മടങ്ങി TP. we tried our best & our worst against each other.

Neg. fut. പോരാ does not suit, not suffice or reach to കീൎത്തിക്കു പോര UR. ധൎമ്മത്തിന്നു Bhr., അനുഭവത്തിന്നു പോര etc. സുഖിപ്പിപ്പാൻ എന്നാൽ പോര Genov. I cannot. പിന്നേ ചെയ്താൽ പോരാ ഇപ്പോൾ വേണം. പോരേ not enough? ബുദ്ധി പോരാത്തവൻ imprudent. ആധാരം വിശ്വസിപ്പാൻ പോരാ MR. deserves no credit. കടത്തിയതു പോരാഞ്ഞിട്ടു വാതിലും തുറന്നു Ti. not only permitted him to enter, but even.

പോരാത്തരം No. dishonorable acts.

VN. I. പോരായ്ക 1. insufficiency. ശ്രീപോ.

Vilv P. misfortune. 2. dishonor, Mpl.

പോരിക V1. high mindedness = തനിക്കാമ്പോ[രിക.

III. Pos. പോരുമ self-sufficiency; lofty bear-ing പോരുന്നോരേ പോ. prov.

പോരുമക്കാരൻ a pompous person.

fut. പോരും (T. പോതും). 1. it will amount to എത്ര പോ.? മൂടയിൽ ൨൨ ഇടങ്ങഴി പൊ. — അവനു എത്ര പ്രായം പോ.? ൧൧ വയസ്സ് അവനു പോ. — അവനെ തടുത്തിട്ടു ൩൦ ദിവസത്തിൽ ഏറ പോ. TR. confined for more than a month (= ആയിരിക്കും). അവന്റെ അവസ്ഥ ഒരു മൂന്നുമാസം പോരും അവനു സ്വൈരക്കേടു TR. Treated adverbially: അനേകം നാൾ പോരും ഞാൻ ഇതു കാത്തു വിശന്നു കിടക്കുന്നു Brhmd. already. 2. enough, in exclamations of retreating cowards അയ്യോ മതി പോരും Bhr.; പോരും ഇനി മമ പോരും AR.; പാരിൽ ഇരുന്നതു പോരും Bhr. മുക്തിക്കു നാമങ്ങൾകൊണ്ടു പോരും EM. bliss may be attained by നാമകീൎത്തനം alone. ചിലൎക്കു പോരുമല്ലായ്കിൽ ഞങ്ങൾക്കു മതി Bhg. 3. 2d & 1st fut. with ഏ after Conditionals: must ഭീമൻ കൂടേ സന്ന്യസിക്കിലേ പോരൂ Bhr. let B. also quit the world. പോകിലേ പോരും I must go. നീ ഒന്നെന്നും തന്നേ പോരൂ CG. give me one at least!

പോരുട്ടു (gram.) see under പൊരുൾ.

പോർ pōr 5. (VN. പൊരുക). 1. Battle, war അവർ പൊരുത പോർ PatR.; പോൎക്കു സന്നദ്ധനായ്നിന്നു CG. (& പോരിന്നു); പോർ കരുതി prepared for war. പോരോ പൊയ്ത്തോ കുറിച്ചിട്ടുണ്ടോ TP. 2. rivalling, pair or heap (T. of

പോരടിക്ക V1. to quarrel.

പോരാടുക to fight, contend പോ’വതിന്നു RS. to war.

VN. പോരാട്ടം battle, combat.

പോരാന a war-elephant തൺപോ. യുടെ ചുമലിൽ ഏറി, തൻ കന്നു RC; പോ.ത്തലവന്മാർ Bhr.

പോരാളി a warrior. പോ. വീരരും Bhr. officers.

പോരുറുമാൽ Sk. a fencing turban.

പോർകുത്തുക No. children to tease each other = കരയിപ്പിക്ക.

പോർക്കതകു (2) a double door B.

പോർക്കളം a battle-field, പോർനിലം.

പോർക്കാൽ the leg from the knee to the ancle.

പോർക്കൊല്ലി & ശ്രീപോ. N. pr. a temple of Kāḷi near Calicut KU.

പോർക്കോപ്പു preparations for war; the pride of battle പോ’ം പെരിപ്പവും RC.

പോർ ജയിക്ക to conquer അവനോടു പോ’ച്ചീടിനാൻ Anj.

പോർത്തലം a battle-field പോ.തന്നിൽ ചെറു[ത്തു‍ CG.

പോർത്തലവൻ‍ a commander പോ’ന്മാർ Bhr.

പോർതിരിക്ക‍ to return to the fight, പോർതിരി നില്ലു നിൽ Bhr.

പോർമദം battle-rage പോ’ത്തോടടുത്താൻ AR.

പോ’ത്തോടും വന്നു Brhmd. breathing war KR.

പോർമന്നു aM. battle-field നല്ലാർ പോ’ന്നിൽ [വന്താർ RC.

പോർമുല (2) double or full breasts മലമാതിൻ പോ. & പോ. ത്തടം തടവി Bhr.

പോർവാതിൽ (2) No. = പോർക്കതകു, ഇരട്ട വാതിൽ.

പോൎവ്വില്ലു a battle-bow പോ’ല്ലെടുക്കുക RS.

പോൎവ്വിളി challenge, war-cry — പോൎക്കു വിളിക്ക to defy, challenge. Bhg.

പോൎക്കു Port. porco, A pig V1. MC. — പോൎക്കു പന്നി = നാട്ടുപന്നി.

പോൎക്കുക pōrkuɤa T. aM. (Te. prōgu to

VN. പോൎപ്പു (T. cloak) swelling as from stripes.

പോൎച്ചി N. pr. f. (Tīyatti).

പോറ pōr̀a So. (C. Te. Tu. boy, childish). Silly, a glutton (T. hole).

പോറളാതിരി N. pr., see പൊൎളളാതിരി.

പോറു pōr̀u̥ (പൊറുക). Bearing. പോറായിരിപ്പതല്ല Bhg. intolerable.

പോറുക pōr̀uɤa 1. To scratch, tear B. 2. V1. to be flayed — പോറിക്ക to flay.

പോറ്റുക pōťťuɤa T. M. (Te. prōču & bōdu; caus. of പൊറുക്ക?). 1. To preserve, bring up, protect അവരെ പോറ്റി തീറ്റി ആളാക്കി vu.; ഞാൻ പോറ്റിയ നായന്മാർ നൂറുണ്ടു TP.; അമ്മ പോറ്റിയ മക്കളും ഉമ്മ പോറ്റിയ കോഴിയും അടങ്ങുകയില്ല prov.; രാജാവു പോറ്റിയ മാൻ TR.; പോറ്റിയ അമ്മ foster-mother. 2. to adore പോറ്റിപ്പുകണു്ണുളള തീൎത്ഥം VilvP.

പോറ്റി 1. a nourisher, protector ഇജ്ജനത്തിന്നു മുറ്റും ഇല്ല പോ. AR.; പോറ്റിയേധ്യാനിച്ചു SiPu. God, Siva. പോറ്റി വിളിക്ക Bhr. to cry for help. ചീറ്റവും കൈവിട്ടു പോ. യും ചൊല്ലീട്ടു CG. turned to prayers. ഹനുമാനെ പോറ്റി എന്നവൾ വീണാൾ KR. she worshipped her conquer-or. ചെയ്യേണം എന്ന് പോറ്റിപ്പറഞ്ഞൊത്തു പോയി CG. set out on his enterprise with the invocation പോറ്റി Oh God! (പരമേശ്വര പോറ്റി AR.) 2. a title of former Brahman dignitaries KU. 3. a class of Brahmans(= എമ്പ്രാൻ) പെരുമ്പേ പോ. TR.

പോറ്റിപ്പത്തു, see പൊതിപ്പത്തു.

പോലനാടു N. pr. & പോലത്തിരിനാടു A district of 3 kāδam, 72 തറ, 10000 Nāyars of human birth (al. 3000 N.) originally under Porlāδiri, from whom Tāmūri took it by stratagem പോലനാടു മികെച്ചനാടു KU. (on account of its 18 ആചാരം).

പോലീസ്സ E. police; പൊലീസ്സാമീൻ MR.

പോലുക poluɤa T. M. C. Te. (Tu. hōlu &

Inf. പോല & പോലവേ, gen. പോലേ like, as. With Acc. ഇന്ദ്രനെ പോ. വാണാൻ, നിണക്കും എന്നെപ്പോലേ വരിക Bhr.; also Nom. ഇല്ലിവൻ പോ. ആരും KR.; Loc. മുമ്പിലേപ്പോ. Gan. It is also treated as noun അതു പോലത്തുളള കുറ്റം TR.; തുമ്പപ്പൂപ്പോലത്തേച്ചോറു TP.; അപ്പോ., ഇപ്പോ. CS.; ഒരുപ്പോ. & ഒന്നു പോ. CC. — With Verbs അഗ്നിയെ തൊടുന്ന പോ., പേടിച്ച പോ. ഓടി etc. CG. അവൾ പൂകുമ്പോ. (& പൂകുന്നതു പോ.). എന്ന പോലേ, പറഞ്ഞ പോലേ കേൾക്കാത്ത disobedient.

പോലവാൎത്ത V1. uncertain rumour.

പോലുമ play, diversion.

fut. പോലും 1. even കേരളത്തിൽ ക്ഷത്രിയൻ പോ. ബ്രാഹ്മണബീജമാകുന്നു Anach.; ഇത്തിരി പോ. കൃപ ഉണ്ടെങ്കിൽ KR. Chiefly with Neg. ഭക്ഷണം പോ. കൊടുക്കാതേ, അങ്ങാടിയിൽ പോ ഇല്ല PT. 2. it is said അങ്ങനേ ചെയ്തു പോ. one hears at least he did so. അയക്കും പോ. TP. she says he will send.

പോൽ 1. = പോലേ like പൂച്ച മുനീശ്വരന്മാരിൽ ഒന്നു പോൽ വസിക്കുന്നു PT.; ഒരു പോലല്ലാതേ കൊടുത്താൽ Trav.; നല്ല പോൽ സൂക്ഷിക്ക Genov. സുൽത്താന്റെ ചമയം പോല്ക്കൊത്ത ചമയം Ti. dress like the Sultan’s. 2. it is said (= കില s., പോലും) കൊല്ലുവാനുളളാ ചാരമിങ്ങനേ ആകുന്നു പോൽ Mud. ഉത്സവം ഉണ്ടു പോൽ PT. I hear there is. ഉടനേ വരേണം പോ. as others say. ൧൧ ആമതു പോൽ സ്ത്രീപൎവ്വം Bhr. as you know. എന്നു വിധി ഉണ്ടു പണ്ടു പോൽ Nal. confessedly. 3. in questions: possibly എന്നു പോൽ CG. when may it be? എന്തു പോൽ വാരാഞ്ഞു why at all? ആരു പോലിവൻ VetC. who can it be?

പോഷണം pōšaṇam S. (പുഷ്). Nourishing, sustenance. എന്തിനി പോ. വേണ്ടതു KR. re-freshment.

CV. പോഷിപ്പിക്ക to bring up കുമാരിയായി പോ’ച്ചു PT 3.; ഉടൽ പോ. Bhg. to make to eat a corpse.

പോള pōḷa (T. pōl̤u, C. pōḷu to split). 1. The eyelid പോളക്കുരു a. med.; പുറമ്പോള MC.; മേലേപ്പോള ChS. 2. B. a clamp; പുറമ്പോ. an outer clamp. 3. = പൊക്കുള bubble വെളളത്തിൽ പോ. വരുന്നു MR.; മനുഷ്യജീവിതം നീറ്റിലേ പോളെക്കു സമം SiPu.; വെളളത്തിൽ പോള പോലേ ഉളള കായം VCh. 4. the film of a plantain stem വാഴപ്പോള, so കരിമ്പോള = — മ്പാ —; also a leaf of paper (= പോണ്ടി, പാളി) V2. 5. the fruit-stalk of a cocoanut with its calyx, of a plantain cluster ere branching off (കുലയുടെ പോള = കൊതുമ്പു). 6. a water- plant ഇല — (or ഇര — ) Geodorum dilatatum; വെളളപ്പോ. Limodorum natans; വിഷ — (= വാതങ്കൊല്ലി?).

പോളം T. M. a drug (aloes?).

പോളക്കണ്ണൻ having a film over the eye ബുല്ബു ദാക്ഷൻ.

പോളത്താളി: വെളുത്ത — Crinum asiat.; ചുവന്ന — Amaryllis latifolia, Rh.

പോളി So., പോള No. T. (C. hōḷige, S. sphōṭa) A kind of cake ഇക്കൈപ്പോള അക്കൈത്താരം prov. (cash-payment).

പോളിക്ക 1. No. to yield richly = പുളെക്ക 3. 2. ആ തൈ പോളിച്ചു പോയി (Mahe). has grown up too quickly = പട്ടാളിച്ചു.

പോൾ poḷ (T. pol̤tu = പൊഴുതു, പോതു). Time ഒട്ടു പോൾ നോക്കിനാർ CG.; ഇത്രപ്പോഴ്‌വരെക്കും തരാതേ, വന്നപ്പോഴേക്കു, വരും പോഴത്തേക്കു TR.; അപ്പോൾ 37, ഇ —108, എ — 160.

പോഴൻ pōl̤aǹ (C. Tu. bōḷa hornless, bald?) = ഭോഷൻ Fool, also പോഴത്താളൻ V1.

പോഴത്തം = ഭോഷത്വം with കാട്ടുക, പറക, V1.

പോഴത്തം ഏവം പലതുമളക്കയും PT.

പൌഗണ്ഡം s. (പോഗ —). Boyhood പൌ’ മാം കാലം Bhg. (after കൌമാരം).

പൌൺ E. pound 1 £, കുതിരപ്പൌൺ preferred[to പള്ളിപ്പൌൺ.

പൌണ്ഡ്രം S. N. pr. പൌണ്ഡ്രന്മാർ Bhr. A nation.

പൌത്തികം S. The dark honey of the പുത്തിക fly GP. (തേൻ 484).

പൌത്രൻ pautraǹ S. (പുത്ര) A grandson.

പൌത്രി a granddaughter പൌത്രിയെ ദൌഹിത്രന്നായ്ക്കൊടുത്തു Bhg.

പൌരൻ pauraǹ S. A citizen. പൌരന്മാർ = പുരവാസികൾ KR. — fem. പൌരമാരായുള്ളനാരിമാർ CG.

പൌരവർ pauravar S. 1. N. pr. പൂരുവിൻ പരമ്പരാജാതന്മാർ പൌരവന്മാർ Bhr. 2. = പൌരന്മാർ Tdbh. 3. a caste that came by sea to Malabar, KU. (Pārsis?).

പൌരാണികൻ paurāṇiɤaǹ S. One versed in Purāṇas പൌരാണികാചാൎയ്യൻ Bhr.; their author പൌ’നാം വേദവ്യാസൻ Bhg 9.; their recitor & interpreter പൌ’ന്മാർ ഉച്ചരിക്കും പ്രാകൃതസ്തവങ്ങൾ Bhg.

പൌരുഷം paumšam S. (പുരുഷ). 1. Manly; the measure of a man. 2. manliness, bravery, power പൌ. കൊണ്ടു ൧൪ ലോകവും പാലിച്ചു Anj. (= പ്രതാപം); പൌ. ചൊല്ലുന്നതു കൊണ്ടെനിക്കു ഭയം ഇല്ല KR. bragging, boast. പൌ. കാട്ടുക ostentation V1.

പൌരുഷി (loc.) brave; fantastical, presump[tuous V1.

പൌരുഷേയം S. a human work, not inspired (opp. ആൎഷം) Bhr.

പൌരോഹിത്യം paurōhityam S. The office of a Purōhita, priesthood അവനെ പൌ’ത്തിന്നു വരിച്ചു Bhr.; പൌ. ഇന്നിവനെക്കൊണ്ടു ചെയ്യിക്ക KR.

പൌൎണ്ണമാസി paurṇamāsi S. (pūrṇamāsa). The day of full-moon. പൌ’സിക്കുദിച്ചീടുന്നചന്ദ്രൻ Mud.

പൌലസ്ത്യൻ S. Derived from Pulastya,[Rāvaṇa, AR., KR.

പൌവേലം A foetid Mimosa = അരിമേദം Amar. K. interp. Vachellia farnesiana.

പൌഷ്പം paušpam S. പുഷ്പത്തിന്നുണ്ടായുള്ള പൌ. എന്നുള്ള മദ്യം KR.

പ്ര pra S. prep. = Pro, præ, fore, forth.

പ്രകടം S. manifest, displayed.

പ്രകടനം a perspicuous declaration V1.

denV. പ്രകടിക്ക to proclaim, boast ഇല്ലാത്തതു ചൊല്ലി പ്ര’പ്പാൻ ChVr. ഈശ്വരകഥകളെ പ്ര’ച്ചു പറഞ്ഞു കേൾപിച്ചു KN. (Chākyār).

പ്രകമ്പം S. trembling, തൽ പ്ര’ത്തെപ്പോക്കി PT. removed his fears.

പ്രകരം S. heap, quantity.

പ്രകരണം S. 1. treatise പഞ്ചതന്ത്രപ്ര’ണേ പ്രഥമതന്ത്രഃ PT. 2. chapter.

പ്രകൎഷം S. eminence. ജാതിപ്ര. Nal.

പ്രകാണ്ഡം S. stem; in Cpds. excellent.

പ്രകാരം praɤāram S. 1. Manner, kind. സംഗതിപ്ര. പറയാം KU. let me detail the cir-cumstances. സങ്കടപ്രകാരങ്ങൾ ഉണൎത്തിച്ചു TR.; കേൾക്ക ശാപപ്ര. AR. the tenor, terms of the curse. അലൻ രക്ഷിച്ച പ്രകാരങ്ങൾ Bhr. the ways of governing. ശരപ്രകാരങ്ങൾ നിറെച്ച ശരധി KR. different kinds. കാൎയ്യപ്ര. പോലേ വിസ്തരിക്ക TR. according to the merits. of the case. കാൎയ്യപ്ര’ങ്ങളെ വേണ്ടും വണ്ണമാക്കി TR. settled the different matters. ഒരു പ്ര’ത്തിൽ പൊറുക്ക V1. in middling circum-stances. ചാൎത്തിയപ്ര’ത്തിൽ തരിക, ഇപ്രകാരേണ ആയാൽ TR., so പലപ്രകാരേണയും (doc). 2. rate ഉരുവിൽ കോൎജി അരി ഉണ്ടു ആയ്തു ൧൨ വരാഹൻ പ്ര. കിട്ടുന്നു jud. at the rate of. ആനകൾക്കു ഒരു പണിക്കു ൨ ഉറുപ്പിക പ്ര. കൊടുക്കും MR. 3. adv. like, as. ഇപ്ര., അപ്ര. thus. Often with പോലേ as അനുഭവിക്കും പ്ര. പോലേ TR. — പോയ പ്ര. പറഞ്ഞു KU. stated that they went (= എന്നു); also എത്തിയ പ്ര’ത്തിൽ കേട്ടു TR. (hon.); കൊണ്ടു വരും പ്ര. കല്പന കൊടുത്തു TR. (= എന്നു); also in order that

പ്രകാശം s. 1. adj. Shining, manifest. പ്ര’മായിട്ടു ചെയ്യേണം VyM. openly. 2. light, splendour സാക്ഷാൽ പ്രകാശേന ഞാൻ വരുന്നുണ്ടു Nal. (says Indra).

abstrN. പ്രകാശത്വം: ആത്മാവേ അറിവതിന്നാത്മാവിൻ പ്ര. മനസ്സിൽ ഉണ്ടാകേണം Chintar.

പ്രകാശനം manifestation. യുക്തം നമുക്കിനി വേഷപ്ര. Nal. it’s time to show myreal shape.

denV. പ്രകാശിക്ക S. 1. v. n. to become mani-fest, shine forth കാൎയ്യത്തിന്റെ നേർപ്ര V2. to come to light. നന്നായി പ്രകാശിച്ചുതില്ലന്നു സൂൎയ്യനും KR.; ദക്ഷിണ ചെയ്തെങ്കിലേ വിദ്യകൾ പ്ര’പ്പൂ Bhr. be-come clear. 2. v. a. to enlighten, mani-fest ലോകത്തെ പ്ര’പ്പാൻ ആദിത്യന്മാർ ഉണ്ടായി Bhr.; തന്നുടെ രൂപം പ്ര’ച്ചു കാട്ടുവാൻ Nal.; ഒക്ക പ്ര’ച്ചുരെക്കാതിരിക്ക VilvP. to reveal.

part. pass. പ്രകാശിതം revealed, shown.

CV. പ്രകാശിപ്പിക്ക 1. to enlighten വിഷ്ടപം പ്ര’ച്ചിയലും വെയിൽ KeiN. 2. to manifest വിനയത്തെ പ്ര. Mud.; ധൈൎയ്യത്തെ പ്ര. Nal. to show qualities true or assumed. മച്ചരിത്രം പ്ര’ക്കരുതു Bhr. reveal. പുസ്തകം നീള പ്ര’ക്കും, ദിവ്യമാം പുരാണം ലോകത്തിൽ നന്നായി പ്ര’ച്ചീടേണം VilvP. make known.

പ്രകീൎണ്ണം S. miscellaneous, addenda VyM.

പ്രകീൎത്തനം S. praising, promulgating.

part. pass. പ്രകീൎത്തിതം celebrated, de-clared.

പ്രകൃതം S. (part. pass.) commenced, made.

പ്രകൃതി praɤu̥δi s. 1. Natural form, state or habit (= പ്രകാരം). വാനരവംശപ്ര. ശീലം AR.; പ്ര. കൈവിട്ടു വികൃതിയായി VyM. behaving unnaturally. പ്ര. പകരുവാൻ മൂലം എന്തു AR. (= ഭാവം); അവന്റെ പ്ര. ദോഷം Mud. പ്ര. ഗുണം Bhr. innate qualities. പ്ര. കാരണമായി

പ്രകൃതിമാന്മാർ Bhg. = മായാബദ്ധന്മാർ.

പ്രകൃഷ്ടം S. (കൎഷ) select, eminent വേഷഭൂഷാദിപ്രകൃഷ്ടപ്രകാശൻ Nal. (part. pass.).

പ്രകോപം S. excitement പ്രകോപഭ്രമക്ഷേപണാൽ Bhr.

denV. പ്രകോപിക്ക (med.) the ത്രിദോഷം to be irritated V1.

പ്രകോഷ്ഠം S. the forearm.

പ്രക്രമം S. step, commencement VCh. പ്ര’ങ്ങൾ അനേകം ഉണ്ടു വരുന്നു ChVr. fight-ing opportunities.

denV. രാജപുത്രന്മാരെ കൊല്ലുവാൻ പ്രക്രമിച്ചാലും KR.

പ്രക്ഷാളണം S. washing, cleaning.

പ്രക്ഷേപണം S. throwing നീചനെ പ്ര. ചെയ്തു ഭൂമിയിൽ Bhr.

also denV. പ്രക്ഷേപിക്ക to throw.

പ്രക്ഷോഭം S. disturbed condition ജഗൽപ്ര. തീൎക്ക Brhmd.

പ്രഖ്യാതം S. acknowledged, notorious; also മഹാഗുണപ്രഖ്യൻ Si Pu.

പ്രഖ്യാതി notoriety.

പ്രഗത്ഭം S. resolute, confident പ്ര. പറഞ്ഞടുത്തു RS. threatening, defying. മിത്ഥ്യാപ്രഗത്ഭൻ ChVr. an empty braggard.

abstrN. പ്രഗത്ഭത & പ്രാഗത്ഭ്യം S. pluck,

പ്രഗ്രഹം S. seizing; restraint; a rein.

പ്രചണ്ഡം S. fierce, violent പ്ര. മാരുതം Bhg.

പ്രചയം S. collection, heap.

പ്രചേതസ്സ് S. intelligent; N. pr. of Gods, as Varuṇa & the 10 sons of Prāǰīnabarhi ഭക്തപ്രവരരായി മേവും പ്രചേതാക്കൾ Bhg 6.

പ്രചോദം S. inciting. — part. പ്രചോദിതം, f. കൂനിയാൽ പ്രചോദിതയായി KR. instigated.

പ്രഛ്ശദം S. cover, sheet.

പ്രഛ്ശന്നം S. (part. pass.) covered, con-cealed പ്ര’മായിട്ടു വേണം ഇസ്സംസാരം Nal. secret. — also adv. പ്രഛ്ശന്നം വസിക്കേണം PT.

പ്രജ praǰa S. (ജൻ). 1. Progeny. അതിൽ ഒരു പ്രജ ഉണ്ടായി KU. a child. പ്രജ ചാടി PP. the foetus, unborn child. 2. people, subjects രാജ്യത്തുള്ള പ്രജകളെ രക്ഷിപ്പാൻ, രാജാവിന്നു പ്രജകൾ എല്ലാം ഒരുപോലേ TR.; പ്രജ സ്ത്രീകൾ മദ്ധ്യേ കളിക്കുന്ന നീ CG.; ശത്രുവാം പ്രജാവൃന്ദം Sah.

പ്രജാപതി 1. the Lord of all creatures, Crea-tor, Bhg. 2. a king. 3. membrum virile V1.

പ്രജാപരിപാലനം S. the duty of Kshatriyas Bhg. KU.

പ്രജാവതി f. fruitful. സൽപ്ര. Bhr. a mother of fine children.

പ്രജാഗരം praǰāġaram S. Awaking, watch-ing. പ്രജാഗരസേവ ചെയ്ക AR2. = പള്ളിക്കുറു പ്പുണൎത്തുക. — also പ്രജാഗരണത്തിന്നവകാശം Bhr. the reason of my sleeplessness.

പ്രജ്ഞ S. (ജ്ഞാ) sense, wisdom പതിനാറോളം പ്ര. എന്നിയേ കളിച്ചുപോം VCh. the first 16 years are trifled away.

പ്രജ്ഞാവാൻ & പ്രജ്ഞൻ intelligent.

പ്രജ്ഞാനം S. intelligence രാമൻ വാനരസമക്ഷത്തിൽ പ്ര. ചെയ്താൻ ഏവം KR. in-formation.

പ്രണതി & പ്രണമനം reverence, hence:

denV. മാരാരിയെ പ്രണമിച്ചു SiPu. സ്വാമിയെ പ്ര’ച്ചു PT. bowed to, adored. — gen. പ്രണാമം.

പ്രണയം S. (നീ) affection, familiarity നിങ്ങളിൽ അന്യോന്യം പ്ര. പെരുതു Mud.; പ്രണയകലഹം പൂണ്ടു ChVr. affectionate re-proof. പ്ര’തരഹൃദയം Bhr.

പ്രണയി a lover, beloved; fem. a wife or mistress ശൃംഗാരപ്രണയിനിമാർ CC; പ്രണയിനിയിൽ കനിവു PT.

പ്രണവം S. (നു) the syllable ഓം; ഓങ്കാരം (ഒന്നത്രേ വേദംപണ്ടു മുഖ്യമാം പ്ര. പോൽ Bhg.)

പ്രണാമം S. (see പ്രണതി) respectful saluta-tion അവളെ വരുത്തി പ്ര’വും ചെയ്തു Si Pu.

പ്രണിധി S. spying; a spy, Mud. = ഓട്ടാളൻ.

പ്രണിപാതം S. prostration പ്ര. പതിക്ക V1.

പ്രതാനം S. spreading; a tendril.

പ്രതാപം S. heat; majesty പെരിങ്കുരങ്ങിൻ പിരതാപം RC; പുഷ്കരപ്ര’ത്തെ ശങ്കിച്ചു Nal. severity, തങ്ങളിൽ ഉള്ള സ്നേഹപ്ര. കൊണ്ടു TR. through the influence of their friendship.

പ്രതാപിയാം രാമൻ RC. majestic.

denV. പ്രതാപിക്ക V1. to live pompously.

പ്രതാരണം S. crossing over; deceit.

പ്രതാരകൻ a deceiver V1.

പ്രതി praδi S. (G. pros). 1. Towards, against മാം പ്ര. വിശ്വാസം AR., കാരുണ്യം Brhmd.; ആശ്രമം പ്ര. പോയാൻ Bhr.; എന്നെ പ്ര. വൎത്തിക്കിൽ PP. come to me. ഇതിൻ പ്ര. പറവാൻ പലതുണ്ടു Nasr. objections. പക്ഷിയെപ്ര. ചൊല്ലിനാൻ, അവനെ പ്ര. നിന്ദിച്ചു. Bhr. സ്വസാരം പ്ര. ചൊല്ലുന്ന കാൎയ്യം Brhmd. about. ഓരശ്വം പ്ര. തമ്മിൽ വാദം ഉണ്ടായി Bhr. 2. for, in exchange of ശ്വാക്കൾ പാലനെ പ്ര. മരിച്ചു Nasr.; ക്ഷണത്തിൽ കഴിയുന്ന കാൎയ്യം പ്ര. മോക്ഷം ത്യജിക്ക Nasr.; എന്നെ പ്ര. V1. for my sake. അതിന്നു പ്രതിയായിട്ടു വല്ലതും ചെയ്യേണം TR. in revenge of. 3. each by each. ദിനംപ്ര., ദിവസമ്പ്ര. daily. 4. an opponent

പ്രതിക്കണക്കു (5) copy of an account; accounts of a defendant TR.

പ്രതിക്കാരൻ (6) a defendant, opp. അന്യായക്കാരൻ TR.

പ്രതിജവാബ് (2) reply അതിന്നു പ്ര. TR.

പ്രതിപ്പെടുക (6) to plead in defence TR. അവൻ പ്ര’ട്ടതു.

പ്രതിസാക്ഷികൾ (6) defendant’s witnesses MR.

(പ്രതി): പ്രതികരിക്ക S. to requite, counteract അവർ എന്തു പ്ര’ക്കുന്നു KR.

പ്രതികാരം = പ്രതിക്രിയ.

പ്രതികൂലം S. contrary, hostile പ്ര’ലഭാവം കാട്ടുക. — അവൻ പ്ര’ലൻ TR.

denV. വിഷ്ണുഭക്തന്മാരെ പ്രതികൂലിപ്പാൻ Bhg 7. to oppose, vex.

പ്രതിക്രിയ S. 1. counteracting, remedy വല്ലവനും കൊടുത്താൽ പ്ര. ഇല്ല Tantr. കഷ്ടതെക്കു പ്ര. എന്തു VetC. വിഷത്തിന്നു പ്ര. ഉണ്ടല്ലോ Bhg. 2. requital. ഭൎത്തൃപിണ്ഡത്തിൻ പ്ര. ചെയ്ക Bhr. to fight for the maintainer. എന്തു ഞാൻ ഇന്നു പ്ര. ചെയ്യേണ്ടു SG. how thank? ഉപകരിച്ചതിൻ പ്ര. ചെയ്ക KR.; പിതൃഭ്രാതൃതന്നുടെപ്ര …. സാധിച്ചു Mud. മുല്പാടു കവൎന്നീടിനാൻ ഇപ്പോൾ പ്ര. ചെയ്യുന്നതുണ്ടു ഞാൻ Nal. I shall take revenge.

പ്രതിക്ഷേപിക്ക S. to resist, reject.

part. pass. പ്രതിക്ഷിപ്തം resisted, rejected.

പ്രതിഗ്രഹം S. 1. accepting graciously. 2. do-nation to Brahmans (to Paṭṭar 1 fanam, to Nambūris 2 fan., etc.) വിപ്രനു പ്ര. കിട്ടിയ പശു PT. received as gift.

denV. ബ്രാഹ്മണൻ പ്രതിഗ്രഹിക്ക VyM. to accept the gift.

പ്രതിജ്ഞ S. promise, vow. മുന്നം പ്ര. യും ചെയ്തു Nal. promised. ഘോരമാംവണ്ണം പ്ര. ചെയ്തീടിനാൻ Mud. fore-swore himself. പ്ര.

സത്യപ്രതിജ്ഞൻ AR. one who keeps his word.

part. pass. പ്രതിജ്ഞാതം promised.

പ്രതിദാനം S. return of a deposit; giving in return.

പ്രതിദ്രവ്യം S. what is given in return ഒരുത്തൎക്കു നല്കാൻ പ്ര. വാങ്ങീട്ടില്ല SiPu.

പ്രതിദ്ധ്വനി S. an echo, Bhg.

പ്രതിനിധി S. 1. a substitute പ്ര. കൊണ്ടു വനവാസം ചെയ്‌വാൻ അവകാശം ഇല്ല KR. 2. surety പ്രതിനിധി & പ്രതിന്യാസം VyM. mutual pledges.

പ്രതിപക്ഷം S. the opposite party, Mud.

പ്രതിപക്ഷി an opponent, Bhg.

പ്രതിപത്തി S. 1. acquirement — പ്ര. മാൻ clever. 2. honoring; confidence ഇവന്റെ മേൽവളരേ പ്രതിപത്യയോടു കൂടി ഇരിക്കുന്നു MR. leans on him. 3. bestowing പ്ര. അപാത്രത്തിങ്കൽ Bhr. (so പാത്രത്തിങ്കൽ അപ്രതിപാദനം.

denV. പ്രതിപാദിക്ക to obtain, learn ഭക്തി മാൎഗ്ഗത്തെ പ്ര’പ്പാൻ, പ്രതിപാദിച്ചു ഭാഗവതം Bhg.

പ്രതിപദം S. 1. at every step. 2. = പ്രതിപദ് introduction; the first day of either lunar fortnight.

പ്രതിപാലനം S. watching, protection. പ്ര. ചെയ്തു Si Pu. expected.

പ്രതിപാലകൻ a protector — സകലധൎമ്മപ്ര’കർ TR. maintainers of justice (com-plimentary style). — (mod.) acting for somebody.

പ്രതിഫലം S. 1. reflected image. 2. M. reward. ജീവരക്ഷെക്കു പ്ര. പരിഗ്രഹിക്ക KN.

denV. വെള്ളത്തിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്ന ചന്ദ്ര ബിംബം Arb. reflected.

പ്രതിബന്ധം S. an obstacle; dam V1. മുഷ്കരപ്ര’ം ത്രയം (of ആത്മജ്ഞാനം) അസം

പ്രതിബിംബം S. reflected image. പരമാത്മാവാകുന്ന ബിംബത്തിൻ പ്ര. AR. (is ജീവാത്മാവു).

പ്രതിഭാഗം S. distribution ശിവനും വിഷ്ണുവും ബ്രഹ്മനും എന്നുള്ള പ്ര. മായാവിജൃംഭിതം Ch Vr.

പ്രതിഭാനം S. & പ്രതിഭ appearance V1.; in[sight.

പ്രതിഭൂ S. surety ജാമ്യക്കാരൻ പ്ര. VyM.

പ്രതിമ S. (മാ) likeness, image മൃഛ്ശിലാദാരുക്കളാം പ്രതിമാദികളിൽ Chintār., എട്ടുവിധം പ്ര. (ശില, ദാരു, ലോഹം, ലേഖ്യം etc.) Bhg.; an idol, not fixed in the ground (opp. പ്രതിഷ്ഠ). — also പ്രതിമാനം.

പ്രതിയോഗം S. opposition V2.

പ്രതിയോഗി 1. an opponent അംശക്കാർ ആക്കുന്നു പ്രതിയോഗികൾ MR. enemies. 2. also defendant B. യോഗിപ്രതിയോഗി രണ്ടു ജനങ്ങളും Bhr.

പ്രതിരൂപം PT. = പ്രതിബിംബം.

പ്രതിലോമം S. contrary to the natural order (opp. അനുലോ —).

പ്രതിവചനം S. an answer.

പ്രതിവാദം S. contradicting, refuting.

denV. പ്രതിവാദിക്ക V1. to contradict.

പ്രതിവാദി the respondent, defendant (opp. വാദി q. v.). also an apologist.

പ്രതിവാരണം S. keeping off V1. to contradict.

പ്രതിവിധാനം S. counteracting, remedy അതിന്നു ൨ പ്രകാരം പ്ര. ഉണ്ടു Mud.

പ്രതിവിധി id. ഗ്രഹങ്ങൾ അനിഷ്ടസ്ഥാനത്തു നില്ക്കുമ്പോൾ ചെയ്യേണ്ടും പ്രതിവിധികൾ TrP.

പ്രതിശബ്ദം S., PT1. an echo മാറ്റൊലി.

പ്രതിശാന്തി S. remedying, expiation B.

പ്രതിശ്യായം S. catarrh = പീനസം V1.

പ്രതിശ്രയം S. an asylum V1.

പ്രതിശ്രുതം S. (part. pass. of ശ്രു) promised. പൂൎവ്വപ്ര’മായുള്ള രാജ്യം Mud.

പ്രതിഷേധം S. (സിധ്) prohibition, keeping off.

denV. പ്രതിഷ്ഠിക്ക 1. to place firmly ശിവലിംഗം പാറയിൽ പ്ര’ച്ചു SiPu. പ്രതിമയിൽ പ്ര’ച്ചു കൊള്ളേണം എന്നെ Bhg.; = ആവാഹിക്ക. ഭൂമിയിൽ പ്രതിമകളെ Brhmd. 2. to consecrate, endow ക്ഷേത്രം ഉണ്ടാക്കി പ്ര., ശിവനെ. KU. പരശുരാമൻ തന്നാൽ പ്ര’ച്ചിരിപ്പൊരു കരുണാകരൻ VilvP.

part. pass. പ്രതിഷ്ഠിതം fixed, established, consecrated.

പ്രതിസരം S. 1. a string worn as amulet; the rear of an army. 2. M. tribute paid to the senior king V1.

പ്രതിഹാരം S. warding off; a door. പ്ര. ഉണ്ടെങ്കിൽ Bhg. a remedy.

പ്രതിഹാരക്കാർ exorcists, jugglers, also പ്രതിഹാരകർ.

പ്രതീകം S. turned towards; face, limb (see സുപ്ര —).

പ്രതീക്ഷ S. (ൟക്ഷ) expectation.

denV. സന്ന്യാസിമാരെ പ്രതീക്ഷിച്ചു മേവിനാൻ PT. waited for.

ൟശ്വരപ്രതീക്ഷമാണൻ AR. (part.) ex-pecting God.

പ്രതീച്യം s. (പ്രത്യൿ) western പ്രതീച്യോദീച്യന്മാർ KR. in W. & N.

പ്രതീതി S. (ഇ). 1. = പ്രത്യയം. 2. insight; feeling about an inward part ശൂന്യപ്ര. = ഇല്ലെന്നു തോന്നുക, ദ്രവപ്ര. = അലിഞ്ഞു പോകുന്നു എന്നു തോന്നുക med.

പ്രതോദം S (പ്ര + തുദ്). A goad. ദീൎഘപ്രതോദേന താഡനം ചെയ്തു Nal4. whip?

പ്രതോളി S. high street = പെരുവഴി.

പ്രത്നം S. former; old.

പ്രത്യക്ഷം pratyakšam S. (അക്ഷി). Before the eye, visible, evident. മഹേശൻ പ്ര’നായി Bhr. appeared. ഗംഗപ്ര. യായി Bhg. f.; ദിനേശൻ പ്ര’മായി & പ്ര’നായി UR.; ദുൎല്ലഭമേ പ്രത്യക്ഷദൎശനം Nal. it is difficult to meet him. — പ്രത്യക്ഷസാക്ഷിത്വം MR. the clearest evidence. — എന്നു പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു MR. it is evident, that.

പ്രത്യക്ഷത S. visibility; apparition.

പ്രത്യക്ഷീകരണം 1. apparition, — denV. ഭഗവാൻ പ്ര’രിച്ചു AR., Bhr. ശ്രീഭദ്രകാളി പ്ര’രിപ്പോളം KU. until she appear. 2. de-monstration V2.

(പ്രതി): പ്രത്യഗ്രം S. new, novel V1.

പ്രത്യങ്മുഖം S., see പ്രത്യൿ.

പ്രത്യപഹാരം S. retracting (അതിന്നു പ്ര. ചെയ്‌വാൻ പണി an arrow shot off Bhr.) or പ്രത്യവ —.

denV. പ്രത്യപഹരിക്ക to retract.

പ്രത്യഭിജ്ഞാനം S. recognition പ്ര. തന്ന ചിഹ്നങ്ങൾ ഉര ചെയ്താൾ KR. tokens in reply to an അഭിജ്ഞാനം.

പ്രത്യയം S. (= പ്രതീതി) trust, faith, reliance. പരപ്രത്യയകാരി Bhr. making others trust him. പ്ര. ഇതു കേൾക്കണം PT. faith! they must hear it. വാദം തുനിഞ്ഞങ്ങിരിവരിൽ ഒരുവൻ പ്ര. കൈ വരുമ്പോൾ VyM. oath?

പ്രത്യൎത്ഥി S. an enemy, defendant. അൎത്ഥി പ്ര.കൾ VyM.; പ്രത്യൎത്ഥിബലം എല്ലാം Brhmd. hostile army. പ്ര. വൎഗ്ഗത്തിന്നന്തകൻ AR. പ്ര. ഭാവം ധരിച്ചു Genov.

പ്രത്യൎപ്പണം S. restitution.

denV. പ്രത്യൎപ്പിക്ക to give back V1.

പ്രത്യവഹാരം S., see പ്രത്യപ —

പ്രത്യഹം S. daily. (അഹഃ) PT1.

പ്രത്യാശ S. hope.

പ്രത്യാസന്നം S. near.

പ്രത്യാഹരണം S. = foll. പ്ര’ണപുനൎദ്ധാരണ ധ്യാനത്തോടു Brhmd.

പ്രത്യുക്തി (നിയോഗത്തെ ആദരിയാതേ പ്ര. പറയുന്ന ഭൃത്യൻ Bhr.) = പ്രത്യുത്തരം S. an answer, rejoinder.

പ്രത്യുത്ഥാനം S. rising to receive a visitor പ്ര. ചെയ്ക & പ്രത്യുപോത്ഥാനം Bhg.

പ്രത്യുൽപന്നം S. (part. pass.) present. പ്രത്യുൽപന്നമതി PT. having presence of mind.

പ്രത്യപകാരം S. service in return, requital പ്ര. മറക്കുന്നവൻ ചത്തതിന്ന് ഒക്കുമേ AR.

പ്രത്യുപാഖ്യാനം S. a lecture കൊണ്ടറിയിച്ചു Bhr 12.

പ്രത്യുഷസ്സ് S. morning — പ്ര’സി every morning, [Sah.

പ്രത്യേകം S. one by one; distinct ഈ ചെയ്യുന്ന ഉപകാരം പ്ര. എന്നു നാം എപ്പോഴും വിചാരിക്കും TR. shall view it as a singular, special favour. തീൎപ്പിൽ പ്ര’മായ സമ്മതം കാണുന്നു MR. distinct admission പ്ര. ചെയ്തു on purpose. ഈ സാക്ഷി പ്ര. അന്യായക്കാരന്റെ അടിയാനാകുന്നു MR. more es-pecially, principally. പ്ര’മായി ഞാൻ പണം കൊണ്ടു പോയിട്ടില്ല jud. personally (there was a common stock).

പ്രത്യേകിച്ചു So. No. = വിശേഷിച്ചു, അടിയന്തരമായി.

പ്രത്യൌഷധം S. an antidote V2.

പ്രഥ pratha s. (പൃഥ് to spread; broad). Fame. പ്രഥനം unfolding പ്രഥനചതുരത Bhr. (in war). part. pass. പ്രഥിതം spread, renowned.

പ്രഥമം prathamam S. (പ്ര). First, foremost; also adv. പ്ര. അപരാധിയാം കൌരവർ ChVr. who offended first.

പ്രഥമ 1. the first lunar day. 2. the No-minative (gram.).

പ്രഥമൻ a condiment അട —, പരിപ്പു — ചക്കപ്രഥമൻ etc. = മധുരക്കറി a sort of dessert.

പ്രഥമപുരുഷൻ (gram.) the 3rd person.

പ്രദം S. (ദാ) Giving, as കല്യാണപ്ര., ദു:ഖ പ്ര. AR.

denV. ബിംബം പ്രദക്ഷിച്ചു SiPu., പ്രദക്ഷിണീകരിക്ക Bhg.

പ്രദാനം S. gift, grant. ഭരതനു രാജ്യപ്ര’ത്തിന്നായി KR. in order to give Bh. the king-dom. ദ്വിജകാമപ്ര. ചെയ്തു Bhr. did the Brahman’s wish.

പ്രദായി giving (=പ്രദം), giver V1.

പ്രദീപം S. a lamp PT.; a hanging lamp V1. വിജ്ഞാനമാം ഉന്നത പ്ര’ത്തേ ദാനം ചെയ്തു Bhg.

പ്രദീപകം showing, setting forth അദ്ധ്യാ[ത്മപ്ര. AR.

denV. പ്രദീപിക്ക to shine forth, to be kindled V2.

പ്രദേശം S. (ദിശ്) 1. direction. 2. a place ഉദരപ്ര. med. വനപ്ര’ത്തിൽ ശയിച്ചു KR.; ശീതമുള്ള പ്ര. a cool climate, അണിയ്യാരത്തു പ്ര. TR. a Nambiār’s territory; country. മൂന്നടിപ്ര. നല്ക Bhg.

പ്രദോഷം S. 1. evening. 2. M. T. the fast of the 13th lunar evening പ്ര. നോറ്റു SiPu. = ശനിവാരേ കൃഷ്ണപക്ഷേ ത്രയോദ ശിവന്നു കൂടും ദിനേ നോറ്റു; also ശനി പ്ര. മഹാ പ്രദോഷോപവാസം SiPu.

പ്രദ്യോതനൻ S. the sun നൽപ്ര. CG.

പ്രദ്യുമ്നൻ S. Bhg 10. Kāma.

പ്രധാനം S. 1. The chief matter, princi-pal thing സന്തതിക്കേറ്റം പ്ര. SG. best means to obtain posterity. അവൎക്കു ശിക്ഷാരാക്ഷ പ്ര. KU. chief occupation. അവനെ പ്ര’മാക്കി head. പ്രധാനഭൂതന്മാർ ഒരുമിച്ചു കൂടി KR. grandees.— പ്രധാനപ്പെട്ട പടനായകന്മാർ KU. 2. adj. chief ദേഹികൾ്ക്കൊക്കേ പ്രധാനൻ ആ പൂരുഷൻ Nal.; സത്വഗുണപ്രധാനന്മാർ Sah.; എൻ ഉണ്ണികൾ്ക്ക് ഏറ്റം പ്ര’ൻ Bhr.; fem. പ്രധാനമാരായ എണ്മർ Bhg.

പ്രധാനി (mod.) chief; first minister. ഭൃത്യ

പ്രപഞ്ചം S. 1. Development, expanse. വൈരിപ്ര. ChVr. the host of enemies. മാരിപോലേ ശരപ്ര. ഉതിൎക്കും ChVr. ആയുധാഭ്യാസപ്ര’വും Nal. the whole science of arms.— also f. ദുഷ്ടതാപ്രപഞ്ചകൾ SiPu. masses of sin. 2. the world, viewed as മായാപ്രപഞ്ചം Bhg. പ്രപഞ്ച സൃഷ്ടിസ്ഥിതിസംഹാരങ്ങൾ Bhr.

denV. പ്രപഞ്ചിക്ക to expand, enlarge upon പഞ്ചതന്ത്രത്തെ പ്ര’ച്ചു ചൊല്ലി PT.

part. pass. പ്രപഞ്ചിതം, as അവനുടെ ഞാണൊലി പ്ര. Nal. celebrated.

പ്രപദം S. the tip of toes പ്ര’ങ്ങൾ രണ്ടും CG. നരിയാണിയും പ്ര’ങ്ങളും PrC. (in KR. പ്രപാദയുഗ്മം?). vu. = പുറവടി.

പ്രപാടനം S. splitting വക്ഷഃപ്രദേശം പ്ര. ചെയ്തു AR. = പിളൎന്നു.

പ്രപാതം S. fall; precipice പ്ര’ത്തെക്കൊണ്ടു നടുങ്ങും വാഴപോൽ KR.

പ്രപിതാമഹൻ S. a paternal great-grand-father പ്ര’ന്മാർ Bhr. KU.

പ്രപൌത്രൻ S. a great-grandson.

പ്രബന്ധം S. 1. Composition, chiefly poetical, but also ഗദ്യപ്ര. രചിക്കുന്നു Nal., പ്ര. നോക്കാം KU. read a book. 2. M. confusion മമ സന്താപപ്രബന്ധങ്ങൾ തീരും Si Pu. my griefs & troubles.

പ്രബൎഹം S. the best V1.

പ്രബലം S. strong — പ്രബലനായ അന്യായക്കാരൻ MR. influential, successful (opp. ദുൎബ്ബല).— പ്രബലപ്പെടുക to prevail, become public ശാസ്ത്രം നീചജാതിയിൽ പ്ര. KU. — പ്രബലപ്പെടുത്തുക to acknowledge as va-lid; make publicly known MR.

denV. പ്രബലിക്ക to grow, appear with pomp V1.

പ്രബുദ്ധൻ S. awake. പ്ര’നായുടൻ KR. after a swoon.

പ്രബോധം S. waking, as from നിദ്രാവശം & ഖേദവശം UR. conviction, insight ബ്രഹ്മമാം പ്ര. സാധിക്കും Si Pu.

പ്രഭ S. (ഭാ) Light, splendour പാവകപ്രഭ PT1. — met. കണ്ണിൻപ്രഭ മറഞ്ഞു Nid. losing its lustre, നേത്രപ്ര. Bhg.

പ്രഭവം S. birth വല്ലാത്ത ബാലപ്ര’ത്തിനെക്കാൾ ഇല്ലാത്ത ബാലപ്ര. സുഖം പോൽ CC.

പ്രഭാകരൻ S. (പ്രഭ) 1. the sun, Bhg. 2. N. pr. of a Bhaṭṭatiri, author of the പ്രഭാകരം, head of the Brahman division: പ്രഭാകരക്കൂറു KU., പ്രഭാകരന്മാർ Brahmans of that division.

പ്രഭാതം S. dawn പ്രഭാതകാലേ കുളിച്ചു KU.

പ്രഭാമണ്ഡലം 1. a halo round the sun, moon പരിവേഷം. 2. a glory or nimbus round the head of idols, saints, etc. — aureola.

പ്രഭാവം S. energy, majesty; specific power of medicines (=തന്റേടം). ഉന്നതപ്രഭാവ നാം നിന്തിരുവടി PT. your most glorious majesty. മായാപ്ര. നീങ്ങും പ്രകാരം അരുളി Bhr.

പ്രഭു prabhu S. (ഭു). Lord, prince നാട്ടിൽ പ്രഭു നാം ChVr.; പ്രഭുവാക്കി വാഴിച്ചു KU. a gov-ernor. നുപ്പതിനായിരപ്രഭു etc. chief of 30000 Nāyars. — pl. പ്രഭുക്കൾ = hon. prince, comm. പ്രഭുക്കന്മാർ, in Kōlanāḍu രണ്ടുപ്ര. great vassals, in Calicut തിരുമുടിപ്പട്ടം കെട്ടിയ നാൾ 4000 പ്ര’രും ചേകിച്ചു പിറ്റേനാൾ ലോകർചേകം KU. vassals & officers. — fem. പ്രഭുവാട്ടി No.

പ്രഭുത S. supremacy. പ്രഭുതകൾ നടിച്ചു ChVr. assumed airs.

abstrN. പ്രഭുത്വം S. authority, sovereignty മൂവാണ്ടേക്കല്ലോ പ്ര. ഉള്ളു KU. നിധീശത്വാദി നാനാപ്ര’ങ്ങളുള്ളവൻ UR. Kubēra. സിംഹാസനേ മുഷ്കരപ്ര. ഭാവിച്ചു മേവി Nal.

പ്രഭൂതം S. large, much.

പിഭൃതി S. beginning (=മുതലായ etc.).

പ്രഭേദം S. kind ബന്ധമോക്ഷപ്ര’ങ്ങൾ ചോദിച്ചു Bhg.

പ്രഭ്രഷ്ടലക്ഷമായി Mud. missed the aim.

പ്രമത്തൻ S. intoxicated, careless (& പ്രമദം V1.).

പ്രമാണം pramāṇam S. (മാ). 1. Measure ആയുസ്സിന്റെ പ്ര. ഇല്ലാത്തതു GnP. life is un-certain. മഞ്ചാടിപ്ര. ഗുളിക med.; ആ മൎമ്മം മണിപ്ര’മായി ഉരുണ്ടിരിപ്പിതു MM.; നാലാൾ പ്ര. വെള്ളം കാണാം. 2. norm, authority ബലം പ്ര’മായി ചെയ്തു TR. achieved it by sheer force. സകല കാൎയ്യത്തിന്നും തമ്പുരാനെ പ്ര’മാക്കി made the Rāja responsible for all the administration. എടുക്കേണ്ടത് എടുപ്പാൻ N. നെ പ്ര’മാക്കി TR. entrusted him with the revenue. രാജ്യത്തു പ്രമാണായിരിക്കുന്ന ആൾകൾ & നാട്ടിൽ പ്രമാണപ്പെട്ട ആൾ TR. persons of authority. അനന്ത്രവസ്ഥാനത്തിന്ന് ഒക്കയും പ്ര’മായിട്ടുള്ള നമ്മെ നിരസിച്ചു എത്രയും ചെറുതായിട്ട് ഒരു കിടാവിനെ പ്ര’മാക്കി വെച്ചു TR. made him joint king instead of me, the law-ful heir. ഇതിന്നൊക്കയും പ്ര’മായിട്ടു chief in-stigator. അതു പ്ര’മല്ല you are not bound by it. ശാസ്ത്രപ്രമാണേന വിധിക്ക KU. according to law. ൟശ്വരൻ പ്ര. എന്നോൎക്കാത്ത ജനം ഇല്ല Nal. (=പ്രധാനം); ദൈവം പ്ര. നമുക്ക് എന്നു ചൊല്ലി ജീവിക്ക നല്ലു ChVr. to live re-ligiously. ദൈവം പ്ര’മല്ലെന്നു ചിന്തിച്ചിതോ SiPu. lost sight of religion. 3. proof ലിഖിതസാക്ഷ്യാദിപ്ര’ങ്ങൾ (മാനുഷപ്ര., ദിവ്യപ്ര. oath, ordeal) VyM. — esp. a bond കള്ളപ്ര’ങ്ങൾ എഴുതിച്ചു, പറമ്പിന്റെ പണ്ടുപണ്ടേയുള്ള ജന്മ പ്ര. TR. title-deed. കടംവായ്പപ്ര.; ചരക്കു പ്ര. contract. നൂറുറുപ്യക്ക് ഒരു പ്ര. എഴുതി TR. a cheque for etc.

പ്രമാണി a chief, headman; influential person മുഖ്യസ്ഥന്മാരും പ്ര. കളും (= പ്രാപ്തിയുള്ളവർ), കാൎയ്യസ്ഥന്മാരിൽ പ്ര. കൾ TR., MR.

denV. പ്രമാണിക്ക to consider as rule, take for proved or granted, believe രേഖ പ്ര. ത്തക്കതല്ല MR. അതു പ്ര’ച്ചു തന്നേ TR. relying on, attending to.

പ്രമാണീകരിക്ക to regard as authority ദൈവം പ്ര’ക്കുമവൎകളെ കേവലം മൂഢർ എന്നറി Mud.

denV. പ്രമാദിക്കേണ്ട V1. don’t despair.

പ്രമുഖം S. foremost പ്രഹസ്തപ്രമുഖപ്രവരർ AR. (= മുതലായ).

പ്രമൃഗ്യം S. to be investigated ശ്രുത്യൎത്ഥാന്തപ്ര. [Anj.

പ്രമേയം S. (മാ) to be measured or known, Bhg.

പ്രമേഹം S. urinary affection (21 kinds) diabe-tes (also പ്രമേഹക്കുരു) = നീർവാൎച്ച, gonor-rhea; പ്രമേഹക്കല്ല് gravel = കല്ലടെപ്പു.

പ്രമോദം S. delight രൂഢപ്രമോദാശ്രു Nal.; അതിപ്രമോദേന പറഞ്ഞാൻ Mud.

denV. പ്രമോദിക്ക to be delighted.

പ്രയതൻ S. (യം) restored, pure, Brhmd 85.

പ്രയത്നം prayatnam s. Persevering effort, endeavour. ആളുകളെ കൂട്ടി പ്ര. ചെയ്ക to make war. പ്ര. ചെയ്‌വാൻ ഉണ്ടയും മരുന്നുമില്ല, കുമ്പഞ്ഞിക്കു വേണ്ടി പ്ര. ചെയ്യിപ്പിച്ചു, നമ്മുടെ പേൎക്കു പ്ര. ചെയ്തവർ TR. my followers in war.

പ്രയത്നപ്പെടുക to labour, take great pains നിലങ്ങളിൽ പ്ര’ട്ടു വിള ഇറക്കി MR. എത്ര ജന്മം പ്ര’ട്ടു GnP. passed painfully through — also denV. എന്തെല്ലാം പ്രയത്നിച്ചാലും Arb.

പ്രയാഗം S. chief place for sacrifice, confluence of Ganga & Yamuna പ്രയാഗസ്നാനം; പ്രയാഗയും SiPu. പ്രയാഗയിങ്കൽ മാഘമാസത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ക KU.

പ്രയാണം S. (യാ) going forth, journey, pilgri-mage (= യാത്ര). — death V1.; പ്ര. ചെയ്തു Bhg.

പ്രയാസം S. (യസ്) 1. exertion, toil. പ്ര’പ്പെട്ടു laboured hard. 2. difficult എത്തുവാൻ പ്ര. Bhr. (= പണി).

പ്രയുക്തം S. see പ്രയോഗിക്ക.

പ്രയുതം S. a million പ്രയുതന്നരന്മാർ Bhr.

പ്രയോഗം S. Application, practice; use of means അസ്ത്രപ്ര. തുടൎന്നു Bhr.; നല്ല പ്ര. clever treatment (med.). മന്ത്രപ്ര. etc.— മൃദംഗപ്രയോഗവാൻ SiPu. beating the tabor.

part. pass. പ്രയുക്തം as മന്ത്രിപ്രയുക്തന്മാർ Mud. creatures of the minister, employed by him. മന്ത്രപ്രയുക്തബാണങ്ങൾ KR. charmed arrows.

പ്രയോക്താവ് employer മാരണാദികൾ ചെയ്യുന്നോൻ പ്ര’വായതു PR.

പ്രയോജനം S. 1. motive, cause. 2. use, profit, advantage.

denV. പ്രയോജിക്ക to be serviceable V1.

പ്രരോഹം S. Budding പ്ര. ഉണ്ടായ്‌വരും PT. (from a seed).

പ്രലംബം S. hanging down പ്ര’മാം ഗിരി KR.

പ്രലംബൻ N. pr. a Daitya പ്ര’നെ കൊന്നു CG.

പ്രലാപം S. a talk ബഹു പ്ര. KR. esp. lamen-[tation.

denV. പ്രലാപിച്ചു സൎവ്വരും AR.

പ്രലോഭനം S. allurement പല വസ്തു കൊണ്ടും പ്ര. ചെയ്താൽ KR. to seduce.

പ്രവചിക്ക S. to speak forth, announce, explain [V1.

നിഷ്ഠുരപ്രവക്താക്കൾ Bhg. propounders of harsh words. — പ്രവചനം prophesying.

പ്രവണം S. (L. pronus) bent forward.

abstrN. പ്രവണത്വം ഏകിനാൻ CC. incli-nation.

പ്രവത്സലൻ S. = simpl. ഭൎത്തൃപ്ര’ലനാരിമാർ[Bhg. devoted.

പ്രവരം S. 1. (വരൻ) the best, in Cpds. താപസപ്ര’ൻ, വീരപ്ര’ൻ. 2. (വർ) lineage, race ഭക്തപ്ര’മായി മേവും Bhg.

പ്രവൎഗ്യം S. a ceremony at sacrifices തൽ പ്ര’വും ഉപസദവും KR.

പ്രവൎത്തകൻ S. a superintendent, arbiter.

പ്രവൎത്തനം S. activity; occupation V1.

denV. പ്രവൎത്തിക്ക=പ്രവൃത്തിക്ക.

പ്രവൎദ്ധനം = simpl. കോപം പ്ര. ചെയ്ക Mud.

പ്രവാചകൻ S. = നിവി prophet, Nasr. ദാനിയേൽ എന്ന പ്ര. Genov.

പ്രവാചകം (obj.) prophecy (Christ.).

പ്രവാസം S. living away from home. വെട്ടുക്കിളി പ്ര. ചെയ്യുന്നു MC. emigrates, പ്രവാസദണ്ഡം VyM. banishment. അവന്റെ പ്ര. Mud. voluntary expatriation = നിൎവ്വാസം. പ്രവാസനം S. banishment രാമന്റെ വന പ്ര. മുടക്ക KR.

denV. സുതനെ എന്തിന്നു പ്രവാസിപ്പിക്കുന്നു, എന്നെ പ്ര’പ്പിക്ക നീ KR.

പ്രവാഹം S. stream, current ചോരയുള്ള വാരി പ്ര. പെയ്തു Bhr. blood flowed in torrents.

denV. ഏഴായി പ്രവാഹിച്ചാൾ ഗംഗയുമവിടുന്നു KR. issued. ഗിരിക്കു വടക്കുഭാഗമേ മന്ദാകിനി പ്ര’ക്കുന്നു KR. ചോരയും പ്ര’ച്ചു Sk.

പ്രവാളം S. (ബാല) 1. a shoot, bud. 2. coral (പവിഴം Tdbh.) മൌക്തിക പ്ര’വും Nal.

പ്രവിശ്യ E. province മലയാം പ്ര.യിൽ (mod.) & മലയാം പ്ര. ത്തിൽ, പ്ര. ങ്ങൾ TR.

പ്രവിഷ്ടം, see under പ്രവേശം.

പ്രവീണൻ S. (വീണ). Skilful, clever ഗദ്യ പദ്യപ്ര. VetC. കാൎയ്യഖഡ്ഗപ്രവീണകരാന TR. (in titles).

പ്രവൃത്തം S. Deed ദുഷ്ടപ്ര’ങ്ങൾ Bhg.

പ്രവൃത്തി pravr̥tti S. (= പ്രവൎത്തനം). 1. Ac-tivity, opp. നിവൃത്തി; occupation, business, work നിലത്തു പ്ര. കൾ ഒക്കയും ചെയ്തു MR. cultivated. പ്ര. കൊടുക്ക TR. to employ. 2. a parish or അംശം, comprising 5-6 മുറി “a charge” കിഴക്കേടത്തു നമ്പ്യാരുടെ പ്ര. യിൽ TR. 3. sorcery, motion of the bowels, etc.

denV. പ്രവൃത്തിക്ക to act, work ക്രുദ്ധത പാരം പ്ര. Sah. നീതിശാസ്ത്രവിരുദ്ധങ്ങളായുള്ളവ രാജാവു പ്ര. രുതു VyM., ബാഹ്യാൎത്ഥങ്ങ ളിൽപ്ര’പ്പതു KeiN. പാളയക്കാർ പ്ര’ക്കുന്ന യുദ്ധം TR. wherein they are engaged. — vu. പൊഴുത്തിക്ക, അതിക്രമം പോൎത്തിക്ക Co. KN.

CV. പ്രവൃത്തിപ്പിക്ക to set to work സ്വഭൃത്യരെക്കൊണ്ടു പ്രവൃത്തിപ്പിച്ചുടൻ കൂലി കൊടുക്കാതേ ഇരിക്കും KR.; also വ്യവഹാരത്തിങ്കൽ പ്രവൎത്തിപ്പിച്ചീടും ധൎമ്മം തന്നേ KR.

പ്രവൃത്തിപ്പിള്ള Trav. a Gumasten of the പ്രവൃത്തിക്കാരൻ = പണ്ടാരപ്പിള്ള 2.

പ്രവൃദ്ധം S. (part. pass. of വൃധ്). Increased യുദ്ധം പ്ര’മായിവന്നു AR. പ്രവൃദ്ധരാഗം ആൎന്നിരുവരും Mud.

പ്രവേശം S. 1. (വിശ്). An entry, entrance. ഗൃഹ —, നഗരപ്ര etc.; access. 2. vu. = ആവേശം & പരവശം V1. possessedness, agita-tion.

denV. പ്രവേശിക്ക to enter പട്ടണത്തെ പ്ര. & Loc; chiefly met. അവകാശത്തിൽ ഇവിടേനിന്നു പ്ര’പ്പാൻ പാടില്ല MR. to enter into the disquisition about the claim, ബാലത്വം കടന്നപ്പോൾ വിദ്യയിൽ പ്രവേശിച്ചാർ KR. പഞ്ചതന്ത്രത്തെ പ്ര’ച്ചു ചൊല്ലീടേണം PT. engage in.

part. pass. പ്രവിഷ്ടം: പുരം പ്രവിഷ്ടനാമവനെക്കണ്ടു Mud.

CV. പ്രവേശിപ്പിക്ക to introduce ഇതു പട്ടണം പ്ര’ച്ചീടിനാൽ PT.

പ്രശംസ S. Praise മൌൎയ്യന്റെ ഗുണം പ്ര. ചെയ്തു Mud.; ആത്മപ്ര. etc.

denV. പ്രശംസിക്ക S. to praise അവനെ ഏറ്റവും പ്ര’ച്ചു Mud. നിന്നുടെ ധന്യമാം ശീലംഅവളുടെ മുന്നിൽ പ്ര’ച്ചു Nal. നന്നു നന്നെന്നു പ്ര’ച്ചു ലോകരും SiPu. തന്നെത്താൻ പ്ര. Bhr.

part. pass. പ്രശസ്തം commendable, good. പ്രശസ്തവൃക്ഷങ്ങൾ KR. famous. രഹസ്യമാം അപരാധം പ്ര’മാക്ക KR. to publish. പ്ര’ങ്ങൾ സേവിക്ക opp. നിന്ദിതങ്ങൾ വൎജ്ജിക്ക Bhr.

പ്രശ്നം prašnam S. (പ്രഛ, Ger. fragen). A question. ദശപ്രശ്നങ്ങൾ the 10 arithm. species necessary for astrol. calculation, പ്രശ്നം വെക്ക to make an astrol. calculation, പ്ര. വെപ്പിച്ചു PT. (through കണിശൻ etc.). മേളമോടൊരു

പ്രശ്നരീതി N. pr. an astrological work in šlōkas. [PR.

പ്രശ്രയം S. (ശ്രി). Respect, modesty; love നിന്നുടെ പ്ര. കണ്ടു Mud.

പ്രശ്രിതൻ V1. modest, (part. pass.)

പ്രഷ്ടാവു S. (പ്രഛ see പ്രശ്നം) the questioner; one who consults an astrologer.

പ്രസക്തി S. (സഞ്ജ്) = സക്തി, പ്രസംഗം f. i. വസ്തുക്കളിൽ ചിത്തപ്ര. Bhg.

പ്രസംഗം S. 1. attachment ത്വൽപ്രസംഗാദേവം ഉക്തം AR. on account of thy presence. 2. occasion, conjuncture. ഇവിടേ പ്രസംഗാൽ പറയുന്നു Gan. I take this opportunity to explain. യുദ്ധപ്ര. ഇല്ലായ്ക Nal. രാത്രൌ കുറഞ്ഞിതു നിദ്രാപ്ര’വും Nal. 3. association of thoughts കാൎയ്യപ്ര’ത്തിന്നൎത്ഥത്തെ വിചാരിച്ചാൽ PT. consider the bearings. ഇപ്ര’ങ്ങളെ കേൾപിച്ചു. SiPu. — Christ, sermon (?). 4. distant idea of, slight, little പ്രസംഗ മാത്രം ഇല്ല കേൾപാൻ CC. nothing at all. ആ വൎത്തമാനം പ്ര. പോലും ഇല്ലാതേ കാണുന്നു not a shadow of truth. പ്ര. നീങ്ങുന്നില്ല No. = തീരേ.

പ്രസംഗി 1. connected with. 2. Christ. a preacher (T. usage).

denV. പ്രസംഗിക്ക 1. to attach to ആ കാൎയ്യം അതിൽ പ്ര’ച്ചിട്ടുണ്ടു alluded to. ബ്രഹ്മചാരിയെ പ്ര’ച്ചു കേട്ടു Bhg. (= കുറിച്ചു). 2. T. to preach.

പ്രസന്നം S. (സദ്). 1. pleased, മാംപ്രതിപ്ര’ന്നനാക Brhmd.; bright പ്രസന്നഭാവം VCh. affability, urbanity, also ഭാവപ്രസന്നത V2. 2. നമ്മുടെ മനസ്സിൽ ഒരു പ്രസന്നം ഉണ്ടായി TR. (hon.) I have received a piece of news. പ്രസന്നീകരിക്ക to content V1. (= പ്രസാദം).

പ്രസഭം S. violently, rashly പ്ര. ചേൎത്തിതു CC. = പ്രസഹ്യ Brhmd 58.

പ്രസരം S. breaking forth; moving on. denV. പ്രസരിക്ക to spread.

denV. പ്രസവിക്ക to bring forth കപോതി അണ്ഡങ്ങൾ പ്ര’ച്ചു Bhg.

പ്രസാദം S. 1. = പ്രസന്നത clearness, bright-ness. 2. favour, propitiousness രാജപ്ര’ങ്ങൾ അനുഭവിക്ക Mud. ദേവതമാരെ പ്ര. വരുത്തുക AR. to propitiate. സുപ്ര’കാലം. 3. leavings of offerings, sandal-powder, etc. (ചാന്തു, പുഷ്പം), obtained from temples as marks of God’s favour തീൎത്ഥവും പ്ര’വും കൊണ്ടു വരിക TR.; പ്ര. മസ്തകത്തിങ്കൽ ഉദ്വസിപ്പിക്കേണം Bhg. place on the head.

denV. പ്രസാദിക്ക 1. to be pleased, bright, calm, propitious അവനേ കുറിച്ച് ഏറ്റം പ്രസാദിച്ചു Bhr.; പുരുഷനിൽ പ്ര’ച്ചു Bhg.; അടിയനോടു പ്ര., എങ്കൽ പ്ര’ച്ചീടേണം KR.; അവൾ ശുശ്രൂഷകൊണ്ടുമുനി അധികം പ്ര’ച്ചു KR.; പ്ര’ച്ചു തരുന്നു TR. to give as present (a superior). എനിക്കു നന്നായി പ്ര’ച്ചു ൨ വരം നല്കി KR. 2. So. to please നേരുള്ള ജനങ്ങൾക്കിതെത്രയും പ്ര’ക്കും Nasr. po.

Imp. പ്രസീദമേ AR. be gracious to me!

CV. പ്രസാദിപ്പിക്ക 1. to please, gladden ബൃഹസ്പതിയെ പ്ര’പ്പാൻ Bhg. ലോകേശ പ്ര’ച്ചീടേണം ഇവന്തന്നേ KR. 2. to con-ciliate, propitiate വാക്കുകൊണ്ടു പ്ര’ച്ചയച്ചു TR.

പ്രസാരണി S. (creeper) GP64. & പ്രസാരിണി ഇടിച്ചു പിഴിഞ്ഞ നീർ a. med. Pæderia foetida.

denV. പ്രസാരിക്ക v. a. to spread ആതപം പ്ര’ച്ചു Nal.

പ്രസിദ്ധം S. (p. pass. of സിദ്ധ്). known, cele-brated. ലോകപ്ര’മായ്‌വന്നു Nal. — ഗുണപ്രസിദ്ധാക്കൾ Bhg 4. men of acknowledged virtue. — പ്ര’മാക്ക, പ്ര’പ്പെടുത്തുക to pro-claim, divulge, also പ്രസിദ്ധിക്ക V1.

പ്രസിദ്ധി S. notoriety, fame നളൻ എന്നൊ

പ്രസീദ, see പ്രസാദിക്ക. — പ്രസൂതി = പ്രസവം.

പ്രസൃതി S. the palm of the hand hollowed.

പ്രസ്തരം S. 1. a grass-couch. 2. (L. petra) a stone.

പ്രസ്താവം S. (സ്തു) introducing a subject; men-tioning; suggestion, കണ്ണുകൊണ്ടു പ്ര. a hint. ഈ കഥാപ്ര. അല്ലിങ്ങു കേൾക്കേണ്ടതു Nal. (corrupted into പ്രസ്ഥാപം).

denV. പ്രസ്താപിക്ക S. 1. to cause to men-tion or praise. 2. to mention, vu. പ്രസ്ഥാപിക്ക q.v. അവസ്ഥ ഒന്നും പ്രസ്താവിക്കാതേ MR.

പ്രസ്ഥം S. 1. a plateau, table-land. 2. a mea-sure പ്രസ്ഥമാത്രം പോൽ മൂത്രം VC. = ഇടങ്ങാഴി.

പ്രസ്ഥാനം S. departure, march പ്രസ്ഥാന വാദ്യം മുഴക്കിക്ക Nal. അടിയങ്ങളെ പ്ര’ത്തിന്ന് അന്തരം വരുത്തി KU. prevented our journey. മഹാപ്ര. ആശ്രിച്ചു Bhr.

പ്രസ്ഥാപം S. better പ്രസ്താവം publicity, പുറത്ത് ഒക്കയും പ്ര. ആകും vu. will become the talk of all.

പ്രസ്ഥാപനം S. sending off.

denV. പ്രസ്ഥാപിക്ക 1. to despatch. 2. (cor-ruption of പ്രസ്താവിക്ക seemingly deriv-ed from സ്ഥാപിക്ക 2. q. v.). എന്നു പ്ര’ ക്കേണ്ടതാണ MR. ought to declare. വസ്തുവകകളെ കുറിച്ചുണ്ടാക്കിയ പ്രസ്ഥാപത്തിൽ (representation) ഇത് ആരും പ്ര’ക്കാതേ മൂടിവെച്ചു; അക്രമം ചെയ്തതായി പ്രസ്ഥാപം ഉണ്ടായി കാണുന്നു MR. mention.

പ്രസ്ഫുരമാണം S. throbbing പ്ര’മായോർ ഓഷ്ഠസമ്പുടത്തോടും Bhr.

പ്രസ്ഫുലിംഗം S. a spark. പ്ര’ങ്ങളോടും കൂടി നോക്കി Bhr. with scintillating looks.

പ്രസ്രവണം S. flowing out, stream ശൈലപ്ര’ങ്ങൾ Bhr. പ്ര’ണാചലം AR. N. pr. a moun-tain in Sugrīva’s kingdom.

പ്രസ്രവം urine. Tantr.

പ്രഹരണം, പ്രഹരിക്ക to strike, VCh. മുതുകത്തു പ്രഹരിക്കുന്നത് കൊള്ളേണ്ടിയും വരും jud. പ്ര’ം കിട്ടും.

പ്രഹാരം S. a blow, stroke, kick. മുഷ്ടി പ്രഹാരേണ പതിച്ചു AR. — പ്രഹാരഭാവം menacing.

പ്രഹാസം S. loud laughter.

denV. പ്രഹസിക്ക V1.

പ്രഹിതം S. (part. pass, of ഹി) sent off.

പ്രഹ്ലാദം S. joy.

പ്രഹ്ലാദൻ Bhg 7. Hiraṇyaɤašibu’s pious son.

part. pass. പ്രഹ്ലന്നൻ glad.

പ്രഹ്വം S. (ഹ്വർ) stooping, bent upon പ്രഹ്വനായി ചെന്നു തൊഴുതു KR.

പ്രളയം S. (ലീ). 1. dissolution, of 4 kinds (നിത്യം daily, as death, നൈമിത്തികം at the end of a Kalpam, പ്രാകൃതം annihilation of matter, ആത്യന്തികം Bhg. = മോക്ഷം). 2. de-struction of the world ജഗദുത്ഭവസ്ഥിതി പ്രളയകൎത്താവായ ഭഗവാൻ AR. Višṇu. പ്രളയാഗ്നി എന്നു നണ്ണി KR. ബ്രഹ്മന്റെ രാവായതു പ്ര. അന്ന് ഇരുട്ടും വെള്ളവുമേ ഉള്ളു CS.; അളവില്ലാത വെള്ളം എന്നി ലോകം എങ്ങും പ്രളയകാലത്തിങ്കൽ ഇല്ല Bhr. deluge, so വമ്പ്രളയവാരിധി RS. പ്രളയാംബുനാദം കണക്കേ KumK.; പ്രളയാന്തത്തോളം പറഞ്ഞാലും കഥെക്കവസാനമില്ല SiPu.; fig. രാജ്യം ഒക്ക പാച്ചലും ഓട്ടലും മഹാപ്ര’വുമായി Ti. after the taking of Srīrangapaṭṇam. 3. a very high number ആയിരം തോയകരപ്ര’ങ്ങൾ AR.

പ്രളാപം S. see പ്രലാപം.

പ്രാകാരം S. rampart, wall പ്രാ. മുറിച്ചിതു or കളഞ്ഞിതു Brhmd. in a siege. (Scr. also the court of the tabernacle).

പ്രാകുക prāɤuɤa & പിരാ — (Port, praga). To curse വക്ത്രങ്ങളിലും പ്രാകുന്നവർ Bhg 8. — പ്രാകി or പ്രാവി past.

പ്രാകൃതം prāɤr̥δam S. (പ്രകൃതി). 1. Natural പ്രാകൃതചപലനായ വാനരൻ KR. fickle by nature; common പ്രാകൃതബുദ്ധികൾ KR. com-mon mortals. പ്രാ’ന്മാർ Bhr. who are without തത്വജ്ഞാനം etc.; പ്രാശ്നികന്മാരായ ഞങ്ങൾ പ്രാ’ന്മാരായി ചമഞ്ഞു CG.; പ്രാ. പോലേ നടിച്ചു ശരീരവും Nal. boorish. 2. low, Vulgar പ്ര’ൻ കാണുമ്പോൾ പ്രാഭൃതം വേണം എന്നുണ്ടു ഞായം CG.; പ്രാകൃതനാരിമാർ KR. 3. colloquial dialect പ്രാകൃതശ്ലോകങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി Nal. Prākrit.

പ്രാൿ S. (prāńch) 1. in front. 2. former. 3. eastern. — പ്രാക്തനം S. old, — പ്രാൿ പടിഞ്ഞാറു BhD. — പ്രാഗ്ഗുപ്തവാക്യജന്യമാനന്ദം ജ്ഞാനാനന്ദം KeiN. — Prāgǰyōti-šam. N. pr. a town. Bhg 10.

പ്രാഗത്ഭ്യം S. see പ്രഗത്ഭത.

പ്രാചീനം S. (പ്രാൿ) 1. former. 2. eastern ബന്ധുരന്മാരായ പ്രാ’ന്മാർ KR Prasii.

പ്രാജാപത്യം S. coming from Praǰāpati; a sacrifice, marriage, penance for the sake of obtaining children, Bhr. പ്രാ’ാഖ്യയാം ഇഷ്ടി.

പ്രാജ്ഞ S. = പ്രജ്ഞ consciousness, as പ്രാണനും പ്രാ. യും വിട്ടുപോകാതേ KR. — പ്രാജ്ഞനായുള്ള രാജാവു രാജാവെല്ലോ Mud. അതിപ്രാജ്ഞൻ SiPu. intelligent.

പ്രാജ്യം S. ample, much പ്രാ’മാം യശസ്സു Nal. പ്രാജ്യകീൎത്തിയാം നൃപൻ Mud.

പ്രാഞ്ചുക prāńǰuɤa B. To creep, tottle, പ്രാഞ്ചിനടക്ക (Te, prāṅku to creep?).

പ്രാഞ്ജലി S. (അഞ്ജലി). Putting the hands to the forehead പ്രാ. കളായി നിന്നാർ KR.

പ്രാഡ്വിവാകൻ S. (പ്രാഛ questioning). A judge പ്ര’കസ്ഥാനം VyM.

പ്രാണൻ prāṇaǹ S. (പ്ര, അൻ). 1. Breath; also the other vital airs പ്രാണങ്ങൾ (5). 2. life പ്രാണനോടേ നിന്നു കഴികയില്ല TR.;

പ്രാണം id. പ്രാണത്തോളം till death — pl. പ്രാണങ്ങൾ 1. life, the totality of its organs ഞാനും എൻപ്രാ’ളെ ത്യജിച്ചീടുവൻ, കളഞ്ഞീടുവൻ AR. 2. as dear as life തന്നുടെ പ്രാ’ളാകുന്ന കന്യക SiPu.; പ്രാ’ളായൊരു കാന്തൻ CG.; പ്രാ’ളാകും പശുവൃന്ദം CC.

പ്രാണഗണം S. = പ്രാണങ്ങൾ CC.

പ്രാണഛേദം, — നാശം S. loss of life, death.

പ്രാണത്യാഗം S. giving up one’s life. പ്രാ. ചെയ്യും KU. (see പ്രാണങ്ങൾ).

പ്രാണദാതാ S. granting life. VetC. നീ മമ പ്രാ. AR. my saviour.

പ്രാണധാരണം S. preservation of life. Nal.

പ്രാണനാഡി B. mombr. virile.

പ്രാണനാഥൻ, — നായകൻ Nal. the husband.

പ്രാണപണയം jeopardy. പ്രാ’മായ പോരാട്ടം life & death struggle.

പ്രാണപ്രയാണം S. death പ്രാ. അടുത്തു AR.

പ്രാണപ്രിയ f. dear as life, the wife.

പ്രാണബന്ധു the dearest friend. VCh.

പ്രാണഭയം 1. fear of death പ്രാ. കൊണ്ടു കരണം ചെയ്തു കൊടുത്തു TR. 2. danger to life (f. i. the കൂറ്റുഫലം of ചിങ്ങ സങ്ക്രാന്തി is പ്രാ. to those born in Mithunam) astrol.

പ്രാണവല്ലഭൻ PT. = പ്രാണനാഥൻ.

പ്രാണവേദന agony എലിക്കു പ്രാ. prov.

പ്രാണസങ്കടം extreme jeopardy പ്രാ’ത്തിങ്കൽ ഉണ്ണാം Anach. ഊണികൾക്കു രണം എന്നതു കേട്ടാൽ പ്രാ. ChVr. agony.

പ്രാണസഞ്ചാരം extreme pain.

പ്രാണസംശയം S. danger of life പ്രാ. പൂണ്ട Bhg. പ്രാ. വന്നു ഭവിക്കുന്നേരം Nal.

പ്രാണസമ KR. = പ്രാണപ്രിയ.

പ്രാണസ്ഥലം a dangerous spot (= മൎമ്മം).

പ്രാണഹാനി destruction of life അവരെ പ്രാ. വരുത്തി TR.

പ്രാണഹീനൻ lifeless ബാലൻ.‍ പ്രാ’നായി പിറന്നു Bhr.

പ്രാണാദിക്കുഴമ്പു MM. a famous preparation.

പ്രാണാന്തം S. death.

പ്രാണാന്തികം ദണ്ഡം ഭുജിക്ക AR. capital punishment.

പ്രാണായാമം S. restraining the breath — പ്രാ’ ങ്ങൾ ചെയ്തു VCh. three kinds of യോഗം; പ്രാ’മശീലൻ Bhg.

പ്രാണാവസാനം S. death വിപ്രനു പ്രാ. അടുത്തു VetC; അവരെ പ്രാ. വരുത്തി Si Pu.

പ്രാണി S. 1. living being. 2. M. an insect, vermin.

പ്രാണിഹിംസ killing anything that has life is forbidden KR. പ്രാ’ഹിംസയും ചെയ്യാം NaI.; പ്രാ’ഹിംസ(എനിക്കു) പ്രാണസങ്കടം ChVr.

പ്രാതർ prāδar S. (പ്ര, Ge. früh). Early പ്രാ. ഉത്ഥാനം ചെയ്തു VetC. — പ്രാതഃകാലം S. morning പ്രാ’വന്ദനം Bhg. — Tdbh. പ്രാതൽ breakfast ഇന്നിനി പ്രാതല്ക്കു വില്ലിന്റെ ഞാണിതു നന്നു PT. പ്രാ. ഉണ്ക, അടക്കുക, കഴിക്ക; also പ്രാ. ഭക്ഷണം കഴിഞ്ഞു (S. പ്രാതൎഭോജനം).

പ്രാതിലോമ്യം S. = പ്രതിലോമം f. i. In a match ഒക്കുന്നില്ല പ്രാ’മല്ലയോ; പ്രാ’ത്തിന് ഏറ പാപം ഉണ്ടു Bhr.

പ്രാദുഃ S. prādus (പ്ര). Forth, coming to light നാരായണൻ വില്വാദ്രിതങ്കൽ പ്രാദുൎഭാവം ഉണ്ടായി, ശിലാമയനായിപ്രാ’ൎഭവിച്ചു VilvP. appeared.

(പ്ര): പ്രാധാന്യം S. superiority, prevalence = പ്രധാനത.

പ്രാന്തം S. edge, end ഹിമവൽ പ്രാ. പുക്കു KR.

പ്രാപണം S. (ആപ്). Attaining അവളെ അവ്യയദേശത്തെ പ്രാ. ചെയ്യിപ്പിപ്പാൻ Si Pu. to take to heaven.

പ്രാപകം leading to മൂൎഖജനങ്ങൾക്കു സന്മാൎഗ്ഗപ്രാ’കം ദണ്ഡം AR.

CV. പ്രാപിപ്പിക്ക = എത്തിക്ക f. i. സ്വൎഗ്ഗത്തിൽ ഉടലോടേ പ്രാ. KR.; പിതൃക്കൾക്കു മോക്ഷം പ്രാ. Brhmd.; രാജ്യങ്ങളിൽ പ്രാ’ച്ചീടാം നിന്നേ Nal.; also double Acc. എന്നേ മന്ദിരം പ്രാ. Brhmd.

part. pass. പ്രാപ്തം 1. attained അവനു നരകം പ്രാ’മായി Arb. was condemned. 2. having reached നിൻ ചക്ഷുമാൎഗ്ഗം പ്രാപ്തനായിതോ നളൻ Nal. has he met thy eye. 3. proper, able പ്രാപ്തന്മാർ= പ്രാപ്തിയുള്ളവർ; ഒന്നിന്നും പ്രാ’നല്ലാതേയായി Bhg.

പ്രാപ്തി 1. attaining മോക്ഷപ്രാ. 2. obtain-ing കളത്രപ്രാ. Bhr. പുത്രപ്രാ. ക്കുപായം RS.; also a സിദ്ധി = ഇഛ്ശാലാഭം Bhg. 3. ability, capacity അതിന്നു നാം പ്രാ. യല്ലായ്കയാൽ; നമ്മാൽ പ്രാ. ആകയും ഇല്ല TR. I am not able. പ്രാ. വരുന്നതിന്നു മുമ്പിൽ VyM. being of age, 16th year. അവനെ നാം തന്നേ പ്രാ. യാക്കിവെച്ചതു TR. initiated in Royal duties. — hence പ്രാപ്തിക്കാരൻ, പ്രാപ്തികേടു etc.

പ്രാപ്യം S. attainable.

പ്രാബല്യം S. predominance, power ആരണ ശാപത്തിൻ പ്രാ. CG.; also ആ ഭാഗത്തെ തെളിവിലേക്ക് അധികം പ്രാബല്യത ഉണ്ടു MR. that plea is stronger.

പ്രാഭവം S. = പ്രഭുത pre-eminence, with പറക, കാട്ടുക to glory. ശത്രുനിഗ്രഹംകൊണ്ടു നീ പ്രാ. കാട്ടിത്തെളിയേണ്ടാ KR.

പ്രാഭൃതം S. (പ്രഭൃതി) a present to Gods, kings, etc. പ്രാ. പൂണ്ടു; അവനെ നാഥന്മുമ്പിൽ പ്രാ’മായിട്ടു വെച്ചു കൊടുക്ക CG. പ്രാ. വെക്ക = കാഴ്ച. (പ്രാകൃതം 2).

പ്രാമാണികൻ S. the head of a caste.

പ്രാമാണ്യം S. = പ്രമാണത authoritativeness. ബൌദ്ധശാസ്ത്രത്തിന്റെ പ്രാ. കേൾപിച്ചു KU. the evidences, proofs of Islam.

പ്രായാധിക്യം extreme age പ്രാ’ത്താൽ അപ്രാപ്തൻ MR.

പ്രായശ്ചിത്തം S. (പ്രായസ്സ് = പ്രായേണ). re-dress, making amends. 1. by fine കുറ്റത്തിന്നു പ്രാ. ൨൦ ഉറുപ്പിക വാങ്ങി, അവളെക്കൊണ്ടു ൬൪ പണം കാവിലേക്കു പ്രാ. ചെയ്യിച്ചു, ബ്രാഹ്മണസ്ത്രീകളെ മെയ്യേറിയതിന്റെ പ്രാ. കഴിക്കേണ്ടും മുതൽ TR. പ്രാ. നിശ്ചയിച്ചുവാങ്ങി = ദണ്ഡിപ്പിച്ചു V1. 2. atone-ment, expiation (of ബ്രഹ്മഹത്യ) അശ്വമേധത്താൽ അതിൻ പ്രാ. Bhg.; ദോഷം പോവാൻ ഒരു പ്രാ. ഗ്രഹിപ്പിക്ക, ദീപപ്രദക്ഷിണം സൎവ്വപ്രാ. KU.; ദോഷശാന്തിക്കായി ഹോമം പ്രാ. ചെയ്ക VyM.; ഞങ്ങൾ്ക്ക് കഴിയേണ്ട പ്രാ’ങ്ങൾ വൈദികന്മാരെക്കൊണ്ടുകഴിപ്പിച്ചു TR. for defilement. നിൎമ്മൎയ്യാദം ചെയ്തതിൻ പ്രാ’ത്താൎത്ഥമായി Bhr. to atone for.

പ്രായസ്സ് S. = പ്രായേണ for the most part.

പ്രായശോ നിവേദനം ചെയ്തു PT. fully.

പ്രായികം (3) proportioned ഇഷ്ടവ്യാസത്തിന്നു പ്രാ’മായിട്ടൊരു പരിധി, ഏറിന്നു ൨൨ എന്നു തുടങ്ങിയുള്ള പ്രായികവ്യാസപരിധികൾ Gan.

പ്രായേണ Instr. (3) for the most part.

പ്രായോപവേശം S. (1) death by abstinence പ്രാ. & പ്രാ’നം ചെയ്തു മരിക്ക KR4.

പ്രാരംഭം S. = ആരംഭം, f.i. അനുഗ്രഹപ്രാ. ഇതൊക്കവേ Nal.

denV. പ്രാരംഭിക്ക to begin, undertake.

part. pass. പ്രാരബ്ധങ്ങൾ അശേഷം ഒടുങ്ങും GnP. = കൎമ്മം.

പ്രാൎത്ഥന s. Asking, prayer; vow.

denV. പ്രാൎത്ഥിക്ക to beg, pray with Acc. of obj. അഭിമതങ്ങളെ വഴിപോലേ പ്രാ’ച്ചാൾ KR. നിജാഗ്രഹം പ്രാ. ദേവനോടു SiPu.; of subj. അഗ്നിയെ പ്രാ. KR. to Agni. എന്ന ഈശ്വരനെ പ്രാ’ച്ചു TR.; ഭക്തിപൂൎവ്വമാം വണ്ണം ഈശ്വരനെ പ്രാ. TrP.; കൈകൾകൂപ്പി പ്രാ. Bhg.; ഒക്കയും സായ്പവൎകളുടെ ദയകടാക്ഷമുള്ളപോലേ എന്നു പ്രാ’ച്ചിരിക്കേ ആക്കുന്നു TR.

part. pass. ദേവിയാൽ പ്രാൎത്ഥിതനായകയാൽ AR. gained by the Queen’s prayer — പല വീരരാൽ പ്രാൎത്ഥിത Bhg. wooed by.

പ്രാലേയം S. (meltable) snow പ്രാ. തൂകിത്തുടങ്ങി എങ്ങും, മാലേയവും കൎപ്പൂരവും പ്രാലേയതോയത്തിലാക്കി മുഖങ്ങളിൽ തളിച്ചു CG.; പ്രാലേയാദ്രി Vil. Himālaya.

പ്രാലംബം, — ബിക S. a neck-string ChS.

പ്രാൽ (loc.) = വരാൽ Name of a fish.

പ്രാവൎത്യം, see പാൎവത്യം.

പ്രാവശ്യം prāvašyam (mod.) Time, turn; in Trav. അനേകം പ്രാവേശം; also നാലു പ്രാവിശ്യം ആളെ അയച്ചു TR.

പ്രാവു, see പിറാവു Dove, പ്രാക്കൂട്ടം etc.

പ്രാവൃൾ S. (പ്ര + വൃഷ്). Rainy season, പ്രാ’ ഡ്വൎണ്ണനം CG. its description.

പ്രാശനം S. (പ്ര + അശ്). Eating അന്നപ്രാ. KU. the first meal of Brahman infants, in the 6th month.

പ്രാശ്നികൻ S. (പ്രശ്ന) 1. A judgeV1. 2. an as-trologer പ്രാ’ന്മാരിൽ ഒരുത്തൻ ചൊന്നാൻ CG.

പ്രാസം S. (പ്ര + അസ്). A bearded dart, Bhr. also rhyme of verses, പ്രാസം ഒക്കേണം prov.

പ്രാസാദം S. (സദ്) a raised platform; temple or palace, esp. that of the Cochi Rāja

പ്രാഹ്ണം S. (അഹഃ) forenoon.

പ്രിയം priyam S. (Ge. philo, G. freien). 1. Dear എനിക്കു പ്രിയൻ m., പ്രിയ f. also the wife ഭരതനോടു നീ പ്രിയങ്ങളല്ലാതേ ഒരിക്കലും ഒന്നും പറഞ്ഞു പോകല്ല KR. 2. dear, high in price നെല്ലു പ്രിയമാകുന്നു V1.; പ്രി. വലിക്ക to praise an article for sale, തേങ്ങാപ്പിണ്ണാക്കിന്നു പ്രി. വലിപ്പിക്കേണ്ടാ prov. 3. wish മൽപ്രി. വരുത്തുക Bhr.; മൽപ്രി’മായതിച്ചെയ്തതു വിപ്രിയമല്ല CG. 4. affection പ്രി. കാട്ടുക to show love. പ്രിയാപ്രിയങ്ങളെ വിചാരിയാതേ KR. impartial. പ്രിയപ്പെടുക to be fond of. ചോറ്റിനെ പ്രിയമാകുന്നു likes rice V1.

പ്രിയതമം Superl. ( & പ്രേഷ്ഠം) dearest. പ്രിയതമതന്നേ തിരഞ്ഞു KR. a wife. — Compr. പ്രിയതരം PT.

പ്രിയകാരി, പ്രിയങ്കരം showing love.

പ്രിയവാദി m., — നി f. speaking kindly. Nal.

പ്രിയാളു Nal. a tree (=മുരൾ).

പ്രീണനം petting, caressing. Bhg.

പ്രീതം part. pass. 1. delighted, contented അതിപ്രീതയായി AR. എന്നേകുറിച്ചു പ്രീതൻ എങ്കിൽ KR. അവനെ പ്രീതനാക്കണം PT. gain him. 2. loved.

പ്രീതി 1. gratification ആയവണ്ണം ദ്വിജപ്രീതിചെയ്തു SiPu.; ശിവപ്രീതിയായ്‌വരും = പ്രസാദം contentedness. ധാത്രിയെത്തന്നേ കൊടുത്തുവെന്നാകിലും പ്രീതി വരാതവൎക്കു Mud. they are not satisfied. പ്രീതിപൂണ്ട AR. തേഷാം പ്രീതി വരുത്തുക PR. to propitiate, പിതൃക്കളെ പ്രീ. വരുത്തുക Brhmd. 2. love നമ്മോടു പ്രീതി ഉണ്ടായിട്ടയച്ച കത്തു TR. a friendly letter (=പ്രേമം).

പ്രീതികാരി as മമപ്രീ. AR. gratifying me. — പ്രീതിമാൻ gratified, affectionate.

പ്രേക്ഷ S. (പ്ര, ൟക്ഷ). Seeing, spectacle പ്രേക്ഷകന്മാൎക്കു കാട്ടിക്കൊടുത്തു Mud. to the spectators.

പ്രേതം S. (പ്ര, ഇതം). 1. Dead പ്രേതകാൎയ്യങ്ങൾ ചെയ്ക KR. പ്രേതകൃത്യങ്ങൾ AR. = ശേഷക്രിയ

പ്രേതാധിപൻ S. Yama പ്രേ’നും വധിക്കയില്ലെന്നുമേ PatR. (he is so fair that etc.). അവരെ പ്രേതരാജാവിന്നു കാഴ്ചവെച്ചു Bhg. killed.

പ്രേമം prēmam S. (പ്രീ). Love നാണവും പ്രേമവും തങ്ങിന കണ്മുന, പ്രേ’തത്തെ തൂകുന്ന കാന്തൻ, തൂകുന്ന തൂമൊഴി CG. പ്രേ. നിറഞ്ഞു വഴിഞ്ഞുള്ള വാക്കുകൾ Bhg. തങ്ങളിൽ പ്രേ. ഇല്ലാതേ കണ്ടു Anj.; എന്റെ മേൽ ബഹു പ്രേമമായിരിക്കും Arb. to the husband.

പ്രേരണം S (പ്ര, ൟർ). Sending തോഴിയേ

പ്രേ. ചെയ്തിതു, പുത്രനെ പ്രേരിച്ചു SiPu.

part. pass. പ്രേരിതം & പ്രേഷിതം (ഇഷ്) sent. Bhg.

പ്രേഷ്യൻ S. a servant.

പ്രേഷ്ഠം S. (Superl. of പ്രീ). Dearest പ്രേഷുരായ പൌരബാലന്മാർ KR.

പ്രോക്തം S. (പ്രവചിക്ക) Declared ശ്രീരാമപ്രോക്തം AR.; promise V1.

പ്രോക്തൻ V1. a Brahman that prognosti-[cates.

പ്രോക്ഷണം S. (ഉക്ഷ്) sprinkling, esp. ani-mals before sacrificing them. Bhg.

denV. മൂൎദ്ധാവിൽ തോയം പ്രോക്ഷിച്ചു Sk.

പ്രോതം S. (വാ) blown. പ്രോതങ്ങളായ ശരങ്ങൾ Sk. discharged arrows.

പ്രൌഢ S. (വഹ്) 1. full-grown, full-blown. 2. grand. പ്രൌഢനാരികൾ ChVr. vehe-ment, proud, arrogant. പ്രൌഢകാമാദി ഘോരവൃത്തി KeiN. (belongs to രജോഗുണം). രാക്ഷസപ്രൌഢൻ, അതിപ്രൌഢ ശോഭ SiPu.; സുന്ദരീലാളനപ്രൌഢൻ Nal. fully intent upon. — adv. പ്രൌ. പറഞ്ഞാൻ CC. derisively.

പ്രൌഢി S. 1. full-blown state, stateli-ness ഫുല്ലാംബുജപ്രൌ. Nal. 2. self-confidence നിന്റെ പൌരുഷപ്രൌ. യും എവിടേ Bhr.; നിൻപ്രഭുത്വവും പ്രൌ.

പ്ലക്ഷം plakšam S. Ficus infectoria (കല്ലാൽ). ഹവിസ്സു പ്ലക്ഷശാഖയിൽവെച്ചു ഹോമിച്ചു KR. (= പ്ലാശു?).

പ്ലവം plavam S. (പ്ലു) Swimming, jumping; a float, raft പ്ലവങ്ങളിൽ ഏറിക്കടന്നിതു ചിലർ KR.

പ്ലവഗം S. a monkey — പടലി 597 — പ്ലവഗകുലപതി RS.; പ്ലവഗപരിവൃഢൻ AR. Hanu-man. — also പ്ലവംഗം നടുങ്ങി CC. monkey (& frog).

CV. പ്ലാവനം washing നദി ഭസ്മരാശികളെ പ്ലാ. ചെയ്തു KR. washed them away. ഗംഗയിൽ പ്ലാ. ചെയ്യിപ്പിച്ചു Brhmd. പ്ലാ’കരന്മാരായിതു Bhr.

പ്ലാക = ശ്ലാക Wire.

പ്ലാച്ചു or പിളാച്ചു Split, as മൂങ്കിപ്ലാ. bamboo.

പ്ലാവു = പിലാവു; പ്ലാക്കായി Jack-fruit. പ്ലാത്തി B. a Rhizophora (= കാട്ടുചാമ്പു).

പ്ലാശു = പലാശം S. Butea frondosa, used as ചമത f. i. പ്ലാ. കൊണ്ടാറുയൂപം KR. പിളാചിന്തൊലി, പിലാചിന്റെ പൂ തിരിപ്പിപ്പിഴിക a. med. — വള്ളിപ്പിലാചിത്തോൽ a very strong fibre (used instead of ropes). Palg. loc.

പ്ലീഹ plīha S. The spleen, lien യകൃൽ പ്ലീഹകൾ എന്നുണ്ടു ൨ പാത്രങ്ങൾ, ഇടത്തു പ്ലീഹ വലത്തു യകൃൽ Nid.

പ്ലീഹോദരം S. the spleen disease. Nid.

പ്ലുതം pluδam S. (part. pass, of പ്ലു). Swimm-ing in, bathed in ദു:ഖാശ്രുപ്ലുതനയനം AR.; ഘൃതപ്ലുതാന്നം Bhg. മാൎത്താണ്ഡപ്ലുതതപനം CC. — ഉൽപ്ലുത്യ പിന്നേയും ഉൽപ്ലുത്യ AR. = മുങ്ങിപ്പൊങ്ങിയും.

പ്ളാമ്പശ (വിളാർ) Feronia gum.

ഫണി S. a serpent, Cobra di capello ഫ. മെത്തമേൽ RS.

ഫയൽ E. file (jud.) ഫയലാക്കുക MR. — Ar. = [പയൽ strong.

ഫയസ്സൽ Ar. faiṣal, Decision, settlement ജമാവന്തി ഫ’ലാക്കുക MR.

ഫലകം phalaɤam S. ( ഫൽ to split= പിളക്ക). A plank, shield. — Tdbh. പലക.

ഫലം phalam S. (fr. പഴം? or പല I.). 1. Fruit, esp. of trees. ഫലങ്ങൾ വെച്ചു TR. (doc.) to plant fruit-trees. അഞ്ചുഫലം KU. 4. fruit-trees (ഉഭയം) & rice (നിലം). 2. result, produce, consequence ഇല്ലൊരു ഫ. ഇനി Bhg. it can’t be helped. നാം ഏതും ചെയ്തിട്ടും ഫ. ഇല്ല TR. no use; with 1st adv. പറഞ്ഞെന്തു ഫ., അണകെട്ടീട്ടു ഫ. എന്തു KR. നാം സ്നാനത്തിന്നു പോയിട്ടു ഫ. ഇല്ല KN.; ഫലം ചെയ്കയില്ല Nal. will

ഫലകാംക്ഷ = ഫലാഗ്രഹം q. v.; greediness of [gain.

ഫലത്രയം S. = ത്രിഫല.

ഫലപ്രദം S. fruitful. Bhg.

ഫലപ്രാപ്തി S. advantage.

ഫലമരം a fruit-tree തെക്കേദിക്കിലേ പോലേ ഫ’ത്തിന്നു പൊമ്പണം നികിതി TR.

ഫലമൂലം S. vegetable food of anchorets ഫ. തിന്നു നടക്ക KR.

ഫലംവരിക to result മരണം ഫ’രും KR. നശിക്കേ ഫ’രൂ Bhr.

ഫലാഗ്രഹി desiring fruit or reward ഫ. യാ യകൎഷകൻ Bhg.

ഫലാഫലം S. success and failure.

ഫലാശി S. living on fruits; so മുന്നേ ദിനം ഫലാഹാരങ്ങൾ ചെയ്തു Bhg.

denV. ഫലിക്ക 1. to yield fruit. വ്യാധിപോയി തെളിഞ്ഞീടും പുഷ്പിക്കും ഫലിച്ചീടും VCh. (a tree). 2. to take effect ആ മഹാപുണ്യം കൊണ്ടു നാരീഹത്യാഫലം ഫലിയാതേ പോം KR.; ശാപം ഫലിയാതേ പോയി Bhg.; അവൎക്ക് ഏതും ഫ. ഇല്ല (as a cure = പറ്റുക). ചൊന്ന വാക്കു ഫലിപ്പാൻ പണി KumK. to get it fulfilled. ചികിത്സ ഫ. medicine to operate. 3. to succeed ദുൎമ്മോഹം ഈശ്വരജനേഷു ഫലിക്കുമോ താൻ CC. 4. to result എന്നു ഫലിച്ചിരിക്കും Gan. it follows that (math.).

part. pass. ഫലിതം produced, gained സൎവ്വം ഫലിതമായ്‌വന്നു മനോരഥം Bhg. ഫ. നമുക്കിങ്ങു ദണ്ഡത്താൽ തന്നേ ഉള്ളു KR.; also novelty ഫലിതം പറക B. = പുതുമ.

CV. ഫലിപ്പിക്ക 1. to cause to take effect പലവും പറഞ്ഞും ഫലിപ്പിച്ചും Mud. ശാപം ഫ. Bhg. കുപിതനായാലും മുദിതനായാലും ഫലം ഉടന്തന്നേ ഫ’ക്കുമവൻ KR. attain his object. 2. to turn to use വിദ്യയും ഫ’ച്ചാൻ; പുഷ്കരാക്ഷികൾ കോപ്പിട്ടെത്രയും ഫ’ച്ചു Bhr.

ഫലോനൻ (ഊനം) disappointed V2.

ഫ്ലഗു phalġu S. (ഭള്ളു, പാഴ്). Worthless, ഫ. വാം വണ്ണംമെല്ലേ അരുൾചെയ്തു KumK. falsely.

ഫല്ഗുനൻ S. = അൎജ്ജുനൻ Bhr.

ഫസലി Ar. faṣl, Time, harvest; the official Fasli year MR. [It used to commence on the 12th July, but since some years it was changed to July 1st, f. i. 1282 begins on 1st July 1872.]

ഫാക്കണി തലങ്ങളിൽ തുളസീദളംകൊണ്ടു നിറെച്ച കുലവിച്ചു KumK.?

ഫാലം phālam S. 1. A ploughshare. 2. Tdbh. = ഭാലം S. the forehead ഫാ’ത്തിലാമ്മാറുതൂകിന ചോര CG.; ചെങ്കനൽ തൂകുന്ന ഫാലവിലോചനൻ Siva. ഭൂതിയെ ഫാലദേശത്തു ചേൎത്തു Bhr.

ഫാല്ഗുനം phālġunam & ഫാല്ഗുനി S. Aqua-rius; the month മീനം (astr.).

ഫു Pooh pooh.

ഫുല്ലം phullam S. (fr. പുല്ലു, പുളക്ക). Expanded, blown ഫുല്ലാംബുജം Nal.

ഫേനം phēnam S. Foam, froth ഫേനാശന ശീലൻ Bhr.

ഫേരവം phēravam S. A jackal ചെറിയ ഫേ. ഭുജിച്ച മാംസത്തെ പെരിയ സിംഹം താൻ ഭുജിക്കുമോ KR.

ഫൌജദാരി P. fauǰdāri, Criminal (see [പൌജ്).

ബകം baɤam S. The crane, Ardea nivea = കൊക്കു, കൊച്ച PT.; also ബകോടത്തിന്റെ ധൎമ്മം PT.

ബകുളം S. = ഇരഞ്ഞി.

ബങ്കളാവു H. banglā, A bangalow, thatched house, European house MR., also നക്ഷത്രമങ്കളാവു TrP. observatory. — (വെണ്കളം B.).

ബങ്കളൂർ, വെങ്കളൂർ N. pr. Bangalore TR.

ബഡവ baḍ’ava S. A mare (myth.).

ബഡവാഗ്നി submarine fire. Bhg.; also വടവാഗ്നി V1. of jungle-fires & bonfires.

ബണ്ടർ baṇḍar (T. വ — bards, C. Te. Tu. baṇṭa warrior = ഭടൻ). N. pr. The Nāyar of the Tuḷu country.

ബത baδa S. Alas! സത്രപം ബത യാത്ര ചൊല്ലി ChVr. (= കഷ്ടം, ഹാ).

ബത്ത E. Batta fr. H. baṭṭā. An allowance in addition to military pay ബത്തശിപ്പായി MR. (also ഭത്തി), see വത്ത.

ബദരി baďari S. Zizyphus jujuba ബ. ഫലം = ഇലന്തപ്പഴം Mud., also = തുടരി.

ബദരികാശ്രമം N. pr. the old residence of the R̥shis (Bhg.).

ബദ്ധം baddham S. (part. pass. of ബന്ധ്). 1. Bound — ബദ്ധൻ a captive. ബദ്ധനാകിലുമുടൻ മുക്തനായ്‌വന്നു കൂടും AR. inthralled. ദുരാഗ്രഹംകൊണ്ടു ബദ്ധരായി tied, ത്വൽ ബദ്ധ ബുദ്ധിയാം എന്നേ Nal. my soul bound up with thine. 2. connected with: ബദ്ധമോദം = ജാതമോദം joyfully, ബദ്ധവിഷാദമാരായി CG., ബദ്ധബാഷ്പം etc.

ബദ്ധപ്പെടുക 1. to be tied, laid under a necessi-ty. 2. to be in a hurry, hasten.

VN. ബദ്ധപ്പാടു 1. urgent business. പല കൂട്ടം ബ’ടുണ്ടു TR. troublesome concerns. ൨൧ ൲ തുടങ്ങി ൨൩ ൲ ഓളം അടിയന്തരത്തിന്റെ ബ’ടാകുന്നു the great time of the feast, most essential part. 2. haste, trepidation; ബദ്ധപ്പാട്ടുകാരൻ (& ടു).

ബദ്ധപ്പെടുക്ക 1. to bind as captives ബ’ത്തു കൊണ്ടു പോയി Anj. അയോഗ്യാഖ്യങ്ങളെ ബദ്ധപ്പെടുത്തു കളിപ്പിച്ചു കൊൾക Bhg6. to force. 2. to illtreat ഇവളെ പിടിച്ചെത്രയും ബ’ക്കുന്നതു AR. പരാജിതരെ ബ’രുതു Sk. pursue, press, (mod. ബദ്ധപ്പെടുത്തുക). ബദ്ധപ്പെടുവിക്ക to drive into precipitancy. കുടിയാന്മാരെ ബ. TR. to frighten out of their wits.

ബദ്ധൽ, വെത്തൽ V1. occupation etc. = ബദ്ധപ്പാടു vu.

ബദ്ധ്വാ Ger. having tied (പരികരം 620).

ബധിരൻ badhiraǹ S. Deaf; f. — ര.

ബന്തർ P. bandar, Port, harbour കൊല്ലത്തു ബ. വിചാരം TrP. Master attendant’s office. — also വന്തർ and കണ്ണൂരേ ബന്തലോളം TR.

ബന്ധം bandham S. 1. A tie, fetter — chiefly of the soul’s confinement in a body ബ’ങ്ങൾ എല്ലാമേ വേർ മുറിച്ചീടു CG.; സ്നേഹബ’ങ്ങൾ ഒഴിച്ചരരുളേണമേ Bhg 6.; ബ’വുമറ്റു മുക്തനായേൻ AR. no more subject to the necessity of being born & dying. 2. affinity, cause ഓരോരോ ബന്ധേന KU. ബ. എന്നിയേ acci-dentally, abruptly.

ബന്ധകി S. a harlot ബ. യായ്‌വന്നീടും Bhr. (when marrying the 4th husband).

ബന്ധനം S. 1. binding; also of magic power നാഗാസ്ത്രബ. തീൎന്നു AR. 2. a tie ബ. വേൎവ്വിടുത്തു VetC. 3. connection അഴിഞ്ഞു നമ്മുടെ പൌരുഷബ. ChVr.

ബന്ധൻ V1. a partner, security (S. ബന്ധകം).

ബന്ധമോക്ഷം deliverance from ties. രാജാവിനെ ബ. വരുത്തുവിൻ SiPu. let loose; also fig. KumK.

denV. ബന്ധിക്ക 1. v. n. to be bound പൎവ്വത പുത്രൻ ബ’ച്ചു കിടക്കുന്നു Mud. എന്ന ആശയാൽ ബ’ക്കുന്നു VCh. held by the hope. സുവൎണ്ണേന ബ’ച്ചകൊമ്പു Nal. gilt. ബ’പ്പോരവകാശം ഒഴിക്കൊല്ല Anj. do not shrink from duty. കാൎയ്യത്തിൽ ബ. V1. to take part in a business. ചക്ഷുസ്സ് രൂപാദികളിൽ ബന്ധിക്കുന്നു AdwS. വിഷയങ്ങളോടു ബ. Bhg. മുക്തൻസദാ ബ’ച്ചു തോന്നിയാലും ബ. യില്ലേതുമേ Bhg. 2. v. a. to tie, bind അവൾ മാലകൊണ്ടു മേനി (യെ) ബ’ച്ചാൾ; കാർകുഴൽ ബന്ധിപ്പാൻ CG. നമ്മെ ബ’ച്ച സാധനം GnP. സേതു ബ’ച്ചാൻ രാഘവൻ KR.

ബന്ധിപ്പിക്ക 1. = ബന്ധിക്ക 2. as മായാദേവി ബന്ധിപ്പിച്ചീടുന്നു AR. ties. 2. CV. തന്നെ തത്ര ബ’ച്ചു PT. got herself tied to the pillar.

ബന്ധുകൃത്യം the duty of an ally ബാ. എല്ലാം ചെയ്യേണം Brhmd.

ബന്ധുക്കാരൻ a relation, നമ്മളെ ബ. TR. connected with us.

ബന്ധുക്കെട്ടു a league, plot. ബ’ട്ടാക B. to conspire.

ബന്ധുത S. affinity ദീനൎക്കു ബ. ചെയ്ക SiPu. to show affection, help.

ബന്ധുത്വം S. id. നിന്നുടെ ബ. Mud. thy friend-ship. ബ’വും സ്നേഹവും TR. alliance. നമ്മിലുള്ള ഒരു ബ. മാറാതേ ഇരിക്കട്ടേ UR. faith-fulness.

ബന്ധുമാൻ Bhr. having many relations.

ബന്ധുശത്രുക്കൾ ശത്രുക്കൾ ആകുന്നതു Bhg. false friends ബന്ധുശത്രൌദാസീനഭേദം Bhr.

ബന്ധുസ്വരൂപം V1. a royal ally.

ബന്ധുരം bandhuram S. (& വ —) Undula-ting, handsome ബ’മായുള്ള മന്ത്രിമാർഭവനങ്ങൾ KR. ബന്ധുരാംഗം Bhg.

ബന്ധൂകം (& ബന്ധുജീവം). Pentapetes phoe-nicia ഉച്ചമലരി red flowered, in Cpds. ബന്ധൂകസമാധരി Bhr.

ബന്ധ്യം bandhyam S. (ബന്ധ്). To be re-strained. — ബന്ധ്യ f. barren, വ —

ബഭ്രു babhru S. “Brown”, tawny; a N. pr. സുഭ്രുവായുള്ളൊരു ബ. വിലാസിനി CG.

ബരാന്ത = വരാന്ത A “verandah”.

ബരാവർ P. bar-ā-bar, Level, uniform;. right, arranged. ബ’ൎരായി = ശരിയായി.

ബൎബ്ബരൻ S. A barbarian (L. balbutiens). കൎബ്ബുരന്മാരോടു തുല്യന്മാരായ ബ’ന്മാർ Bhr. പതിനാല്വർ ബ’ന്മാർ Bhg 12.

ബൎഹം S. a peacock’s tail. — ബൎഹി a peacock.

ബലം balam S. (ബൽ to live വൽ, വാഴ്). 1. Strength, valour, vigour ബലത്താലേ നില്ക്ക TR. ready for fight. താന്താന്റെ ബ. താന്താൻ നോക്കും TR. 2. force, power (opp. right) നേർവഴിക്കു വരുന്നതല്ല ബ. ഉണ്ടു oppression. ബ. കാട്ടുക to threaten. പ്രവൃത്തിക്കാരൻ നമ്മോടു ബ. കാട്ടി നിന്നാൽ TR. to resist. ബ.ചെയ്ക to force. തരികയില്ല എന്നു കുറയ ബലത്തിൽ പറഞ്ഞു undutifully, defyingly. ബലം കൊണ്ടും ദ്രവ്യം കൊണ്ടും സ്ഥാനത്തു കയറി TR. പ്രവൃത്തിക്കാരൻ ബ. പറഞ്ഞു നില്ക്ക ഒരു രാജ്യത്തും മൎയ്യാദ അല്ലല്ലോ TR. contumacious servants are nowhere retained. ബലത്താലേ കെട്ടുക to marry by force. 3. troops, army ഢീപ്പുവിന്റെ ബ. രാജ്യത്തിൽ കടക്കയില്ല; മാപ്പിള്ളമാർ വഴി പോലേ ബ. തികെച്ചു TR. attacked in full force. ബ. അയക്ക, ബ. കല്പിക്കേണം എന്നപേക്ഷിച്ചു TR. an auxiliary force. 4. adj. മഹാബലരായ രാജാക്കൾ Bhr.

denV. ബലക്ക: ബലത്തൊരുമ്പെട്ടാൽ KR. strongly.

ബലക്കുറവു, — ക്കേടു, — ക്ഷയം weakness.

ബലപ്പെടുക 1. to be strong. ബ’ട്ടുവന്നു എങ്കിൽ തടുത്തു കഴികയില്ല TR. if they come with a force. 2. to abet രാജാക്കന്മാർ കുടിയാന്മാൎക്കു ബ. TR. if foreign kings abet the subjects.

ബലപ്പെടുത്തുക to strengthen, confirm.

ബലബന്ധം force = നിൎബന്ധം.

ബലഭദ്രർ & ബലദേവൻ N. pr. Kr̥šṇa’s elder brother CG. CC.

ബലവാൻ strong കുമ്പഞ്ഞി ബ. എങ്കിലും; രാജ്യത്തേക്കു വന്ന ബ. രാജാവെന്നു ഭാവം TR. submit to the powers that be — ബലവത്തു n. — എന്നേക്കാളും ബലവത്തരൻ PT. stronger.

ബലവിക്ക B. to be firm, resist.

ബലശാലി S. strong, powerful.

ബലസ്സു So. = ബലം; ബലസ്സൻ V1. = ബലത്തവൻ, ബലസ്ഥൻ strong.

ബലഹാനി, — ഹീനത weakness, — ഹീനൻ weak.

ബലാബലം S. strength & weakness, കാൎയ്യങ്ങളുടെ ബ. അറിഞ്ഞു VyM. respective weight, ദുൎബ്ബലപ്രബലത. ഗ്രഹങ്ങളുടെ ബലാബലവും ആയുൎബ്ബലവും etc. നോക്ക No. (when a marriage is intended).

ബലാൽ S. Abl. 1. violently. ബ. കൊണ്ടു പോവാൻ Brhmd. unwillingly. 2. for no reason കൊല്ലും ബ. അപരാധം എന്നിയേ Sah. in vain. അൎത്ഥമാകിലും ബ. ഐശ്വൎയ്യം എന്നാകിലും വിദ്യയാകിലും Bhr. possibly, perhaps (= ഓ). നാരായണേതി ബ. ചൊല്ലുകിൽ Bhg. uttering accidentally, not weigh-ing the meaning. ബ. അവിടേ ഇല്ലാഞ്ഞു Brhmd.

ബലാല്ക്കാരം S. violence, detention, exaction, rape. ബ. കൊണ്ടടക്കി doc. conquered.

denV. ബലാല്ക്കരിക്ക to use force ബ’ച്ചു കൊണ്ടു പോം PT. ബ’ച്ചിട്ടും വരുത്തുക KR. to bring him anyhow — also ബ.ല്ക്കരണം കൊണ്ടു Brhmd.

I. ബലി bali S. (ബലം). Strong ബലികൾ അവർ എങ്കിലും PT.; ബലികളോടു വൈരം കലരരുതു ChVr.; അതിബലികളായി KR. prevailed.

II. ബലി S. 1. Offering, sacrifice ഭൂതനാഥനു ബലി തൂകിനാൻ ചോര കൊണ്ടു Bhr. കഴുത്തറുത്തു ബ. കൊടുക്ക VetC. — Chiefly obsequies performed by heirs, offering to crows on ac-count of the deceased വെള്ളിപ്പാത്രങ്ങൾ ബലിയിടുവാൻ ആവശ്യമുണ്ടു TR. കുമാരകം ബലി കൊടുത്തു, വെട്ടി ബലികൊടുത്താകിൽ VetC. ബലി കഴിക്ക etc. — ബലി ഉഴിക to wave a basket of flowers round a possessed person; ബലിനീക്കുക to throw it away. 2. N. pr. a king of Daityas മഹാബലി Bhg.

ബലികൎമ്മം (1) ഭൎത്താവിന്നു ബ. പിണ്ഡദാനം മുതലായ്തു കഴിക്കാം VyM.

ബലികളയൽ offering a cock for the sick, to remove a ബാധ, also വെലികളക.

ബലിക്കുറ്റി an altar ശൂദ്രൻ ബ്രാഹ്മണന്റെ ബ. ക്കൽ കൂട ബലിയിടേണം KU.

ബലിക്കളം a place of oblation.

ബലിപൂജകൾ ceremonies KU.

ബലിയെരിച്ചാല a sacrificial hall. ബ. യിൽ യോഗം KU. = യാഗശാല or see ബാലി.

ബലീയാൻ balīyāǹ S. (ബലി I.) Comp. Stronger.

Superl. ബലിഷ്ഠൻ strongest.

ബല്യം S. strengthening (of medic. GP.)

ബസരാ പഴം Dates from Bassora or Basrah.

ബസ്സാദ് P. bad-zāt (low-born, evil-minded). = ഏഷണി, Slander. നുണയും ബസ്സാദും, വലിയ ബസ്സാദുകാരൻ. vu.

ബസ്സു 1. P. bas, Enougn = മതി. 2. Mpl. = [വസ്തു.

ബഹളം bahaḷam S. (ബഹ). Dense, ample അതിബഹളഗുളുഗുളുരവത്തോടും PT4.

ബഹളിപിടിക്ക So., see ബഹുളി.

ബഹാദർ P. bahādur, Champion, hero, a title Ti. — also ഭാതൃ‍ & ബഹാതിരിവരാഹൻ TR.

ബഹിസ്സ് bahis S. (& വഹി, L. & Gr. ex). Outwards, outside; besides ത്വം മമ ബഹിഃ പ്രാണൻ AR. my second I. (ബാഹ്യം). അന്ത ൎബഹിർ വ്യാപ്തനായി Bhg.

ബഹിരംഗം S. external; publicity.

ബഹിരിന്ദ്രിയം external organs (opp. അന്തഃകരണം).

ബഹിൎഗ്ഗമനം V1. going out.

ബഹിൎമ്മുഖൻ S. turning away from essentials.

ബഹിഷ്കരിക്ക S. to expel, excommunicate അവനെ ബ’ച്ച് ഏവം നിരൂപിച്ചു PT. con-sulted without him.

part. pass. ധാൎമ്മികരാൽ ബഹിഷ്കൃതൻ Brhmd.

ബഹു bahu S. (ബഹളം). Much, many ബ. മരിച്ചുതുടങ്ങിനാർ Bhg. ഇത്യേവം ബ. വിലപിച്ചു CC. എന്നെ ബഹുവായി ചൊല്ലീടുന്നു Bhg. — Most used in Cpds. എനിക്കു ബഹുഗുരിക്കന്മാരുണ്ടു Bhg.

ബഹുകരൻ S. a sweeper; ബഹുക്കാരൻ V1. a [spy?

ബഹുകാലം long time.

ബഹുചാരി V1. a particular dance with comic dress.

ബഹുധാ S. manifoldly.

ബഹുനായകം S. having many princes. ദേശം ബ. Mud. ruled by an aristocracy.

ബഹുപുത്രൻ S. having many children ബ’ നായി മേവി KR.

ബഹുഭുക്ഷകൻ voracious.

ബഹുമതി see foll. ദ്വിജരിൽ ഏറ്റം ബ. വരേണം ChVr.; അമ്പിനെ ബ. യോടാദരിച്ചു AR. avoided respectfully.

ബഹുമാനം S. (മൻ) respect, honour, gift to inferiors KU. — ബ. പ്പെട്ട സൎക്കാർ, കുമ്പഞ്ഞി TR. Honorable; with & without ചെയ്ക to honor കാൎമ്മുകിൽ വൎണ്ണനെ എള്ളോളം ബ’വും വേണ്ട CC.

denV. ബഹുമാനിക്ക to respect, honor ബ’ യാതേ disregarding, overhearing.

ബഹുമാന്യം 1. deserving of regard ബ’ മല്ല PP. not to be minded. 2. dignity V1.

ബഹുലം S. (= ബഹളം) 1. dense, ample, nu-merous അവന്ന് അരികൾ ബ’മായുണ്ടായ്തു KR. 2. the dark lunar fortnight.

ബഹുവചനം S. the plural (gram.).

ബഹുവാക്കു common report എന്നു ബ’ക്കായി കേട്ടു TR. MR.

ബഹുവിധം S. various. ബ’മായി പോയി KU. fell into confusion.

ബഹുസമ്മതം S. general, approved by the majority ബ. അല്ല KU.

ബഹുളധൂളി (ബഹുലം) a tune ബ. എന്ന രാഗം KU.

ബഹുളി (T. വെകുളി wrath). 1. rutting, mad-ness. ബ. ക്ലേശം frenzy. ബഹളിപിടിക്ക B. വേളിപിടിക്ക MC. to grow lustful, fright-ened as cattle. — ബഹുളിക്കാരൻ very rash, ബഹുളുക, ളി to fly into a passion V1. 2. ബഹുളി ആക്കുക No. to spread a rumour.

ബഹൂദകൻ S. the 2nd class of Sanyāsis നടന്നെങ്ങും ഉഴലുന്നവൻ ബ. KeiN2.

ബളിശം baḷišam S. (വള). A fish-hook. ബ. ഗ്രഹിക്ക, വിഴുങ്ങി മരിക്ക AR6. = ചൂണ്ടൽ.

ബാക്കി Ar. bāqī, Remnant, surplus ബാ. ഉറുപ്പിക TR. & വാക്കി.

ബാഡ B. M. bāḍā (& വാടക, C. Te. Tu. bāḍige fr. വൎദ്ധ or ഭാടം). Hire, rent as of grounds, houses, boats, cattle ബാഡെക്കുകൊടുക്ക to lease. പീടിക ബാഡകെക്കു വാങ്ങി, ആനകളെ ഭാടകെക്കു കൊടുത്തു jud.

ബാഢം bāḍham S. (part. ബഹ). Dense, loud, strong ബാഢദു:ഖാൎത്തനായി VetC.

ബാണം bāṇam S. 1. An arrow. ബാണത്തെ തൊടുത്തു, വലിച്ചു വിട്ടാൻ CG., esp. Kāmā’s പഞ്ചബാ. (the flowers of താമര, മാവു, അശോകം, പിച്ചകം, കരിങ്കുവളയം). fig. കണ്മുനയായൊരു ബാണങ്ങൾ CG. 2. firework ബാ. അയക്ക to throw shells (mod.) ചക്രബാ. etc. rockets.

ബാണകൂടം a quiver; a hut of arrows ബാ. ചമച്ചിതു പാൎത്ഥൻ SG.

ബാണഗണം, — ജാലം പൊഴിക്ക Bhr. arrow-showers.

ബാണൻ (“an archer”) 1. an Asura, Bhg. 2. in Cpds. = Kāmā f. i. നാളീക — etc.

ബാണപ്പെരുമാൾ & പള്ളിബാണൻ N. pr. a ruler of Kēraḷa that introduced the Baud-dha religion KU.

ബാണാൎത്തി in Cpds. only f. i. പഞ്ച — Mud., ചെന്താർ — AR. etc. love-sickness.

ബാത്തു Port. páto, Ar. baṭ, A gander; goose, duck.

ബാദാം P. bādām, Almond; also ബദാം, വാതം. (നാട്ടു ബാ. Terminalia).

ബാധ bādha S. 1. Pushing, pressing; afflic-tion പൈദാഹത്താലുള്ള ബാധകൾ കളവാൻ KR., സൎപ്പബാ. PR., അഗ്നിബാ. ഉണ്ടാക VyM. = അഗ്നിഭയം conflagration. മലബാധെക്കു, മൂത്രബാ’ക്കു പോക to ease nature. ബാധയില്ലേതും ഇതിന്നു പാൎത്താൽ, ഇതു ചെയ്താൽ ഒന്നിന്നും ബാ. ഇല്ല CG. no difficulty. ബാധനിവൃത്തിക്കായി

ബാധകം S opposing, damaging. — എന്റെ നടപ്പിനെ ബാധകപ്പെടുത്തുന്ന തീൎപ്പു MR. which obstructs my right of cultivation.

ബാധകാധിപൻ, ബാധാനാഥൻ, ബാധേശൻ PR. the unknown cause or author of an affliction.

denV. ബാധിക്ക 1. v. a. to vex, torment, annoy ക്ഷുൽപിപാസകൾ വന്നു ബാ. യാൽ Nal.; ബാധിച്ച കുംഭകൎണ്ണൻ AR. troublesome. രാജാവു മൌൎയ്യനെ ബാ’ക്കും Mud. attack. 2. to possess കാന്തനെ ബാ’ച്ച കശ്മലൻ Nal. ബാധിച്ച ദേവത of 3 kinds ഹന്തുകാമൻ, രന്തു കാമൻ, ഭോക്തുകാമൻ PR. 3. v. n. to be afflicted V1. (part. pass. ബാധിതം).

ബാദ്ധ്യം 1. what is to be opposed. 2. C. duty & claim ബാദ്ധ്യപ്പെട്ടവനെ കൊണ്ടു സത്യം ചെയ്യിച്ചു സങ്കടനിവൃത്തി വരുത്തേണ്ടതു MR 222. the aggrieved party (= ബാധ). ഇനിക്കു ബാദ്ധ്യം അല്ല No. unlawful = ന്യായമില്ല.

ബാദ്ധ്യസ്ഥൻ having the duty പിതൃക്കൾക്കു ശേഷക്രിയ കഴിപ്പാനായി ബാ’ന്മാർ.

ബാന്ധവം bāndhavam S. (ബന്ധു). 1. Rela-tionship. 2. M. temporary connection with Sūdra women ബാ. ഉണ്ടാക്ക, കഴിക്ക (the wife remaining in her ancestral home) = ഗുണ ദോഷം.

ബാന്ധവക്കാരൻ a husband, Anach. (ബാന്ധവ വീട്ടിൽ പോകുന്നവൻ).

ബാന്ധവൻ (1) = ബന്ധു f. i. ദീനബാ. KR. the ally of the poor. രാമനു നീ അതിബാ. AR. overfriendly. The sun in Cpds. with lotus f. i. നാളീകബാന്ധവൻ etc.

denV. ബാന്ധവിക്ക (2) to marry for a time ക്ഷത്രിയസ്ത്രീ മുതൽ ശൂദ്രസ്ത്രീ പൎയ്യന്തം ബാ’

ബാപ്പാ H. bāp, P. bābā, The father, also വാപ്പ MR. ബാപ്പാന്റെ അനന്ത്രവൻ (jud.). ബാപ്പയുടെ MR. (Mpl.).

ബാവ, pl. ബാവമാർ id. Mpl.

ബാലൻ bālaǹ S. (Tu. bala = വളർ to grow). 1. A boy, till sixteen years ബാലർ പടെക്കാക, ബാലശാപം ഇറക്കിക്കൂടാ prov. 2. a boat-man, fisherman. 3. young, of different objects, f. i. a cocoanut-tree 5 years old, with 20 branches.

ബാല S. a girl, young woman (Cochi in KM. [ബാലാപുരി).

ബാലം S. better വാലം = വാൽ tail ബാലേന ഭൂമിയിൽ തച്ചു തച്ചു AR. (monkeys).

ബാലകൻ S. a boy, childish.

ബാലഗ്രഹം childrens’ fits സൎവ്വബാ. ഒഴിയും Tantr.

ബാലചന്ദ്രൻ the increasing moon till പഞ്ചമി; the full moon just risen (comp. ബാല സൂൎയ്യൻ).

ബാലത S. boyishness ബുദ്ധിക്കു ബാ. പോയി[ല്ല KR.

ബാലധി S. = ബാലം the tail ഹനുമാന്റെ ബാ. KR. ബാ’ക്കു കൊളുത്തുവിൻ AR.

ബാലബുദ്ധി, — ഭാവം childishness, so ബാലമതി KR. childish.

ബാലവാതം slight winds SiPu., so ബാലവ്യജനം SiPu. = flapper.

ബാലസൂൎയ്യൻ, — ലാൎക്കൻ AR., — ലാദിത്യൻ KumK. the sun just risen.

ബാലാഗ്നി 1. a commencing fire. 2. (ബാലം) fire about the tail RS.

ബാലാചലം = ചെറുകുന്നു N. pr. ശ്രീബാ. തന്നിൽ വസിക്കും ശ്രീദേവി SG., also ബാലക്കുന്നു Sah.

ബാലാൻ a fish in tanks (s. ബാലൻ Cyprinus denticulatus, see വാൽ) & ബാലത്താൻ.

ബാലായ്മ, see വാലായ്മ.

ബാലാശനം the first meal of an infant = ചോ[റൂൺ.

ബാലാൾ VyM. a young person.

ബാലി S. & വാലി tailed; N. pr. a monkey.

ബാലിശ്ശേരിക്കോട്ട, & ബാല —, വാലി —,

ബാലിക S. f. of ബാലകൻ a girl ബാ. മാർ CG.

ബാലിശൻ S. a boy, childish, a fool ബാ’ന്മാരേ മനുഷ്യനായീശ്വരൻ AR. ബാ’ശാനാം പരോക്ഷ്യം Anj. — വാലിശവേല VyM. service (= ബാല്യം?).

ബാല്യം S. 1. childhood ബാല്യദശ, ബാല്യപ്രായം. ഞങ്ങൾ പ്രതിപറയാഞ്ഞിട്ടായിരിക്കും നിണക്കു പിന്നപ്പിന്ന ബാല്യം No. vu. unyield-ing temper. 2. childish ബാല്യന്മാരല്ല CG. ബാല്യക്കാരൻ a youth, Rāja’s or nobleman’s attendant = മുന്നാഴിക്കാർ, (loc. ബാലിപക്കാർ, ബാലിഭക്കാർ etc.).

ബാല്ഹികം S. & Bālhīɤam N. pr. 1. Balkh, ബാ. രാജ്യം Bhr. 2. a horse from there.

ബാഷ്പം bāšpam S. & വ — (vapour). A tear ബാ. ചൊരിഞ്ഞു പറഞ്ഞു Nal. പുത്രമൂൎദ്ധാവിങ്കൽ ബാഷ്പതീൎത്ഥാഭിഷേകം ചെയ്തു Bhr. ബാഷ്പമുഖിയായി KR. bathed in tears (fem.). ബാഷ്പാക്ഷനായി Bhg.

ബാഷ്പികം S. assafoetida ബാ. കടുതിക്തോഷ്ണം [GP 78.

ബാഹു bāhu S. (L. brachium. G. pëchys). The arm നീണ്ടുള്ള ബാ’ക്കൾ CG. ബാഹുബലം, — വീൎയ്യം etc.

ബാഹുകൻ S. a servant, dwarfish; N. pr. of Nala when transformed ബാഹുക്കൾ എത്രയും ഹ്രസ്വങ്ങളാകയാൽ ബാ. Nal 4.

ബാഹുജൻ S. a Kšatriya, as born from Brah-ma’s arms. ബാഹുജാധീശൻ Nal. a king.

ബാഹുല്യം bāhulyam S. (ബഹുല) Plenty പുണ്യബാ. ഹേതുവായിട്ടു സ്വൎഗ്ഗപ്രാപ്തി Adw S. ബാ’മാക്ക to spread a report.

ബാഹ്യം bāhyam S. ബഹിഃ). 1. External. ബാഹ്യനാമങ്ങൾ എഴുതുക Mud. to address a letter. ബാ’ത്തിന്നു പോക to ease nature. 2. carnal ബാഹ്യസ്മൃതിയറ്റു വാഴുന്ന ധന്യൻ ബ്രഹ്മവിദ്വരിഷ്ഠൻ KeiN.

ബിച്ചാണ H. bičhānā, Spread, in ബി. പ്പുല്ലു the straw-bed of a horse.

ബിന്ദു bindďu S. & വി. — q.v. A drop, ബി.രസ്സ് N. pr. a holy tank KR.

denV. ബിംബിക്ക to be reflected, as in water മുഖം ബി’ച്ച പോലേ Nal.

part. pass. ബിംബിതൻ S. മണി നിലത്തിൽ ബി. നായിട്ടു തന്നെ കണ്ടാൽ CG. ത്രിഗുണ ബി’നായി Bhg.; നമുക്കുള്ളിൽ ബിംബിതം PT. I perceived (indistinctly).

ബിയാരി (Tu. byāri, bēri = വ്യാപാരി) No. A Māpiḷḷa മങ്ങലോരത്തു ബി. TR.

ബിസ്മി Ar. bismi ’llāh ( in the name of God). An incantation of Māppiḷḷas before killing sheep, etc. ബി. ചൊല്ലുക, കൂട്ടുക.

ബീ — see വീ —.

ബീജം bīǰam S. (or വീ —). 1. Seed, grain; semen virile. 2. germ, origin, algebra ബാലയും ത്രിപുരയും എന്നിവ മൂലമായ ബീജവും മന്ത്രങ്ങളും SiPu. elements, symbols. വൃക്ഷവും ബീജവും കാൎയ്യകാരണം Bhg.

ബീജത്വം S. originating സംസാര വൃക്ഷത്തിൻ ബീ. കൈക്കൊള്ളും Brhmd. — നൃപബീജത്വം Mud. of royal seed.

ബീജാക്ഷരം S. the first syllable of a Mantra, sign manual മൂലമാം ബീ. എഴുതി SiPu.

ബീജ്യം S. sprung from a seed അവന്റെ ബീ’ൻ = കുലസംഭവൻ Bhg.

ബീബി H. bībī, Lady കണ്ണൂരിൽ ആദി രാജാവീവി TR.

ബീഭത്സം bībhalsam S. (ബാധ). Disgusting, loathful, terrible എത്രയും ബീ’രൂപൻ Nal.; ബീ’വേഷം Bhg.; ഘോരമായുള്ള ബീഭത്സാദികൾ എന്ന കൂട്ടം Mud. devils?

denV. ബീഭത്സിക്ക S. to feel repelled, to loathe. ബീഭത്സു S. id. ബീ. ബാണങ്ങൾ Bhr.

ബീമ്പു E. beam, ബീമ്സ് (pl. form as മൈലിസ്സ്) = വിട്ടം.

ബീരങ്കി MC. (Firengi = Frank?). A great gun, [also ഭീ —

ബുത്തു P. but; An idol (ഭൂതം or ബുദ്ധ) ബുദ്ദു സേവിക്ക; കാപർ ബു. ഇസ്ലാമിന്നു കൂടിയിരിക്കുന്നു (demon.)

ബുദ്ധി S. 1. understanding (higher than മനസ്സ് & ചിത്തം). എനിക്കു ബു. പോരായ്ക കൊണ്ടു TR. inconsiderately; so ബു. അറിയായ്ക V1.; ബു. വെക്ക prov. to grow wiser. ബു. യിൽ കൊള്ളിക്ക V1. to comprehend. മനസ്സു സംശയിക്കും ബു. നിശ്ചയിച്ചീടും Bhg. 2. advice. ബു. ചൊല്ക, കൊടുക്ക, also ബുദ്ധികളെ പറക No. ഏവരോടു നിങ്ങൾ ബുദ്ധി പറഞ്ഞിട്ടുള്ളു vu. to warn, admonish, etc. 3. mind അവനു മുമ്പിലേത്തു ബു. പോലേ അല്ല TR. he is somewhat deranged. ഭൂപതിക്കു ബു. പകൎന്നു Nal.; also ബു. മറിയുക, അറിയായ്ക V. 4. feeling ബു. താപ മാംവണ്ണം വിളിച്ചു SiPu. in a way to move compassion. വിനാശകാലേ വിപരീതബു. prov. രാത്രിയിൽ പിടിപെട്ടു ബന്ധിച്ച തസ്കരനു രാത്രി ശേഷത്തിങ്കൽ തോന്നീടിന ബു. പോലേ KR. ത്യജ രാക്ഷസബു. യേ AR. abandon the Rāxasas’ way of thinking & feeling, the Rā.s’ religion.

ബുദ്ധികെടുക to become stupid, ബു. യും കെട്ടു നിന്നു AR. (in consternation).

ബുദ്ധികേടു foolishness.

ബുദ്ധിക്രമം the right way of proceeding ഞാൻ നടക്കേണ്ടുന്ന ബു’ങ്ങൾക്കു കല്പന എഴുതുക TR.

ബുദ്ധിക്ഷയം id. ബു. പൂണ്ടു Si Pu. bewildered. ബു. വരുത്തുക V., also to offend one to the quick. എത്രയും ബു. നമുക്കുണ്ടു Nal. = ബുദ്ധിമുട്ടു.

ബുദ്ധിതിരക്കു (3) madness.

ബുദ്ധിപാകം humility. രാജാവിന്നു ബു. വരേണ്ടതിന്നു TR. to sober him down.

ബുദ്ധിപൂൎവ്വം S. intentionally. ബു’മായി മരിച്ചു KU. committed suicide. ബു’ൎവ്വേണ ചെയ്തതല്ല TR. without bad intention.

ബുദ്ധിമതി S. 1. perfect understanding. ബു. പറക to admonish, warn. 2. f. of foll.

ബുദ്ധിമാന്ദ്യം S. folly ബു’ത്തിന്നു നന്നു a. med. against insanity; so ബുദ്ധിഭ്രമം.

ബുദ്ധിമുട്ടു 1. perplexity, embarrassment. അവൎക്ക് എത്രയും ബു’ട്ടാക്കിനാൻ Nal. made them jealous. 2. distress കടക്കാരുടെ ബു. കൊണ്ടു വ്യസനം dunning. ബു’ട്ടി distressed, dispirited. ബു’ട്ടിക്ക to harass. ബു’ച്ചീടുക യോഗ്യമോ Si Pu. to drive out of one’s wits.

ബുദ്ധിമോശം So. = ബുദ്ധിക്ഷയം.

ബുദ്ധിയുത്തരം (2) letter of a superior കൊടുത്തയച്ച ബു. വായിച്ചു, ബു. കല്പിച്ചെഴുതി TR.

ബുദ്ധിയോട്ടം quick sense.

ബുദ്ധിവിലാസം = foll., sagacity Mud.

ബുദ്ധിവിസ്താരം genius അവന്റെ ബു. KU.

ബുദ്ധിസമ്മതം assent; also ബുദ്ധിസമ്പാതം വരുത്തുക V1. to make to fall in with one’s views = ബുദ്ധി ഒപ്പിക്ക.

ബുദ്ധിഹീനൻ = മൂഢൻ; ബു’നത folly.

ബുദ്ധ്യതിശയം genius — ബു’യയുക്തൻ V1. very intelligent.

ബുധൻ budhaǹ S. 1. Wise, a sage അറിവു കുറയുന്നോൎക്ക് അജ്ഞാനം നീക്കേണം ബുധജനം; എന്നതു ബുധമതം AR. thus say the wise. 2. N. pr. the son of Sōma, Mercury. ബുധനാഴ്ച, ബുധവാരം Wednesday.

ബുധ്നം budhnam S. (L. fundus, G. bythos). Bottom, root.

ബുന്നു Ar. bun; Coffee, the plant ബുന്നിൻ തൈ വെച്ചുണ്ടാക്കി, ബുന്നുണ്ടാക്കി MR. (a ചമയം) — now കാപ്പി is becoming more common.

ബുഭുക്ഷ bubhukša S. (desid. of ഭുജ്). Voracity ബു. ാസ്വഭാവം MC. hunger.

ബുഭുക്ഷിതൻ S. hungry പാരം ബു. എന്തു ചെയ്യാത്തതു PT. പായസം കണ്ട ബു. CG.

ബുൎമ്മ Port. verruma; see വെറുമ. A gimlet.

ബുറുസ്സ് E. brush.

ബുൽബുദം bulbuďam S. (budb —). A bub-ble = പോള Bhr.

ബൂട്ടുസ് E. boots Ti.

ബൂൎച്ച Cork, ബൂച്ച് ഇടുക No. vu. = അടപ്പിടുക. [T. പൂച്ചി.

ബൊംബായി N. pr. (Port.) Bombay. ചുകന്ന —, വെളുത്ത ബൊം. ഉള്ളി onions, ബൊം. പൂട്ടു etc.

ബൊമ്മ bomma (C. Tu. bombe. fr. ബിംബം?). A puppet, doll; loc. also ഭൊമന V1.

ബൃംഹണം br̥mhaṇam S. (II. ബൎഹ് L. far—cio). Fattening GP., strengthening Bhg.

ബൃംഹിതം S. (III. ബൎഹ് L. barrire) roar of elephants ഗജഗണ ബൃ’തശബ്ദം KR. ഹസ്തി ബൃ’ധ്വനി Brhmd.

ബൃഹത്തു S. (part. of ബൎഹ്), f. ബൃഹതി large, stout, great കാൎയ്യം ബൃഹത്തായ്‌വന്നു vu. — ബൃഹന്നദി KM. = പേരാറു.

ബൃഹച്ചരണം a class of Paṭṭars.

ബൃഹസ്പതി S. (& ബ്രഹ്മണസ്പതി the Lord of prayer & pious effort). N. pr. a God (also =ഗണപതി); the planet Jupiter = വ്യാഴം; a lawgiver രാജനീതിഗ്രന്ഥത്തിൽ ബൃ. വചനം TR.

ബൊണ്ടു E. bond, ബൊണ്ട് വകയിൽ വരുന്ന പലിശ TR. Government debt, (securities).

ബോട്ടു E. boat കപ്പലിന്റെ ഒരു ലാങ്കബോട്ട് TR. “a long boat.”

ബോട്ടുകളി Trav. boat-racing.

ബോട്ടുകിളി (“port clearance”), a clearance given to a boat, ship.

ബോധം bōdham S. (ബുധ്). 1. Awaking, consciousness കുടിച്ചു ബോ. മറക്ക V2. to be fuddled. ബോ. കെട്ടു വീണു swooned. ബോ. മറന്നേൻ Bhr. I slept. ബോ. മറന്നു വിവശനായി Sit Vij. പോതം ഉണ്ടാവാൻ നന്നു a. med. ബോ. തെളിഞ്ഞു Sk. 2. understanding, in—sight കാൎയ്യബോ —, ആത്മ —. 3. conviction, satisfaction. കുടിയാന്മാരുടെ ബോധത്തോടേ TR. with the concurrence of.

ബോധകൻ S. an informer, teacher.

ബോധകരൻ S. an awakener (= പള്ളി ഉണൎത്തുവോൻ). — ബോധകരം instructive. ബോധകരസാധനം V2. an official letter.

ബോധക്കേടു insensibility, swoon; folly; also ബോധക്ഷയം വന്നു വീണു jud.

ബോധം വരിക to come to his senses, to per—ceive, agree, to be satisfied.

ബോധം വരുത്തുക to bring to senses, convince. ഏവൻ എന്നു ബോ’ത്തിത്തരേണം Nal.; അനുജനെ ബോ’ത്തി TR.; അവനെ പറഞ്ഞൊക്ക പോതം വരുത്തി TP. satisfied, persuaded him.

ബോധഹീനൻ S. unintelligent, Sah.

denV. ബോധിക്ക 1. v. n. to present or approve itself to the mind. ബോധിച്ചു I understand you; quite so; well. ബോ. യില്ലവൻ Nal. will not please. With Dat. എന്നു തങ്ങൾക്കു ബോ. രുതു TR. don’t suppose. കുടിയാന്മാൎക്കു വാക്കു ബോധിച്ചു കഴികയില്ല they will not believe; even double Dat. ആ അവസ്ഥെക്കു നിങ്ങൾക്കു ബോധിച്ചുവെങ്കിൽ if you have decided about it. ആ കാൎയ്യത്തിന്നു ഇരുവൎക്കും ബോധിച്ചു തീൎന്നു TR. agreed about. With Loc. എന്നു സന്നിധാനത്തിങ്കൽ ബോധിക്കും MR. you will perceive. ഇനി നിങ്ങടേ മനസ്സിൽ ബോധിച്ച പോലേ TR. do as you think best (= തെളിക, തോന്നുക). 2. v. a. to perceive, know, own ബോ. നീ എൻ വാക്കുകൾ VilvP.; നേർ എന്നു നാലരും ബോധിച്ചതത്ഭുതം Nal. fancied. നാം എല്ലാം ബോധിക്കുന്നു Bhg.; ബോധിച്ചുകൊൾ്ക be persuaded!

ബോധിതൻ S. (part. V. C.) instructed ഗുരുവിനാൽ ബോ. AR.

CV. ബോധിപ്പിക്ക 1. to make to understand, teach; with double Acc. പഞ്ചാക്ഷരം അടിയനെ ബോ. Si Pu. 2. to persuade. ലോകരെ ബോ’ച്ചു KU. gained over. 3. to in-form, tell superiors (= ഉണൎത്തുക). കുമ്പഞ്ഞിയിൽ, സന്നിധാനത്തിങ്കൽ TR. to state to Government. താലൂക്കിൽ അന്യായം ബോ. MR. to complain. 4. to pay to Govern-ment മൂന്നാം ഗഡുവിന്റെ ഉറുപ്പിക സൎക്കാരിൽ ബോ., പണം കുമ്പഞ്ഞിയിൽ ബോ’ച്ചു തരിക, തികെച്ചു ബോ. TR. to pay in full. മുളകു പാണ്ടിയാലയിൽ ബോ. to deliver up.

ബോയി bōy (Te. Tu. C. bōvi). Palankin-bear-ers, fishermen പല്ലക്കു ഭോഗിനായക്കൻ TR. (writes a Rāja); vu. ബോയ്കൾ.

ബോൎമ്മ Port. forno, അപ്പം ചുടുന്ന ബോ. MC. A baker’s oven.

ബോൾ bōḷ No. A rice-cake; so ഉമിബോൾ — in Palg. ബോൽ a cake of pollard.

ബോള Port. bóla, — കളിക്ക V2. Bowling.

ബൌദ്ധൻ bauddhaǹ S. (ബുദ്ധ). 1. A Bud-dhist. 2. No. a Māpiḷḷa, So. a Christian V1. — ബൌദ്ധശാസ്ത്രം KU. a religion once triumph-ant in Kēraḷam, Buddhism; (mod.) Islam. ബൌദ്ധിമാർ Si Pu. Muhammedan women.

ബ്യാരി No. = ബിയാരി.

ബ്രഹ്മം brahmam S. (ബൃഹ്, ബൎഹ്). 1. The power of praying; the Vēda ഗുരുവാൽ ഉപദിഷ്ടമാം ബ്ര’ത്തെ മറന്നു KR. 2. theosophy താര കബ്ര. ഗ്രഹിപ്പിക്കും ൟശ്വരൻ Nal. in death. 3. the impersonal God ആസ്മീതിബ്ര. Anj. പൈതലായ്മേവുമബ്ര’ത്തിൻ വൈഭവം, ബ്ര’മാം എന്നോടു കൂടും CG. ബ്ര’ത്തെ നോക്കീട്ടു കുതിക്കും ജീവൻ GnP. ബ്ര’ത്തെ പ്രതിപാദിക്ക Bhr. പ്രാപിക്ക VilvP. to be absorbed in the Absolute. ബ്ര’മായാ രണ്ടും ശബ്ദമേ ഉള്ളു Bhg. 4. Brahmanical ബ്രഹ്മക്ഷത്രങ്ങൾ KR. Br’s. & Kšatriyas. ബ്ര. മായുള്ളൊരു മേന്മ CG. the glory of Br’s.

ബ്രഹ്മകല്പിതം S. fate ബ്ര. നീക്കരുതാൎക്കും KN.

ബ്രഹ്മക്ഷത്രിയർ title of the 36000 armed Brah-mans ബ്ര’ർ അനുഭവിച്ചു കൊൾ്ക KU.

ബ്രഹ്മചൎയ്യം S. 1. the state of a Brahman student സകല വിദ്യയും മഹൽബ്ര. ചരിച്ചു സാധിച്ചു KR.; ബ്ര. ദീക്ഷിച്ചു Bhr. (an ആശ്രമം). 2. chaste abstinence, as of a husband ബ്ര’ത്തോടിരിക്ക AR., of virgins ബ്ര’ത്തോടിരുന്നീടുകായിരത്താണ്ടും Bhr.

ബ്രഹ്മചാരി S. 1. a Brahman student PT. 2. a bachelor. ബ്ര. കളായി Bhr. chaste. ബ്ര’ത്വം chastity V1.

ബ്രഹ്മജ്ഞൻ S. a theosophist.

ബ്രഹ്മജ്ഞാനം ഉദിക്കുന്ന നേരത്തു കൎമ്മവാസന നീങ്ങും KumK. theosophy.

ബ്രഹ്മജ്ഞാനാൎത്ഥികൾ AR. longing after theosophy.

ബ്രഹ്മണ്യം S. (ബ്രഹ്മൻ) Brahminical, saintly. ബ്രഹ്മണ്യനാകും മുനി KR.

abst. N. ബ്രഹ്മത്വം S. the state of Brahma or of a Brahman ഭക്തികൊണ്ടേ വരും ബ്ര’ വും AR.

ബ്രഹ്മദന്തി S. Argemone.

ബ്രഹ്മധ്യാനം S. theosophy.

ബ്രഹ്മൻ S. 1. a man of prayer, Brahman. 2. the God Brahma (personification of ബ്രഹ്മം 3.) വിരമ്മൻ RC. പെൺ ഒരുമ്പെട്ടാൽ ബ്ര’നും തടുത്തു കൂടാ prov.; also pl. hon. ബ്രഹ്മർ & ബ്രഹ്മാവു S. Nom. — ബ്രഹ്മാദിദേവഗണം പ്രാൎത്ഥിച്ചു AR.

ബ്രഹ്മപരിപാലനം governing the universe & defending the Brahmans ബ്ര. ചെയ്യത്തക്ക രാജാവു Anach.

ബ്രഹ്മപ്രളയം the end of a period of Brahma (100 of his days = 1 മാസം, 12 months = 1 ആണ്ടു — ഇവ്വണ്ണം ബ്രഹ്മന്റെ നൂറ്റാണ്ടു ചെല്ലുമ്പോൾ ബ്ര. ഉണ്ടാം CS.).

ബ്രഹ്മമയം S. consisting of Brahma, Bhg.

ബ്രഹ്മരാക്ഷസൻ S. a kind of demons; a Pa-radēvata.

ബ്രഹ്മവാദി S. an expounder of the Vēdas, ബ്ര. കൾക്കു ഭേദം ഇല്ല Si Pu. they agree.

ബ്രഹ്മവിൽ or — ത്തു S. (വിദ്) a theosophist,

ബ്രഹ്മസ്വം S. the property of Brahmans, land set apart for feeding them, ബ്ര. അടക്കിത്തുടങ്ങി Bhr. usurped it. ബ്ര’സ്വമോഷണദോഷം, ബ്രഹ്മദേവസ്വാപഹാരങ്ങൾ SiPu.

ബ്രഹ്മഹത്യ S., — ത്തി Tdbh. VyM. murder of a Brahman ബ്രഹ്മഹത്യാദി ദുരിതങ്ങൾ AR.; the worst sin, also personified as a Neme-sis ഒരു ബ്ര. വന്നു മാം ഗ്രഹിപ്പതിന്ന് എപ്പോഴും ഭാവിക്കുന്നു മറ്റൊരുത്തൎക്കും കാണ്മാനില്ല Si Pu.

ബ്രഹ്മഹന്താവു S. a slayer of Brahmans; the worst criminal, Bhr.; also ആശ്രിതരെ രക്ഷിയാഞ്ഞാൽ അവൻ ബ്രഹ്മഹാ AR. അരക്ഷിതാ ബ്രഹ്മഹാ Bhr.

ബ്രഹ്മാണി S. the wife of ബ്രഹ്മൻ.

ബ്രഹ്മാണ്ഡം S. the mundane egg, universe (prov. അണ്ഡം തൊട്ടു ബ്രഹ്മനോളം = the world). — ബ്ര’ങ്ങൾ AR.

ബ്രഹ്മാനന്ദം S. the highest (mystical) joy ബ്ര’ പ്രാപ്തിക്കു നേൎവ്വഴി കാട്ടീടുന്ന ആത്മജ്ഞാനം Chintar.

ബ്രഹ്മാലയം S. a Brahman house.

ബ്രഹ്മാവു = ബ്രഹ്മൻ.

ബ്രഹ്മി & പിരമ്മി MM. Clerodendrum Sipho-nanthus GP64. — നീർബ്ര. Gratiola amara.

ബ്രഹ്മിഷ്ഠൻ S. a thorough Brahman. ബ്ര’ന്മാരായൊക്ക വസിച്ചു, ബ്രഹ്മിഷ്ഠമതികളായുണ്ടിവർ KR. the ministers.

ബ്രഹ്മോപദേശം S. divine instruction, theoso-phy മമ ബ്ര. ചെയ്ക Brhmd.

ബ്രാഹ്മം S. referring to Brahma or to Brah-mans; a year of Br. whereof each day embraces a Kalpa (ബ്രഹ്മകല്പം). ബ്രാ’മായുള്ള മുഹൂൎത്തത്തിങ്കൽ അനുദിനം ഉത്ഥാനം ചെയ്ക VCh. — 2 Indian hours before sunrise ബ്രാഹ്മമുഹൂൎത്തേ ഉണൎന്നു Si Pu.

ബ്രാഹ്മണൻ S. (ബ്രഹ്മൻ) a Brahman. The 6 offices ഷൾകൎമ്മം ascribed to them belong in Kēraḷa only to the ആചാൎയ്യർ; the duties of the rest are thus enumerated പാട്ടം, സമുദായം, അരങ്ങു, അടുക്കള, അമ്പലപ്പടി, ഊരായ്മ. He who may perform all Br. ceremonies is called ഉത്തമബ്രാഹ്മണൻ.

ബ്രാഹ്മണി S. 1. a Brahman’s wife; also ബ്രാ’ച്ചി. 2. the wife of a garlandmaker KN.

ബ്രാഹ്മണ്യം S. 1. an assembly of Br’s. 2. Brah-manism ബ്രാ. കുറഞ്ഞു പോം Sah. ബ്രാ. ജന്മം കൊണ്ടേ സാധിക്കാവു Bhr.

ബ്രാഹ്മ്യം S. = ബ്രാഹ്മം.

ബ്രാഹൻ, see വരാഹൻ A pagoda (money).

ബ്രൂഹി brūhi S. (Imp. of ബ്രൂ to say). Tell, speak! ബ്രൂഹി തൽ കാരണം VetC.

ഭക്തം bhaktam S. (part. pass, of ഭജ്). Appor-tioned; a meal = ചോറു.

ഭക്തൻ attached, devoted, in Cpds. as ശിവഭ. or നീലകണ്ഠന്റെ ഭ. Si Pu. his devout worshipper. തന്നുടെ ഭ. Bhr. ദേവിയുടെ ഭ. Anach. നല്ല ഭക്തന്മാർ Si Pu.

ഭക്തവാത്സല്യം ഭക്തന്മാൎക്കു കണ്ടറിവാനായി AR. (God’s) affection to the pious.

ഭക്തി S. devotedness, piety എങ്കലേ ഭ. Bhg. ഭ. മാത്രം ദരിദ്രന്നു മഹാഫലം Si Pu. ഭ. യാലേ മുക്തി prov. രാമഭ. മുക്തിയെ സിദ്ധിപ്പിക്കും AR. — ഭക്ത്യാ Instr.

ഭക്തിപൂൎവ്വം by means of faith (opp. കൎമ്മം, ജ്ഞാനം) — ഭ’കം Bhg. id.

ഭക്തിമാൻ S. & ഭക്തിശാലി Bhr. devoted, zealous.

ഭക്തിയോഗം S. zealous faith.

ഭക്തിസാധനം the means of devotion നവ വിധം, viz. സജ്ജനസംഗം, മൽകഥാലാപം, മൽഗുണേരണം, മദ്വചോവ്യാഖ്യാതൃത്വം, മല്ക്കലാജാതാ ചാൎയ്യോപാസനം, പുണ്യശീലത്വം, മന്മന്ത്രോപാസകത്വം, സൎവ്വത്തിലുംമന്മതി, ബാഹ്യാൎത്ഥവൈരാഗ്യം AR.

ഭക്ഷകൻ bhakšaɤaǹ S. (G. phagein). An eater, glutton. പത്ര—, മൂല—, തോയ—, വായു ഭ’ന്മാർ Nal. devotees with different ways of living.

ഭക്ഷണം S. 1. eating, food, esp. any thing besides rice V1. 2. No. meal രണ്ടുനേരം ഭ’ത്തിന്നു തൃക്കൈയിൽ വന്നു പോവാൻ TR.; ഭ. നല്ല ഗുണമാക്കി Ti. said of a grateful servant (see ചോറു).

ഭക്ഷണമുറി, — ശാല a dining room.

denV. ഭക്ഷിക്ക to eat, dine രണ്ടുനേരം ഭ’ക്കേണ്ടത് ഒരുനേരം ഭ’ച്ചിട്ടും TR. however I ourtail my expenses, by giving up one of the 2 daily meals. മുനിമാരെയും ഭ’ന്നു AR. said of Rāvaṇa. — (part. pass. ഭക്ഷിതം).

ഭക്ഷ്യം S. eatable പാണിപാദങ്ങൾ്ക്കഞ്ചു നഖമുള്ള പ്രാണികൾ ഭ’മായുള്ളതല്ലല്ലോ മുള്ളനും നല്ലുടുമ്പുകൾ വാൾ്പുലി അല്ലയോ മുയലാമയും എന്നിവ KR4.; so ഭക്ഷ്യാഭക്ഷ്യവും lawful & forbidden food. ഭക്ഷ്യഭോജ്യാദികളിൽ കൊടുക്കവശ്യം Tantr. in any food.

ഭഗം bhaġam S. (ഭജ്, ഭഗൻ giver, Lord). 1. Good fortune = ശ്രീ; love. 2. pudendum mul.; perinæum.

ഭഗന്ദരം S. (2) fistula in ano, or about the natural parts ഭ’രത്തിന്നു യോനി തന്നിൽ ഉണ്ടാം കുരു a. med.

ഭഗവതി S. (fem. of foll.). 1. Durga ഭ. സേവ KU.; ക്ഷേത്രത്തിൽ ഭ. യുടെ മുമ്പാകേ അന്യായം തീൎച്ച ആക്കുവാൻ നിശ്ചയിച്ചു, പ്രതിക്കാരന്റെ സാക്ഷി നിശ്ചയിച്ചപ്രകാരം ഭ. യുടെ മുമ്പാകേ പറയായ്കകൊണ്ടു TR. 2. a

ഭഗവാൻ 1. blessed, glorious. 2. the Ador-able പകലുദിക്കും ഭ. ആരെപ്പോലേ Pay. the sun. ഭ’നെ ഭജിക്ക KU. chiefly Višṇu; also Siva etc. in Cpds ഭഗവൽഭക്തൻ, ഭഗവത്ഭക്തി, ഭഗവദ്രൂപം etc.

ഭഗവൽഗീത N. pr. a theosophical poem, re-presented as spoken by Kr̥šṇa.

ഭഗണം bhaġaṇam S. (ഭം a star, fr. ഭാ). The host of stars, zodiac; also = 1/12 രാശി (astr.). ചതുൎയ്യുഗത്തിങ്കലേ ഭഗണഭൂദിനങ്ങൾ, തികഞ്ഞ ഭ’ങ്ങൾ ഉളവാകും Gan.

ഭഗണൻ an astrologer, ജാതകഫലം ചൊല്ലി ഓരോരോ ഭ’ന്മാർ KR. (prh. ഭാഗണൻ?).

ഭഗവതി, ഭഗവാൻ, see ഭഗം.

ഭഗിനി S. (the happy) a sister.

ഭഗീരഥൻ N. pr. a king that brought Ganga from heaven down to the earth. Brhmd. — ഭഗീരഥപ്രയത്നംപോലേ prov. of Hercu-lean tasks.

ഭഗ്നം bhaġnam S. (part. pass, of ഭഞ്ജ്). Bro-ken ഭഗ്നശത്രുവാം നീ, പടജ്ജനം ഭ’മാക്കി Nal. defeated.

ഭാഗം S. 1. breaking. സത്യവാക്കിന്ന് ഒരിക്കൽ ഭ. ഇല്ല Si Pu. no breach of promise; rout of an army. 2. loss, interruption, pre-vention, ആശാഭ. disappointment, ഭൎത്തൃശുശ്രൂഷാഭ. വന്നു Bhr.

ഭംഗപ്പെടുക to be disconcerted, molested.

ഭംഗപ്പാടു V1. torment.

ഭംഗംവരിക to be defeated, interrupted നിങ്ങൾ തുടങ്ങിന മംഗലകൎമ്മത്തിൻ ഭംഗമോ വന്നിതു CG. സ്നേഹത്തിന്നു ഭ. breach or loss of friendship. അവകാശത്തിന്നു ഭ. MR. a privilege to be invaded.

ഭംഗംവരുത്തുക to defeat, hinder, നിദ്രെക്കു ഭ. Bhr. to interrupt sleep, to awaken. യാത്രാഭ. preventing the journey. ഇഛെ്ശക്കു ഭ’കില്ല, ജനസ്ഥാനം ഭ’വാൻ Nal. to deprive of land. എന്റെ നേരിനെ

ഭംഗി S. 1. incurvation, crooked or disguised way. 2. mere appearance, hence M. grace-fulness അംഗനാമണിയുടെ അംഗഭ. Nal. ഭ. കലൎന്നുള്ളൊരുല്പലം, പാട്ടു, ഭ. കൾ എങ്ങുമേ തങ്ങിന പൂങ്കാവു CG. beauties. ഭ. തേടുന്നൊരു മംഗലരൂപം Bhr.; സോദരന്മാരെ മൃത്യുവരുത്തി ഏകനായി ജീവിച്ചിരിക്കുന്നതു ഭ. ഇല്ല AR. it is not fair. ഭ. ചൊല്കയും ഇല്ല Bhg. not to palliate, flatter. Often adv. & nearly explet. ഭംഗിയിൽ ചെന്നു CG., or S. Instr. ഭംഗ്യാ ചേൎന്നു Nal., ചെന്നു KR. Anj. nicely. 3. Tdbh. (ഭംഗ S.) hemp = കഞ്ചാവ്.

ഭംഗികേടു deformity ഭ. എല്ലാം ചൊല്വാൻ Bhg 8. to speak improprieties.

ഭംഗുരം S. frail; crooked.

ഭജനം bhaǰanam S. (ഭജ് to divide, share, be occupied with). Worship, service കൎമ്മങ്ങളും ഭ’വും തുടങ്ങി സമൎപ്പിച്ചാൽ TR. — ഭജനപ്പുര a private residence in a temple B.

ഭജനീയൻ adorable ഭ’നെ ഭജിക്ക Bhr.

denV. ഭജിക്ക 1. to worship by vows, medi-tation, staying in temples, visiting holy places ഭക്ത്യാ ഭ. Si Pu.; കായേന വാചാ മനസാ ഭ. നീ AR.; ലോകത്തിൽ നിന്നെ ആർ ഭ’ക്കും Arb.; ഭജേ Sah. I adore thee. 2. to love & serve (as a wife her husband). 3. to assume as one’s portion ധൈൎയ്യം ഭജിച്ചാലും; സ്ത്രീത്വംഭജിച്ചവൻ SiPu. changed into a woman. — (part. pass. ഭക്തം).

ഭജാർ MR. = ബജാർ Bazar.

ഭഞ്ജനം bhańǰanam S. (= L. frango). Break-ing, destroying. ശരീരഭ. തുടങ്ങും ChVr. will kill. ശോകഭ. SiPu. removing grief.

ഭഞ്ജിക the breaking (of a tree സാലഭ. പോലേ Bhr.).

denV. ഭഞ്ജിക്ക 1. = ഭംഗം വരിക V1. 2. = ഭംഗം വരുത്തുക B. — (part. pass. ഭഗ്നം).

ഭടൻ bhaḍaǹ S. (=ഭൃതൻ, but compare പട). A soldier, servant.

ഭട്ടൻ bhaṭṭaǹ S. (= ഭൎത്താ). Lord, title of learn-ed Brahmans, (Tdbh. പട്ടർ).

ഭട്ടതിരി, vu. പട്ടേരി the highest class of Kēraḷa Brahmans; also called ഭട്ടാചാൎയ്യർ teachers of philosophy, who restored Brah-manism after the Bauddha rule KU. — ഭട്ടാചാൎയ്യൻ gen. = Kumārilabhaṭṭa.

ഭണിതം bhaṇiδam S. Said, spoken (S. ഭൺ = Tu. പൺ).

ഭണ്ഡൻ bhaṇḍaǹ S. A jester; M. Tu. C. rude, obscene.

ഭണ്ഡാരം bhaṇḍāram (S. ഭാ — ). 1. A treasury as of kings ഭ’ത്തിൽ പണം ഇട്ട പോലേ prov., or of temples ഭ. പുക്കു പെരുക്കി TP. gave a present. ഭ. പെരുക്കാൽ തുടങ്ങിയോ, കഴിഞ്ഞോ? 2. treasure പണ്ടേതിൽ ഇന്നു പതിന്മടങ്ങുണ്ടു രാജഭ. AR. 10 times richer, അവനുള്ള ഭ. എല്ലാം, ഭ. ഒക്കക്കവൎന്നു Mud. minister’s & merchant’s property. 3. smallpox (see പണ്ടാരം) ഭ’മായി പോയി ഭ. താഴ്ത്തിയോ.

ഭണ്ഡാരക്കുറ്റി V1. the treasure of a king or church or (No. & So.) temple.

ഭണ്ഡാരപ്പിള്ളർ lower servants of the Cochi Rāja; soldiers.

ഭണ്ഡാരമഞ്ചി 1. ഭ. യിൽ വെക്ക Mud. royal treasury. 2. Trav. temple treasury.

ഭണ്ഡാരമോഷണം Mud. embezzlement.

ഭണ്ഡാരി, see പണ്ടാരി.

ഭത്തി H. bhatta, Extra allowance ഈ വകെക്ക ൧൦ റൂപ്പിക ഭ. ആക്കിക്കൊള്ളാം TR. (see ബത്ത).

ഭത്സനം, see ഭൎത്സനം.

ഭദ്രം bhadram S. (ഭന്ദ് to shout from joy). 1. L. Faustus, happy. ഭദ്രമല്ലാതേ മരിച്ചിതു Si Pu. untimelyend ഭദ്രങ്ങൾ എല്ലാം പറഞ്ഞും ചിരിച്ചും ChVr. light, agreeable talk, ഭദ്രതരം കുശല പ്രശ്നാദികൾ ചെയ്തു CartV. A. better, best. ഭദ്രേ f. voc. my good woman! ഭദ്രം well! Bhr. അസ്തുതേ ഭ. Sah. = നന്നായി വരിക. 2. T. M. safety, എല്ലാം ഭ. no fear! പദാൎത്ഥങ്ങളെ ഭദ്രപ്പെടുത്തിവെച്ചു secured. 3. M. cipher, nought,

ഭദ്രകൎമ്മം S. a good work, Bhg.

ഭദ്രകാളി S. a form of Kāḷi (appeased by വടക്കിനം ഭാഗംകഴിക്ക vu. in cases of cholera etc.).

ഭദ്രദീപപ്രതിഷ്ഠ S. a മഹാവ്രതം Brhmd.

ഭദ്രൻ S. a bull രുദ്രനെ കാണായി ഭ’നെ കാണായി CG.

ഭദ്രപീഠം S. a throne ഭ’ത്തിന്മേൽ ഇരുത്തി Mud.

ഭദ്രശീലൻ Mud. good-mannered.

ഭദ്രാക്ഷം the seed of Mirabilis Jalappa, used for rosaries (smaller than രുദ്രാക്ഷം).

ഭദ്രഭടാദികൾ Mud. N. pr. of a people (S. ഭദ്രർ).

ഭദ്രാസനം S. a throne അവനു ഭ. നല്കി CartV. A. (to a Rishi). ഭ’നാഗ്രേ ഞെളിഞ്ഞിരുന്നു ChVr.

ഭയം bhayam S. (ഭീ). 1. Fear അധമനു മരണത്തിങ്കൽനിന്നു ഭ. Bhr. ഒരുത്തരെ ഭ. ഇല്ലെനിക്കു KR. കള്ളന്മാരുടെ ഭ. കൊണ്ടു TR. from fear of thieves. നയമായിട്ടും ഭയമായിട്ടും എഴുതി TR. with kindness & threats. 2. danger അഗ്നിഭ., പ്രാണഭ., അഞ്ചുഭ. KU.

denV. ഭയക്ക, ന്നു T. So. to fear, Trav.

ഭയങ്കരം S. terrific, formidable. ഭ’ൻ a stout imposing person vu., ഭ’രി AR. fem.

ഭയപ്പാടു state of alarm, fright നമുക്കു ഭ’ടായിരിക്കുന്നു TR. ഭ. ഏതും ഇല്ലടിയത്തിന്നു KumK.

ഭയപ്പെടുക to be afraid, to dread; with Acc. Dat. Loc. Abl. രണ്ടിങ്കൽ ഭ. Bhr.

ഭയപ്പെടുക്ക to frighten മുഷ്കരമായി ഭ’ക്കും VCh. Nal. Bhg. — mod. ഭയപ്പെടുത്തുക (കുടിയാന്മാരോടു TR.); also നന്നെ ഭയപ്പെടുത്തിച്ചു & കുടിയാന്മാരെ ഭയപ്പെടീപ്പിക്കയും TR.

ഭയഭക്തി devoutness, devotion.

ഭയശീലൻ timid, a coward (opp. ഭയഹീനൻ).

ഭയാനകം S. terrific, Bhr.

ഭയാപഹം S. removing fear, അവനോടു പറയേണം ഭ. VyM. consolingly.

ഭയാൎത്തൻ S. tormented with fear.

ഭരം bharam S. (ഭൃ, L. fero, E. bear). 1. Bearing

ഭരം ഏല്ക്ക to receive in charge, undertake. — ഭ. ഏല്പിക്ക to give in charge, commit to സുതന്മാരെ കൃഷ്ണനെ ഭ’ച്ചു Bhr.; കാൎയ്യങ്ങൾ ചിലരെ ഭ’ച്ചു വെച്ചു KU. ദേവന്മാരെ ഭ’ച്ചു VilvP. cast himself on the Gods; also അവങ്കൽ jud.; കാത്തു കൊൾവാൻ ഭ’ച്ചു Mud. entrusted them with the defence.

ഭരണം S. bearing, വൈരഭ. V1. wearing diamonds. ജഗദുദയ ഭരണ പരിഹരണ ലീല Bhr. preserving. കുഡുംബഭരണൈകസക്തനായി AR. intent upon the support of the family. കപ്പൽഭ, ആടുഭ. attending to V1.

ഭരണി S. (pudend. mul.?) 1. the second constel-lation, Musca borealis. ഭ. വേല a Bhagavati feast, f.i. at Koḍungalūr in Kumbham, also ഭ. ത്തൂക്കം; ഭ. വാണിഭം V2. the fair at Koḍungalūr. 2. a large jar, as for oil; a vase പണം ഭ. യിലാക്കിക്കുഴിച്ചു വെച്ചു TR.

ഭരണ്യം S. wages, working for daily hire V1.

ഭരതൻ S. (supported) N. pr. Sakuntaḷa’s son, Rāma’s brother, etc.

ഭരദ്വാജൻ S. (sky-lark) a Rishi.

denV. ഭരിക്ക 1. to bear ശിരസ്സിൽ SiPu. on the head; to support ഉദരം ഭരിപ്പതിന്നു ലഭിയാഞ്ഞു PT. അവരെ ഭ. Mud. to maintain. ഭരിപ്പോർ ഇല്ലാഞ്ഞിട്ടു മരിച്ചു V1. നിന്റെ ദേഹം തന്നേ ഭരിച്ചു UR. didst only feed thyself. പട ഒഴിച്ചു പോകായ്‌വാൻ ഭ’ന്നു ചിലർ കുലുക്കം എന്നിയേ Bhr. sustained the battle. 2. to marry ഞാനും അവരും ഇവന്റെ പുത്രിമാരെ പത്നിമാരായി ഭരിച്ചീടട്ടേ KR. 3. to rule അവനിഭാരം നീ ഭരിച്ചു കൊള്ളുക KR. ചേണാൎന്ന പട ഭ’പ്പാൻ Mud. to command the army.

ഭരിതം S. (ഭരം 2) full of.

VN. ഭരിപ്പു government; superintendence of kitchen, (ഭരിപ്പുകാരൻ So.).

ഭൎഗ്ഗൻ bharġaǹ S. (ഭൎജ = G. phlegō to shine). 1. Siva. 2. So. a cheat.

ഭൎഗ്ഗു fraud — denV. ഭൎഗ്ഗിക്ക, ഭ’ച്ചെടുക്ക to de-fraud, embezzle B., (No. വൎഗ്ഗിക്ക).

ഭൎജ്ജനം S. roasting, frying വറുക്ക.

ഭൎത്തവ്യം S. (ഭര) To be borne or ruled.

ഭൎത്താവു S. 1. bearer, maintainer ഭൎത്തൃപിണ്ഡാൎത്ഥമായി KR. to thank his master. ഭൎത്തൃസൌഖ്യം വരുത്തും AR. a minister will benefit his king. ഭൂമിഭ. AR. a ruler. ഭൎത്തൃശാസനം അരുൾ ചെയ്തു AR. (Višṇu’s decrees). തന്നുടെ ഭ. തന്നെച്ചതിപ്പാൻ നാരിമാൎക്കും ദ്വിജന്മാൎക്കുമന്ന്യേ നൈപുണ്യം ഇല്ല മറ്റാൎക്കും VetC. 2. vu. husband ഭൎത്തൃനാശം കണ്ടപ്പോൾ രേണുക KU.

ഭൎത്തൃത്വം ഉൾക്കൊണ്ടു SiPu. married.

ഭൎത്തൃശുശ്രൂഷ ചെയ്ക to be a faithful wife AR.

ഭൎത്തൃഹീന a widow.

ഭൎത്സനം bharlsanam S. (bharts). Blaming; abuse, menace ഭ. ഒട്ടും ഇല്ല Bhr. ഭ. ചെയ്യും വരനെ Sah.

denV. ഭൎത്സിക്ക to rail, abuse (part. pass. ഭൎത്സിതം S.); also വളരേ പരപ്പിൽ പറഞ്ഞാൻ വാനരന്മാരെ ഭൎത്സിപ്പിച്ചിങ്ങനേ KR. (without caus. meaning).

ഭൎമ്മം bharmam S. (ഭര) Wages; gold.

ഭല്ലം bhallam S. (= L. phallus?). 1. A kind of arrow (മഴുവമ്പു). ഭ’ങ്ങൾ ഏഴും പ്രയോഗിച്ചു KR. 2. a bear = കരടി, also ഭല്ലുകം KR 3.

ഭവം bhavam S. (ഭൂ). 1. Birth. രണ്ടാം ഭവേ SiPu. at my next birth. 2. existence, being in the world; the world ഭ. മാറുക, ഭവത്തെ പോക്ക KeiN. final absorption (= ജനിമോചനം).

ഭവസാഗരം S. the misery of successive births. ഭ’രാൽ രക്ഷിച്ചു കൊള്ളേണമേ AR. ഭ. കടക്ക to pass the stormy sea of life. ഭവസാഗരബന്ധു ChVr. God as helping through. — also ഭവമൃതിസമുദ്രം Bhg. ഭവതോയധിയിൽ വീഴും VCh. to lead a life of stormy passions (= സംസാരസമുദ്രം).

ഭവൻ S. a form of Rudra.

ഭവാനി fem. 1. a form of Durga, ഭ. ഗേഹം Bhg. her temple. 2. N. pr. the Bha-wāny, a tributary of the Kāvēry, rising on the Koṇḍa range (Koondahs) in Vaḷḷuva Nāḍu.

ഭവാൻ bhavāǹ S. (part. of ഭൂ). The present one, hon. = thou. pl. ഭവാന്മാർ ChVr. ye. നമുക്കു ഭവാന്മാരേ ആധാരം ഉള്ളു KR. — fem. ഭവതി as ഭ. ഉറങ്ങി KR. In Cpds. ഭവൽ is both m. & f. ഭവദ്വാൎത്ത AR. thy (Sita’s) news. — ഭവദീയ രാജ്യം KR. thy kingdom. — ഭവാദൃശന്മാർ Bhr. men like you. ഭവാദൃശചിത്തം ChVr. a mind like yours.

ഭവിക്ക bhavikka (S. ഭൂ). 1. To become, to be = ഉണ്ടാക f. i. പതിക്കോരാപത്തു ഭവിക്കും എന്നവൾ ഭയപ്പെട്ടു KR. to happen. 2. auxV. ആയിഭവിക്ക = ആയ്തീരുക, ചമക. — നിന്നാൽ ജഗത്തിന്നു ഭ. പ്പെടുന്നു സുഖം ChVr. = simpl.

CV. പുല്ലിംഗയോഗം ഭവിപ്പിക്ക SiPu. to change into a male.

ഭവിച്ചായം (see ആയം) futurity. എന്തുവാൻ ഭ. Nal. = എന്ത് ആയം ഭവിച്ചാലും whatever may betide.

ഭവിതവ്യം S. what is to be നീക്കാവതല്ല ഭ. ഒടുങ്ങുവോളം Anj.

ഭവിഷ്യത്തു S. (part. fut. n.). future, futurity ഭ’ത്തെന്തോ; ഇതത്രേ നിങ്ങളുടെ ഭ. the fate that awaits you. വഴിക്കേടിൽ (or കെട്ടു) നടന്നവൎക്കു വരുന്ന ഭ. ഇങ്ങനേ തന്നേ vu.

ഭവിഷ്യം S. adj. future ഭൂതവും ഭ’വും വൎത്തമാനവും ഇല്ല Vēdāntavak. ശേഷമുള്ളവൎക്കും വരുന്ന ഭ. ഇപ്രകാരം തന്നേ TR.; ഭവിഷ്യജ്ഞാനം Bhg. foreknowledge. ഭവിഷ്യരാം മാഗധന്മാർ Bhg.

ഭവ്യം S. 1. present ഭൂതവും ഭവ്യവും മേലിൽ വരുന്നതും AR. 2. = ആകുന്ന being as it ought to be, right, proper. ഭവ്യരാം അമാത്യന്മാർ PT. = മന്ത്രിശ്രേഷ്ഠന്മാർ; also vu. അവൻ

ഭഷകൻ bhašaɤaǹ S. (ഭഷ് to bark). A dog.

ഭസിതം bhasiδam S. (part. pass. of ഭസ് to chew, devour). 1. Turned into ashes. 2. ashes ഇഭ്ദ. കുടിക്ക Mud. ശവം ചുട്ട ഭ. Si Pu.

ഭസ്മം S. 1. ashes ദേവകാരുണ്യം ഉണ്ടാവാൻ ഉത്തമം കാരണം ഭ. Si Pu. holy ashes. ശിവപ്രീതി വരുത്തുവാൻ ചുടല ഭ’മേ നല്ലു (& ശവഭ.) Si Pu. ഭ. ധരിക്ക, വെറും ഭ. തേക്ക Si Pu. ഭ. ഇടുക, തൊടുക, ഭസ്മക്കുറിയിടുക to rub ashes on the forehead, chest, as after bathing. — (ഭസ്മക്കൊട്ട, — സഞ്ചി to keep ashes in). 2. fig. = destruction ഭ’മായ്‌വരും ദാരിദ്യ്രം VilvP. മഹാപാപം ഭ’മാം SiPu. 3. medicinal powder, calx പിശാചസംഭാഷണപീഡാപരിഹാരത്തിന്നായി ഭ. ജപിച്ചു കൊടുത്തു Arb.

ഭസ്മകുണ്ഠനന്മാർ Nal. devotees.

ഭസ്മപുണ്ഡ്രം ധരിക്ക Si Pu. = ഭസ്മക്കുറി ഇടുക (1); also ഭസ്മലേപനം.

ഭസ്മമാഹാത്മ്യം Si Pu. a treatise.

ഭസ്മരാശി S. a heap of ashes ഭ. കളായാർ KR. — ശാപം തട്ടി ഭസ്മശേഷനായിതു Nal. so that only ashes remained of him.

denV. ഭസ്മീകരിക്ക S. to reduce to ashes, as by a curse = വെണ്ണീറാക്കുക V2.; also ഭസ്മീ ഭൂത സഗരന്മാർ KR.

ഭസ്സ് bhas S. (√ = ഭൎത്സ്). Menacingly വികൃത ഹാസങ്ങൾ കരുതി ഭസ്സെന്നടുത്തു ChVr.

ഭളാഭളാ Imit. sound, as of a dog drinking or lapping ഭ. ചൊല്വാനരുതലങ്കാരം KR.

ഭള്ളു bhaḷḷu (V1. പളു prh. fr. പഴു, പാഴ് or വളുതം, വള്ളു). 1. Ostentation, show ഭള്ളിനായി ഭസ്മം തേച്ചു Si Pu. ഭള്ളുള്ള നിന്റെ ഭാവം അറിയാതേ KR. (says Bāli to Rāma). ഭ. പറഞ്ഞു Bhr. boasted. ഭള്ളുകൾ അവരോടു കൂടുകയില്ല CrArj. menaces. 2. exaggeration, lie ഭള്ളും പൊള്ളും. ഭള്ളല്ല VilvP. quite true! ഭ. കാട്ടുക, ഭാവിക്ക B. to counterfeit, trick.

ഭള്ളൻ vainglorious മഹാഭ.

ഭാ bhā S. (√ to shine, G. phōs). Light കന്യകയിൽ ധൎമ്മഭാശോഭിച്ചേറ്റം Nasr., better ഭാസ്സ്.

ഭാഗം bhāġam S. (ഭജ്). 1. Part, portion എന്റെ ഭാ. my lot. മക്കളും അനന്ത്രവന്മാരും കൂടി ഭാ. ചെയ്തതു, തമ്മിൽ ഭാ. ചെയ്തു MR. divid-ed the property = പകുതി. 2. side ഒരു പാത്തുന്നു TP. on one side; chiefly party അന്യായ ഭാഗമായി എഴുതിക്കാണുന്നു MR. savors of partia-lity for the plaintiff, അന്യായഭാഗമായി കല്പിച്ചു; also അന്യായഭാഗം പറഞ്ഞു, ആ ഭാഗം തീൎപ്പു കൊടുത്തു MR. in favor of. പ്രതിഭാ. നിന്നു jud. എന്റെ ഭാഗമുള്ള രേഖകൾ, പ്രതിഭാഗം സാക്ഷിക്കാർ MR. adj. = പക്ഷം . 3. fathom (T. പാകം) ൨൦ പാകം നീളം Mpl. = ൨൦ മാർ. (പാവു).

ഭാഗക്കാർ (൨). എന്റെ ഭാ., ഇരുഭാ. MR. = പക്ഷക്കാർ.

ഭാഗധേയം S. 1. a share. 2. fortune ഭാ’ത്തെ വിശ്വാസം ഉണ്ടാകേണ്ടാ Bhr. ഭാ. കൊണ്ടു കാണ്മാൻ കഴിവന്നു Nal. ഭാ. പാരം ഉണ്ടു Bhg. = ഭാഗ്യം. 3. B. royal revenue.

ഭാഗവതം S. referring to ഭഗവാൻ (Višṇu); esp. N. pr. of the Purāṇa, Bhg. ഭാ’തധൎമ്മം (ദ്വൈതഭ്രമം ഒക്കയും മിത്ഥ്യ എന്നും etc.). Bhg. — ഭാ’ന്മാൎക്ക് ആനന്ദാമൃതോദയം SitVij. ഭാ’ന്മാരായ ഭഗവത്ഭക്തർ Bhg. worshippers of Bhagavāǹ.

ഭാഗി S. 1. sharing; partner തന്റെ ഭാഗിയായ N. = കൂറുകാരൻ MR. 2. = ഭാഗക്കാരൻ.

denV. ഭാഗിക്ക B. = വിഭാഗിക്ക.

ഭാഗിനേയൻ S. (ഭഗിനി) sister’s son. ശൂദ്രനു ഭാ. പിണ്ഡകൎത്താവു Bhr.

ഭാഗീരഥി S. (ഭഗീരഥ). Ganga ഭാ. ക്കായി പറന്നു പോയി Sah.

ഭാഗ്യം bhāġyam S. (ഭാഗം). 1. Lot, destiny എന്റെ ഭാ. (Interj.), also എന്നുടെ ഭാഗ്യദോഷം Nal. ഭാ’ത്താലേ വീണു CG. 2. good for-tune കാണായ്‌വന്നതുഭാ’മല്ലോ CG. very lucky. ജനകജ താനും അതിഭാ. ചെയ്തു കൂട പുറപ്പെട്ടാൾ KR. she chose a happy lot in accompany-ing R. അതു ലഭിപ്പാൻ നമുക്കു ഭാ. ഉണ്ടായില്ല TR. പാക്കിയം വിധി എനിക്കു കൂടി എങ്കിൽ TP. favored by fortune. ഭാ. ഇല്ലായ്കകൊണ്ടു TR. ഭാഗ്യനാശം കൊണ്ടു Anj. unluckily. ഭാഗ്യകാലം etc.

ഭാഗ്യക്കേടു, — ദോഷം, — നാശം, — ഹീനത mis-[fortune.

ഭാഗ്യപതി a fortunate man. Arb.

ഭാഗ്യവശാൽ S. happily.

ഭാഗ്യവാൻ, — വതി f. fortunate, lucky, happy.

ഭാഗ്യവതാം വരൻ ChVr. happiest; also ഭാഗ്യശാലി.

ഭാഗ്യോദയം S. good fortune ഭാ’യാൽ KR.

ഭാജനം bhāǰanam S. (ഭജ്). 1. A vessel, as dish, cup പരിപൂൎണ്ണമായിരിക്കുന്നു ഭാ. നൂറുണ്ടു Mud. 2. partaking of, worthy of (=പാത്രം). ഭാഗ്യത്തിൻ ഭാ. എങ്ങനേ ഞാനാവു, തൽകാരുണ്യപൂരത്തിൻ ഭാ’മായ അമ്മ CG. ദേഹം ജരാവ്യാധിഭാ. Bhg.

ഭാജകം S. the divisor = ഹാരകം f. i. രണ്ടു രാശികളിൽ വെച്ചു മേലേതു ഭാജ്യം, കീഴേതു ഭാജകം Gan. (see foll.).

ഭാജ്യം S. the dividend (see prec.) ദൃഢഭാ. ൧൭ ദൃഢഭാജകം പതിനഞ്ചു Gan.

ഭാടം bhāḍam S. (ഭട?) & ഭാടകം = ബാഡ.

ഭാട്ടം bhāṭṭam S. (ഭട്ട). A division of the old Kēraḷa Brahmans (2 others are പ്രഭാകരം & വ്യാകരണം) derived from one ഭാട്ടപ്രഭാകര വ്യാകരണൻ, whose shoe (മെതിയടി) is said to be preserved in തൃക്കണ്ണാപുരം, തൃക്കൽപുറം KU. (others = പാട്ടം usufruction).

ഭാട്ടൻ S. a follower of ഭട്ടൻ.

ഭാഡ (loc.) = ബാഡ.

ഭാണ്ഡം bhāṇḍ’am S. (see പണ്ടം). 1. A vessel, pot. 2. a bundle, load, package ആരും സമ്മതിയാതുള്ള ഭാ’ങ്ങൾ TR. burthens. ഇവ എല്ലാം ഭാ’മായി കെട്ടിക്കൊണ്ടു Mud. വസ്ത്രഭാ. പേറി PT. (an ass). ഭാണ്ഡത്തപ്പാൽ parcel post (Ban-ghy). ക്ഷുരഭാ. ഇങ്ങു തരിക PT. barber’s bag. ഭാ. കെട്ടിയിടുക to load cattle (= മാറാപ്പു).

ഭാണ്ഡാഗാരം S. = ഭണ്ഡാരം q.v.

ഭാതൃ = ബഹാദർ 748., as കുമ്പഞ്ഞിഭാതൃക്കു TR. ഭാദർ id. f. i. ഭാ. മുട്ടാളൻ a great clod-poll.

ഭാദ്രപദം S. (ഭദ്രപദ). A month = കന്നി.

ഭാനു bhānu S. ( ഭാ). The sun ഭാനുമയങ്ങുന്നു Bhr.; also ഭാനുമാർ (shining).

ഭാമിനി S. (ഭാമം S. light, rage). Radient, pas-sionate f. (a wife).

ഭാരം bhāram S. (ഭർ). 1. Burden, load ഭാരേണ സന്തപ്തഭൂമിദേവി AR.; met. oppression എന്റെ ഭാ. നീക്കി വെച്ചു രക്ഷിക്ക, ഭാ. തീൎക്ക TR. to relieve. ഭാരപ്പെട്ടു പോക to be hampered, molested. 2. onus, charge രാജ്യഭാ. ചെയ്ക = ഭരിക്ക. 3. a weight of 20 തുലാം, = Kaṇḍi ൬ ഭാ. വെടിമരുന്നു TR. (see പാരം).

ഭാരക്കട്ടി a weight (കട്ടി 3, 195).

ഭാരക്കല്ലു a stone on a watering machine.

ഭാരത്തുലാം a main beam across rooms.

ഭാരയഷ്ടി S. = കാവടി.

ഭാരവാഹൻ S. a porter.

ഭാരതം bhāraδam S. (ഭരത). Referring to Bh. or the Bharatas. 1. = ഭാരതഖണ്ഡം, — വൎഷം India. Bhg 5. Brhmd. 2. = മഹാഭാരതം the great epos of the Bharatas ഭാരതയുദ്ധം Bhg. ഭാ. വായിപ്പിക്ക kings to have that poem publicly read & explained (a costly perfor-mance).

ഭാരതി S. 1. a goddess, sometimes identified with Saraswati. 2. literary composition; word, speech പാഹി എന്നുള്ളൊരു ഭാ. CG. നാരിതൻ ഭാ. കേട്ടു Sk.

ഭാരി bhāri (ഭാരം). Heavy, serious; tall.

ഭാരികം S. = ഘനത്തിരിക്ക Asht. f. i. the heart, a limb in sickness.

ഭാൎഗ്ഗവൻ S. derived from ഭൃഗു, 1. as Parašu-rāma (ഭാൎഗ്ഗവരാമൻ AR.) — ഭാൎഗ്ഗവപുരാണം = പരശുരാമായണം KM. 2. a name of ശുക്രൻ, regent of Venus ഭാ. മീനത്തിലും — നില്ക്കുമ്പോൾ AR.

ഭാൎയ്യം bhāryam S. (ഭര). To be supported. ഭാൎയ്യ S. the wife ഭാ. യായി പിന്നാലേ SiPu. followed the other as a wife. ഭാൎയ്യാപതികൾ husband & wife. — ഭാൎയ്യാവാൻ = ഭാൎയ്യയുള്ളവൻ.

ഭാലം bhālam S. The forehead, gen. ഫാലം.

ഭാവം bhāvam S. (ഭൂ, ഭവ ). 1. Coming into ex-istence രണ്ടാം ഭാവേ, മൂന്നാം ഭാ. SiPu. = ജന്മം.

ഭാവബന്ധനം (4) love അന്യനിൽ ഭാ. ഭവിക്ക [Nal.

ഭാവം മനസ്സ് = മനോഭാവം f. i. അവരേ ഭാ. എങ്ങനേ TR. intention.

ഭാവവികാരം change of countenance.

ഭാവശുദ്ധി integrity of character.

ഭാവാനുബന്ധം (4) being inclined towards an object അവളുടെ ഭാ. ധരിക്കയാൽ Nal. ഭാ. വന്നു പോയി I am once bent on it. സിന്ധു രാജങ്കലോ ബന്ധിച്ചു നിൻ ഭാ’ന്ധനം Nal. ഭാവാന്തരം conversion (christ.).

ഭാവന bhāvana S. (caus. of ഭു). 1. Effecting; power of representing to oneself, imagination. ഭാ. തന്നാലേ പുല്കി CG. not bodily, ഭാ. യാലേ വന്ദിച്ചു Bhr. inwardly. In Vēdānta ബ്രഹ്മഭാ. is the realization of the All One, അസംഭാ. its first enemy, the fancy of the difference of things, സംശയഭാ. want of implicit reliance on the Guru, വിപരീതഭാ. the thought of body,

ഭാവി S. (ഭൂ) 1. future; fut. tense (gram.).— ഭാ. വാക്യം prediction. 2. (ഭാവം) holding & expressing a sentiment പ്രിയഭാവിയായിരിക്ക VCh. — ഭാവിനി S. a fine woman.

denV. ഭാവിക്ക 1. to represent, exhibit, show കേട്ടില്ല എന്നു ഭാവിച്ചു Bhr.; കേട്ടതു ഭാവിയാതേ PT.; ശോകരോഷാദികളെ ഭാവിച്ചു Mud. (felt or feigned). കെട്ടി ഞാന്നു ചാവതിന്നായി ഭാ. Mud. act as if you hanged yourself!; so neg. കാണാതേ ഭാ. to feign to believe yourself unseen. — കലശല്ക്കു ഭാ. MR. to show fight. രാജാവു ചിരിക്കുന്നതു പോലേ ഭാവിച്ചു കൊല്ലും though he appear to smile. 2. to assume (=അഹംഭാവം?). അന്യോന്യവാഞ്ഛിതം കൊണ്ടു ഭാ’ച്ചു ഘോഷിച്ചു Nal. claimed each the preference for his choice. 3. to intend നാളെ സ്വയംവരം ഭാവിച്ചിരിക്കുന്നു Nal. സേവയും ഭാവിച്ചു Bhr. (a dog seeking a master). Chiefly Dat. ഊണിന്നു ഭാവിച്ചു KR. (=ഉണ്മാൻ). ഭക്ഷണത്തിന്നു ഭാവിക്കുമ്പോൾ TR. പടെക്കു Bhr. സന്ധിക്കു ഭാവിക്കിൽ ChVr. resolve & pre-pare for. ഭാ. വേണ്ട അതിന്നിനി Sah. don’t hope for it.

ഭാവിതം part. pass, of prec. (also: got, mixed). ഇതിപ്പോൾ വന്നതും എനിക്കു ഭാ. KR. hoped for.

CV. ഭാവിപ്പിക്ക f. i. അവൎക്കു സങ്കടം മനതാരിൽ ഭാവിപ്പിച്ചീടും Nal. I should grieve them (al. സംഭവിപ്പി —).

ഭാവുകം S. happy= ശുഭം, സുഖം.

ഭാഷ bhāša S. (L. fari). 1. Speech, language. 2. country dialect (opp. Sanscr.). ഭാ. യാക്കി, ഭാ. യായി പറഞ്ഞതു expressed in Mal. സീരം കരി എന്നു ഭാ. ചൊല്ലുന്നതേ Bhg. വൈദിക വിധി ഉണ്ടോ ഭാ. യിൽ ചൊല്ലീടാവു KR. ഭാഷാ

ഭാ. ഒപ്പിക്ക V2. to ape.

ഭാഷകേടു want of form or order.

ഭാഷക്കാരൻ B. an interpreter.

ഭാഷണം S. talk മധുരഭാ. Mud. — അതുകൊണ്ടു ഭാ’മായി മറ്റുള്ളവൎക്കെല്ലാം Bhr. scoffed.

ഭാഷാഭേദം dialectical difference, provincial synonym, etc.

den V. ഭാഷിക്ക to talk, esp. lightly പൈതങ്ങൾ തങ്ങളിൽ ഭാ’ച്ചു നിന്നു CG. എലിയെ പാണിഗ്രഹണം ചെയ്താൽ ജനം ഭാ’ക്കും PT. will joke, mock, ഭാ’ച്ചു പറഞ്ഞു abused. — പാഴിക്ക V1. to jest.

part. pass. ഭാഷിതം uttered, speech കല്യാണ ഭാ, Bhg. നിന്നുടെ ഭാ. Nal.

ഭാഷി 1. speaking മധുരഭാ. Bhg. 2. talk-ative V1.

ഭാഷിണി f. in Cpds. അല്പഭാഷിണിമാർ AR.

ഭാഷ്യം S. a commentary, explanation. ഭാഷ്യവാൎത്തികങ്ങളും കേൾ്ക്കായി SiPu. glossaries etc.

ഭാസ്, ഭാസ്സു S. bhās (G. phōs). Light ഹാസഭാസ്സും CC.

ഭാസം S. a kite or other bird കൃത്രിമഭാ. തീൎത്തു Bhr.

ഭാസനം S. shining മമ ഹൃദി ഭാ. ചെയ്തീടേണം SiPu. — so ഭാസമാനൻ UR.

ഭാസുരം S. bright, resplendent അതിഭാ’മായ ആഭരണം Mud. ഭാ’രാംഗി VetC.

ഭാസ്കരൻ S. producing light, the sun പാക്കെരായ നമഃ RC. ഭാസ്ക്കരൻ രവിവൎമ്മാവു (doc. പാറകരൻ) N. pr. the king who granted Anjuvaṇṇam to the Jews.

ഭാസ്വാൻ S. shining; the sun, AR.

ഭിക്ഷ bhikša S. (desid. of ഭജ്). 1. Begging ഭിക്ഷെക്കു പോക; ശത്രുവിന്റെ ഭവനത്തിൽ ഭിക്ഷെക്കു ചെല്ലും VyM. (a curse). 2. alms ഭി. ഇരന്നല്ലോ ഭക്ഷണം Anj. ഭി. കൊള്ളുന്ന ജനം VCh. ഭി. തേടുക to collect alms before a temple, paying tithes of them. ഭി. ഏറ്റു നടക്ക Anach. so ചോദിക്ക, എടുക്ക, കഴിക്ക; ഭി. കിട്ടിയതെല്ലാം ഭുജിക്ക Bhg.

ഭിക്ഷക്കാരൻ a beggar, also ഭിക്ഷവാണിയൻ [V1.

ഭിക്ഷാപത്രം, ഭിക്ഷക്കത്തു (mod.) a begging-letter.

ഭിക്ഷാടനം S. going about begging ഭി’ത്തിന്നായാചാൎയ്യനും വരും Sah. (loc. a begging tour). പന്തീരാണ്ടു ഭി. ചെയ്ക KN.

ഭിക്ഷാദാനം S. charity V1.

ഭിക്ഷാന്നം S. food received in charity ഭി. നല്ലൊരന്നം ഉണ്ടു GnP.

ഭിക്ഷാൎത്ഥി Bhg. ഭിക്ഷാശി, ഭിക്ഷു, ഭിക്ഷുകൻ S. a beggar.

ഭിണ്ണൻ bhiṇṇaǹ (aC. biṇ stout, Tu. buṇa pole). Stout, heavy അമ്പങ്ങു ഭിണ്ണനും കൊണ്ടൊരുനേരം RS. the blockhead (Rāvaṇa). ഭിണ്ണാകാരം gross (fr. പിണ്ഡം).

ഭിണ്ഡിപാലം bhiṇḍibālam S. (& ഭിന്ദി —). A short arrow shot thro’ a tube= പിന്നെറ്റു തടി RC; ഭി’ങ്ങൾ ഈട്ടികൾ SitVij. മുല്ഗരഭി’ ലതോമരപാശങ്ങളും DM. etc.

ഭിത്തി bhitti S. (ഭിദ് L. findo, bite). 1. = ഭേദനം. 2. a wall of earth or masonry, parti-tion-wall കല്ലുകൊണ്ടു ഭി. MR. ചിത്തരബിത്തിമേൽ RC. a painted wall. ചിത്രങ്ങൾകൊണ്ടു വിളങ്ങി നിന്നീടുന്ന ഭി. കൾ, നീലക്കൽകൊണ്ടു പടുത്തു ചമെച്ചിട്ടങ്ങോലക്കമായൊരു ഭി. CG. ഭി. ക്കു താഴേ Mud. ആനകൾ ഭി. കുത്തിത്തകൎത്തു Nal. ബ്രഹ്മാണ്ഡഭി. ഭിന്നമായ്‌വന്നിതോ Sk. (of a great noise), the firmament അണ്ഡഭി. യിൽ തട്ടി Sk.

ഭിന്നം S. (part. pass, of ഭിദ്). 1. burst, split

ഭിന്നത S. division, sect; schism.

ഭിന്നമതികൾ (mod.) dissenters (Eccl.).

ഭിന്നഹീനം Bhg. freed from dualism.

denV. ഭിന്നിക്ക 1. to split, be scattered. 2. v. a. to rend ഭൂമിയെ കാൽകൊണ്ടു ഭി’ച്ചു KR.; also to cause difference V1.

VN. ഭിന്നിപ്പു discord V1.

CV. ഭിന്നിപ്പിക്ക V1. to oanse discord.

ഭിന്നോദരൻ (mod.) a step-brother, ഭിന്നോദരി a step-sister (having different mothers).

ഭിഷൿ bhišak S. (bhišaǰ S. to heal). A physi-cian ഭിഷക്കിനെ Mud. വിഷഭി. Bhr. ഭിഷക്കുകൾ Nid.

ഭീ bhī S. Fear (= ഭയം).

ഭീകരം S. terrific ഭീ’മായ കായം, അതിഭീ’മായ്‌വരും VCh.

ഭീതൻ S. (part. pass.) afraid ഭീതരായി നില്ലാതേ CG. ഭീതനാം ക്ഷൌരകൻ PT. അസത്യ ഭീതനായി KR. fearing to break his promise.

ഭീതി S. fear കൊണ്ടകൈക്കു ഭീതി (opp. ആശ) prov. പ്രസാദം ലഭിപ്പാൻ ഭീ., വെന്തു പോം എന്നോൎത്തൊരു ഭീ., ദോഷം ചെയ്കയിൽ ഭീ. Bhr. ഭീ. ജ്വരം പിടിപ്പെട്ടു വിറെച്ചു PT. ഭീതിദലോകം PP. hell.

ഭീമം S. awful അടവി ഭീമമായിരിക്കുന്നു KR.

ഭീമൻ N. pr., also ഭീമസേനൻ Bhr. the 2nd Pāṇḍu prince.

ഭീരു S. timid ഭീരുഭീരുവായുള്ള പേടമാൻമിഴി KR. my most timid wife. ഭീഷണിവാക്കു കൊണ്ടു ഭീരുക്കൾ ഭയപ്പെടും PT. cowards. വീരരിൽ ഭീരുവെ അകറ്റേണം VCh.

ഭീരുത, — ത്വം cowardice.

ഭീരങ്കി, see ബീ — (T. പീ— ). A great gun.

ഭീഷണം bhīsaṇam S. (caus. of ഭീ). Frighten-ing മഹാവനം ഭീ. ഭയങ്കരം Nal. ദണ്ഡിയെക്കാൾ അതിഭീ’മായി CG. — അധികഭീഷണനായ

ഭീഷണി 1. a form of Kāḷi. 2. frightening ഭീ. കാട്ടുക, ഭീ. പ്രകാരത്തെ ചെയ്ക Nal. to terrify; esp. of threats ഭീരുവാം നിന്നുടെ ഭീ. കേട്ടപ്പോൾ SG നിന്നുടെ ഭീ. നമ്മോടു കൂടുമോ KR. thy menaces will not affect me.

ഭീഷ്മം = ഭീമം S. — ഭീഷ്മർ N. pr. son of Santanu.

ഭുക്തം bhuktam S. (part. Pass. of ഭുജ് I.). Eaten, enjoyed. ഭു. അവൎക്കു കൊടുപ്പതിന്നു Pat R. a meal. ഭുക്തശേഷംs. orts.

ഭുക്തി S. 1. eating, a meal ഭു. ക്കു വ്യഞ്ജനം Sah. (necessary). 2. fruition, possession = ഭോഗം, അനുഭവം f. i. ഭുക്തിക്കാർ VyM. = അനുഭോഗികൾ. — ഭക്തരെ രക്ഷിച്ചു ഭു. മുക്തികൾ ചേൎക്ക Bhr. (= സ്വൎഗ്ഗം).

ഭുക്തിശാലാന്തരേ ചെന്നു (2) Mud. entered the dining-hall.

ഭുഗ്നം bhuġnam S. (part. pass, of ഭുജ് II., Ge. biegen). Bowed, bent, curved.

ഭുജ S. the arm; the side of a geometrical figure (opp. ഭൂമി the base, & മുഖം). ഭുജകൾ രണ്ടും തങ്ങളിൽ കൂടുന്ന കോൺ, ഭുജെടെ തെക്കേ പാൎശ്വം, ഭുജാകോടികളുടെ വൎഗ്ഗയോഗം Gan.

ഭുജ S. the arm (curve); ഭുജബലം AR. = കൈയൂക്കു.

ഭുജഗം, ഭുജംഗമം S. a snake (ഭുജംഗി f. PT.).

ഭുജപത്രം, see ഭൂൎജ്ജം, a birch.

ഭുജഭവകുലം S. Kšatriyas AR.

ഭുജാന്തരം S. the breast, chest Bhg.

ഭുജിക്ക bhuǰikka S. (see ഭുക്തം). 1. To enjoy ദിവ്യഭോഗങ്ങൾ നന്നായി ഭുജിച്ചു സുഖിച്ചാലും KR.; ഇവ്വണ്ണം ഉണ്ടായ സന്തോഷം എന്നോടു കൂട ഭു. VilvP. രാമൻ രാജ്യം ഭു’ക്കും വനപ്രദേശത്തെ ഞാൻ ഭു’ക്കും KR. നരകം ഭു. Bhg. 2. to eat.

CV. ഭുജിപ്പിക്ക to make to enjoy or eat മാൎജ്ജാരനെക്കൊണ്ടു ഭു. Bhg. വിപ്രരെ മൃഷ്ടമായി ഭു’ച്ചു SiPu. വരുന്നവൎകളെ മൃഷ്ടമായി ഭു’ച്ചീടേണം KR. നിന്നെ ഭു’ച്ചീടാം Sil. I can help you to a meal.

ഭുവനം bhuvanam S. (ഭൂ). The world ഭുവനത്രയം & ൟരേഴു ഭു’ങ്ങൾ KR.

ഭുവനി T. M. the earth പുവനിക്കും എല്ലാം RC. ആരുള്ളു ഭു. യിൽ KR. ഭു. സ്ഥലം തന്നിൽ Pat R.

? ഭുവനത kingdom? ഭു. മുടിച്ചും ChVr. [al. ഭുവ[മപി].

ഭുവനേശ്വരൻ Lord of the universe ഭു. വിഷ്ണു AR.

ഭുവലോ഻കം (S. bhuvas, 2nd world, sky). The space between the earth & the sun.

ഭുവി bhuvi S. 1. Loc. of ഭൂ. On earth, Bhg. 2. T. C. M. the earth അടൽപ്പുവിതന്നിൽ, അമ്പരവും പുവിയും നടുങ്ങും RC. ഭുവിയിൽ ഇറങ്ങിനാൻ PatR.

ഭൂ S. (to be ഭവിക്ക) the earth, ഭൂവാദി അഞ്ചും Anj. the elements. ഭൂവിങ്കൽ Bhr.

ഭുകമ്പം S. an earthquake ഭുമികുലുക്കം.

ഭുഗോളം, — ചക്രം, — മണ്ഡലം S. the terrest-rial globe.

ഭൂതലം AR., — ലോകം S. the earth.

ഭൂദാനം S. grant of land; burying.

ഭൂദേവൻ, — സുരൻ S. a Brahman; f. ‍ഭൂദേവി Tellus.

ഭൂധരം S. a mountain.

ഭൂപതി, — പൻ, — പാലൻ S. a king, so ഭൂഭൃത്തുകൾ Mud.

ഭൂഭാരം S. 1. the burden earth has to bear പാതിയും പോയിതു ഭൂ. ഇന്നു AR. thro’ the death of an enemy. 2. B. kingly govern-ment.

ഭൂവാസികൾ V1. inhabitants of the earth, men; = അമ്പലവാസി (loc).

ഭൂതം bhūδam S. (part. pass. of ഭൂ). 1. Been, become in many Cpds. ഭൂഭാരഭൂതരായ (രാജാക്കൾ) Sah. സൎവ്വലോകാധാരഭൂതയാം ദേവി DM. കാരണഭൂതൻ Bhg. ഭസ്മീഭൂതൻ KR. 2. past ഭൂതകാലം past tense (gram.) 3. an element പഞ്ചഭൂ. vu.; ഭൂതങ്ങൾ നാലേ ഉള്ളു എന്നാക്കി UR. (by inundation). 4. a being, ghost, pl. ഭൂതാക്കൾ Bhg. chiefly malignant, also guardian spirit പൊന്നു കാക്കുന്ന ഭൂ. പോലേ prov. 5. dress of a demon നാണംകെട്ടവനേ ഭൂ. കെട്ടും (കെട്ടിക്കൂടു) prov. = കോലം.

ഭൂതക്കാൽ V1. a swelled foot (4).

ഭൂതഗ്രസ്തൻ a demoniac = ഉറഞ്ഞവൻ — [ഭൂതഗ്രാഹി (mod.) an exorcist].

ഭൂതത്താൻ (4) a demon, hon. (കരിഭൂ —).

ഭൂതനാഥൻ Siva, as worshipped on the Pāṇḍi frontier in ഭൂതപാണ്ഡ്യം KM.

ഭൂതപ്രയോഗം (4) conjuration.

ഭൂതപ്രേതപിശാചുക്കൾ ഒഴിയും Tantr.

ഭൂതബലി MC. (— യിൽ തൂകുന്ന അന്നം) & ഭൂതയജ്ഞം V1. sacrifice to demons.

ഭൂതസഞ്ചാരം & ഭൂതാവേശം possession by a demon; ഭൂതാവിഷ്ടൻ, ഭൂതഗ്രസ്തൻ possessed.

ഭൂതസ്ഥാനം a demon temple ചാലിയരേ ഭൂ. jud. = കാവു.

ഭൂതി S. 1. being; riches, prosperity ശക്രമന്ദിരത്തിൻഭൂതി Nal. തന്നുടേ ഭൂ. ഉണ്ടായതിൻ കാരണം CG. ഭൂതിദയായുള്ള ഭൂമി CG. ഭൂതിസംവൎദ്ധനം SiPu. creating wealth. 2. ashes, ഭൂ. യായിക്കിടക്ക Brhmd. burnt. 3. M. appetite, longing (V1. പൂതി sense, care) തന്റെ ഇഷ്ടത്തിന്നും ഭൂതിക്കും ഒക്കേണ്ടേ vu. പഞ്ചഭൂതി Anj. (മൺ — പെൺ — പൊൻ — തിമ്പൂതി etc. see പൂതി).

ഭൂതേശൻ S. = ഭൂതനാഥൻ.

ഭൂദാനം, ഭൂപൻ etc., see ഭൂ.

ഭൂമി bhūmi S. = ഭൂ 1. The earth. 2. land, estate രണ്ടു മൂന്നു ഭൂമികൾ ഇരിക്കുന്നു ഇത്ര പൊതിപ്പാട് എന്നു നിശ്ചയം ഇല്ല jud. കുറ്റിക്കു പുറമുള്ള ഭൂമി അളന്നു TR. (of പറമ്പു); നമ്മുടെ കല്പനെക്കകപ്പെട്ട ഭൂമി TR. my principality. 3. a place. 4. the base, as of a triangle ഭൂമിക്കു വിപരീതമായിട്ടു ഭൂമിയോളം ഒരു സൂത്രം Gan. (= ലംബം).

ഭൂമികുലുക്കി “shaking the earth.” 1. a big gun KU. 2. a bird Copsychus saularis. D.

ഭൂമിജൻ S. the planet Mars, ചൊവ്വ.

ഭൂമിപൻ S. a king CG. = ഭൂപൻ.

ഭൂമിപടം (mod.) a map.

ഭൂയഃ bhūyas S. (Compar. of ബഹു?). 1. More, ദേവസേവാക്രമം ഭൂയോപി കേൾ്ക്കേണം SiPu. yet more. 2. again ഭൂയോപി ഭൂയോപി VetC. =

ഭൂരി S. (fr. ബഹു?) much, many ഭൂരികളായ സൂരികൾ Anj.; ഭൂരികാരുണ്യവാൻ AR. ഭൂരിലക്ഷ്മീകരം SiPu. ഭൂരിയായിട്ടും സ്വല്പമായിട്ടും Bhg.

ഭൂരുഹം bhūruham S. (ഭൂ). A tree, VetC.

ഭൂൎജ്ജം bhūrǰam & bhūrǰapatram S. A birch-tree, the bark of which was used for writing, & for winding round the Hooka-snake (vu. ഭുജപത്രം).

ഭൂഷണം bhūšaṇam S. Decorating; ornament മരുന്നുപെട്ടി വന്നതുകൊണ്ടു വളരേ ഭൂ. ഉണ്ടായി TR. helped to perfect the feast. നമ്മുടെ മാനമൎയ്യാദ പോലേ നടത്തി തരുന്നതല്ലോ കുമ്പഞ്ഞിക്കു ഭൂ. TR.; ആയ്ത് ഒക്കയും അങ്ങേക്കു ഭൂ. എന്നുവെച്ചാൽ എനിക്കും ഭൂ. തന്നേ (epist.). ദൂഷണം പറഞ്ഞാൽ അതും ഒരു ഭൂ. Bhg.

ഭൂഷ S. id. ഭൂഷാദികല്പനം Nal. inventing ornaments.

ഭൂഷിതം S. (part. pass.) adorned, decorated.

ഭൃഗു Bhr̥ġu S. N. pr. The grandfather of Ja-madagni, a Rishi.

ഭൃഗുനന്ദനൻ = ഭാൎഗ്ഗവൻ KM.

ഭൃംഗം bhr̥ṅġam S. (ഭ്രമ്). A large bee = വണ്ടു f. i. ഭൃ’ങ്ങൾ ഉല്പലത്തിൽ ചാടുമ്പോലേ (good omen), പാടിത്തുടങ്ങിനാർ ചിത്തം തെളിഞ്ഞ ഭൃ’ങ്ങൾ CG. — In compar. നിൻ അപാംഗമാം ഭൃംഗമണ്ഡലി Nal.

ഭൃംഗാരം S. a golden vase കാഞ്ചന ഭൃ’ത്തിൽ തണ്ണിനീർ എടുത്തു KR.; also ഭൃംഗാരകം Bhg.

ഭൃംഗാരാമം S. a garden for bees; met. വിദ്വൽ ഭൃ’മൻ AR. Rāma who is like a garden for truth-seeking bees.

ഭൃംഗാവലി S. a swarm of bees വണ്ടിനം.

ഭൃതൻ bhr̥δaǹ S. (part. pass. of ഭൃ = ഭരിക്ക). Maintained, hired; a servant.

ഭൃതി S. support, wages ഭൃതികൊടുത്തഥ ഭൃതിനയവനും KR.

ഭൃത്യൻ S. to be maintained, a servant ഭൃത്യജനത്തെ അയച്ചു KU. ഭൃത്യപ്പണിക്കു സ്ത്രീയെ ഇരുത്തി TR.

ഭൃശം bhr̥šam S. Intensely, quickly, often ദിവസത്രയം കഴിഞ്ഞു ഭൃശം AR. (nearly expletive).

ഭൃഷ്ടം bhr̥šṭam S. (part. pass. of ഭ്രജ്). Fried.

ഭേകം bhēɤam S. (ഭീ?). A frog. Tdbh. ഭേക്കൻ. മുഷകരന്മാരായുള്ള ഭേക്കങ്ങൾ PT. — ഭേകികൾ വെള്ളത്തിൽ ചാടും Bhg.

ഭേത്താവു bhēttāvu̥ S. (ഭിദ്). A splitter; traitor.

ഭേദം S. 1. fissure; division; sowing discord. 2. difference വേഷംകൊണ്ടു ഭേ. വരുത്തുക Nal. to distinguish. നമ്മളിൽ ഏതൊരു ഭേ. ഇല്ലേ TP. are we not of different rank? താങ്ങളും അവരും ഒരു ഭേ. ഇല്ലാത്തവണ്ണം TR. as if you both were one. അവരും പുല്ലും ഭേ. ഇല്ല Nal. മൎത്യനും പശുക്കളും ഏതുമേ ഭേ. നാസ്തി PT. (with Nom.). കേശവശിവന്മാരിൽ ഒരു ഭേ. നിനെക്കൊല്ല Anj.; അവനാരേയും ഭേ. ഇല്ല Bhg. ഇല്ലൊരു ഭേ. എനിക്കാരും Bhr. I treat all alike, no pre-ference. ഗോചണ്ഡാലാദിഭേ. സമത്വം എന്ന ഭാവം സിദ്ധിക്കേണം Bhg. 3. species, kind. 4. change, esp. for the better ഒട്ടും ഭേദമായിട്ടില്ല, ദണ്ഡത്തിന്നു ഭേ. വന്നാൽ, ദീനം അസാരം ഭേ. ഉണ്ടു, ദീനം കുറഞ്ഞൊന്നു ഭേ. വന്നാൽ TR. ഭേ. വരുത്തുക to cure, improve. തീൎപ്പു ഭേ. വരുത്തി MR. altered the decree (= മാറ്റി).

ഭേദപ്പെടുത്തുക (mod.) to alter, amend.

ഭേദനം S. dividing. തൻ വചനഭേ. കൊണ്ടിപ്പോൾ Mud. succeeded in sowing dissensions.

ഭേദപ്പൊയ്കൾ (2) illusions based on the diffe-rences of things, KeiN.

ഭേദാഭേദങ്ങൾ (3) various items, നമുക്കുള്ള വഹെക്ക എടുക്കുന്ന ഭേ. TR. taxes etc.

ഭേദി S. 1. breaking. 2. dissolvent. അന്നഭേ., മാംസഭേ. digesting. 3. purgative; evacua-ting; looseness of bowels V1. (med. opp. to ഗ്രാഹി).

denV. ഭേദിക്ക 1. v. n. to be cleft, split കവചം ഭേദിച്ചു വീണു UR.; അമ്പെയ്തു ഭേദിച്ചു പോയ മൃഗം Bhr.; ഭേരീരവംകൊണ്ടു കൎണ്ണ

CV. ഭേദിപ്പിക്ക f. i. അവരെ തമ്മിൽ ഭേദിപ്പിച്ചീടും എന്നു പുത്രനെ ശങ്കിച്ചു Mud. he fear-ed his son might contrive to divide them, cause disunion.

ഭേദ്യം S. 1. to be distinguished or changed, cured V1. 2. = ഭേദനം f. i. ഭേദ്യത്തെ ചെയ്തീടിലും ഭേദിക്കയില്ല PT. disunion. 3. M. torture പലപ്രകാരേണ ഹിംസിച്ചു ഭേദ്യം ചെയ്തു TR. = ദണ്ഡപ്രയോഗം (like ഭേദി, it means to dissolve, break any obstinacy).

ഭേരി bhēri S. A kettle-drum = പെരിമ്പറ, with അടിപ്പിച്ചാൻ Bhr. താക്കി, തല്ലുന്നു, മുഴക്കിച്ചു CG. തടിച്ച ഭേ. അടിച്ചു KR. — also പേരിക V1.

Compar. ഭേരി കോരും മൊഴിയാൾ, ഉരുപേരികിളർ ചൊല്ലാൾ, ഭേരിമേൻചൊല്ലാൾ RC.

ഭേരിനാദം (പൂരിച്ചെങ്ങും CG.) & ഭേരീരവം Bhr. the sound of a kettle-drum.

ഭേഷജം bhēšaǰam S. (ഭിഷ). Medicine ഭക്തിഒഴിഞ്ഞില്ല ഭേ. ഏതും AR.

ഭൈക്ഷം bhaikšam S. (ഭിക്ഷ്). 1. Begging കുന്തിയും ഭൈക്ഷകാലേ കാണാഞ്ഞു Bhr. 2. alms ഭൈ. ഏറ്റു Bhr.

ഭൈരവം bhairavam S. (ഭീരു, but vu. ഭൈരം = വൈരം anger). Horrid ഭൈ’മായ രൂപം KR. ഭൈരവരസം the emotion of horror, in po.

ഭൈരവൻ S. N. pr. a Sivamūrti, or Para-dēvata, riding on a dog (worshipped in Saktipūǰa).

ഭൈരവി S. a form of Kāḷi പൂതന എന്നൊരു [ഭൈ. CG.

ഭോ bhō S. (bhōs, Voc. of ഭവാൻ). Ho! ha! halloo! ഭോഭോജള ദുൎയ്യോധന ChVr. Brhmd. fie!

ഭോക്താ bhōktā S. (ഭുജ്). An enjoyer, pos-sessor. നീ രാജ്യഭോക്താവു AR. ruler in fact,

ഭോഗം bhōġam S. 1. (ഭുജ് I.) Fruition, enjoy-ment അവളോടു ഭോ. ഭുജിക്കുന്നേരം KR. — crop, produce. 2. the right of possession f. i. of hunting V1. any part of a house or estate belonging to the Janmi. ദേഹഭോഗം a yearly present given by the tenant on കുടുമനീർ f. i. 10 cocoanuts, 1 jackfruit, 1 bunch of Arecas, 1 plantain bunch. രാജഭോ. etc. 3. hire, price of a woman V1. 4. (ഭുജ് II.) a snake’s body & expanded hood.

ഭോഗപാത്രം genitalia.

ഭോഗഭൂമി 1. = സ്വൎഗ്ഗം. 2. a happy land (opp. കൎമ്മഭൂമി).

ഭോഗശീല = കാമിനി; = ഭോഗസ്ത്രീ = ഭോഗിനി.

ഭോഗാഭിലാഷം sensuality ഭോ. എന്തിങ്ങനേ AR.

ഭോഗി S. (1) luxurious, a sensualist ഭോഗികൾക്കു മോക്ഷത്തിന്നിഛ്ശയില്ല Bhg. (4) a serpent ചന്ദനക്കുന്നിൽനിന്നിറങ്ങുന്ന ഭോഗികൾ CG.

ഭോഗിനി f. a concubine. — (see ബോയി).

ഭോഗിസത്തമൻ (4), ഭോഗീശൻ Bhr. = സൎപ്പരാജൻ.

denV. ഭോഗിക്ക to enjoy (നാരിയെ KR.).

ഭോഗേഛ്ശ love of pleasure ഭോ. വിട്ടു Bhg.

ഭോഗ്യം S. fit to be enjoyed; usufruct.

ഭോജൻ bhōǰaǹ S. (ഭുജ്). Liberal; N. pr. a king of Ujjaini.

ഭോജനം S. eating ഭോ. കഴിഞ്ഞൊഴിഞ്ഞാശു പോകരുതു Bhr. food; a meal of rice etc.

ഭോജനപ്രിയൻ a glutton, gormand.

ഭോജ്യം S. edible, victuals. അന്നാദിഭോ’ങ്ങൾ ഭുജിപ്പിച്ചു Bhg.

ഭോഷൻ bhōšaǹ & പോഴൻ (aC. bōl̤a, C. Tu. bōra, C. Te. bōḍa hornless, bald, shorn). Fool ഐമ്പതു ഭോഷന്മാരുടെ മുമ്പനാം വമ്പൻ KumK. a great fool. ദുൎന്നയന്മാരെ ചെന്നു സേവിക്കുന്നവൻ ഭോ. Nal. — fem. ഭോഷിണി po. ഭോഷത്തി Arb.

abstr. N. ഭോഷത്വം folly. ഭോ. ആയതെനിക്കു

ഭോഷം a local feast, chiefly of the 4th night after a Brahman’s marriage.

ഭോഷത്തല loc. a block-head.

ഭോഷ്കു bhōšku̥ (see prec. & പൊയി. In S. ഭോഷ്കാരം wind from behind). Lie ഭോഷ്ക്കുണ്ടാക്കി PT,; സൈരന്ധ്രി എന്നൊരു ഭോ. പറഞ്ഞതും Nal.; തവ കീൎത്തികൾ ഒക്കയും ഭോഷ്കെന്നുള്ളതു നിശ്ചയം KR. — ഭോഷ്കല്ല truly (inserted anywhere f. i.) നിന്നാണ ഭോഷ്കല്ലേതും Nal. ആ ഭാരം ഭോ’ല്ല നിണക്കു മുഴുത്ത പാരം CC.

ഭൌതികം bhauδiɤam S. (ഭൂതം). Appertaining to demons or elements; a long trumpet; V1.

ഭൌമം bhaumam S. (ഭൂമി). Terrestrial ഭൌ. എന്നിരിക്കിലും VCh. — also ഭൌമ്യകൂലി Nasr. earthly reward.

ഭ്രംശം bhrahmšam S. Falling, as from a dignity സ്വസ്ഥാനഭ്ര. വന്നുപോം Bhg. = പാതിത്യം.

denV. ഭ്രംശിക്ക, part. pass. ഭ്രഷ്ടം.

ഭ്രമം bhramam S. (S. bhram, L. fremo). 1. Whirl-ing, flying about & humming of insects. — In med. = ചുഴല്ച Asht.; കാലചക്രഭ്ര. പാൎത്തുകണ്ടാൽ Bhr. 2. straying, error ഭ്ര. വരുമാറു KR. so as to mislead the pursuer. 3. per-turbation, confusion of mind അസാരം ഭ്രമമായിരിക്കുന്നു TR. somewhat deranged (= ബുദ്ധിഭ്ര.). മാനസേ ബാഹ്യാന്തരഭ്രമഹീനനായി Brhmd. (thro’ Yōgam). ഭ്ര. കൂടാത്ത fearless. 4. sur-prise, stupor.

ഭ്രമ (S. ഭ്രമി) whirling പെരിയ കാലചക്രഭ്രമയിൽ ഉഴന്നീടും, ജനിമൃതിഭ്രമയും ഒഴിയും KeiN. (read ഭ്രമി).

ഭ്രമണം S. whirling V1.

ഭ്രമരം S. a bee.

denV. ഭ്രമിക്ക 1. to stray, wander about അങ്ങുമിങ്ങും ഭ്രമിച്ചു PT.; മഹീചക്രം ഒക്കഭ്രമിച്ചവർ Nal.; to revolve as a wheel. 2. to be stupified ഭ്രമിക്കയും അരഞ്ഞാണം പറിക്കയും MM. (symptoms of delirium). അതിന്നാരും ഭ്രമിയായ്ക Bhg. let none despair. 3. to

CV. ഭ്രമിപ്പിക്ക to stupify, astound, perplex ഓരോരുത്തരെ പറഞ്ഞു ഭ്ര’ച്ചു MR. by threats.

ഭ്രഷ്ടൻ bhrašṭaǹ S. (part. pass. of ഭ്രംശ്). Fallen, degraded സ്ഥാന-, ജാതി-, ജന്മഭ്ര-.V1. outcast. രാജ്യഭ്ര’നായി deprived of crown or home. ഭ്ര’നല്ലാത്തവനെ പുറത്താക്കിയും ഭ്ര’നെ കൂട്ടത്തിലാക്കി രക്ഷിക്കയും Sah.

ഭ്രഷ്ടം (part. pass.) 1. fallen. 2. degradation, loss of privilege പ്രജകളെ ഹിംസിച്ചു ധൎമ്മ ഭ്ര. ചെയ്‌വാൻ TR. to destroy their religion — vu. ഭ്രഷ്ടു f. i. അതിനാൽ ഭ്രഷ്ടില്ല Anach. no loss of caste. അമ്പലങ്ങളെ ഭ്രഷ്ടു ചെയ്തു TR. defiled.

ഭ്രഷ്ടത excommunication, degradation.

ഭ്രാജിഷ്ണു bhrāǰišṇu S. (ഭ്രാജ് = അഭിരാജ L. fulgeo). Bright, splendid.

ഭ്രാതാവു bhrāδāvu̥ S. & ഭ്രാതൃ (ഭൃ). Brother. ഭ്രാത്രീയം S. fraternal.

ഭ്രാന്തൻ bhrāndaǹ S. (part. of ഭ്രമ്). 1. Roam-ing, confused. 2. mad; also N. pr. a Para-dēvata ഭ്രാന്തജളബധിരാന്ധമൂകൈസ്സമം സഞ്ചരിച്ചു Bhg. walking with the mad, silly, blind, etc., the highest സന്ന്യാസം.

ഭ്രാന്തി 1. S. whirling, error, madness കാമഭ്രാ. etc. ജലസ്ഥലഭ്രാ. Bhg. fancying there is water where none is to be found. 2. M. (loc.) a mad woman ഭ്രാന്തികൾ B. ഭ്രാന്തിച്ചി (better ഭ്രാന്ത, ഭ്രാന്തമാർ).

ഭ്രാന്തു Tdbh. delirium; madness. തന്നേത്താൻ മറക്കയും പിരാന്തു പറകയും MM. delirious. ഭ്രാ. പറയുന്നതു തീരും Tantr. ഭ്രാ. പിടിക്ക to go mad. ഭ്രാന്തുണ്ടിവൎക്ക് എന്നു ചൊല്ലുവോർ CG. പുത്രഭൎത്താവെന്നുള്ളൊരു ഭ്രാന്തുകൾ KR. absurd notions. — Hence ഭ്രാന്താളി, ഭ്രാന്താളിത്വം (loc.) madness.

ഭ്രാമരം bhrāmaram S. (ഭ്രമരം). White honey [GP. (തേൻ 484).

ഭ്രൂ bhrū S. (G. ophrys). An eyebrow ഭ്രൂചലനാദികൾകൊണ്ടു സംഭാവനം ചെയ്തു AR. = പുരികം ഇളക്കി, also ഭ്രൂസംജ്ഞ.

ഭ്രൂലത an eyebrow (കുലവില്ലു 275).

ഭ്രൂണം bhrūṇam S. (ഭൃ). The foetus, embryo ഭ്രൂണഹരനുടെ പാപം KR. (also ഭ്രൂണഹാ). — ഭ്രൂണഹത്യയും ചെയ്ക Bhg. to produce abor-tion.